วิทยาศาสตร์

ไขความลับกาลเวลา ทำไม 1 ชั่วโมง ถึงต้องมี 60 นาที
เคยสงสัยหรือไม่ว่า เหตุใดหน้าปัดนาฬิกาจึงต้องวนครบรอบที่เลข 60 แทนที่จะเป็นเลข 100 เหมือนระบบเงิน ทศนิยม หรือเปอร์เซ็นต์ที่มนุษย์คุ้นเคยในชีวิตประจำวัน ทั้งที่เลข 100 ดูเหมือนจะคำนวณได้ง่ายกว่า แต่ระบบ 60 นาทีกลับยืนหยัดข้ามยุคสมัยมานานกว่า 5,000 ปี เบื้องหลังของตัวเลขนี้ไม่ได้เกิดขึ้นจากความบังเอิญหรือคำสั่งของใครคนใดคนหนึ่ง แต่คือมรดกทางปัญญาและตรรกะคณิตศาสตร์อันแยบยลที่หยั่งรากลึกในอารยธรรมมนุ.. ดูเพิ่ม

8 ปรากฏการณ์ธรรมชาติสุดแปลก ที่เกิดขึ้นจริงในประเทศไทย
🌌 8 ปรากฏการณ์ธรรมชาติสุดแปลก ที่เกิดขึ้นจริงในประเทศไทย ประเทศไทยไม่ได้มีแค่ทะเล ภูเขา และน้ำตกที่สวยงามเท่านั้น แต่บนท้องฟ้าแลผืนน้ำยังมีปรากฏการณ์แปลกตาเกิดขึ้นเป็นครั้งคราว บางครั้งเห็นเพียงไม่กี่นาที บางครั้งกินเวลาหลายชั่วโมง และบางเหตุการณ์ทำให้คนทั้งจังหวัดหยิบโทรศัพท์ขึ้นมาถ่ายภาพ หลายเรื่องดูเหมือนภาพที่แต่งขึ้น แต่แท้จริงเกิดจาก แสง อุณหภูมิ เมฆ กระแสน้ำ แพลงก์ตอน และวัตถุจากอวกาศ ที่ท.. ดูเพิ่ม

ทำไมเทน้ำช้า ๆ แล้วมันชอบไหลเลอะข้างแก้ว? ยิ่งระวัง บางทีกลับยิ่งหก
เคยเป็นไหมครับ เราถือแก้วหรือเหยือกที่ไม่มีปากเท แล้วพยายามรินน้ำอย่างระมัดระวัง คิดว่า “เทช้า ๆ น่าจะไม่หก” แต่พอน้ำไหลมาถึงขอบ ภาพที่เกิดขึ้นกลับตรงกันข้าม แทนที่น้ำจะหลุดออกจากแก้วแล้วตกลงตรง ๆ มันกลับ เกาะขอบ → เลี้ยวตามผิวภาชนะ → ไหลลงด้านข้าง สุดท้ายโต๊ะเปียก ทั้งที่เราอุตส่าห์เทเบาที่สุดแล้ว พฤติกรรมนี้ไม่ได้เกิดแบบสุ่มครับ ในฟิสิกส์ของของไหล มีปรากฏการณ์ที่เรียกว่า T.. ดูเพิ่ม

เดจาวู: ระลึกชาติ หรือสัญญาณคุ้นเคยที่สมองตีความพลาด
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เดินเข้าร้านที่ไม่เคยมา นั่งลงตรงโต๊ะเดิม ๆ ที่ไม่ควรมีคำว่า “เดิม” อยู่ในประโยค แล้วจู่ ๆ ก็รู้สึกว่าทุกอย่างเคยเกิดขึ้นมาแล้วทั้งแสง เสียง และจังหวะที่คนข้างโต๊ะยกแก้วขึ้นดื่ม นี่คือเดจาวู (Dj vu) ความรู้สึกคุ้นอย่างประหลาดต่อสถานการณ์ที่เรารู้ดีว่าเพิ.. ดูเพิ่ม

ยิ่งคบยิ่งหน้าเหมือนกันจริงไหม? วิทยาศาสตร์ของคู่รักที่ดูคล้ายกันขึ้น
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เคยไหม เห็นคู่สามีภรรยาที่คบกันมานานแล้วเผลอคิดว่า “สองคนนี้หน้าเริ่มเหมือนกันแล้วหรือเปล่า” ไม่ได้หมายถึงตา จมูก ปากเหมือนกันเป๊ะ แต่เป็นรอยยิ้ม มุมปาก แววตา ท่านั่ง หรือบรรยากาศบางอย่างที่ทำให้ดูเป็นคนกลุ่มเดียวกันอย่างประหลาด ความเชื่อนี้มีงานวิจัยรอง.. ดูเพิ่ม

ทำไมช้อนสเตนเลสถึงเย็นกว่าช้อนไม้ ทั้งที่วางอยู่ในห้องเดียวกัน? จริง ๆ อุณหภูมิอาจแทบเท่ากัน
ลองวางช้อนสเตนเลสกับช้อนไม้ไว้บนโต๊ะในห้องเดียวกันสักพัก แล้วใช้นิ้วแตะทั้งสองอัน เกือบทุกคนจะรู้สึกเหมือนกันว่า “ช้อนสเตนเลสเย็นกว่า” ทั้งที่ความจริง ถ้าทั้งสองชิ้นวางอยู่ในสภาพแวดล้อมเดียวกันนานพอ อุณหภูมิของมันอาจใกล้เคียงกันมาก แล้วทำไมมือเราถึงบอกว่าโลหะเย็นกว่า? คำตอบไม่ได้อยู่ที่อุณหภูมิอย่างเดียวครับ แต่อยู่ที่ว่า วัสดุแต่ละชนิดถ่ายเทความร้อนจากมือเราเร็วแค่ไหน โลหะไม่ได้ &ldq.. ดูเพิ่ม

ทำไมก้นขวดน้ำอัดลมถึงเป็นร่องเหมือนดอกไม้? ไม่ได้ทำไว้ให้สวย
ลองหยิบขวดน้ำอัดลมพลาสติกขึ้นมา แล้วพลิกดูด้านล่างครับ จะเห็นว่าก้นขวดไม่ได้แบนเรียบเหมือนก้นแก้ว แต่มีส่วนเว้าและส่วนที่นูนลงมาหลายแฉก จนดูคล้าย กลีบดอกไม้ รายละเอียดนี้ไม่ได้ถูกใส่มาเพราะความสวยงาม แต่เป็นคำตอบของโจทย์ทางวิศวกรรมที่ค่อนข้างหนักว่า จะทำอย่างไรให้ขวด PET บางและเบา แต่ยังรับแรงดันจากน้ำอัดลม ตั้งบนพื้นได้มั่นคง และไม่เสียรูปง่าย? ฐานชนิดนี้มักเรียกว่า Petaloid Base หรือฐานแบบกลีบด.. ดูเพิ่ม

ไม่มีมอเตอร์ ไม่มีแบตเตอรี่ แต่กระโดดสูงกว่า 80 เท่าของตัวเอง หุ่นยนต์นิ่มตัวนี้เอาแรงมาจากไหน?
ลองนึกภาพหุ่นยนต์ตัวเล็ก ๆ ที่ไม่มีมอเตอร์ ไม่มีแบตเตอรี่ ไม่มีล้อ และไม่มีขา แต่เมื่อถูกแสงอินฟราเรด มันกลับบิดตัว สะสมพลังงาน แล้วดีดตัวขึ้นจากพื้นได้เอง ที่น่าสนใจกว่านั้นคือ มันไม่ได้กระโดดได้เพียงครั้งเดียว แต่สามารถ รีเซ็ตตัวเองแล้วเริ่มกระโดดรอบใหม่ ได้ตราบใดที่ยังได้รับแสงอินฟราเรดอย่างเหมาะสม นี่คือผลงานของนักวิจัยจาก North Carolina State University ซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร PNAS ช่วงปลายเดือน.. ดูเพิ่ม

เมื่อนักวิทย์ค้นพบแบคทีเรียที่กินพลาสติกเป็นอาหาร โลกกำลังได้เห็นทางเลือกใหม่ในการกำจัดขยะ
พลาสติกเป็นของที่อยู่ในชีวิตประจำวันแทบทุกที่ ตั้งแต่ขวดน้ำ กล่องอาหาร ไปจนถึงเสื้อผ้า และสิ่งที่ทำให้พลาสติกมีประโยชน์มากก็คือความทนทานของมันเอง แต่ความทนทานแบบเดียวกันนี้กลับกลายเป็นปัญหาเมื่อพลาสติกถูกทิ้ง เพราะมันไม่ได้หายไปง่าย ๆ ตามธรรมชาติ จนกระทั่งนักวิทยาศาสตร์ค้นพบแบคทีเรียชนิดหนึ่งที่ทำให้เรื่องนี้น่าสนใจขึ้นมา แบคทีเรียชนิดนี้มีชื่อว่า Ideonella sakaiensis ถูกค้นพบจากตัวอย่างดินและตะก.. ดูเพิ่ม

แมวคือมนุษย์ต่างดาวจริงไหม? ท็อกโซพลาสมากับเหตุผลที่เรายอมเป็นทาส
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ถ้ามองจากพฤติกรรมล้วน ๆ แมวก็มีคุณสมบัติชวนให้คิดว่าเป็นสิ่งมีชีวิตจากนอกโลกอยู่ไม่น้อย พวกมันไม่ค่อยทำตามคำสั่ง เลือกเวลาปรากฏตัวเอง จ้องมนุษย์เหมือนกำลังอ่านความลับในใจ และทำให้คนทั้งบ้านยอมตื่นขึ้นมาเปิดประตูตอนตีสามเพียงเพราะได้ยินเสียงร้องเบา ๆ ทฤษฎีสมคบคิดแบบข.. ดูเพิ่ม

มนุษย์ค้นพบพลังงานนิวเคลียร์ได้อย่างไร
ถ้าย้อนกลับไปก่อนปลายศตวรรษที่ 19 มนุษย์ยังไม่รู้ด้วยซ้ำว่าอะตอมมีอะไรซ่อนอยู่ข้างใน ความเข้าใจในเวลานั้นคืออะตอมเป็นหน่วยเล็ก ๆ ของสสารที่ไม่สามารถแบ่งย่อยได้อีก จนกระทั่งวันหนึ่ง นักฟิสิกส์ชาวฝรั่งเศสชื่อ อ็องรี เบ็กเคอแรล (Henri Becquerel) ทำการทดลองกับสารประกอบของยูเรเนียมในปี ค.ศ. 1896 เดิมทีเขาสนใจว่ารังสีเอกซ์ที่เพิ่งถูกค้นพบสามารถทำให้สารบางชนิดเรืองแสงได้หรือไม่ จึงนำผลึกยูเรเนียมไปวางใก.. ดูเพิ่ม

มนุษย์จะไปอวกาศไม่ได้แค่สร้างจรวด: ด่านโหดตั้งแต่พ้นโลกจนกลับบ้าน
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th การเห็นจรวดพุ่งขึ้นฟ้าอาจทำให้รู้สึกว่าอวกาศอยู่ไม่ไกล แต่การส่งมนุษย์ออกไปนอกโลกไม่ใช่เพียงการสร้างเครื่องยนต์ให้แรงพอแล้วกดปุ่มปล่อยยาน ภารกิจหนึ่งต้องทำให้ยานเร็วพอเข้าสู่วงโคจร รักษาสภาพแวดล้อมให้มนุษย์มีชีวิตอยู่ได้ และพาทุกคนกลับมาสู่พื้นโลกอย่างแม่นยำ คำว่า &.. ดูเพิ่ม

5 คนที่อ้างว่าจำอดีตชาติได้ เมื่อเรื่องเล่าชนกับหลักฐานวิทยาศาสตร์
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th มีเรื่องเล่าอยู่กลุ่มหนึ่งที่ทำให้คนฟังเถียงกันไม่จบ เพราะมันเริ่มจากประโยคธรรมดาอย่าง “ฉันเคยอยู่ที่นั่นมาก่อน” แล้วค่อย ๆ ขยายไปถึงชื่อของกษัตริย์ เมืองโบราณ นักบินในสงคราม และเด็กหญิงผู้กลายเป็นสัญลักษณ์ของความทรงจำจากหายนะครั้งใหญ่ บทความนี้รวบรวม 5 .. ดูเพิ่ม

ทำไมเทปกาวถึง “กรี๊ด” ตอนลอก? นักฟิสิกส์เพิ่งอธิบายได้ว่าเสียงนั้นเกิดจากอะไร
เสียงแหลม ๆ ตอนดึงเทปกาวออกจากม้วนเป็นเสียงที่หลายคนคุ้นหูดี บางครั้งมันลากยาวจนฟังคล้ายเสียง “กรี๊ด” แต่สิ่งที่เกิดขึ้นจริงบริเวณชั้นกาวนั้นเล็กและเร็วกว่าที่ตาเราจะมองเห็นมาก งานวิจัยทางฟิสิกส์ที่เผยแพร่ในปี 2026 ชี้ว่า เสียงแหลมจากการลอกเทปเกี่ยวข้องกับ รอยแตกขนาดเล็กในชั้นกาว ซึ่งเคลื่อนที่ขวางความกว้างของเทป และเมื่อรอยแตกเหล่านั้นไปถึงขอบเทป จะเกิด คลื่นกระแทกอ่อน ๆ หรือ weak sh.. ดูเพิ่ม

ทำไมนักวิทยาศาสตร์ให้คน 1,000 คนเอา “กางเกงใน” ไปฝังดิน? สองเดือนต่อมา ผ้าที่เหลือกลายเป็นข้อมูลวิจัย
ถ้ามีคนบอกว่า “เอากางเกงในไปฝังดิน แล้วสองเดือนค่อยขุดขึ้นมา” ฟังครั้งแรกอาจเหมือนกิจกรรมแปลก ๆ มากกว่างานวิทยาศาสตร์ แต่ในสวิตเซอร์แลนด์ มีนักวิจัยทำแบบนั้นจริง และไม่ได้ทำเพียงไม่กี่จุดด้วย โครงการ Citizen Science ชื่อ Proof by Underpants ของ University of Zurich และ Agroscope เริ่มขึ้นในปี 2021 โดยมีอาสาสมัครประมาณ 1,000 คน จากทั่วประเทศ ช่วยกันฝังกางเกงในผ้าฝ้ายมากกว่า 2,000 ตัว ต.. ดูเพิ่ม

ก่อนวิทยาศาสตร์จะมีคำตอบ มนุษย์เคยเชื่ออะไรผิด ๆ เกี่ยวกับโลกบ้าง
ทุกวันนี้ ถ้าเห็นหนูวิ่งออกมาจากกองเสื้อผ้าเก่า คงไม่มีใครคิดว่าเสื้อผ้ากำลังสร้างหนูขึ้นมาเอง เพราะเรารู้ว่าหนูต้องมีพ่อแม่ มีการสืบพันธุ์ และมีวงจรชีวิตของมัน แต่ถ้าย้อนกลับไปในอดีตหลายร้อยหรือหลายพันปี โลกยังเต็มไปด้วยคำถามที่มนุษย์ไม่มีเครื่องมือพอจะตอบ สิ่งที่น่าสนใจคือ เมื่อยังไม่มีคำอธิบายแบบวิทยาศาสตร์ มนุษย์ก็ไม่ได้หยุดสงสัย ตรงกันข้าม ผู้คนพยายามหาคำตอบจากสิ่งที่มองเห็น และบางคำตอบก็ฟัง.. ดูเพิ่ม

ชาร์ล ดาร์วินรู้ได้อย่างไรว่าสิ่งมีชีวิตมีการวิวัฒนาการ
เมื่อประมาณ 200 ปีก่อน มนุษย์ยังไม่มีคำตอบที่ชัดเจนว่า ทำไมโลกถึงมีสิ่งมีชีวิตมากมายหลายชนิด และเหตุใดสัตว์ที่ดูคล้ายกันจึงมีความแตกต่างกันอยู่เสมอ จนกระทั่งนักธรรมชาติวิทยาชาวอังกฤษคนหนึ่งออกเดินทางไปรอบโลก พร้อมสมุดบันทึกและความสงสัยเต็มกระเป๋า ชายคนนั้นคือ ชาร์ลส์ ดาร์วิน ในปี ค.ศ. 1831 ดาร์วินออกเดินทางไปกับเรือ HMS Beagle การเดินทางกินเวลานานเกือบ 5 ปี และทำให้เขาได้เห็นสิ่งมีชีวิตจากสถานที่.. ดูเพิ่ม

ก่อนมีกล้องจุลทรรศน์ มนุษย์ค้นพบโลกของสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กได้อย่างไร
ก่อนที่มนุษย์จะมีเครื่องมือสำหรับส่องดูสิ่งที่เล็กจนตาเปล่ามองไม่เห็น โลกใบหนึ่งถูกซ่อนอยู่ต่อหน้าเรามาตลอด น้ำที่ดูใสอาจไม่ได้ว่างเปล่าอาหารที่ดูสะอาดอาจมีสิ่งมีชีวิตปะปนอยู่และคราบบางอย่างที่มองเห็นเพียงเป็นจุดเล็ก ๆ อาจประกอบด้วยสิ่งมีชีวิตจำนวนมหาศาล แต่คนในอดีตไม่สามารถเห็นสิ่งเหล่านี้ได้โดยตรง เพราะขีดจำกัดของสายตามนุษย์ทำให้สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กจำนวนมากเล็กเกินกว่าจะมองเห็นเป็นรูปร่างได้ สิ่.. ดูเพิ่ม

นักฟิสิกส์พบ Hall effect แบบใหม่ สนามแม่เหล็กในระนาบก็สร้างสัญญาณได้ในอุปกรณ์นาโนชนิดนี้
ถ้าเคยเรียนฟิสิกส์เรื่อง Hall effect ภาพจำพื้นฐานมักเป็นแบบนี้: มีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านวัสดุ แล้วใช้สนามแม่เหล็กในทิศตั้งฉากกับระนาบที่กระแสไหล ประจุไฟฟ้าจะถูกเบี่ยงไปด้านข้างจนเกิดแรงดันที่เรียกว่า Hall voltage หลักการนี้มีอายุมากกว่าศตวรรษ และปัจจุบันถูกนำไปใช้ทั้งในการศึกษาคุณสมบัติของวัสดุและสร้างเซนเซอร์สนามแม่เหล็กหลายประเภท แต่ทีมนักฟิสิกส์จาก Carnegie Mellon University รายงานผลการทดลองที่น่าส.. ดูเพิ่ม

นักวิจัยทำให้ “เพชรสร้างไฟฟ้า” ได้ หลังตำรามองว่าเป็นไปไม่ได้มานานกว่าศตวรรษ
ภาพประกอบเชิงแนวคิด เอฟเฟกต์ประกายไฟใช้เพื่อสื่อการเกิดแรงดันไฟฟ้า ไม่ใช่ภาพการทดลองจริง และไม่ได้หมายความว่าแผ่นเพชรสามารถสร้างสายฟ้าหรือจ่ายไฟกำลังสูงได้ เพชรเป็นวัสดุที่เราเคยชินกับคำว่า แข็ง ทน และนำความร้อนได้ดีมาก แต่ถ้าถามว่า “เอาเพชรมางอ แล้วให้มันสร้างแรงดันไฟฟ้าได้ไหม?” คำตอบตามความเข้าใจทางวัสดุศาสตร์มานานคือ แทบไม่ได้ เหตุผลสำคัญคือโครงสร้างผลึกของเพชรมีความสมมาตรสูง ทำให้.. ดูเพิ่ม