ประวัติศาสตร์ไทย

เจาะลึกที่มาชื่ออําเภอทุ่งสงจุดตัดรถไฟสายสําคัญภาคใต้
ถ้าใครเคยนั่งรถไฟสายใต้เพื่อลงไปทางนครศรีธรรมราช หรือเดินทางไปจังหวัดชายแดน เชื่อว่าชื่ออําเภอทุ่งสงน่าจะเป็นชื่อที่คุ้นหูใครหลายคน เพราะที่นี่ไม่ได้เป็นแค่สถานีธรรมดา แต่เป็นจุดตัดเส้นทางรถไฟที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของภาคใต้ ซึ่งหลายคนมักจะตั้ง คําถามเวลาผ่านไปมาว่า ทําไมถึงชื่อว่าทุ่งสง มีความลับอะไรซ่อนอยู่ในชื่อนี้กันแน่ วันนี้เลยอยากชวนทุกคนมาลองแลกเปลี่ยนความเห็นและย้อนรอยประวัติศาสตร์กันดูนิด.. ดูเพิ่ม

ทำไมแผ่นดินจังหวัดตราดจึงยื่นยาวเลียบพรมแดนกัมพูชา
เคยสังเกตไหมว่า เมื่อกางแผนที่ประเทศไทยดูบริเวณภาคตะวันออก จังหวัดตราดจะมีแผ่นดินส่วนหนึ่งทอดยาวลงไปทางใต้ตามแนวชายฝั่ง คล้ายเป็น “ติ่ง” แคบ ๆ ที่ขนาบอยู่ระหว่างอ่าวไทยกับพรมแดนกัมพูชา รูปร่างแปลกตานี้ไม่ได้เกิดจากปัจจัยใดปัจจัยหนึ่ง แต่เป็นผลจากทั้งภูมิประเทศตามธรรมชาติและการกำหนดเขตแดนระหว่างสยามกับฝรั่งเศสในช่วงที่กัมพูชาอยู่ภายใต้อิทธิพลของฝรั่งเศส แนวเขากับชายฝั่งสร้างรูปร่างของต.. ดูเพิ่ม

บึงกาฬเกิดขึ้นได้อย่างไร ที่มาจังหวัดใหม่ซึ่งแยกจากหนองคาย
จากพื้นที่ห่างไกลของหนองคาย สู่กำเนิดจังหวัดบึงกาฬ การก้าวขึ้นมาเป็นจังหวัดใหม่ของประเทศไทยไม่ได้เกิดจากการเปลี่ยนชื่อหรือแบ่งเส้นเขตแดนบนแผนที่เพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลจากการพัฒนาพื้นที่ ความพร้อมของชุมชน และความจำเป็นด้านการบริหารราชการที่สะสมมาเป็นเวลานาน บึงกาฬ เคยเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดหนองคาย ก่อนที่ 8 อำเภอจะถูกแยกออกมารวมกันเป็นจังหวัดบึงกาฬตามพระราชบัญญัติตั้งจังหวัดบึงกาฬ พ.ศ. 2554 ซึ่ง.. ดูเพิ่ม

ย้อนรอยประวัติศาสตร์ ทุ่งนาบางกะปิสู่ย่านธุรกิจสําคัญ
พื้นที่เขตบางกะปิในปัจจุบันประกอบไปด้วยอาคารพาณิชย์ ห้างสรรพสินค้า และการจราจรที่หนาแน่นจนแทบไม่เหลือเค้าเดิม แต่หากย้อนเวลากลับไปในช่วงร้อยปีก่อน พื้นที่แถบนี้มีลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่แตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง ที่นี่เคยเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่เกษตรกรรมขนาดใหญ่ที่มีทุ่งนาเวิ้งว้างและคูคลอง ตัดสลับไปมาอย่างเป็นธรรมชาติ บรรยากาศเงียบสงบและเต็มไปด้วยวิถีชีวิตชาวนาที่ผูกพันกับผืนดินและสายน้ํา การเปลี่ย.. ดูเพิ่ม

ต้นกําเนิดชื่อเขาค้อและสมรภูมิประวัติศาสตร์ที่เปลี่ยนไป
ชื่อเขาค้อเป็นสถานที่ที่หลายคนนึกถึงความงดงามของทะเลหมอกและอากาศที่เย็นสบายตลอดทั้งปี แต่ในอดีตพื้นที่แห่งนี้มีความหมายที่ลึกซึ้งและดุดันกว่าภาพลักษณ์ ที่ท่องเที่ยวในปัจจุบันมาก คําว่าเขาค้อแท้จริงแล้วมีที่มาจากชื่อพันธุ์ไม้ชนิดหนึ่งที่ขึ้นอยู่อย่างหนาแน่นบนภูเขาสูงแห่งนี้ คือต้นค้อ ซึ่งเป็นพืชตระกูล ปาล์มที่มีลักษณะลําต้นตรง ใบเป็นแฉกคล้ายพัดและมีความทนทานสูง ต้นค้อเปรียบเสมือนสัญลักษณ์ประจําถิ่น.. ดูเพิ่ม

ทําไมสามจังหวัดถึงขึ้นต้นด้วยสมุทรเหมือนกัน
เวลาเราขับรถหรือเดินทางผ่านจังหวัดแถบปริมณฑลและภาคกลางตอนล่าง จะสังเกตเห็นชื่อจังหวัดที่ขึ้นต้นด้วยคําว่าสมุทรอยู่สามชื่อด้วยกัน คือ สมุทรปราการ สมุทรสาคร และสมุทรสงคราม แรกๆ ผมก็ไม่ได้เอะใจอะไรเท่าไหร่ จนวันหนึ่งลองมองชื่อพวกนี้ดีๆ แล้วเกิดความ สงสัยขึ้นมาว่า ทําไมถึงใช้ชื่อเหมือนกันได้เป๊ะขนาดนี้ ทั้งที่จริงๆ แล้วถ้ามองตามภูมิศาสตร์ ทั้งสามจังหวัดนี้มีอะไรที่น่าสนใจซ่อนอยู่เยอะเลยนะครับ เรื่องนี.. ดูเพิ่ม

ย้อนรอยตํานานดงพญาไฟสู่ดงพญาเย็น
เส้นทางสายสําคัญที่ตัดผ่านผืนป่ากว้างใหญ่ในอดีตไม่ได้เต็มไปด้วยความรื่นรมย์อย่างที่เราเห็นในปัจจุบัน ผืนป่าดงพญาไฟคือชื่อที่เหล่านักเดินทางในสมัยก่อนต่างหวาดเกรง เพราะมันไม่ใช่แค่ป่าที่รกชัฏ แต่คือสมรภูมิแห่งชีวิตที่เต็มไปด้วยไข้ป่าและสัตว์ร้าย คําร่ําลือที่ว่าใครหลงเข้าไปแทบไม่มีโอกาสได้กลับออกมานั้นไม่ใช่เรื่องเกินจริงเลย แม้แต่น้อย ความโหดร้ายของธรรมชาติที่นี่รุนแรงจนถูกนําไปเปรียบเทียบกับไฟที่.. ดูเพิ่ม

เรื่องน่าทึ่งทําไมมีนบุรีเคยเป็นจังหวัดในอดีต
เคยสงสัยกันไหมครับว่าทําไมย่านมีนบุรีที่วันนี้เราเห็นเป็นเขตหนึ่งของกรุงเทพฯ พอไปดูประวัติศาสตร์เก่า ๆ กลับพบว่าครั้งหนึ่งที่นี่เคยมีฐานะเป็นจังหวัดหนึ่งเลยทีเดียว เรื่องนี้มันเหมือนเป็นรอยต่อของกาลเวลาที่หลายคนอาจจะมองข้ามไปถ้าไม่ได้ลองไปค้นเอกสารเก่าดู เมื่อสมัยรัชกาลที่ 6 ช่วงนั้นการจัดการบริหารบ้านเมืองต้องมีการปรับเปลี่ยนให้เข้ากับยุคสมัยเพื่อให้ดูแลพื้นที่ห่างไกลได้ทั่วถึง จังหวัดมีนบุรีในต.. ดูเพิ่ม

แม่น้ำเจ้าพระยาเริ่มจากไหนและสำคัญกับไทยอย่างไร
ถ้าถามว่าแม่น้ำเจ้าพระยาเริ่มตรงไหน หลายคนอาจชี้ขึ้นไปทางเชียงใหม่ เพราะรู้ว่าแม่น้ำปิงไหลมาจากภาคเหนือ บางคนตอบว่ามาจากแม่น้ำปิง วัง ยม และน่านรวมกัน คำตอบนี้ไม่ผิดในมุมระบบลุ่มน้ำ แต่จุดที่เริ่มเรียกสายน้ำว่าแม่น้ำเจ้าพระยาจริง ๆ อยู่ที่ปากน้ำโพ จังหวัดนครสวรรค์ ตรงบริเวณที่แม่น้ำปิงกับแม่น้ำน่านไหลมาบรรจบกัน แม่น้ำวังไหลมารวมกับแม่น้ำปิงก่อนถึงนครสวรรค์ ส่วนแม่น้ำยมไหลเข้ารวมกับแม่น้ำน่านที่อำ.. ดูเพิ่ม

เส้นทางรถไฟสายมรณะจากหนองปลาดุกถึงพม่า
ชื่อรถไฟสายมรณะทำให้คนส่วนใหญ่นึกถึงสะพานเหล็กข้ามแม่น้ำแควที่กาญจนบุรี แต่สะพานเป็นเพียงจุดหนึ่งของทางรถไฟยาวประมาณ 415 กิโลเมตร เส้นนี้เริ่มจากชุมทางหนองปลาดุก จังหวัดราชบุรี ลัดเข้าเมืองกาญจนบุรี เลาะแม่น้ำแควน้อย ผ่านป่าและภูเขาไปถึงชายแดน แล้วต่อไปสิ้นสุดที่เมืองธันบูซายัตในพม่า เส้นทางทั้งสายถูกเร่งสร้างในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองภายในเวลาราวหนึ่งปีเศษ ญี่ปุ่นต้องการทางลำเลียงทหาร อาวุธ และเ.. ดูเพิ่ม

10 กิจกรรมยามว่างของ “บุตรีขุนนาง” สมัยอยุธยา ตั้งแต่งานฝีมือถึงดนตรี
10 กิจกรรมยามว่างของ “บุตรีขุนนาง” สมัยอยุธยา ตั้งแต่งานฝีมือถึงดนตรี ในขณะที่สตรีสามัญชนหรือ “เมียไพร่” จำนวนมากในสมัยอยุธยาต้องทำนา ทอผ้า พายเรือค้าขาย หรือช่วยครอบครัวประกอบอาชีพ ชีวิตของ บุตรีหรือบุตรสาวขุนนางชั้นสูง อาจดำเนินไปในวิถีที่แตกต่างออกไป หญิงในครอบครัวขุนนางมักใช้ชีวิตอยู่ภายในเรือนมากกว่า และได้รับการฝึกทั้งงานฝีมือ การครัว กิริยามารยาท ตลอดจนทักษะที่จำเป็.. ดูเพิ่ม

ก่อนมีคำว่า "สวัสดี" คนไทยสมัยก่อนเขาทักทายกันอย่างไร?
คำว่า "สวัสดี" ดูราวกับเป็นดีเอ็นเอของความเป็นไทยที่อยู่คู่กับเรามาตั้งแต่อดีตกาล แต่ในความเป็นจริงแล้ว คำทักทายนี้ถือเป็นนวัตกรรมทางภาษาที่ค่อนข้างใหม่ หากย้อนเวลากลับไปในยุคต้นรัตนโกสินทร์และลองเข้าไปทักทายผู้คนด้วยคำว่าสวัสดี เราจะพบเพียงความฉงนงุนงงจากผู้คนในยุคนั้น เพราะอาณาจักรไทยที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 700 ปี ไม่เคยมีคำทักทายมาตรฐานที่แปลว่า "สวัสดี" หรือ "Hello" มาก่อนเลย แล้วบรรพบุร.. ดูเพิ่ม

ที่มาของชื่อเดือนไทย: มรดกทางปัญญาและการออกแบบระบบเวลาสุดล้ำสมัย
เมื่อเรามองปฏิทินในทุก ๆ วัน ชื่อเดือนอย่าง มกราคม กุมภาพันธ์ หรือมีนาคม อาจเป็นคำที่เราเอ่ยถึงจนคุ้นปากโดยไม่ทันตั้งคำถาม ทว่าชื่อเดือนภาษาไทยอันไพเราะเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นมาตั้งแต่โบราณกาลโดยบังเอิญ หากแต่เป็นนวัตกรรมการออกแบบระบบเวลาชิ้นเอกที่ผสานดาราศาสตร์ โหราศาสตร์ และศาสตราจารย์ทางภาษาเข้าด้วยกัน เพื่อนำพาประเทศก้าวเข้าสู่ความทันสมัยระดับสากล ในอดีตประเทศไทยใช้ระบบปฏิทินแบบจันทรคติที่นับว.. ดูเพิ่ม

ไทยไม่เคยเป็นอาณานิคม เบื้องหลังชั้นเชิงการทูตที่โลกต้องจำ
หลายคนอาจสงสัยว่าทำไมประเทศไทยถึงเป็นประเทศเดียวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ไม่เคยตกเป็นอาณานิคมของชาติตะวันตกเลย ทั้งๆ ที่ประเทศเพื่อนบ้านโดยรอบต่างก็ถูกยึดครองไปเกือบทั้งหมด หากมองเผินๆ อาจคิดว่าเป็นเพราะเรามีกำลังทหารที่เข้มแข็งหรือไม่ แต่ความจริงแล้วเบื้องหลังความสำเร็จอันน่าทึ่งนี้ไม่ได้อยู่ที่แสนยานุภาพทางทหารที่เหนือกว่าชาติใดๆ เลยครับ หากแต่อยู่ที่ “ชั้นเชิงทางการทูต” อันแยบยลข.. ดูเพิ่ม

เจาะลึกความรู้สึกและบรรยากาศโรงรับจำนำในสมัยก่อนที่ทำให้หลายคนต้องเกรงใจ
หากย้อนกลับไปในช่วงหลายสิบปีก่อน โรงรับจำนำเปรียบเสมือนที่พึ่งสุดท้ายยามขัดสนของใครหลายคน แต่ในขณะเดียวกัน สถานที่แห่งนี้กลับเต็มไปด้วยความรู้สึกอึดอัดใจ ความเขินอาย และความหวาดระแวงของคนที่จำเป็นต้องก้าวเข้าไปใช้บริการ ความรู้สึกเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นโดยไร้สาเหตุ แต่มีรากฐานมาจากบริบทสังคมและค่านิยมของผู้คนในยุคนั้นเป็นสำคัญ ความหวาดระแวงประการแรกมาจากมุมมองของสังคมที่มีต่อการนำสิ่งของมีค่าไปจำน.. ดูเพิ่ม

ย้อนรอยความจำกับคดีประหารชีวิตครั้งสุดท้ายที่เคยเกิดขึ้นจริงในไทย
หลายคนอาจเคยได้ยินเรื่องราวเกี่ยวกับโทษประหารชีวิตในประเทศไทยกันมาบ้าง แต่หากถามถึงเหตุการณ์ล่าสุดที่มีการบังคับใช้โทษนี้จริงๆ เชื่อว่าหลายคนอาจจะนึกไม่ออกหรือจำสับสนกับกระแสข่าวอื่นๆ ในช่วงที่ผ่านมา เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2561 ซึ่งนับเป็นระยะเวลาหลายปีแล้วที่ประเทศไทยได้มีการประหารชีวิตนักโทษเป็นครั้งสุดท้ายจนถึงปฏิทินปัจจุบัน เรื่องราวเริ่มมาจากคดีฆาตกรรมสะเทือนขวัญที่.. ดูเพิ่ม

สมัยก่อนผู้หญิงไม่ใส่เสื้อในจริงหรือ
คำว่า “สมัยก่อนผู้หญิงไม่ใส่เสื้อใน” ถ้าฟังผ่าน ๆ เหมือนเป็นประโยคที่ตอบได้แค่ว่าจริงหรือไม่จริง แต่พอเปิดดูภาพเก่า จิตรกรรม และประวัติการแต่งกาย จะพบว่าคำตอบขึ้นอยู่กับว่าเรากำลังพูดถึงยุคไหน พื้นที่ใด ชนชั้นไหน และใช้คำว่าเสื้อในในความหมายใด หากเสื้อในหมายถึงยกทรงแบบปัจจุบัน มีเต้ารับทรง สายบ่า ตะขอ หรือโครงช่วยพยุง ก็พูดได้ว่าสตรีไทยในอดีตจำนวนมากไม่ได้สวม เพราะเสื้อผ้าชนิดนี้ยังไม.. ดูเพิ่ม

อิน จัน ฝาแฝดแห่งสยามที่กลายเป็นชื่อเรียกไปทั่วโลก
คำว่า “แฝดสยาม” เคยถูกใช้เรียกฝาแฝดตัวติดกันในหลายประเทศ ทั้งที่ไม่ได้หมายความว่าฝาแฝดลักษณะนี้จะเกิดเฉพาะในสยาม ต้นทางของคำเรียกมาจากชื่อเสียงของชายสองคนที่เกิดแถวแม่กลอง จังหวัดสมุทรสงคราม เมื่อปี พ.ศ. 2354 หรือ ค.ศ. 1811 คนไทยรู้จักพวกเขาในชื่อ อิน–จัน ส่วนในโลกตะวันตกใช้ชื่อ Eng and Chang Bunker อินกับจันเกิดในครอบครัวที่มีเชื้อสายจีนและใช้ชีวิตวัยเด็กริมแม่น้ำแม่กลอง ร่างกา.. ดูเพิ่ม

ธนบุรีช่วงสั้นแต่เปลี่ยนหน้าประวัติศาสตร์ไทย
ถ้าเปิดหนังสือประวัติศาสตร์ไทยแล้วไล่ดูรายชื่อเมืองหลวง หลายคนอาจรู้สึกว่ากรุงธนบุรีเหมือนเป็นแค่ช่วงพักระหว่างอยุธยากับรัตนโกสินทร์ อยู่ไม่นานก็ย้ายเมืองหลวง เหมือนบทสั้น ๆ ที่ถูกเปิดผ่านเร็ว ๆ แต่พอหยิบรายละเอียดขึ้นมาดูจริง ๆ กลับมีเรื่องให้คุยกันยาว ทั้งเรื่องการกู้บ้านเมือง การจัดระเบียบอำนาจ และเรื่องราวของพระเจ้าตากสินที่ยังมีคนถกเถียงกันมาถึงทุกวันนี้ หลังเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สองในปี .. ดูเพิ่ม

อยุธยา เมืองเก่าที่โลกจำ
ถ้าเดินเข้าไปในพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา หลายคนอาจมีความรู้สึกคล้ายกัน คือเห็นกองอิฐเก่า ๆ แล้วคิดในใจว่า นี่คือสิ่งที่เหลือจากเมืองใหญ่เมื่อหลายร้อยปีก่อนจริงหรือ เมืองที่ครั้งหนึ่งเคยมีผู้คนเดินขวักไขว่ มีเรือสินค้าจอดเต็มแม่น้ำ และเป็นจุดหมายของคนจากหลายแผ่นดิน วันนี้กลับเหลือเป็นภาพเงียบ ๆ ที่นักท่องเที่ยวถือโทรศัพท์เดินถ่ายรูปกันเป็นแถว ความน่าสนใจของอยุธยาอยู่ตรงความย้อนแย้ง.. ดูเพิ่ม