สุขภาพจิต

ทำไมคนเราถึงติดอยู่กับอดีต
เคยสังเกตไหม บางคนยังจำเรื่องเมื่อสิบปีก่อนได้ละเอียดกว่าวันหยุดเมื่ออาทิตย์ที่แล้วอีก จำได้ว่าใครพูดอะไร ใครทำอะไร เพลงไหนเคยเปิดตอนช่วงนั้น หรือแม้แต่กลิ่นของสถานที่เก่า ๆ ก็ยังลอยกลับมาในหัวได้เหมือนเพิ่งเกิดขึ้นเมื่อวาน มนุษย์เรานี่แปลกดี เรื่องที่อยากลืมบางทีกลับจำแม่น ส่วนเรื่องที่ควรจำกลับหายไปเฉย ๆ สมองเหมือนมีระบบคัดเลือกของตัวเอง บางครั้งก็เลือกเก็บเรื่องที่ทำให้ใจสะเทือนเอาไว้ราวกับเป็.. ดูเพิ่ม

ครอบครัวควรคุยอย่างไรเมื่อผู้ป่วยเชื่อในสิ่งที่ไม่จริง
เวลาคนในครอบครัวเจอคนใกล้ตัวที่เริ่มเชื่อในเรื่องบางอย่างซึ่งคนอื่นมองว่าไม่ตรงกับความจริง หลายบ้านมักรู้สึกสับสนว่าจะพูดอย่างไรดี เพราะถ้าเถียงตรง ๆ ก็กลัวอีกฝ่ายไม่พอใจ แต่ถ้าปล่อยตามทั้งหมดก็กลัวว่าจะทำให้สถานการณ์ยืดเยื้อกว่าเดิม ตัวอย่างที่พบได้ เช่น ผู้สูงอายุบางคนรู้สึกว่ามีคนเข้ามาขโมยของ ทั้งที่ไม่มีหลักฐานชัดเจน บางคนเชื่อว่ามีคนกำลังพูดถึงตัวเอง หรือบางคนรู้สึกว่าร่างกายมีอาการผิดปกติร.. ดูเพิ่ม

3 ประเทศที่ผู้หญิงมีความเครียดสูง
หลายคนอาจคิดว่าประเทศที่ร่ำรวยและพัฒนาแล้ว ผู้คนย่อมมีความสุขมากกว่า แต่ในความเป็นจริง ผู้หญิงจำนวนไม่น้อยกลับต้องเผชิญความเครียดจากการทำงาน การดูแลครอบครัว และแรงกดดันทางสังคม จนทำให้หลายประเทศมีอัตราความเครียดของผู้หญิงอยู่ในระดับสูง แม้การจัดอันดับอาจแตกต่างกันไปตามแหล่งข้อมูลและวิธีการสำรวจ แต่จากงานวิจัยและรายงานด้านสุขภาวะหลายฉบับ ประเทศต่อไปนี้มักถูกกล่าวถึงว่าเป็นสถานที่ที่ผู้หญิงเผชิญควา.. ดูเพิ่ม

บุหรี่ไฟฟ้า น้ำกระท่อม กับวงจรการเสพติด
หลายคนมองว่าการเสพติดต้องเริ่มจากสารที่รุนแรงหรือสิ่งที่ผิดกฎหมายเท่านั้น แต่รูปแบบการเสพติดในปัจจุบันมีความซับซ้อนขึ้น สิ่งที่เข้าถึงง่าย ใช้ในชีวิตประจำวัน หรือถูกมองว่าไม่น่ากังวล อาจกลายเป็นพฤติกรรมที่ควบคุมได้ยากเมื่อร่างกายและสมองเริ่มปรับตัวเข้าหาสารเหล่านั้น บุหรี่ไฟฟ้า น้ำกระท่อม และสารออกฤทธิ์ชนิดใหม่ จึงเป็นกลุ่มที่ถูกพูดถึงบ่อย เพราะมีจุดร่วมบางอย่าง คือสามารถส่งผลต่อระบบรางวัลในสมอง .. ดูเพิ่ม

Looksmaxxing จากดูแลตัวเองสู่ความหมกมุ่นหน้าตา
ช่วงนี้คำว่า Looksmaxxing เริ่มโผล่มาให้เห็นบ่อยขึ้น หลายคนใช้พูดถึงการพัฒนาหน้าตา ตั้งแต่ดูแลผิว ออกกำลังกาย เลือกทรงผม แต่งตัวให้เข้ากับตัวเอง ฟังดูแล้วก็เหมือนการดูแลตัวเองแบบที่ใคร ๆ ก็ทำกันได้ เพราะมนุษย์เราก็อยากดูดีขึ้นเป็นเรื่องปกติ แต่จุดที่น่าสนใจอยู่ตรงเส้นบาง ๆ ระหว่างคำว่า "ดูแลตัวเอง" กับ "พยายามแก้ไขตัวเองตลอดเวลา" นี่แหละ บางคนเริ่มจากซื้อครีมหนึ่งกระปุก กลายเป็นมีสกินแคร์เต็มโต๊ะ.. ดูเพิ่ม

ทำไมบางคนลองยาแล้วติดง่ายกว่าคนอื่น
เคยสงสัยไหม ทำไมบางคนบอกว่าเคยลองยาแค่ครั้งเดียวแล้วเลิกได้ แต่บางคนกลับค่อย ๆ จมลงไปจนชีวิตเปลี่ยน ทั้งที่เริ่มจากจุดเดียวกัน แค่คำว่า “ลองดู” เหมือนกัน แต่ผลที่ตามมากลับต่างกันสุดขั้ว เรื่องนี้ไม่ได้เกิดจากแค่ความใจแข็งหรือความอ่อนแอของใครคนหนึ่ง สมองของแต่ละคนไม่ได้ตั้งค่าเหมือนกันตั้งแต่แรก บางคนมีระบบรางวัลในสมองที่ตอบสนองต่อสารเสพติดแรงกว่า พอได้รับสารเข้าไป สมองจะจำความรู้สึกดี.. ดูเพิ่ม

ศาลดูอะไรเมื่อผู้ป่วยจิตเภททำผิด
เวลาเกิดข่าวเกี่ยวกับคดีที่ผู้ก่อเหตุมีประวัติเป็นโรคจิตเภท หลายคนมักมีคำถามตามมาว่า ถ้าคนคนนั้นป่วยทางจิตจริง จะต้องรับผิดเหมือนคนทั่วไปหรือไม่ แล้วศาลใช้หลักอะไรในการตัดสินเรื่องนี้ เรื่องนี้ไม่ได้ดูจากชื่อโรคเพียงอย่างเดียว เพราะการเป็นผู้ป่วยโรคจิตเภทไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะขาดความสามารถในการเข้าใจสิ่งที่ตัวเองทำ หลายคนที่ได้รับการรักษาสามารถใช้ชีวิต ทำงาน และตัดสินใจเรื่องต่าง ๆ ได้ตามปกติ ก.. ดูเพิ่ม

ทำความสะอาดบ้านช่วยให้สมองปลอดโปร่งได้อย่างไร
หลายคนอาจเคยมีวันที่รู้สึกเหนื่อยใจทั้งที่ไม่ได้เจอเรื่องหนักหนาอะไรเป็นพิเศษ เดินเข้าบ้านแล้วเห็นของวางเต็มโต๊ะ เสื้อผ้ากองอยู่บนเก้าอี้ หรือมุมหนึ่งของห้องที่ไม่ได้จัดมานาน ความรู้สึกบางอย่างอาจค่อย ๆ หนักขึ้นโดยไม่รู้ตัว บ้านที่รกไม่ได้แค่ทำให้พื้นที่ดูไม่เป็นระเบียบ แต่ยังดึงความสนใจของสมองอยู่ตลอดเวลา เวลาที่สายตามองเห็นสิ่งของจำนวนมาก สมองต้องคอยรับข้อมูลและตัดสินใจเล็ก ๆ น้อย ๆ อยู่เรื่อย .. ดูเพิ่ม

ยารักษาจิตเภททำงานอย่างไร
เวลาพูดถึงโรคจิตเภท หลายคนมักนึกถึงภาพที่หนังหรือข่าวบางประเภทชอบเล่าแบบเกินจริง จนเหมือนคนที่มีอาการนี้เป็นตัวละครลึกลับที่ต้องหลบซ่อน แต่ชีวิตจริงไม่ได้เป็นฉากละครขนาดนั้น หลายคนยังเรียน ทำงาน ดูแลครอบครัว และใช้ชีวิตประจำวันได้ เพียงแค่ต้องมีการรักษาที่เหมาะสม ซึ่งยารักษาโรคจิตเภทเป็นหนึ่งในเครื่องมือที่ช่วยจัดการอาการเหล่านั้น ยากลุ่มนี้ไม่ได้ทำหน้าที่เหมือนปุ่มปิดเสียงในสมองแบบกดครั้งเดียวแล.. ดูเพิ่ม

ผู้ป่วยโรคจิตเภททำงานและมีครอบครัวได้ไหม
หลายคนพอได้ยินคำว่าโรคจิตเภท ภาพแรกที่โผล่ขึ้นมาในหัวมักเป็นคนที่ควบคุมตัวเองไม่ได้ อยู่ร่วมกับคนอื่นไม่ได้ หรือไม่มีทางกลับไปใช้ชีวิตเหมือนเดิมแล้ว แต่ความจริงไม่ได้เป็นแบบนั้นเสมอไป เรื่องนี้มีคนจำนวนไม่น้อยที่เข้าใจผิดกันมานาน เพราะโรคจิตเภทไม่ได้แปลว่าชีวิตของคนคนหนึ่งต้องจบลงตรงวันที่ได้รับการวินิจฉัย มีคนที่เป็นโรคจิตเภทแล้วกลับไปทำงานได้ มีความสัมพันธ์ที่ดี มีครอบครัว และดูแลชีวิตประจำวันข.. ดูเพิ่ม

ชีวิตหนึ่งวันของผู้ป่วยโรคจิตเภท
หลายคนพอได้ยินคำว่าโรคจิตเภท ภาพแรกที่โผล่ขึ้นมาในหัวมักเป็นคนที่ควบคุมตัวเองไม่ได้ หรือคนที่น่ากลัว แต่ถ้าได้ลองฟังเรื่องราวจากคนที่อยู่กับโรคนี้จริง ๆ จะพบว่าชีวิตหนึ่งวันไม่ได้มีแค่ช่วงเวลาที่วุ่นวาย ยังมีมื้ออาหาร มีงานบ้าน มีเสียงหัวเราะ มีความเหนื่อย และมีวันที่อยากใช้ชีวิตเหมือนคนทั่วไปเหมือนกัน ลองตามชีวิตของฉันในวันที่อาการค่อนข้างนิ่งดู ตื่นเช้ามาพร้อมเสียงนาฬิกาปลุกเหมือนคนอื่น สิ่งแรก.. ดูเพิ่ม

โรคจิตเภทกับหลายบุคลิกต่างกันอย่างไร
หลายครั้งเวลาเห็นข่าวหรือเรื่องเล่าเกี่ยวกับคนที่มีปัญหาด้านสุขภาพจิต จะมีคำสองคำที่ถูกพูดถึงบ่อยมาก คือ โรคจิตเภท และโรคหลายบุคลิก หลายคนอาจเคยได้ยินแล้วรู้สึกว่าสองโรคนี้น่าจะเกี่ยวกับการมีหลายตัวตนหรือการเปลี่ยนพฤติกรรมของคนคนหนึ่ง จนบางครั้งนำสองเรื่องนี้มารวมกันโดยไม่ตั้งใจ เรื่องนี้เป็นความสับสนที่เกิดขึ้นมานาน เพราะคำว่า "จิตเภท" ในภาษาไทยอาจทำให้บางคนเข้าใจผิดว่าเกี่ยวกับการมีหลายบุคลิก ท.. ดูเพิ่ม

การบำบัดผู้ติดยาเสพติด
การติดยาเสพติดไม่ใช่แค่เรื่องของการหยุดใช้สารเสพติดเท่านั้น เพราะร่างกายและสมองของผู้ติดยาอาจเกิดการเปลี่ยนแปลงจนทำให้การเลิกด้วยตัวเองเป็นเรื่องยาก การรักษาจึงต้องช่วยทั้งด้านร่างกาย ความคิด อารมณ์ และการใช้ชีวิตร่วมกับคนรอบตัว หลายคนอาจเข้าใจว่าการบำบัดคือการพาไปหยุดยาแล้วจบ แต่จริง ๆ แล้วกระบวนการรักษามีหลายขั้นตอน เพื่อให้ผู้รับการบำบัดกลับมาใช้ชีวิตได้โดยไม่ต้องพึ่งพาสารเสพติดอีก วิธีบำบัดผู.. ดูเพิ่ม

7 พฤติกรรม “ออมเงินจนเครียด” ที่อาจทำร้ายสุขภาพจิตมากกว่าสร้างความมั่นคง
การออมเงินเป็นรากฐานสำคัญของความมั่นคงทางการเงิน และเป็นสิ่งที่เราหลายคนถูกปลูกฝังมาตลอด แต่เมื่อการเก็บเงินกลายเป็นความกดดัน ทุกครั้งที่ต้องใช้จ่ายกลับเต็มไปด้วยความรู้สึกผิด หรือชีวิตต้องแลกด้วยการอดทนจนไม่มีความสุข การออมที่เคยเป็นเรื่องดีก็อาจเริ่มเสียสมดุลได้ บทความนี้จะพาไปสำรวจ 7 พฤติกรรม “ออมเงินจนเครียด” ที่ควรระวัง เพราะบางครั้งเป้าหมายในการสร้างความมั่นคง อาจกำลังมอบความทุก.. ดูเพิ่ม

คดีดังเปลี่ยนมุมมองโรคจิตเภท
เวลาเกิดข่าวคดีอาชญากรรมที่มีการพูดถึงผู้ก่อเหตุว่าเกี่ยวข้องกับโรคจิตเภท หลายครั้งสังคมมักมีคำถามตามมาทันทีว่า โรคนี้เกี่ยวข้องกับความรุนแรงมากแค่ไหน ผู้ป่วยคนอื่น ๆ จะมีโอกาสเป็นแบบเดียวกันหรือไม่ และเราควรมองคนที่มีปัญหาสุขภาพจิตอย่างไร คดีดังหลายคดีทั้งในไทยและต่างประเทศกลายเป็นจุดที่ทำให้ผู้คนหันมาสนใจเรื่องโรคจิตเภทมากขึ้น แต่สิ่งที่ตามมาพร้อมกับความสนใจก็คือความกลัวและความเข้าใจผิดบางอย่าง.. ดูเพิ่ม

อนาคตการรักษาโรคจิตเภทไปทางไหน
หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่าโรคจิตเภทแล้วรู้สึกกลัว เพราะภาพจำเก่า ๆ มักผูกโรคนี้ไว้กับคำว่าอันตรายหรือควบคุมตัวเองไม่ได้ แต่ถ้ามองสิ่งที่เกิดขึ้นในวงการแพทย์ช่วงหลายปีที่ผ่านมา จะเห็นว่าการรักษาโรคจิตเภทไม่ได้หยุดอยู่แค่การให้ยาแล้วกลับบ้านอีกต่อไป ตอนนี้มันกำลังขยับไปอีกขั้นแบบน่าติดตามมาก เมื่อก่อนคนไข้จำนวนมากต้องเจอกับปัญหาเรื่องผลข้างเคียงของยา เช่น ง่วงมาก น้ำหนักขึ้น ตัวแข็ง หรือรู้สึกไม่สบายต.. ดูเพิ่ม

หยุดยารักษาโรคจิตเภทเองเกิดอะไรขึ้น
หลายคนพอเริ่มรู้สึกดีขึ้นหลังรักษาโรคจิตเภท ก็มีความคิดหนึ่งแอบโผล่มาแบบเงียบ ๆ ว่า "ตอนนี้ปกติดีแล้ว ยาน่าจะไม่จำเป็นแล้วมั้ง" ความคิดนี้ฟังดูเหมือนเหตุผลของคนทั่วไป เพราะไม่มีใครอยากกินยาทุกวันไปเรื่อย ๆ ถ้าไม่ได้รู้สึกว่าตัวเองมีปัญหาอะไร แต่โรคจิตเภทเป็นโรคที่มีความซับซ้อนกว่าการมีอาการแล้วกินยา พอหายแล้วหยุดเหมือนปิดสวิตช์ไฟ เพราะสมองไม่ได้ทำงานเหมือนเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เสียแล้วเปลี่ยนอะไหล่หน.. ดูเพิ่ม

ทำไมบางคนอยากเลิกเหล้า แต่กลับหยุดไม่ได้ เข้าใจ 4 กลไกที่ทำให้วนกลับไปดื่ม
การที่คนติดเหล้าแล้ว “เลิกไม่ได้สักที” ไม่ใช่แค่เรื่องของ “ใจไม่แข็งพอ” หรือ “ไม่มีวินัย” เพียงอย่างเดียวครับ เพราะในทางสุขภาพและจิตวิทยา การดื่มต่อเนื่องอาจส่งผลต่อทั้งสมอง ร่างกาย อารมณ์ และพฤติกรรม จนทำให้การหยุดดื่มยากกว่าที่หลายคนคิด บางคนรู้ว่าเหล้ากำลังสร้างปัญหา แต่ยังหยุดไม่ได้ ขณะที่บางคนพยายามเลิกแล้วกลับไปดื่มซ้ำ เรื่องนี้จึงไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียง.. ดูเพิ่ม

สิ่งที่ไม่ควรทำเมื่อผู้ป่วยโรคจิตเภทกำลังมีอาการกำเริบและเหตุผลที่คำพูดบางอย่างกระตุ้นอาการ
เวลาเห็นคนใกล้ตัวมีอาการของโรคจิตเภทกำเริบ หลายคนมักตกใจจนเผลอทำสิ่งที่คิดว่าช่วย แต่กลับกลายเป็นเพิ่มแรงกดดันให้คนที่กำลังสับสนอยู่แล้ว มันเป็นสถานการณ์ที่แปลกดีเหมือนกัน เพราะคนรอบข้างมักตั้งใจช่วยเต็มที่ แต่สมองคนเราชอบใช้วิธีเดิม ๆ กับทุกปัญหา เช่น พยายามอธิบายด้วยเหตุผล พยายามเถียงให้ชนะ หรือรีบพูดว่า "คิดไปเอง" ทั้งที่ตอนนั้นอีกฝ่ายอาจไม่ได้อยู่ในจุดที่รับฟังเหตุผลแบบปกติได้ โรคจิตเภทไม่ได้.. ดูเพิ่ม

พิธีเหยาและหมอผีพื้นบ้านอีสาน การรักษาใจผ่านวัฒนธรรมและศรัทธา
ถ้าใครเคยไปหมู่บ้านอีสานเก่า ๆ บางแห่ง อาจเคยเห็นภาพแปลกตาแบบหนึ่ง คือมีคนมานั่งล้อมวงกัน เงียบ ๆ บางคนมีสีหน้ากังวล บางคนเหมือนแบกอะไรหนักอยู่ในใจ แล้วมีผู้เฒ่าผู้แก่หรือหมอพื้นบ้านเข้ามาทำพิธี พูดคุย ร้องบทเหยา หรือทำขั้นตอนตามความเชื่อของชุมชน หลายคนเห็นครั้งแรกอาจสงสัยว่า นี่คือการรักษาแบบไหนกันแน่ เพราะมันไม่ได้เหมือนการไปโรงพยาบาล ไม่มีเครื่องมือแพทย์ ไม่มีห้องตรวจ แต่กลับมีคนจำนวนไม่น้อยที.. ดูเพิ่ม