วิทยาศาสตร์

หอยเชลล์มีตาเป็นร้อยจริงไหม แล้วมันมองเห็นแบบไหน?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ หอยเชลล์ที่ยังมีชีวิตมีจุดเล็ก ๆ เรียงอยู่ตามขอบลำตัว หลายคนอาจคิดว่าเป็นลายบนเปลือก แต่จุดเหล่านั้นคือดวงตา งานวิจัยรายงานว่าหอยเชลล์มีดวงตาได้ตั้งแต่ประมาณ 30 ถึง 200 ดวง เรียงตามขอบแมนเทิล ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อที่ล้อมอยู่ด้านในของขอบเปลือก ตัวเลขนี้เป็นช่วงที่รายงานในงานศึกษาหอยเชลล์ ไม่ใช่จำนวนตายตัวของหอ.. ดูเพิ่ม

ฟ้าผ่าลงทะเล ปลาใต้ผิวน้ำโดนเต็ม ๆ ไหม?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ เห็นฟ้าผ่าลงทะเลแล้ว หลายคนคงสงสัยว่า ปลาที่อยู่ใต้น้ำจะโดนด้วยไหม? สำนักงานอุตุนิยมวิทยาแห่งชาติสหรัฐฯ (NWS) อธิบายว่า ปลาส่วนใหญ่ว่ายอยู่ลึกกว่าผิวน้ำ จึงไม่โดนกระแสไฟฟ้าส่วนใหญ่ที่เกิดใกล้ผิวน้ำ ก่อนเกิดฟ้าผ่า ประจุจะสะสมตามผิวน้ำ ฟ้าผ่าจึงไม่ได้ทำให้ปลาทั้งทะเลตายพร้อมกัน เว็บไซต์ Ocean Today ของ NOAA .. ดูเพิ่ม

สุริยุปราคาเต็มดวงนานสุดกี่นาที? ทำไมแต่ละครั้งไม่เท่ากัน
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ถ้าดูสุริยุปราคาจากคนละเมือง คนหนึ่งอาจเห็นท้องฟ้ามืดสนิทนานกว่าอีกคน ทั้งที่เป็นเหตุการณ์เดียวกัน NASA ระบุว่าช่วงเต็มดวงของสุริยุปราคาอยู่ได้ตั้งแต่ 10 วินาทีถึงประมาณ 7 นาทีครึ่ง สถิติความยาวสูงสุดเป็นตัวเลขคำนวณครอบคลุมช่วง 12,000 ปี ตั้งแต่ 4000 ปีก่อนคริสตกาลถึง ค.ศ. 8000 และยังเป็นเหตุการณ์ในอนาคต ไ.. ดูเพิ่ม

ซีนอน(Xenon):ก๊าซที่พิสูจน์ว่าความเชื่อทางเคมีผิดพลาด
ซีนอน (Xenon): จาก "ผีไร้ประโยชน์" ในอากาศ สู่ก๊าซเปลี่ยนโลกที่สั่นคลอนกฎเคมี 60 ปี ลองจินตนาการถึงก๊าซชนิดหนึ่งที่ซ่อนอยู่ในอากาศที่เราหายใจ มันหายากจนต้องนำอากาศหลายสิบตันมาแช่แข็งและกลั่นเพียงเพื่อจะได้มันมาแค่หยิบมือ และเคยมองว่าเป็นเพียง "ขยะไร้ประโยชน์ที่ไม่ทำปฏิกิริยากับสิ่งใด" แต่วันนี้ ก๊าซที่ชื่อว่า ซีนอน (Xenon) กลับกลายเป็นหัวใจสำคัญของเทคโนโลยีเปลี่ยนโลก—ตั้งแต่อนุภาคสสารมืดใต้.. ดูเพิ่ม

เรือใบแล่นทวนลมได้ยังไง ทั้งที่ลมพัดมาจากข้างหน้า?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ เรือใบที่เห็นจากฝั่งดูเหมือนกำลังมุ่งหน้าไปทางหนึ่ง แต่หัวเรือกลับหันเฉียงจากจุดหมายอยู่ตลอด เรือใบเข้าใกล้ทิศลมด้วยการแล่นเฉียงสลับซ้ายและขวา จึงค่อย ๆ เคลื่อนไปทางต้นลมได้ หากหันหัวเรือตรงรับลม ใบจะสะบัดและแรงขับหายไป ช่วงทิศที่เรือแล่นไม่ได้เรียกว่าเขตห้ามแล่น หรือ no-go zone Royal Yachting Association .. ดูเพิ่ม

หอยทากสร้างแผ่นปิดเปลือกไว้ทำไมช่วงหน้าแล้ง?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ แผ่นที่หอยทากปิดช่องปากเปลือกในช่วงอากาศแห้งช่วยลดการสูญเสียน้ำระหว่างที่มันพักตัว แต่ไม่ได้ปิดกั้นน้ำระเหยจนหมด งานวิจัยกับหอยทากบกชนิดหนึ่งพบว่า อากาศในช่องใต้แผ่นปิดยังชื้นเกือบอิ่มตัว ขณะที่ตัวหอยยังค่อย ๆ สูญเสียน้ำอยู่ แผ่นนี้ปิดอยู่ตรงปากเปลือก ซึ่งเป็นช่องที่หอยยื่นลำตัวออกมา นักวิจัยเรียกแผ่นดังกล.. ดูเพิ่ม

ทำไมนกพิราบถึงหยุดนิ่งก่อนจิกอาหาร?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ นกพิราบหยุดมองเป้าหมายสองช่วงก่อนจิกอาหาร งานวิจัยพบว่าช่วงแรกเกิดตอนมันตัดสินใจว่าจะจิกตรงไหน ส่วนการตรึงสายตาครั้งถัดมาช่วยประเมิน ขนาด ความลึก และตำแหน่งของอาหาร ให้แม่นขึ้นก่อนส่งจะงอยปากลงไป Melvyn A. Goodale ใช้กล้องความเร็วสูงบันทึกนกพิราบขณะจิกแป้นรับอาหารและกินอาหารตามปกติ ภาพทำให้เห็นจังหวะที่หัว.. ดูเพิ่ม

ทำไมแมลงกลางคืนบินวนรอบหลอดไฟ แทนที่จะพุ่งเข้าใส่?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ กล้องบันทึกการบินสามมิติพบว่าแมลงกลางคืนหลายชนิดที่อยู่ใกล้ไฟหันด้านหลังลำตัวไปทางบริเวณที่สว่างที่สุด ทำให้เส้นทางบินโค้งวนหรือเสียการทรงตัวได้ มันไม่ได้บังคับทิศบินตรงเข้าใส่หลอดไฟอย่างที่ภาพชวนให้คิด ในธรรมชาติ ท้องฟ้ามักสว่างกว่าพื้น แมลงบินจึงมีปฏิกิริยาหันด้านหลังลำตัวเข้าหาส่วนที่สว่างที่สุด เพื่อช่.. ดูเพิ่ม

ใต้ผืนป่ามีเครือข่ายเชื้อราเชื่อมรากต้นไม้เข้าด้วยกัน แต่คำว่า "ต้นไม้คุยกัน" ยังเกินหลักฐานไปขั้นหนึ่ง
ใต้ผืนป่าที่มองเห็นเพียงลำต้น กิ่งก้าน และใบไม้ อาจมีความสัมพันธ์อีกชั้นหนึ่งซ่อนอยู่ใต้ดิน นั่นคือเครือข่ายเส้นใยเชื้อราที่เชื่อมโยงกับรากต้นไม้หลายต้น จนเกิดเป็นระบบที่นักวิทยาศาสตร์ให้ความสนใจ เพราะมีหลักฐานว่าสารบางชนิดสามารถถ่ายโอนผ่านเครือข่ายนี้ได้ อย่างไรก็ตาม การพบการถ่ายโอนสารไม่ได้หมายความว่าต้นไม้กำลังสื่อสารกันเหมือนมนุษย์ ใต้ดินไม่ได้มีแค่รากต้นไม้ รากของต้นไม้บางชนิดสัมพันธ์กับเส้น.. ดูเพิ่ม

หมึกยักษ์มีหัวใจ 3 ดวง เลือดสีน้ำเงิน และหัวใจดวงหลักหยุดเต้นทุกครั้งที่ว่ายน้ำ
ถ้าพูดถึงสัตว์ที่มีระบบร่างกายแปลกตา หมึกยักษ์ถือเป็นหนึ่งในตัวอย่างที่น่าสนใจ เพราะมันมีหัวใจถึง 3 ดวง แถมเลือดยังเป็นสีน้ำเงินเมื่อมีออกซิเจนอีกด้วย แต่ความพิเศษทั้งสองอย่างนี้ไม่ได้เกิดขึ้นแยกจากกัน เพราะเกี่ยวข้องกับวิธีที่ร่างกายลำเลียงออกซิเจนไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ โดยตรง หัวใจหลายดวงและเลือดสีแปลกตาอาจฟังดูเหมือนเรื่องเหนือธรรมชาติ แต่แท้จริงแล้วเป็นระบบที่ทำงานสัมพันธ์กัน เพื่อช่วยให้หมึกดำรง.. ดูเพิ่ม

ฝันหลายรอบแต่จำไม่ได้: เราฝันคืนละกี่ครั้ง?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คนเรารายงานฝันได้ราว 4 ครั้งในคืนทดลอง เมื่อนักวิจัยปลุกถามเป็นช่วง ๆ ระหว่างคืน อีกงานหนึ่งที่ให้คนจดเฉพาะฝันสุดท้ายเมื่อตื่นตอนเช้า พบรายงานเฉลี่ย 5.04 ครั้งต่อสัปดาห์ ตัวเลขทั้งสองนับสิ่งที่ผู้เข้าร่วมจำและเล่าได้ ไม่ใช่จำนวนฝันทั้งหมดที่เกิดขึ้นจริง งานแรกตีพิมพ์เป็นบทคัดย่อในวารสาร SLEEP ปี 2025 นักวิ.. ดูเพิ่ม

นกเกาะสายไฟแรงสูงได้ เพราะแตะอยู่เส้นเดียว
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ นกเกาะสายไฟเส้นเดียวแล้วไม่ถูกช็อต เพราะขาทั้งสองแตะจุดที่มีศักย์ไฟฟ้าใกล้กัน แรงดันระหว่างจุดสัมผัสต่ำมาก จึงแทบไม่มีกระแสไหลผ่านลำตัวนก เท้านกไม่ได้เป็นฉนวน แต่มันไม่ได้แตะจุดไฟฟ้าคนละระดับพร้อมกัน ศักย์ไฟฟ้าคือระดับไฟฟ้าของจุดหนึ่ง ส่วนแรงดันบอกความต่างระหว่างสองจุด กระแสต้องมีทางไหลครบวงจรและมีความต่าง.. ดูเพิ่ม

ทะเลดูเป็นสีฟ้า แต่ฟองคลื่นกลับขาว เกิดจากอะไร?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ น้ำทะเลดูเป็นสีฟ้าเพราะน้ำดูดกลืนแสงสีแดง ส่วนฟองคลื่นกลับขาวเพราะฟองกระจายแสงหลายสี แม้จะเป็นน้ำทะเลเหมือนกัน แต่แสงเดินทางผ่านน้ำกับฟองอากาศต่างกัน จึงเกิดสีที่เห็นคนละแบบ คำตอบสั้น ๆ คือ น้ำดูดกลืนแสงสีแดงได้มากกว่าแสงสีน้ำเงิน เมื่อแสงอาทิตย์ส่องลงทะเล สีแดงจึงค่อย ๆ หายไปตามระยะทาง เหลือแสงช่วงสีน้ำเง.. ดูเพิ่ม

ฝนหยุดแล้วได้กลิ่นดินหอม กลิ่นนั้นมาจากไหน?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ กลิ่นดินหอมหลังฝนมาจากสารหลายชนิดในดินและพืช งานวิจัย MIT พบว่าหยดน้ำที่กระทบพื้นพรุนปล่อยละอองเล็ก ๆ ขึ้นสู่อากาศ กลิ่นที่หลายคนเรียกว่าเพทริคอร์ (petrichor) ไม่ได้มาจากน้ำฝนเพียงอย่างเดียว งาน MIT ระบุว่าน้ำมันจากพืชและสารจากแบคทีเรียในดินเป็นส่วนหนึ่งของกลิ่นนี้ สารที่มีกลิ่นดินชัดชนิดหนึ่งคือจีออสมิน (.. ดูเพิ่ม

สัตว์ไทยพรางตัวเก่งกว่าที่คิด ! เปิดความลับของหมึกกระดอง และนักพรางตัวในธรรมชาติ
ในธรรมชาติ การเอาตัวรอดไม่ได้ขึ้นอยู่กับความเร็วหรือพละกำลังเพียงอย่างเดียว สัตว์บางชนิดใช้วิธีทำให้ตัวเองกลมกลืนกับสิ่งแวดล้อม จนผู้ล่าหรือเหยื่อแทบสังเกตไม่เห็น สัตว์ที่พรางตัวได้ดีอาจมีสี และลวดลายคล้ายเปลือกไม้ ใบไม้ ทรายหรือก้อนหิน ขณะที่สัตว์บางชนิดสามารถเปลี่ยนสีของร่างกายได้อย่างรวดเร็ว ทำให้รูปลักษณ์เปลี่ยนไปตามสถานการณ์ ประเทศไทยมีสัตว์หลายกลุ่มที่ใช้การพรางตัวเป็นส่วนหนึ่งของการดำรงชีว.. ดูเพิ่ม

ผึ้งบอกทางด้วยท่าเต้น มุมของท่าคือทิศ เวลาที่ส่ายท้องคือระยะทาง
ท่าเต้นเล็ก ๆ ที่ซ่อนข้อมูลสำคัญ เมื่อผึ้งน้ำผึ้งงานบินกลับเข้ารังหลังจากพบแหล่งอาหาร มันไม่ได้กลับมาเพียงลำพัง แต่ยังนำข้อมูลเกี่ยวกับตำแหน่งของอาหารกลับมาด้วย สิ่งที่น่าสนใจคือ ผึ้งสามารถส่งข้อมูลนี้ให้เพื่อนร่วมรังผ่านท่าเต้นบนรวงผึ้งได้ โดยไม่ต้องใช้คำพูดหรือมองเห็นกันเหมือนการสื่อสารของมนุษย์ การเต้นที่หลายคนคุ้นชื่อกันคือ การเต้นรูปเลข 8 ซึ่งเกิดขึ้นบนรวงผึ้งแนวตั้งภายในรังที่มืด ช่วงที่สำค.. ดูเพิ่ม

หิ่งห้อยกะพริบเป็นคลื่นผ่านฝูง โดยไม่ได้บินตามแนวคลื่น
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คลื่นกะพริบของหิ่งห้อยเดินทางผ่านฝูงเป็นระลอกได้ แม้ตัวแมลงไม่ได้เคลื่อนเป็นกระแสตามแนวนั้น งานภาคสนามในสหรัฐฯ พบว่าจังหวะแสงค่อย ๆ เปลี่ยนจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดตามแนวพุ่มไม้ ทีมนักวิจัยศึกษาหิ่งห้อยอเมริกันชนิด Photinus carolinus ที่อุทยานแห่งชาติเกรตสโมกีเมาน์เทนส์ ช่วงฤดูผสมพันธุ์เดือนมิถุนายน 2020 พวกเ.. ดูเพิ่ม

ปลาหมึกเปลี่ยนสีได้ในพริบตา เพราะมีถุงสีเล็ก ๆ ใต้ผิวหนัง
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ปลาหมึกเปลี่ยนสีได้เพราะกล้ามเนื้อจิ๋วรอบถุงเม็ดสีใต้ผิวหดตัวจนถุงแผ่ออก พอกล้ามเนื้อคลาย ถุงก็หุบกลับ ระบบประสาทช่วยควบคุมจังหวะและตำแหน่งของจุดสีหลายจุด จึงเกิดลายใหม่บนตัวได้รวดเร็ว ถุงสีเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของโครมาโทฟอร์ (chromatophore) ตรงกลางเป็นถุงยืดหยุ่นที่มีเม็ดสี และมีกล้ามเนื้อเส้นเล็กแผ่ออกโด.. ดูเพิ่ม

ทำไมไอซ์แลนด์จึงเคยไม่มียุง ทั้งที่กรีนแลนด์หนาวกว่าแต่กลับมี
ไอซ์แลนด์เคยเป็นดินแดนที่ไม่มีรายงานพบยุงในธรรมชาติ ก่อนพบยุง 3 ตัวในเดือนตุลาคม 2025 สาเหตุที่ยุงตั้งถิ่นฐานได้ยากอาจเกี่ยวข้องกับฤดูหนาวที่อุณหภูมิแปรปรวน ไม่ใช่ความหนาวเพียงอย่างเดียว การพบยุงไม่ได้หมายความว่ามีประชากรที่ขยายพันธุ์และอยู่รอดต่อเนื่องได้แล้ว หลายคนอาจคิดว่าประเทศที่หนาวจัดย่อมไม่เหมาะกับการดำรงชีวิตของยุง แต่ไอซ์แลนด์มีเรื่องราวที่ซับซ้อนกว่านั้น เพราะแม้จะเป็นเกาะในมหาสมุทรแอต.. ดูเพิ่ม

หิ่งห้อยริมน้ำกระพริบไฟพร้อมกันทั้งต้นได้อย่างไร
ภาพหิ่งห้อยตัวเล็ก ๆ กระพริบแสงอยู่บนต้นไม้ริมน้ำอาจดูเหมือนฉากมหัศจรรย์ โดยเฉพาะเมื่อแสงจากหลายตัวติดขึ้นและดับลงใกล้เคียงกัน จนดูราวกับว่าหิ่งห้อยทั้งต้นกำลังเปิดไฟพร้อมกัน แต่เบื้องหลังภาพนี้มีทั้งกลไกทางชีววิทยา การสื่อสารระหว่างสัตว์ และจังหวะที่นักวิทยาศาสตร์ศึกษากันมาเป็นเวลานาน หิ่งห้อยที่มีพฤติกรรมกระพริบพร้อมกันเป็นกลุ่มในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้บางชนิดอยู่ในสกุล Pteroptyx เช่น Pteroptyx .. ดูเพิ่ม