ขนมไทยโบราณ

เมื่อก่อน...แค่เดินผ่านตลาดเช้าก็ได้กลิ่นกะทิหอม ๆ ลอยมาตามลม หน้าร้านเล็ก ๆ จะมีขนมไทยวางเรียงอยู่เต็มถาด บางอย่างห่อใบตอง บางอย่างใส่ถ้วยเล็ก ๆ สีสันน่ารัก จนเลือกไม่ถูกว่าจะซื้ออะไรก่อนดี ตอนนั้นไม่เคยคิดเลยว่า ขนมที่เห็นจนชินตา วันหนึ่งจะกลายเป็นของที่ต้องตั้งใจออกตามหา ทุกวันนี้หลายเมนูไม่ได้หายไปเพราะคนเลิกชอบ แต่เพราะคนทำเหลือน้อย ขั้นตอนการทำละเอียด ใช้เวลานาน และบางสูตรก็ไม่มีใครรับช่วงต.. ดูเพิ่ม

หากกล่าวถึงขนมไทยโบราณที่มีสีสันพาสเทลสะดุดตา หน้าตาคล้ายหยดน้ำก้อนเล็กๆ และมีเนื้อสัมผัสที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวอย่าง "กรอบนอก นุ่มใน" เคี้ยวหนึบหนับพร้อมกลิ่นหอมของควันเทียน คงจะเป็นขนมอะไรไปไม่ได้นอกจาก "ขนมอาลัว" ขนมหวานรสละมุนที่อยู่คู่สำรับไทยมานานหลายศตวรรษ แต่รู้หรือไม่ว่า ขนมไทยหน้าตาน่ารักชนิดนี้ แท้จริงแล้วมีต้นกำเนิดมาจากแดนไกลและมีประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจซ่อนอยู่ จากโปรตุเกสสู่ราชสำนั.. ดูเพิ่ม

หน้าตาที่ละม้ายคล้ายคลึงจนแยกด้วยตาเปล่าแทบไม่ออก—แผ่นข้าวทอดกรอบสีเหลืองนวล ราดด้วยน้ำตาลเคี่ยวส่งกลิ่นหอมหวานชวนกิน ทำให้หลายคนมักเรียกรวมกันระหว่าง "ข้าวแต๋น" และ "นางเล็ด" จนกลายเป็นความเข้าใจผิดว่าเป็นขนมชนิดเดียวกัน ต่างกันเพียงแค่ชื่อเรียกตามภูมิภาค ทว่าหากก้าวลึกลงไปในรายละเอียดทางวัฒนธรรมและกรรมวิธีผลิต จะพบว่าขนมโบราณทั้งสองชนิดนี้มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่ทำหน้าที่เป็นเส้นแบ่งความต่า.. ดูเพิ่ม

เวลาเรากินอาหารไทยรสจัดจ้านอย่างส้มตำ ต้มยำ หรือแกงเขียวหวาน เรามักจะรู้สึกว่านี่แหละคือรสชาติแท้ๆ ของบ้านเรา แต่ถ้าลองย้อนมองกลับไปในอดีต จะพบว่าวัตถุดิบและเมนูหลายอย่างที่เรากินกันอยู่ทุกวันนี้ มีเส้นทางการเดินทางที่ไกลกว่าที่คิดมาก และหลายอย่างก็เกิดขึ้นมาได้เพราะการติดต่อค้าขายกับต่างแดน ถ้าลองแยกแยะวัตถุดิบและเมนูยอดฮิตออกเป็นกลุ่มๆ จะเห็นภาพชัดขึ้นว่าอาหารไทยรับเอาวัฒนธรรมอื่นเข้ามาผสมผสานจ.. ดูเพิ่ม

อาหารไทยโบราณหลายเมนูไม่ได้หายไปเพราะคนไม่ชอบกิน แต่ค่อย ๆ เลือนหายไปเพราะทำยาก ใช้เวลานาน ต้องอาศัยฝีมือ และบางเมนูยังต้องใช้วัตถุดิบเฉพาะที่หาได้ไม่ง่ายเหมือนก่อน หลายชื่ออาจเคยได้ยินผ่านละคร หนังสือ หรือร้านอาหารไทยตำรับโบราณ แต่ในชีวิตประจำวันกลับแทบไม่ค่อยพบเห็นแล้ว ทั้งที่แต่ละเมนูล้วนสะท้อนความประณีตของครัวไทยได้อย่างชัดเจน 1. แกงรัญจวน แกงรัญจวน เป็นแกงโบราณที่มักเล่ากันว่ามีต้นกำเนิดจากห.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึงขนมไทยโบราณที่ชาวต่างชาติกินแล้วมักจะร้องว่า ว้าว ส่วนใหญ่จะเป็นขนมที่มีหน้าตาแปลก สีสวย หรือรสชาติไม่เหมือนขนมตะวันตก โดยมีตัวเต็งดังนี้ 1.ลูกชุบ หลายคนตกใจเมื่อรู้ว่าผลไม้จิ๋วสีสดเหล่านี้ทำจากถั่วเขียวกวน ไม่ใช่มาร์ซิปันเหมือนขนมยุโรป ความละเอียดและความประณีตทำให้ชาวต่างชาติประทับใจมาก 2.ฝอยทอง เส้นสีทองละเอียดทำจากไข่แดงล้วน ๆ เป็นสิ่งที่ชาวต่างชาติจำนวนมากไม่เคยเห็นมาก่อน และมักประหลา.. ดูเพิ่ม

มะยมเชื่อมเสียบไม้เป็นขนมผลไม้รสเปรี้ยวหวานที่หลายคนคุ้นจากวัยเด็ก จุดสำคัญไม่ได้อยู่แค่การเคี่ยวกับน้ำตาล แต่อยู่ที่การเตรียมมะยมก่อนลงกระทะ มะยมเชื่อมเสียบไม้เป็นหนึ่งในขนมบ้าน ๆ ที่เห็นภาพชัดมาก แค่พูดชื่อก็แทบได้กลิ่นน้ำเชื่อมและรสเปรี้ยวหวานขึ้นมาทันที โดยเฉพาะคนที่เคยมีต้นมะยมอยู่หน้าบ้านหรือหลังบ้าน แล้วเก็บลูกมาทำกินกันเองในครอบครัว สูตรนี้ใช้วัตถุดิบไม่ซับซ้อน แต่มีขั้นตอนเตรียมผลไม้ที่ต.. ดูเพิ่ม

6 ตลาดน้ำในเขตกรุงเทพมหานครที่มีเสน่ห์เฉพาะตัวและเดินทางไปได้ง่าย 1 ตลาดน้ำคลองลัดมะยมตลาดน้ำคลองลัดมะยม เป็นหนึ่งในตลาดน้ำที่ใหญ่และมีชื่อเสียงที่สุดในกรุงเทพฯ ตั้งอยู่บนถนนพุทธมณฑลสาย 1 เขตตลิ่งชัน บรรยากาศผสมผสานระหว่างวิถีชาวบ้านดั้งเดิมและความคึกคัก มีโซนขายอาหารที่กว้างขวางมาก ผักผลไม้สดจากสวน และขนมไทยโบราณเพียบ จุดเด่น มีที่นั่งริมคลองให้ซื้ออาหารจากร้านค้าและเรือมานั่งทานได้อย่างชิลล์ ๆ ก.. ดูเพิ่ม

กลิ่นหอมอ่อน ๆ ที่ลอยขึ้นมาจากขนมกลีบลำดวน ทองเอก หรือขนมเปี๊ยะบางเจ้า ไม่ได้มาจากแป้ง น้ำตาล หรือกะทิอย่างเดียว หลายครั้งกลิ่นนั้นมาจาก “ควันเทียนอบ” ซึ่งเป็นวิธีเพิ่มกลิ่นหอมแบบไทยที่ทำให้ขนมธรรมดาดูละเมียดขึ้นทันที เทียนอบขนมไทยไม่เหมือนเทียนหอมทั่วไป เพราะไม่ได้ใช้แค่ให้กลิ่นในห้อง แต่ใช้กับอาหารโดยตรงในขั้นตอนสุดท้ายของการทำขนม งานวิจัยเกี่ยวกับ Tian Op หรือเทียนอบแบบไทย ระบุว่าเ.. ดูเพิ่ม

ปลากริมไข่เต่า ขนมหวานโบราณที่เป็นเอกลักษณ์ของไทย สะท้อนภูมิปัญญาในการผสมผสานรสชาติและศิลปะการปั้นแป้งให้มีรูปทรงเลียนแบบธรรมชาติ แม้ชื่อเรียกจะทำให้หลายคนเข้าใจผิดว่ามีส่วนผสมของปลาหรือไข่เต่า แต่ในความเป็นจริงแล้วชื่อดังกล่าวกลับมีที่มาจากรูปลักษณ์ของแป้งที่สื่อถึงวิถีชีวิตดั้งเดิมของคนไทย ที่มาของชื่อปลากริมไข่เต่าเกิดจากการนำแป้งมาปั้นด้วยมือสองลักษณะ คือตัวปลากริมที่มีรูปร่างเป็นเส้นยาวหัวท้.. ดูเพิ่ม

6 ขนมไทยที่ใช้เวลาทำโคตรนาน แต่รสชาติคุ้มค่า ขนมไทยบางอย่างไม่ได้ยากเพราะสูตรซับซ้อนอย่างเดียว แต่ยากเพราะต้องใช้เวลา ใช้มือ และใช้ความอดทนแบบที่เครื่องจักรแทนได้ไม่หมด หลายเมนูต้องกวน ต้องนึ่ง ต้องหยอด ต้องจับจีบทีละชิ้น กว่าจะออกมาเป็นขนมหนึ่งถาดหรือหนึ่งสำรับ บางครั้งกินไม่กี่นาทีก็หมดแล้ว แต่คนทำอาจใช้เวลาเตรียมกันเป็นครึ่งวัน เอาจริง ๆ นะ จุดที่ทำให้ขนมไทยมีเสน่ห์ไม่ใช่แค่ความหวานหรือหน้าตาส.. ดูเพิ่ม

10 ขนมไทยโบราณที่หากินยากขึ้นทุกปี ใครเคยกินถือว่าโชคดี ขนมไทยโบราณหลายชนิดไม่ได้หายไปเพราะไม่อร่อย แต่ค่อย ๆ หายไปเพราะทำยาก ใช้เวลาเยอะ และต้องอาศัยฝีมือเฉพาะทาง บางเมนูเคยพบได้ในงานบุญ งานแต่ง หรือตลาดเก่า แต่ทุกวันนี้กลับต้องตั้งใจตามหาถึงจะเจอ ผมว่าเรื่องนี้น่าเสียดายมาก เพราะขนมเหล่านี้ไม่ใช่แค่ของหวาน แต่เป็นรสชาติของความทรงจำและวิถีชีวิตไทยที่กำลังเลือนหายไปแบบเงียบ ๆ อย่าง ขนมดอกจอก ขนมท.. ดูเพิ่ม

ท่ามกลางแสงแดดอันร้อนระอุของเมืองไทย ไม่มีอะไรจะช่วยคลายร้อนได้ดีไปกว่า "ไอติมกะทิ" หอมมันสักถ้วย ทราบหรือไม่ว่าของหวานราคาหลักสิบที่หาทานได้ตามรถเข็นข้างทางนี้ ในอดีตเคยเป็นอาหารถนอมเฉพาะสำหรับชนชั้นสูงในพระราชวัง และที่น่าทึ่งไปกว่านั้นคือ เมนูนี้ไม่ได้ถือกำเนิดขึ้นเพราะความจงใจจะสร้างความแปลกใหม่ แต่เกิดจาก "ข้อจำกัด" ที่บรรพบุรุษไทยนำมาปรับใช้จนกลายเป็นนวัตกรรมอาหารที่ล้ำหน้ามานานนับศตวรรษ จุ.. ดูเพิ่ม

ท่ามกลางบรรดาขนมไทยที่คุ้นหู หลายคนคงรู้จัก "ขนมไข่หงส์" เป็นอย่างดี แต่หากเอ่ยชื่อ "ขนมไข่นกกระสา" น้อยคนนักที่จะร้องอ๋อ ทั้งที่ขนมชนิดนี้มีรากเหง้าและรสชาติที่ใกล้เคียงกันจนเปรียบเสมือนเป็นญาติสนิทในสำรับของว่างไทยโบราณ เพียงแต่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่ทำให้มันแตกต่างออกไปอย่างน่าสนใจ ความเหมือนที่แตกต่าง: จากไข่หงส์สู่ไข่นกกระสา แม้จะไม่มีหลักฐานระบุแน่ชัดว่าขนมไข่นกกระสาถือกำเนิดขึ้นในสมัยใด แต่.. ดูเพิ่ม

ในสายธารวัฒนธรรมไทยโบราณ โดยเฉพาะแถบสุโขทัยหรือแผ่นดินพระร่วงเดิม มีสำนวนติดปากที่ผู้เฒ่าผู้แก่มักพูดกันเวลาจะไปร่วมงานมงคลว่า "ไปกินสี่ถ้วย" คำนี้ไม่ได้หมายถึงการรับประทานอาหารทั่วไป แต่เป็นรหัสลับทางวัฒนธรรมที่สื่อถึงขนมมงคล 4 ชนิดในพิธีแต่งงาน ซึ่งแฝงไปด้วยความเชื่อเรื่องการนับถือบรรพบุรุษและการหลอมรวมสองครอบครัวให้เป็นทองแผ่นเดียวกันอย่างสมบูรณ์ รากเหง้าและความเชื่อ: จากการเลี้ยงผีสู่พิธีมงคล.. ดูเพิ่ม

ในโลกของขนมไทยอันหลากหลาย มีขนมโบราณบางชนิดที่อาจจะไม่ได้อยู่บนกระแสหลัก แต่กลับซ่อนเสน่ห์และเรื่องราวทางวัฒนธรรมไว้อย่างลึกซึ้ง "ขนมบุหงาปูดะ" ก็เป็นหนึ่งในนั้น ขนมพื้นเมืองชื่อดังของจังหวัดสตูล ที่สีสันละมุนตา รูปลักษณ์น่ารัก และรสชาติหวานหอมชวนฝัน เป็นการผสมผสานที่ลงตัวระหว่างรสชาติเข้มข้นแบบใต้กับความอ่อนโยนของแป้งนุ่มๆ ที่นี่เราจะมาเปิดตำรา ทำความรู้จักกับที่มาของชื่อ และวิธีการทำขนมโบราณนี้.. ดูเพิ่ม

ใครบ้างที่เป็น "ทาสขนมครก" ? ไอ้เจ้าขนมแป้งสีขาวๆ ที่หยอดลงหลุมร้อนๆ พอสุกแล้วขอบแป้งกรอบๆ แต่ข้างในฉ่ำเยิ้มไปด้วยกะทิแตกมัน หอมๆ เค็มๆ หวานๆ...โอ๊ย ฟิน 90% ของคนที่อยากทำขนมครกกินเอง มักจะ "ล้มเลิก" ตั้งแต่ยังไม่เริ่ม เพราะมัวแต่คิดว่า "ไม่มีเตาขนมครก (เตาหลุม)" ... วันนี้ผมจะบอกว่า...คุณไม่จำเป็นต้องมีมันก็ได้จ้า เราสามารถใช้ "กระทะเทฟลอน" หรือถ้าใครมี "กระทะหลุมแบบทำไข่นกกระทา" (หรือกระทะทาโกย.. ดูเพิ่ม