ชีววิทยา

"แมลงวันบอตฟลาย" (Botfly)..อัจฉริยะปรสิตใต้ผิวหนัง กับกลยุทธ์วิวัฒนาการที่ไร้ความปรานี
ในอาณาจักรสิ่งมีชีวิต วิวัฒนาการมักรังสรรค์วิธีเอาชีวิตรอดที่น่าทึ่งและชวนขนลุกไปพร้อมกัน หนึ่งในตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดคือ "แมลงวันบอตฟลาย" (Botfly) สิ่งมีชีวิตที่มักถูกจดจำในฐานะฝันร้ายของผู้คนและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ทว่าเบื้องหลังพฤติกรรมการฝังตัวใต้ผิวหนังอันน่าสะพรึงกลัว กลับซ่อนกลไกชีววิทยาที่แยบยล ตั้งแต่วงจรชีวิตตัวเต็มวัยที่ไม่กินอาหาร การจ้างวานพาหะข้ามสายพันธุ์ ไปจนถึงการหลั่งสารปฏิชีว.. ดูเพิ่ม

เปิดโลก "แมงกระชอน" ยอดสิ่งมีชีวิตใต้พิภพ ผู้รอดชีวิตจากยุคไดโนเสาร์
ลึกลงไปเพียงไม่กี่เซนติเมตรใต้ผืนดิน มีสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งที่เคลื่อนไหวอย่างเงียบเชียบในความมืด มันสามารถขุดดินได้อย่างทรงพลัง บินข้ามผ่านท้องฟ้ายามค่ำคืน ว่ายข้ามแอ่งน้ำ และส่งเสียงร้องก้องกังวานประดุจเครื่องจักร แม้หลายคนจะมองว่ามันเป็นเพียงศัตรูพืชในแปลงเกษตร แต่ในความเป็นจริง แมงกระชอนคือหนึ่งในผลงานชิ้นเอกของวิวัฒนาการทางธรรมชาติที่สืบทอดสายพันธุ์มายาวนานกว่า 140 ล้านปี ผ่านการสูญพันธุ์ครั้.. ดูเพิ่ม

ล็อบสเตอร์แก่ชราจริงหรือไม่
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ล็อบสเตอร์ตัวใหญ่บนพื้นทะเลดูราวกับสัตว์ที่ไม่ยอมแพ้ต่อกาลเวลา มันโตต่อได้ ลอกคราบได้ และยังสืบพันธุ์ในวัยที่สัตว์หลายชนิดเริ่มเสื่อมถอย จึงมีเรื่องเล่าว่า “ล็อบสเตอร์ไม่มีวันแก่ตาย” เพราะพกยาอายุวัฒนะไว้ใน DNA เรื่องนี้มีจุดจริงอยู่มากพอให้ฟังน่าทึ่ง แต.. ดูเพิ่ม

ลูกฟิกที่เรากินเกี่ยวข้องกับตัวต่อจริงแค่ไหน
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ผ่าลูกฟิกสุกออกมาทีไร ข้างในจะเต็มไปด้วยเม็ดเล็ก ๆ แน่นจนดูคล้ายเนื้อผลไม้มีลวดลายเฉพาะตัว แล้วก็มีเรื่องเล่าชวนสะดุ้งว่า กินฟิกหนึ่งลูกเท่ากับกินซากตัวต่อหนึ่งตัว คำตอบคือ ไม่จริงที่จะเหมารวมว่าลูกฟิกทุกลูกมีตัวต่ออยู่ข้างใน แต่เรื่องตัวต่อฟิกกับต้นฟิกเป็นความสัมพั.. ดูเพิ่ม

ทำไมราเมือกไร้สมองจึงถูกใช้ศึกษาการสร้างเครือข่าย
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th บนขอนไม้ชื้นหรือกองใบไม้ผุ บางครั้งจะมีก้อนสีเหลืองสดแผ่ตัวเป็นเส้นใยคล้ายวุ้นเลื้อยอยู่เงียบๆ มันคือ Physarum polycephalum หรือราเมือกชนิดหนึ่ง หน้าตาเหมือนไม่มีอะไรซับซ้อน แต่พฤติกรรมของมันทำให้นักชีววิทยาและนักคณิตศาสตร์ต้องจับตา ราเมือกตัวนี้ไม่มีสมอง ไม่มีเซลล์.. ดูเพิ่ม

ปลาดาวเคลื่อนที่และจับเหยื่อได้อย่างไร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ปลาดาวเกาะนิ่งอยู่บนก้อนหินใต้น้ำ ดูเหมือนสัตว์ที่แทบไม่มีอะไรให้ขยับได้ นอกจากแขนห้าแฉกที่แผ่ออกไปรอบตัว แต่เมื่อมันค่อย ๆ ไต่ผ่านพื้นทรายหรือเกาะเปลือกหอยแน่น ๆ ร่างกายนี้กำลังทำงานด้วยระบบที่ต่างจากคนอย่างมาก ปลาดาวไม่มีหัวใจและไม่มีเลือดสีแดงไหลเวียนแบบมนุษย์ NO.. ดูเพิ่ม

เห็ดต่างจากพืชอย่างไร และเกี่ยวข้องกับมนุษย์แค่ไหน
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เวลาเห็นเห็ดโผล่ขึ้นข้างโคนต้นไม้ หลายคนก็จัดมันไว้ในกลุ่มเดียวกับผักหรือพืชทันที ภาพของมันยิ่งชวนให้คิดแบบนั้นเข้าไปอีก เพราะเห็ดอยู่กับดิน มีลำต้น มีหมวก และไม่เดินไปไหน แต่ในทางชีววิทยา เห็ดไม่ได้เป็นพืชเลย สิ่งที่เราเรียกว่าเห็ดเป็นเพียงส่วนสร้างสปอร์ของสิ่งมีชี.. ดูเพิ่ม

ปลาใช้เหงือกดึงออกซิเจนจากน้ำได้อย่างไร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เวลามองปลาว่ายน้ำ เรามักเห็นปากกับฝาปิดเหงือกขยับเป็นจังหวะเหมือนมันกำลังเคี้ยวน้ำอยู่ตลอด นั่นคือการหายใจของปลา ปลาส่วนใหญ่ไม่ได้แยก “ออกซิเจนในน้ำ” ออกมาเป็นฟอง แต่ดึงออกซิเจนที่ละลายปนอยู่ในน้ำเข้าสู่เลือดผ่านเหงือก ลำดับง่าย ๆ คือ ปลาอ้าปากให้น้ำไหลเ.. ดูเพิ่ม

อะมีบาตัวนี้ยังแบ่งเซลล์ได้ที่ 63°C — สถิติใหม่ของชีวิตที่มีเซลล์ซับซ้อน
ภาพประกอบเชิงแนวคิดเพื่ออธิบาย Fire Amoeba และขีดจำกัดด้านอุณหภูมิ ไม่ใช่ภาพกล้องจุลทรรศน์จากงานวิจัย น้ำร้อนระดับ 63°C สำหรับคนเรา แค่สัมผัสก็ไม่ใช่อุณหภูมิที่อยากอยู่ใกล้นาน ๆ แล้ว แต่ในลำธารน้ำร้อนของ Lassen Volcanic National Park รัฐแคลิฟอร์เนีย นักวิทยาศาสตร์กลับพบสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวชนิดหนึ่งที่ไม่ได้แค่ “ทน” ความร้อนระดับนี้ มันยัง เติบโตและแบ่งเซลล์ได้ สิ่งมีชีวิตตัวจิ๋วน.. ดูเพิ่ม

ปลาบางชนิดใน "เกรตเลกส์" อาจมีอายุมากกว่า 400 ปี
"ปลาสเตอร์เจียนทะเลสาบ" อาจเป็นหนึ่งในสัตว์มีกระดูกสันหลังที่มีอายุยืนยาวที่สุด รองจาก "ฉลามกรีนแลนด์" เท่านั้น!! อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์ตั้งข้อสังเกตว่า "งานติดตามผลเป็นสิ่งจําเป็นเพื่อชี้แจงอายุขัยของสายพันธุ์" ในช่วงต้นศตวรรษที่ 17 กล้องโทรทรรศน์รุ่นปรับปรุงจากกล้องโทรทรรศน์รุ่นแรก สามารถใช้สังเกตดวงจันทร์บางดวงของดาวพฤหัสบดีได้ โดยดาวพฤหัสบดีอยู่ห่างออกไปไกลถึง 54 นาทีแสง ในยุคนั้น การขี่ม.. ดูเพิ่ม

"นาร์วาฬ" ยูนิคอร์นแห่งมหาสมุทร กับความจริงของ "เขาในตำนาน" ที่แท้คือฟันทะลุริมฝีปาก
นับตั้งแต่ยุคกลางของยุโรป เรื่องเล่าเกี่ยวกับ "ยูนิคอร์น" สัตว์ในเทพนิยายที่มีเขาเกลียววิเศษบนหน้าผาก เคยเป็นตำนานที่ทรงอิทธิพลและสร้างมูลค่ามหาศาล เขายูนิคอร์นเพียงชิ้นเดียวเคยมีราคาเทียบเท่ากับปราสาททั้งหลัง และถูกยกย่องว่าเป็นยาวิเศษแก้พิษสารพัด ทว่าความจริงเบื้องหลังตำนานอันงดงามนั้นไม่ได้มาจากป่าลึก แต่มาจากสิ่งมีชีวิตใต้ผืนน้ำแข็งขั้วโลกเหนือที่มีชื่อว่า "นาร์วาฬ" (Narwhal) และสิ่งที่ผู้คนเ.. ดูเพิ่ม

DNA ในร่างกายมนุษย์ยาวเท่าไรเมื่อเทียบกับดาวพลูโต
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ร่างกายคนหนึ่งสูงไม่กี่สิบเซนติเมตรถึงเกือบสองเมตร แต่ภายในเซลล์จำนวนมหาศาลกลับมีสาย DNA ที่ถ้าคลี่จนตึงจะยาวราว 2 เมตร ตัวเลขนี้นำไปสู่การเปรียบเทียบกับระยะทางระดับดาวพลูโต การคำนวณต้องแยกให้ชัดว่าใช้เซลล์กี่เซลล์ และเซลล์เหล่านั้นมี DNA อยู่จริงหรือไม่ ในเซลล์เล็ก.. ดูเพิ่ม

สาหร่ายที่เรากินจัดเป็นพืชหรือโปรทิสต์
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th หยิบสาหร่ายอบกรอบขึ้นมากินทีละแผ่น หลายคนคงนึกภาพว่ากำลังกิน “ผักจากทะเล” อยู่ไม่น้อย เพราะมันสีเขียว เติบโตด้วยแสงแดด และพบเกาะอยู่ตามโขดหินหรือใต้ผิวน้ำ แต่คำว่าสาหร่ายที่ใช้กันในชีวิตประจำวันซ่อนความซับซ้อนทางชีววิทยาไว้เยอะกว่าที่เห็น สิ่งที่ทำให้สับ.. ดูเพิ่ม

ม้าลายขาวลายดำหรือดำลายขาวกันแน่
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เวลาเห็นม้าลายยืนอยู่กลางทุ่ง คนมักเถียงกันเล่น ๆ ว่า ตัวมันเป็นสีขาวแล้วมีลายดำ หรือจริง ๆ เป็นสีดำแล้วมีลายขาว เพราะทั้งสองสีแบ่งพื้นที่บนตัวพอ ๆ กันจนตอบจากภาพรวมได้ยาก คำตอบที่นักชีววิทยาใช้อธิบายกันคือ ม้าลายมีพื้นฐานเป็นสัตว์สีเข้ม หรือพูดให้ชัดคือดำลายขาว ผิว.. ดูเพิ่ม

ฟองน้ำทะเลเป็นพืชใต้น้ำหรือสัตว์กันแน่
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ใต้น้ำมีสิ่งมีชีวิตหลายชนิดที่ดูเหมือนก้อนหิน บางชนิดคล้ายปะการัง บางชนิดเป็นทรงกระบอกมีรูพรุนเต็มตัว ฟองน้ำทะเลก็อยู่ในกลุ่มที่ชวนให้ตัดสินผิดที่สุด เพราะมันเกาะนิ่งกับพื้นผิว ไม่มีตา ไม่มีปาก และไม่เคลื่อนที่ให้เห็นเหมือนปลา แต่ความนิ่งไม่ได้แปลว่าเป็นพืช ฟองน้ำทะ.. ดูเพิ่ม

นอแรดทำมาจากกระดูกหรือเส้นผมกันแน่
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เวลามองแรดจากด้านข้าง นอที่ยื่นเด่นออกมาจากปลายจมูกชวนให้คิดว่ามันต้องเป็นกระดูกชิ้นใหญ่ที่งอกจากกะโหลก แต่ความจริงไม่ใช่แบบนั้นเลย นอแรดไม่ได้มีแกนกระดูกอยู่ข้างใน และไม่ได้ต่อเป็นชิ้นเดียวกับกะโหลกเหมือนเขาของสัตว์บางชนิด คำตอบอยู่ใกล้ตัวเรากว่าที่คิด นอแรดสร้างจา.. ดูเพิ่ม

ตะขาบมีขา 100 ขาเป๊ะจริงหรือไม่
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เห็นตะขาบเลื้อยผ่านพื้นชื้น ๆ ทีไร หลายคนคงนึกถึงคำว่า “สัตว์ร้อยขา” ทันที ชื่อภาษาอังกฤษก็ยิ่งตอกย้ำความเชื่อนั้น เพราะ centi แปลว่าหนึ่งร้อย และ pede หมายถึงเท้า แต่ชื่อเรียกไม่ได้เป็นใบรับรองจำนวนขา ตะขาบมีลำตัวยาวแบ่งเป็นปล้อง แต่ละปล้องที่ใช้เดินจะม.. ดูเพิ่ม

ไวรัสควรถูกนับเป็นสิ่งมีชีวิตหรือไม่
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เวลาป่วยเป็นไข้หวัดหรือโควิด เรามักพูดสั้น ๆ ว่า “ติดไวรัส” จนเผลอจินตนาการว่ามันเป็นตัวจิ๋ว ๆ ที่เข้ามาอยู่และเพิ่มจำนวนในร่างกายเราเอง แต่ถ้าวางไวรัสไว้ในหลอดทดลองโดยไม่มีเซลล์ของสิ่งมีชีวิตอยู่ด้วย มันก็แทบไม่ทำอะไรเลย จุดนี้ทำให้คำถามว่าไวรัสมีชีวิตห.. ดูเพิ่ม
ผู้หญิงก็มีความต้องการทางเพศเหมือนกับผู้ชาย แต่ถูกกรอบประเพณีวัฒนธรรมและความเชื่อกดไว้
จริงอย่างยิ่ง ข้อสรุปนี้ตรงตามหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ ประสาทวิทยา และสังคมวิทยาอย่างชัดเจน **ในทางชีววิทยาและจิตวิทยา** * **ระดับความต้องการไม่ได้ต่างกันอย่างสิ้นเชิง:** ทั้งผู้หญิงและผู้ชายมีฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน (Testosterone) ที่ขับเคลื่อนอารมณ์ทางเพศเหมือนกัน เพียงแต่ลักษณะการแสดงออกและการตอบสนองอาจแตกต่างกัน * **รูปแบบการทำงาน:** อารมณ์ทางเพศของผู้หญิงมักสัมพันธ์กับปัจจัยทางอารมณ์ ความรู้สึกปลอดภ.. ดูเพิ่ม

เปิดสรีระสุดล้ำของหมึกยักษ์ ทำไมต้องมี 3 หัวใจ และเลือดเป็นสีฟ้า
ในโลกใต้ผืนน้ำอันมืดมิดและหนาวเย็น มีสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งที่ระบบร่างกายดูแปลกแยกราวกับหลุดมาจากต่างดาว ทั้งการมีหัวใจถึงสามดวง ของเหลวหล่อเลี้ยงชีวิตที่มีสีฟ้าสดใส รวมถึงหนวดแขนที่สามารถคิดและตัดสินใจได้ด้วยตัวเอง ความพิศวงทางสรีรวิทยาของ "หมึกสาย" หรือหมึกยักษ์นี้ ไม่ได้เกิดขึ้นเพื่อความแปลกประหลาด แต่เป็นผลลัพธ์ของวิวัฒนาการชั้นยอดที่ช่วยให้สัตว์ไร้กระดูกและไร้เกราะป้องกันตัว สามารถเอาชีวิตรอดใ.. ดูเพิ่ม