อดีตกับปัจจุบัน

"เทพีแห่งข้าว พระแม่โพสพ – ความศรัทธาแห่งชาวอีสานที่ยังคงอยู่" ในดินแดนอีสานที่มีความผูกพันลึกซึ้งกับผืนดินและรวงข้าว การ “ไหว้พระแม่โพสพ” ถือเป็นพิธีกรรมที่สะท้อนถึงความเคารพบูชาและสำนึกในบุญคุณของธรรมชาติอย่างแท้จริง พระแม่โพสพ หรือ “เทพีแห่งข้าว” คือเทพผู้ดูแลข้าวและความอุดมสมบูรณ์ตามความเชื่อดั้งเดิมของชาวไทย โดยเฉพาะในภาคอีสานที่การทำนายังเป็นหัวใจสำคัญของวิถีชีว.. ดูเพิ่ม

เมื่อวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2499 นักท่องเที่ยวจากกรุงเทพฯ ได้เดินทางเยือนวัดศรีบุญเรือง หรือที่ชาวบ้านเรียกว่าวัดบ้านปาง อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน พร้อมกับถ่ายภาพเป็นที่ระลึกบริเวณหน้าบันไดนาค ทางขึ้นด้านทิศเหนือของวัด ซึ่งเป็นจุดสำคัญที่มีลักษณะศิลปะพื้นเมืองล้านนาผสมผสานความศรัทธาในพุทธศาสนาภาพถ่ายขาวดำที่บันทึกไว้โดยคุณนเรนทร์ ปัญญาภู เผยให้เห็นบรรยากาศในอดีต ทั้งการแต่งกายของผู้คน ความสงบเงียบของพ.. ดูเพิ่ม

ถนนสายชัยภูมิ–บัวใหญ่ในอดีต คือหนึ่งในเส้นทางคมนาคมที่เรียบง่ายและเปี่ยมไปด้วยความทรงจำของผู้คนในภาคอีสานก่อนที่ความเจริญทางโครงสร้างพื้นฐานจะเข้ามาเปลี่ยนโฉมภูมิทัศน์ของภูมิภาคนี้ก่อนปี พ.ศ. ๒๔๗๙ ถนนเส้นนี้ยังเป็นเพียง "ถนนดินแดง" ลูกรังแดงส้มทอดยาวผ่านทุ่งนา ป่าโปร่ง และหมู่บ้านเล็ก ๆ ที่สองข้างทางเต็มไปด้วยต้นไม้สูงและเสียงหัวเราะของเด็ก ๆ วิ่งเล่น ท่ามกลางวิถีชีวิตที่พึ่งพาธรรมชาติอย่าง.. ดูเพิ่ม

ปลาบู่ทอง 2510 คือละครโทรทัศน์แนวจักรๆวงศ์ๆที่ได้รับการยกย่องว่าเป็น “เรื่องแรก” ของไทยในประเภทนี้ โดยดัดแปลงจากวรรณคดีพื้นบ้านอันทรงคุณค่าของไทย เรื่อง “ปลาบู่ทอง” และออกอากาศเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2510 ผลิตโดยบริษัท "สยามฟิล์ม" จำกัด ซึ่งต่อมาได้กลายมาเป็นบริษัท “ดาราวีดีโอ” ที่เป็นที่รู้จักกันดีในปัจจุบันการนำ “ปลาบู่ทอง” มาสร้างเป็นละครถือเป็นจุด.. ดูเพิ่ม

ในช่วงปี พ.ศ. 2498 หรือราวปลายทศวรรษ 1950 ภาพถ่ายหนึ่งสะท้อนชีวิตผู้คนและวัฒนธรรมเมืองเชียงใหม่ได้อย่างน่าประทับใจ บริเวณหน้าโรงภาพยนตร์ "สุริวงศ์" ซึ่งตั้งอยู่ใกล้กับประตูท่าแพ เต็มไปด้วยผู้คนที่กำลังมารอชมภาพยนตร์ต่างประเทศยอดนิยมเรื่อง The Adventures of Hajji Baba หรือที่มีชื่อภาษาไทยว่า "อัจจิ บาบา" ซึ่งเป็นหนังผจญภัยจากฮอลลีวูดที่ได้รับความนิยมในยุคนั้น ในภาพยังเห็นรถสามล้อถีบจอดรอรับส่งผู้โ.. ดูเพิ่ม

"คำว่าลาว: จากมิตรถึงหมิ่น ความหมายที่เปลี่ยนไปตามกาลเวลา" คำว่า “ลาว” เป็นคำที่ปรากฏในหน้าประวัติศาสตร์ไทยมาเนิ่นนาน โดยเฉพาะตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นต้นมา คำนี้ถูกใช้เรียกผู้คนสองฟากฝั่งแม่น้ำโขง ไม่ว่าจะเป็นดินแดนที่ปัจจุบันคือประเทศลาว หรือชาวอีสานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย ความหมายของคำว่า “ลาว” ในแต่ละยุคสมัยนั้นมีนัยที่ต่างกัน ตั้งแต่ความเป็นมิตร การยกย่อง ไปจน.. ดูเพิ่ม

หากย้อนกลับไปในอดีตของอำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร ชาวบ้านในยุคนั้นคงจะจำกันได้ดีกับ “แยกร้านสิริภัณฑ์” แยกขนาดใหญ่กลางเมืองที่เคยเป็นจุดตัดที่วุ่นวายและข้ามถนนได้ยากยิ่ง ด้วยความกว้างของถนนและการจราจรที่พลุกพล่าน จึงทำให้การข้ามแยกในช่วงนั้นเปรียบเสมือนการข้ามทะเลกว้างบริเวณแยกแห่งนี้มี “วงเวียน” ขนาดเล็กที่เป็นจุดศูนย์กลางของการคมนาคมของเมืองเล็ก ๆ แห่งนี้ รายล้อมไปด้วยร.. ดูเพิ่ม

กลางผืนแผ่นดินที่แห้งแล้งของอิหร่าน มีสิ่งก่อสร้างใต้ดินที่แสดงให้เห็นถึงภูมิปัญญาอันน่าทึ่งของมนุษย์ยุคโบราณ นั่นคือ “Qanat” หรือ “คานัต” ระบบท่อส่งน้ำใต้ดินอายุประมาณ 3,000 ปี ที่ยังคงใช้งานได้ในบางพื้นที่จนถึงทุกวันนี้ Qanat เป็นระบบขนส่งน้ำที่วิศวกรโบราณของเปอร์เซียออกแบบขึ้นเพื่อรับมือกับสภาพอากาศที่ร้อนและแห้ง แล้ง ด้วยการขุดอุโมงค์ใต้ดินยาวหลายไมล์จากต้นน้ำบนภูเขา เ.. ดูเพิ่ม

"ช้างเพื่อนแก้ว" หนังอินเดียในตำนานปี 2517 ราเยส คานนา นำแสดง น้ำตาท่วมจอ คนดูล้นโรงคาเธ่ย์ ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2517 โรงภาพยนตร์คาเธ่ย์ ณ ใจกลางกรุงเทพฯ เคยมีปรากฏการณ์ผู้ชมแน่นขนัดทุกวัน ด้วยภาพยนตร์จากแดนภารตะเรื่อง "ช้างเพื่อนแก้ว" (Haathi Mere Saathi) ภาพยนตร์อินเดียระดับตำนานที่ตราตรึงใจผู้ชมชาวไทยจนกลายเป็นหนึ่งในหนังต่างประเทศที่ได้รับความนิยมสูงสุดในยุคนั้น เรื่องราวของ "ช้างเพื่อนแก้ว".. ดูเพิ่ม

ย้อนเวลากลับไปในปี พ.ศ. ๒๕๐๙ ภาพบรรยากาศในกองบิน ๑ จังหวัดนครราชสีมา หรือที่หลายคนรู้จักกันในชื่อ “โคราชแอร์เบส” ได้กลายเป็นความทรงจำอันน่าประทับใจสำหรับผู้ที่เคยสัมผัสชีวิตในยุคนั้น หนุ่มนักบิดในเครื่องแต่งกายแนว G.I. ขี่มอเตอร์ไซค์ทรงเท่ห์ มารับสาวไทยในชุดกระโปรงบาน หรือเสื้อเข้ารูปที่กำลังอินเทรนด์สไตล์ตะวันตก ซึ่งเป็นภาพชินตาภายในแคมป์ของทหารอเมริกันในช่วงสงครามเวียดนาม กองบิน ๑ ไ.. ดูเพิ่ม

หากย้อนเวลากลับไปในปี พ.ศ. 2523 บริเวณหน้า สถานีรถไฟหัวลำโพง คือหนึ่งในจุดนัดพบที่เต็มไปด้วยชีวิตชีวาและกลิ่นอายของความเป็นไทยอย่างแท้จริง ภาพถ่ายเก่าเล่าเรื่องในครั้งนั้นเผยให้เห็น พ่อค้าแม่ค้า ตั้งร้านขายของกันอย่างคึกคัก พร้อมผู้คนมากมายที่แวะเวียนมาจับจ่ายใช้สอยหรือรับประทานอาหารก่อนออกเดินทาง สิ่งหนึ่งที่น่าประทับใจคือบรรยากาศอันเป็นระเบียบเรียบร้อย แม้จะมีผู้คนหนาแน่น แต่พื้นที่ถูกจัดให้มีก.. ดูเพิ่ม

กลางเมืองน่านอันสงบเงียบ มีสถานที่หนึ่งที่เต็มไปด้วยมนต์ขลังของอดีตกาล — "คุ้มเจ้าเทพมาลาน่าน" เรือนไม้อายุกว่าร้อยปีที่ยังคงความงดงามไม่เสื่อมคลาย ถูกสร้างขึ้นในยุคที่วัฒนธรรมล้านนาผสานกับกลิ่นอายตะวันตกอย่างกลมกลืน ตัวคุ้มมีลักษณะโดดเด่นด้วยงานไม้แกะสลักฝีมือช่างท้องถิ่นที่ละเอียดอ่อน ประดับประดาด้วยเสากลมแบบตะวันตก หน้าต่างบานเกล็ด และโครงสร้างไม้สักทองชั้นดีที่แข็งแรงเหนือกาลเวลา บรรยาก.. ดูเพิ่ม

บนเกาะลิบง จังหวัดตรัง มีมรดกทางวัฒนธรรมที่น่าหวงแหนอย่างยิ่ง นั่นคือ "บ้านเรือนของชาวมลายูอันดามัน" ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตอันเรียบง่ายและสอดคล้องกับธรรมชาติในอดีต บ้านเรือนเหล่านี้มักสร้างจากไม้ท้องถิ่น หลังคามุงจากหรือสังกะสี หน้าต่างกว้างเพื่อรับลมทะเล และยกพื้นสูงเพื่อป้องกันน้ำท่วมในฤดูมรสุม รูปแบบสถาปัตยกรรมผสมผสานระหว่างอิทธิพลมลายูและท้องถิ่นอันดามัน สื่อถึงรากเหง้าและประวัติศาสตร์.. ดูเพิ่ม

ย้อนอดีต "ตึกเพาะช่าง" ก่อนเสียหายจากสงครามโลกครั้งที่ 2: สถาปัตยกรรมคลาสสิกที่เคียงข้างตึกยาวสวนกุหลาบ สู่การเปลี่ยนแปลงสู่ยุคสมัยใหม่ ก่อนที่ระเบิดจากสงครามโลกครั้งที่ 2 จะเปลี่ยนโฉมกรุงเทพฯ ไปอย่างสิ้นเชิง หนึ่งในอาคารที่เคยเป็นสัญลักษณ์ทางการศึกษาและสถาปัตยกรรมอันโดดเด่นของยุคนั้นก็คือ “ตึกเพาะช่าง” อาคารเรียนของโรงเรียนเพาะช่างในอดีต ตึกเพาะช่างในยุคนั้นมีลักษณะเป็นอาคารรูปทรงคลาส.. ดูเพิ่ม

เมื่อวันที่ ๕ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๗๙ ช่างภาพชาวอเมริกัน โรเบิร์ต ลาริเมอร์ เพนเดิลตัน (Robert Larimore Pendleton) ได้บันทึกภาพหายากของชุมชนชาวประมงใกล้ชายฝั่ง ระหว่างเส้นทางจังหวัดปัตตานีไปยังนราธิวาส ภาพถ่ายขาวดำใบนี้ไม่เพียงแต่แสดงให้เห็นทัศนียภาพงดงามของชายทะเลทางใต้ หากยังถ่ายทอดวิถีชีวิตเรียบง่ายของชาวบ้านที่ดำรงอยู่ด้วยการประมงและความผูกพันกับทะเล ในภาพนั้น เราเห็นบ้านเรือนที่สร้างจากวัสดุธรรมชา.. ดูเพิ่ม

หากย้อนเวลากลับไปราวปี พ.ศ. 2505 "แม่น้ำแม่กลอง" ที่ไหลผ่านจังหวัดราชบุรีไม่เพียงเป็นแหล่งน้ำสำคัญของผู้คนในพื้นที่ แต่ยังสะท้อนถึงวิถีชีวิตที่เรียบง่ายและผูกพันกับธรรมชาติอย่างลึกซึ้ง เมืองราชบุรีในยุคนั้นเป็นที่รู้จักในนาม "เมืองโอ่ง" ด้วยความโดดเด่นด้านการปั้นโอ่งน้ำขนาดใหญ่ ซึ่งแทบจะมีประจำทุกบ้านเพื่อเก็บน้ำฝนไว้ใช้ในครัวเรือนโอ่งที่วางเรียงรายใต้ชายคาบ้านแต่ละหลังคือเครื่องใช้จำเป็นที่ขาดไม.. ดูเพิ่ม

โรงพยาบาลราชวิถี หนึ่งในโรงพยาบาลสำคัญของประเทศไทย มีจุดเริ่มต้นจากการเป็นสถานพยาบาลเฉพาะทางสำหรับสตรีและเด็กในชื่อ "โรงพยาบาลหญิง" ซึ่งก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2494 ในสมัยของจอมพล ป.พิบูลสงคราม ด้วยเจตนารมณ์ที่จะยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้หญิงและเด็กให้ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสมอย่างไรก็ตาม เมื่อกาลเวลาผ่านไป ความจำเป็นในการดูแลรักษาผู้ป่วยได้ขยายวงกว้างขึ้น ทำให้ในปี พ.ศ. 2519 คณะรัฐมนตรีมีมติให้เป.. ดูเพิ่ม

“แม่ญิงตี๋มวย แห่งลำพูนเมื่อ 90 ปีก่อน” – นักมวยหญิงนุ่งซิ่นในงานออกร้าน ปี 2472 ย้อนเวลากลับไปเมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พุทธศักราช 2472 ที่ศาลากลางจังหวัดลำพูน ได้มีการจัดงานออกร้านอย่างคึกคัก หนึ่งในกิจกรรมที่สร้างความฮือฮาและตราตรึงใจผู้คนในยุคนั้น คือการแสดงชกมวยหญิง ซึ่งต่างจากภาพจำทั่วไปของมวยไทยในอดีต เพราะ “แม่ญิงตี๋มวย” เหล่านี้ มิได้สวมกางเกงขาสั้นหรือผ้าขาว.. ดูเพิ่ม