ชีววิทยา

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เวลาได้ยินว่าไวรัสแพร่กระจายและเพิ่มจำนวนได้ เราอาจนึกถึงสิ่งมีชีวิตตัวจิ๋วที่เติบโตอยู่รอบตัว แต่พอลองถามว่าไวรัสกินอาหารหรือแบ่งตัวเหมือนแบคทีเรียไหม คำตอบกลับไม่เหมือนที่หลายคนคาด โดยทั่วไปนักชีววิทยามัก ไม่จัดไวรัสเป็นสิ่งมีชีวิต ตามเกณฑ์ที่ใช้กัน เพราะไวรัสไม่ม.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ลองยกมือขึ้นมาดูใกล้ ๆ สิ่งที่เราเห็นเป็นผิวหนัง เส้นเลือด และเนื้อเยื่อ ล้วนประกอบขึ้นจากหน่วยเล็ก ๆ ที่เรียกว่าเซลล์ แต่ถ้ารวมเซลล์ตั้งแต่ศีรษะจรดปลายเท้า เราจะมีอยู่สักกี่เซลล์กัน? คำถามนี้ตอบด้วยการนับทีละเซลล์ไม่ได้ง่าย ๆ เพราะเซลล์แต่ละชนิดมีขนาดต่างกันมาก บาง.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คำว่า “สูงครึ่งเมตร” หมายถึงโครงสร้างสืบพันธุ์ที่รา Dianjunus rex สร้างขึ้น ไม่ใช่ตัวเชื้อราทั้งหมด ส่วนอายุ 65 ล้านปีก็เป็นค่าประมาณอายุสายวิวัฒนาการของวงศ์ Dianjunaceae ไม่ใช่อายุของตัวอย่างที่นักวิจัยเพิ่งเก็บได้ งานวิจัยชิ้นเดียวกันรายงานน้ำหนักไว้สองช่วง: บทคัดย่อระบุสูงได้ 50 เซนติเมตรและ.. ดูเพิ่ม

ริมฝีปากสีชาดแห่งไพรพฤกษ์: ถอดรหัส "Hot Lips Plant" ประติมากรรมลวงตาและความอัศจรรย์ของวิวัฒนาการธรรมชาติ ท่ามกลางความหนาทึบและเขียวชอุ่มของผืนป่าดิบชื้นแถบละตินอเมริกา ธรรมชาติต่างซ่อนความลับและผลงานศิลปะอันน่าทึ่งเอาไว้มากมาย หนึ่งในสิ่งมีชีวิตที่สะกดทุกสายตาจนทำให้ผู้พบเห็นต้องตะลึงคือ "Hot Lips Plant" พืชพรรณรูปลักษณ์สะดุดตาที่ดูราวกับมีริมฝีปากอวบอิ่มอันเย้ายวน เคลือบด้วยลิปสติกสีแดงสดกำลังแย้.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ กระดองปูแข็งเหมือนเกราะและไม่ยืดตามตัว ปูโตได้ด้วยการลอกคราบเปลือกแข็งเดิม แล้วขยายลำตัวในช่วงที่เปลือกใหม่ยังนิ่ม เปลือกใหม่ก่อตัวอยู่ใต้เปลือกเก่า ก่อนจะถึงเวลาที่ปูดันตัวออกมา เปลือกแข็งด้านนอกของปูทำหน้าที่หุ้มและปกป้องร่างกาย แต่เมื่อขนาดตัวเพิ่มขึ้น เปลือกชั้นนี้ไม่ยืดตาม ผิวหนังชั้นนอกจึงต้องเตรียมเ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ งูแคระสกุล Pseudorabdion ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หนีภัยด้วยการกลิ้ง โดยหมุนช่วงท้ายลำตัวเป็นจังหวะและยกหัวให้หันไปข้างหน้า งานศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสาร Current Biology พบว่า ความเร็วสูงสุดตอนกลิ้งสูงกว่าความเร็วสูงสุดตอนเลื้อยคดไปมาราวสี่เท่า ก่อนหน้านี้มีคู่มือภาคสนามและการสังเกตหนึ่งครั้งบันทึกท่ากลิ้งของง.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ เวลาแมวลากลิ้นผ่านขน เราจะสัมผัสได้ถึงผิวสาก ๆ บนลิ้น ปุ่มเคราตินเล็ก ๆ หันย้อนเข้าหาคอ ส่วนปลายมีโพรงที่พาน้ำลายลงไปตามเส้นขน ทำให้การเลียช่วยจัดขนและส่งน้ำลายเข้าไปถึงชั้นขนด้านใน งานของ Alexis C. Noel และ David L. Hu ที่ตีพิมพ์ในวารสาร PNAS ปี 2018 ศึกษาลิ้นแมวบ้าน บ็อบแคต คูการ์ เสือดาวหิมะ เสือ และสิง.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ กระดองเต่าไม่ใช่เกราะว่างเปล่า งานทดลองในเต่าบกบางชนิดพบว่าเส้นประสาทใต้ผิวกระดองตอบสนองต่อแรงแตะและแรงสั่น แต่ผลนี้ยังไม่ตอบว่าการแตะทำให้เต่าเจ็บหรือไม่ และใช้สรุปแทนเต่าทุกชนิดไม่ได้ กระดองส่วนบนเรียกคาราเพซ ส่วนที่ปิดท้องเรียกว่าแพลสตรอน แผ่นกระดูกของส่วนบนเชื่อมกับซี่โครงและกระดูกสันหลัง ด้านนอกมีแผ่น.. ดูเพิ่ม

ลึกลงไปใต้พื้นดินอันร้อนระอุของภูมิภาคแอฟริกาตะวันออก ในความมืดมิดระดับความลึกประมาณหนึ่งเมตรครึ่ง มีสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กเท่าฝ่ามืออาศัยอยู่ รูปลักษณ์ของมันดูคล้ายสิ่งมีชีวิตจากต่างดาวด้วยผิวหนังสีชมพูเหี่ยวย่น แทบไม่มีขน และดวงตาที่เกือบจะบอดสนิท แต่ภายใต้รูปลักษณ์ที่ไม่น่าดึงดูดใจนี้ "ตุ่นหนูไร้ขน" (Naked Mole-Rat) หรือชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Heterocephalus glaber ซึ่งถูกค้นพบครั้งแรกในปี 1842 โดย.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ร่องบนปลายนิ้วไม่ได้เรียงเป็นเส้นตรง แต่โค้ง แยกทาง แล้ววกกลับเป็นรูปแบบต่าง ๆ มองไกล ๆ เห็นแนวใหญ่ไม่กี่แบบ แต่เมื่อซูมเข้าไป ร่องย่อยกลับแยกหรือมาพบกันคนละตำแหน่ง ลายเหล่านี้เริ่มก่อตัวตั้งแต่ช่วงไหนของชีวิต และอะไรทำให้เส้นเล็ก ๆ บนผิวเลือกทิศทางไม่เหมือนกัน? ร่องลายนิ้วมือเริ่มก่อตัวเป็นระลอกจากหลายตำแ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เห็นหอยทากค่อย ๆ ไต่กินใบไม้ หลายคนคงนึกภาพว่ามันใช้ปากนิ่ม ๆ งับทีละคำ แต่ถ้าซูมเข้าไปในปากเล็กจิ๋วนั้น จะเจอเครื่องมือกินอาหารที่หน้าตาไม่เหมือนฟันของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเลย หอยทากมีแผ่นยืดหยุ่นคล้ายลิ้นชื่อว่า แรดูลา (radula) บนผิวมีปุ่มแข็งขนาดจิ๋วเรียงเป็นแถวจำ.. ดูเพิ่ม

ไขความลับสรีระช้าง: ภาพลวงตา 4 หัวเข่า กับวิศวกรรมมีชีวิตของนักย่องเบาตัวยักษ์ หลายคนคงเคยได้ยินเกร็ดความเชื่อที่เล่าต่อกันมาอย่างยาวนานว่า "ช้างคือสัตว์ชนิดเดียวที่มีหัวเข่าถึง 4 ข้าง" ด้วยรูปร่างขนาดมหึมาและข้อต่อขาหน้าที่พับงอจนดูคล้ายหัวเข่าของมนุษย์ ทำให้ภาพลวงตานี้ฝังแน่นอยู่ในความคิดของผู้คนมาหลายยุคหลายสมัย ทว่าในความเป็นจริงทางชีววิทยา ช้างไม่ได้มีสี่เข่าอย่างที่เข้าใจกัน และเบื้องหลังโคร.. ดูเพิ่ม

ถ้าเคยมองตาแมวตอนกลางวัน เราอาจเห็นรูม่านตาหดจนเหลือเป็นเส้นแคบ ๆ แนวตั้ง แต่พออยู่ในที่มืด รูม่านตากลับขยายจนเกือบกลมและกินพื้นที่ตาดำไปมาก ขณะที่คนเรา ไม่ว่าจะหรี่หรือขยาย รูม่านตาก็ยังคงรูปโดยรวมเป็นวงกลม ถ้าคิดง่าย ๆ เราอาจตอบว่า “เพราะแมวมองกลางคืนเก่ง” คำตอบนั้นไม่ผิดทั้งหมด แต่ยังอธิบายไม่ครบว่า แล้วทำไมต้องเป็น “เส้นแนวตั้ง” ด้วย? 👁️ อย่างแรก เส้นแคบช่วยให้ตาแมวรับ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th หลังฝนตกหนัก ถนนหน้าบ้านมักมีไส้เดือนนอนเลื้อยอยู่เต็มไปหมด ภาพนี้ทำให้คนจำนวนมากเข้าใจว่ารูใต้ดินถูกน้ำท่วมจนมันต้องรีบหนีขึ้นมาหายใจบนพื้นถนน แต่การอธิบายแบบนั้นยังไม่ครบ เพราะไส้เดือนไม่ได้ใช้ปอดเหมือนคน และน้ำฝนไม่ได้ทำให้มันจมน้ำตายทันที ไม่ได้ขึ้นมาหายใจเหมือน.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ถ้าบอกว่าลูกอัณฑะมีสิ่งที่เกี่ยวกับ “การรับรส” หลายคนคงนึกภาพผิดไปไกล เพราะอวัยวะนี้ไม่ได้มีปุ่มรับรสเหมือนบนลิ้น และไม่ได้ชิมว่าอาหารหวาน ขม หรืออร่อยหรือไม่เลย แต่ในระดับเซลล์ นักวิทยาศาสตร์พบโปรตีนกลุ่มเดียวกับที่เกี่ยวข้องกับการรับรสกระจายอยู่ในเนื้อ.. ดูเพิ่ม

ในอาณาจักรสิ่งมีชีวิต วิวัฒนาการมักรังสรรค์วิธีเอาชีวิตรอดที่น่าทึ่งและชวนขนลุกไปพร้อมกัน หนึ่งในตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดคือ "แมลงวันบอตฟลาย" (Botfly) สิ่งมีชีวิตที่มักถูกจดจำในฐานะฝันร้ายของผู้คนและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ทว่าเบื้องหลังพฤติกรรมการฝังตัวใต้ผิวหนังอันน่าสะพรึงกลัว กลับซ่อนกลไกชีววิทยาที่แยบยล ตั้งแต่วงจรชีวิตตัวเต็มวัยที่ไม่กินอาหาร การจ้างวานพาหะข้ามสายพันธุ์ ไปจนถึงการหลั่งสารปฏิชีว.. ดูเพิ่ม

ลึกลงไปเพียงไม่กี่เซนติเมตรใต้ผืนดิน มีสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งที่เคลื่อนไหวอย่างเงียบเชียบในความมืด มันสามารถขุดดินได้อย่างทรงพลัง บินข้ามผ่านท้องฟ้ายามค่ำคืน ว่ายข้ามแอ่งน้ำ และส่งเสียงร้องก้องกังวานประดุจเครื่องจักร แม้หลายคนจะมองว่ามันเป็นเพียงศัตรูพืชในแปลงเกษตร แต่ในความเป็นจริง แมงกระชอนคือหนึ่งในผลงานชิ้นเอกของวิวัฒนาการทางธรรมชาติที่สืบทอดสายพันธุ์มายาวนานกว่า 140 ล้านปี ผ่านการสูญพันธุ์ครั้.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ล็อบสเตอร์ตัวใหญ่บนพื้นทะเลดูราวกับสัตว์ที่ไม่ยอมแพ้ต่อกาลเวลา มันโตต่อได้ ลอกคราบได้ และยังสืบพันธุ์ในวัยที่สัตว์หลายชนิดเริ่มเสื่อมถอย จึงมีเรื่องเล่าว่า “ล็อบสเตอร์ไม่มีวันแก่ตาย” เพราะพกยาอายุวัฒนะไว้ใน DNA เรื่องนี้มีจุดจริงอยู่มากพอให้ฟังน่าทึ่ง แต.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ผ่าลูกฟิกสุกออกมาทีไร ข้างในจะเต็มไปด้วยเม็ดเล็ก ๆ แน่นจนดูคล้ายเนื้อผลไม้มีลวดลายเฉพาะตัว แล้วก็มีเรื่องเล่าชวนสะดุ้งว่า กินฟิกหนึ่งลูกเท่ากับกินซากตัวต่อหนึ่งตัว คำตอบคือ ไม่จริงที่จะเหมารวมว่าลูกฟิกทุกลูกมีตัวต่ออยู่ข้างใน แต่เรื่องตัวต่อฟิกกับต้นฟิกเป็นความสัมพั.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th บนขอนไม้ชื้นหรือกองใบไม้ผุ บางครั้งจะมีก้อนสีเหลืองสดแผ่ตัวเป็นเส้นใยคล้ายวุ้นเลื้อยอยู่เงียบๆ มันคือ Physarum polycephalum หรือราเมือกชนิดหนึ่ง หน้าตาเหมือนไม่มีอะไรซับซ้อน แต่พฤติกรรมของมันทำให้นักชีววิทยาและนักคณิตศาสตร์ต้องจับตา ราเมือกตัวนี้ไม่มีสมอง ไม่มีเซลล์.. ดูเพิ่ม