วิทยาศาสตร์

ตอนเด็กๆ เรามักจะได้ยินคำขู่ที่ฟังดูน่าเหลือเชื่อจากผู้ใหญ่บ่อยครั้ง หนึ่งในนั้นคือเรื่องการห้ามกลืนเมล็ดผลไม้เด็ดขาด ไม่ใช่เพราะมันจะเป็นอันตรายต่อระบบทางเดินอาหาร โดยตรง แต่เพราะผู้ใหญ่บอกว่าถ้ากลืนไป เดี๋ยวจะมีต้นไม้แตกหน่อออกมาจากหูหรือจากท้อง ฟังตอนนั้นก็เชื่อสนิทใจจนต้องหยิบเมล็ดแตงโมหรือเมล็ดส้มออกมาวางบนโต๊ะอย่าง ระมัดระวัง ความกลัวที่ว่าต้นไม้จะงอกออกมาจากร่างกายเป็นเรื่องตลกเมื่อมองย้อนก.. ดูเพิ่ม

ทำไมฝาขวดน้ำอัดลมแบบฝาจีบโลหะจึงมี 21 ซี่? หลายคนอาจเคยสังเกตว่าฝาขวดน้ำอัดลมแบบฝาจีบโลหะส่วนใหญ่มักมี 21 ซี่ พอดี ซึ่งไม่ได้เป็นตัวเลขที่เลือกมาเพราะความสวยงามหรือความบังเอิญ แต่เป็นผลจากการออกแบบทางวิศวกรรมและการทดลองที่ใช้เวลาพัฒนามานานกว่าร้อยปี โดยมีเหตุผลสำคัญ 3 ประการ 1. ช่วยกระจายแรงกดได้อย่างสมดุล ฝาจีบถูกคิดค้นในปี ค.ศ. 1891 โดย วิลเลียม เพนเตอร์ (William Painter) นักประดิษฐ์ชาวอเมริกัน.. ดูเพิ่ม

เคยสังเกตไหมว่าเวลาเรากำลังหิวจัดแล้วเผลอกินข้าวคำโตๆ เข้าไป หรือบางครั้งที่กระหายน้ำมากๆ จนต้องอึกน้ำอัดลมเข้าไปอึกใหญ่ สิ่งที่ตามมามักจะเป็นเสียง สะอึก ดังออกมาทันที บางครั้งก็แค่ครั้งสองครั้งแล้วหายไป แต่บางทีก็เล่นเอาเราเสียจังหวะจนทำเอาคนรอบข้างหันมามอง หลายคนอาจจะคิดว่าเป็นเรื่องตลกขำขันที่ร่างกายแสดงอาการออกมาแบบนั้น แต่จริงๆ แล้วมีกลไกที่น่าสนใจซ่อนอยู่ภายใต้ความเข้าใจผิดเรื่องนี้ หัวใจสำค.. ดูเพิ่ม

การสืบสวนคดีฆาตกรรมย้อนกลับไปเมื่อหนึ่งร้อยปีก่อนดูราวกับหลุดออกมาจากภาพยนตร์ฟิล์มนัวร์ที่เราคุ้นตา เสียงฝีเท้าหนักๆ ของนักสืบในชุดสูททับด้วยเสื้อโค้ทตัวยาวเดินวนเวียนอยู่ในฉากที่เต็มไปด้วยหมอกควัน การไขคดีในยุคนั้นไม่ได้อาศัยเครื่องมือไฮเทคเหมือนหน้าจอคอมพิวเตอร์ที่เรียงรายในหน่วยงานตํารวจปัจจุบัน แต่เป็นการพึ่งพาสัญชาตญาณ ประสบการณ์ และสายตาที่เฉียบแหลมของมนุษย์เพียงอย่างเดียว การค้นหาหลักฐานในส.. ดูเพิ่ม

ห้องสมุดอเล็กซานเดรียถือเป็นสัญลักษณ์แห่งความรู้ของมนุษยชาติในสมัยโบราณ สถานที่แห่งนี้เคยเป็นแหล่งรวมม้วนคัมภีร์ทางวิทยาศาสตร์ ปรัชญา และประวัติศาสตร์ที่ล้ําค่าที่สุดของโลก การที่สถานที่แห่งนี้ถูกทําลายไปอย่างน่าเสียดาย ทําให้เรามักจะจินตนาการอยู่เสมอว่าหากความรู้เหล่านั้นไม่สาบสูญไป อารยธรรมของพวกเราในวันนี้อาจก้าวหน้าไปไกลกว่าที่เราเห็นหลายเท่าตัว สิ่งที่อาจเปลี่ยนไปอย่างแรกคือเรื่องของการปฏิวัต.. ดูเพิ่ม

ภาพของเข็มที่สั่นไหวบนกระดาษกราฟในห้องสอบสวนมักจะเป็นสิ่งที่คนส่วนใหญ่นึกถึงเมื่อพูดถึงเครื่องจับเท็จ หรือโพลีกราฟ อุปกรณ์นี้ถูกสร้างภาพจําผ่านภาพยนตร์ว่าเป็นเครื่องมือพิศวงที่สามารถแยกแยะคนพูดจริงออกจากคนโกหกได้อย่างเฉียบขาด แต่ในความเป็นจริงแล้ว เทคโนโลยีนี้มีความซับซ้อนและช่องโหว่มากกว่าที่หลายคนเข้าใจ การทํางานของมันไม่ใช่การอ่านใจ แต่เป็นการตรวจวัดปฏิกิริยาทางสรีรวิทยาของร่างกายที่เกิดขึ้นโดย.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยกันไหมว่าเวลาเกิดคดีปริศนาในที่ห่างไกลหรือสถานที่รกร้าง เจ้าหน้าที่สืบสวนรู้ได้อย่างไรว่าเหยื่อเสียชีวิตมานานแค่ไหน คําตอบไม่ใช่เรื่องของไสยศาสตร์หรือการเดาสุ่ม แต่มันคือศาสตร์ที่เรียกว่านิติกีฏวิทยา หรือการศึกษาพฤติกรรมแมลงเพื่อช่วยในงานอาชญากรรม บรรดาแมลงเหล่านี้ทําหน้าที่เป็นนาฬิกาธรรมชาติที่แม่นยําที่สุดและปฏิเสธไม่ได้ว่าพวกมันคือพยานปากเอกที่พูดไม่ได้แต่บอกความจริงเบื้องหลังเหตุการณ์ร.. ดูเพิ่ม

การระบุช่วงเวลาการเสียชีวิตเป็นหนึ่งในภารกิจที่ท้าทายที่สุดของงานนิติเวชศาสตร์ เพราะเวลาที่ล่วงเลยไปคือตัวแปรสําคัญที่ทําให้หลักฐานทางกายภาพเปลี่ยนแปลง การทํางานของแพทย์นิติเวชจึงไม่ใช่เรื่องของการเดาสุ่ม แต่คือการรวบรวมเบาะแสทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นกับร่างกายมนุษย์หลังจากหยุดหายใจ ขั้นตอนแรกที่สําคัญที่สุดคือการวัดอุณหภูมิของร่างกาย กระบวนการที่เรียกว่า Algor Mortis คือการที่อุณหภูมิร่างกายค่อยๆ ลด.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยกันไหมว่าทําไมปฏิทินที่เราใช้กันอยู่ทุกวันนี้ถึงมีเดือนกุมภาพันธ์ที่ดูแปลกแยกกว่าเดือนอื่น ทั้งเรื่องจํานวนวันที่น้อยกว่าปกติและเรื่องปีอธิกสุรทินที่เพิ่มเข้ามา ซึ่งที่มาของเรื่องนี้ไม่ได้เกิดขึ้นจากความบังเอิญ แต่มีร่องรอยการเปลี่ยนแปลงทางประวัติศาสตร์การเมืองและดาราศาสตร์เชื่อมโยงเข้าด้วยกัน ย้อนกลับไปในยุคโรมันโบราณ ปฏิทินยุคแรกของชาวโรมันมีเพียง 10 เดือนเท่านั้น เริ่มต้นปีในเดือนมีนาคม.. ดูเพิ่ม

ซี. และนับจากนั้นมาโลกของเราก็เริ่มเปลี่ยนจากการใช้ระบบเวลาท้องถิ่นมาเป็นการใช้เขตเวลามาตรฐานสากลทีละเล็กทีละน้อย แม้ในช่วงแรกหลายประเทศจะยังคงลังเลและยังคงอิงเวลาตามระบบเดิมของตน แต่เมื่อการสื่อสารทางโทรเลขและการติดต่อสื่อสารข้ามทวีปกลายเป็นเรื่องจําเป็นมากขึ้นเรื่อยๆ ทุกประเทศทั่วโลกจึงทยอยปรับตัวเข้าสู่ระบบเขตเวลา 24 โซนตามหลักสากลอย่างเต็มตัว เหตุการณ์เปลี่ยนผ่านนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพียงชั่วพริบต.. ดูเพิ่ม

ศ. 2500 เหตุการณ์นี้ทําให้ฝั่งสหรัฐอเมริการู้สึกถึงภัยคุกคามในทันที จนนําไปสู่การจัดตั้งหน่วยงานองค์การนาซาขึ้นเพื่อเร่งพัฒนางานด้านอวกาศให้ทัดเทียม ช่วงเวลานั้นเต็มไปด้วยความกดดันและการเร่งรีบเพื่อให้ได้ชื่อว่าเป็นผู้ชนะในสาขานี้ การแข่งขันไม่หยุดอยู่แค่การส่งดาวเทียม แต่ขยับขยายไปสู่การส่งสัตว์ การส่งมนุษย์ไปในอวกาศครั้งแรกโดยยูริ กาการิน ไปจนถึงความทะเยอทะยานสูงสุดคือการพยายามพามนุษย์ไปเหยียบดว.. ดูเพิ่ม

เมื่อพูดถึงอุปกรณ์ประหารชีวิตที่โด่งดังที่สุดในประวัติศาสตร์โลกชื่อของกิโยตินย่อมโผล่ขึ้นมาเป็นอันดับต้นๆ อุปกรณ์นี้กลายเป็นสัญลักษณ์ของช่วงเวลาที่วุ่นวายที่สุดช่วงหนึ่งในประวัติศาสตร์ฝรั่งเศส แต่หลายคนอาจยังไม่ทราบว่าเหตุผลที่แท้จริงของการประดิษฐ์มันขึ้นมานั้นไม่ได้เกิดขึ้นจากความโหดร้ายหรือต้องการทรมานนักโทษแต่อย่างใด ทว่ากลับมีจุดประสงค์ที่ฟังดูแปลกหูในปัจจุบันนั่นคือเรื่องของความเมตตาและความเท.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยกันไหมว่าทําไมเรือบรรทุกสินค้าขนาดมหึมาที่ทําจากเหล็กกล้าทั้งลํา แถมยังมีน้ําหนักมหาศาลหลายหมื่นตัน ถึงสามารถประคองตัวอยู่บนผิวน้ําได้โดยไม่จมลงสู่ก้นทะเล ทั้งที่เหล็กเพียงแค่ก้อนเล็กๆ เมื่อโยนลงน้ํากลับจมลงไปอย่างรวดเร็ว ปรากฏการณ์นี้มีคําอธิบายทางวิทยาศาสตร์ที่ชัดเจนและน่าสนใจ ซึ่งเกิดจากหลักการทางฟิสิกส์ที่เรียกว่าแรงลอยตัว หรือกฎของอาร์คิมิดีส กฎข้อนี้ระบุว่าวัตถุที่อยู่ในของเหลวจะถูกแ.. ดูเพิ่ม

เวลาที่เราขับรถหรือข้ามถนน เรามักชินตากับสีของไฟจราจรที่เปลี่ยนไปมา ทั้งแดง เหลือง และเขียว แต่เคยสงสัยไหมว่าทําไมต้องเป็นสามสีนี้ ไม่ใช่สีฟ้า สีชมพู หรือสีม่วง เรื่องนี้มีที่มาที่ไปจากประวัติศาสตร์และหลักการทางวิทยาศาสตร์ที่น่าสนใจทีเดียว จุดเริ่มต้นของระบบสัญญาณไฟจราจรไม่ได้มาจากรถยนต์ แต่มาจากทางรถไฟในศตวรรษที่ 19 ในยุค นั้นทางรถไฟใช้สีแดงสําหรับหยุดรถ ส่วนสีขาวหรือใสหมายถึงปลอดภัยให้ไปต่อได้ แ.. ดูเพิ่ม

เสียงนับถอยหลังที่เงียบสนิทลงในเสี้ยววินาทีสุดท้ายก่อนจะทะยานขึ้นสู่ห้วงอวกาศ คือความรู้สึกที่ชวนให้ลุ้นระทึกและผิดหวังในเวลาเดียวกัน หลายคนอาจเคยเห็นภาพถ่ายทอดสดการ ปล่อยจรวดที่ระบบคอมพิวเตอร์สั่งหยุดทุกอย่างแบบอัตโนมัติ ในขณะที่เปลวไฟกําลังจะพุ่งตัวออกจากฐาน หลายคนตั้งคําถามว่ามันเกิดอะไรขึ้น ทําไมเครื่องยนต์ที่เตรียมพร้อมมาเป็นปี ถึงหยุดทํางานเพียงเพราะเวลาเหลือแค่ไม่กี่วินาที ความจริงแล้วการย.. ดูเพิ่ม

เคยสังเกตไหมว่าไม่ว่าจะมองไปทางไหน ทั้งอุปกรณ์เครื่องใช้ในชีวิตประจําวัน จนถึงการจัดวางสิ่งของต่างๆ บนโต๊ะทํางาน มักถูกออกแบบมาให้รองรับคนที่ใช้มือขวาเป็นหลัก เรื่อง นี้อาจดูเหมือนเป็นความเคยชินทั่วไป แต่ความจริงแล้วมีเหตุผลทางวิทยาศาสตร์ซ่อนอยู่เบื้องหลังความแตกต่างระหว่างคนถนัดขวากับคนถนัดซ้าย โดยสถิติโลกบ่งชี้ว่าประชากรส่วนใหญ่ราวเก้าสิบเปอร์เซ็นต์เป็นคนถนัดขวาและมีเพียงสิบเปอร์เซ็นต์เท่านั้นที.. ดูเพิ่ม

เวลาที่ฝนตกหลังจากช่วงที่อากาศแห้งแล้งมานาน หลายคนคงคุ้นเคยกับความรู้สึกสดชื่นที่เกิดขึ้นทันทีเมื่อได้รับกลิ่นดินหลังจากสายฝนกระทบพื้น กลิ่นนี้มีชื่อเรียกเฉพาะทางวิทยาศาสตร์ว่า เพทริคอร์ ซึ่งเป็นการรวมตัวกันของสารเคมีและองค์ประกอบทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นจากปรากฏการณ์ทางกายภาพในช่วงเวลาที่เม็ดฝนตกลงสู่ผืนดินแห้ง กลิ่นที่เป็นเอกลักษณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่มีที่มาจากปัจจัยร่วมหลายอย่างที่ธรรมช.. ดูเพิ่ม

เวลาที่เราพูดถึงสถานการณ์เอาชีวิตรอดกลางทะเล หลายคนมักเกิดความสงสัยว่าเมื่อขาดแคลนน้ําจืด เราจะสามารถตักน้ําทะเลขึ้นมาดื่มเพื่อประทังชีวิตได้หรือไม่ คําตอบเชิงวิทยาศาสตร์นั้นชัดเจนมากว่าการดื่มน้ําทะเลไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาเรื่องการขาดน้ํา แต่กลับจะยิ่งทําให้สถานการณ์เลวร้ายลงไปอีก เพราะน้ําทะเลนั้นมีความเค็มสูงมากเกินกว่าที่ร่างกายมนุษย์จะจัดการได้ไหว การเข้าใจกลไกการทํางานของร่างกายจะช่วยให้เห็นภาพช.. ดูเพิ่ม