ประวัติศาสตร์ไทย

จังหวัดล่าสุดของประเทศไทยที่ถูกยุบเลิก (ในทางประวัติศาสตร์) ประเทศไทย ไม่ได้มีการยุบเลิก “จังหวัด” ในระดับปัจจุบันในรอบหลายสิบปี ที่ผ่านมา โดยจังหวัดทุกแห่งที่มีอยู่ในปัจจุบันยังคงสถานะเดิม ไม่ได้ถูกประกาศยุบเลิกอย่างเป็นทางการในสมัยใหม่ แต่ถ้ามองย้อนกลับ ในประวัติศาสตร์การปกครอง จะพบว่า 🕰️ จังหวัดที่ถูกยุบเลิกครั้งสุดท้าย จังหวัดพระนคร และ จังหวัดธนบุรี – ทั้งสองจังหวัดนี้ถูก ย.. ดูเพิ่ม

เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นในปี 1811 ณ จังหวัดสมุทรสงคราม เมื่อทารกเพศชายคู่หนึ่งเกิดมาพร้อมร่างกายที่มีท่อนเนื้อเชื่อมติดกันบริเวณหน้าอก ในยุคที่ความเชื่อเรื่องภูตผียังเข้มข้น พวกเขาเติบโตมาด้วยความรักของแม่ จนกระทั่งในปี 1824 "นายห้างหันแตร" พ่อค้าชาวอังกฤษได้มาพบเข้าและมองเห็นโอกาสทางธุรกิจ จึงได้ทำสัญญาขอพาตัวทั้งคู่ไปโชว์ตัวที่อเมริกาด้วยเงินเพียง 500 บาท เปลี่ยนสถานะของทั้งคู่ให้กลายเป็น "สินค้า".. ดูเพิ่ม

สหรัฐไทยเดิม (Saharat Thai Doem) คือชื่อเขตปกครองที่ไทยจัดตั้งขึ้นชั่วคราวในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 สำหรับดินแดนบางส่วนของ รัฐฉาน (Shan State) ในเมียนมาร์ปัจจุบัน โดยมีเมืองสำคัญคือ เชียงตุง และพื้นที่ใกล้เคียง ไทยเข้าบริหารพื้นที่นี้ในช่วงสั้น ๆ ระหว่าง พ.ศ. 2486–2488 (ค.ศ. 1943–1945) เท่านั้น ที่มาของสหรัฐไทยเดิมเกี่ยวข้องกับแนวคิดชาตินิยมในยุคนั้น ซึ่งมองว่าพื้นที่รัฐฉานเป็นถิ่นฐาน.. ดูเพิ่ม

ย้อนรอยประวัติศาสตร์ครอบครัวของพิธีกรชื่อดัง "หนุ่ม กรรชัย กำเนิดพลอย" กับเรื่องราวของบรรพบุรุษผู้เป็นต้นแบบความหล่อเท่และมีสีสันชีวิตที่น่าสนใจอย่าง "จางวางเปลื้อง กำเนิดพลอย" ผู้ที่ไม่ได้มีดีแค่รูปลักษณ์ที่ละม้ายคล้ายหลานชายในปัจจุบัน แต่ยังมีเรื่องเล่าขำขันแกมเอ็นดูเกี่ยวกับความ "เกรงใจเมีย" ที่ส่งต่อมาถึงรุ่นลูกรุ่นหลาน จางวางเปลื้อง: ข้าหลวงผู้ใกล้ชิดในสายราชสกุลยุคล จางวางเปลื้อง หรือ นายเป.. ดูเพิ่ม

เปิดตำนาน "ดอกไม้จันทน์" สัญลักษณ์แห่งความอาลัยที่อยู่คู่สังคมไทยมาอย่างยาวนาน ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงดอกไม้ประดิษฐ์ในงานพิธี แต่คือการเดินทางข้ามศตวรรษจากรั้ววังสู่สามัญชนที่เปี่ยมไปด้วยความหมายเชิงวัฒนธรรมและการปรับตัวตามยุคสมัย ประวัติและที่มาของดอกไม้จันทน์: จากไม้หอมมงคลชั้นสูงสู่สื่อกลางแห่งการอำลาต้นกำเนิดของดอกไม้จันทน์มีความน่าสนใจอย่างยิ่ง เพราะแท้จริงแล้วไม่ใช่ประเพณีพื้นบ้านดั้งเดิมของสาม.. ดูเพิ่ม

"ผ้าขาวม้า" เป็นสิ่งที่อยู่คู่กับวิถีชีวิตคนไทยมาอย่างยาวนานจนกลายเป็นเอกลักษณ์ แต่เคยสงสัยกันไหมว่าชื่อที่ฟังดูแปลกหูอย่าง "ขาวม้า" มีที่มาจากไหน ทั้งที่ผ้าผืนนี้มักจะมีหลากสีสันและดูจะไม่เกี่ยวข้องกับสัตว์สี่ขาอย่างม้าเลยแม้แต่น้อย ความจริงแล้วชื่อนี้มีการเดินทางที่ยาวไกลกว่าที่หลายคนคาดคิด สมมติฐานที่มีน้ำหนักและมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์รองรับมากที่สุดระบุว่า คำว่า "ผ้าขาวม้า" เพี้ยนมาจากภาษาเ.. ดูเพิ่ม

ภายใต้คำสแลงที่ฟังดูขบขันหรือหยาบคายในความรู้สึกของคนทั่วไป แท้จริงแล้วกลับซ่อนหน้าประวัติศาสตร์และร่องรอยทางวัฒนธรรมไทยที่น่าสนใจไว้อย่างแนบเนียน คำว่า "ไปตีหม้อ" และ "..." ไม่ได้เป็นเพียงถ้อยคำเรียกขานถึงการแสวงหาความสุขทางเพศเท่านั้น แต่เป็นกุญแจสำคัญที่พาเราย้อนกลับไปทำความเข้าใจโครงสร้างสังคม กฎหมาย และคติธรรมในยุคที่การค้าประเวณีเคยเป็นเรื่องที่รัฐเข้ามาบริหารจัดการอย่างเปิดเผย ถอดรหัสลับ ".. ดูเพิ่ม

หลายคนเติบโตมากับภาพจำของร้านค้าเล็กๆ หัวมุมถนนที่อัดแน่นไปด้วยข้าวของสารพัดอย่าง ตั้งแต่ผงซักฟอกแบ่งขายไปจนถึงขนมถุงละไม่กี่บาท เราเรียกสถานที่แห่งนี้ว่า "ร้านของชำ" หรือ "ร้านโชว์ห่วย" อย่างคุ้นเคย แต่เคยสงสัยไหมว่าทำไมต้องเรียกว่า "ของชำ" และคำว่า "โชว์ห่วย" นั้นแปลว่าโชว์ของแย่ๆ จริงหรือเปล่า? ความหมายที่แท้จริงของ "ของชำ"ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน คำว่า "ชำ" หมายถึง สิ่งของที่ใช้ในการปรุ.. ดูเพิ่ม

ในภาษาไทยมีคำด่าหรือคำเปรียบเปรยมากมายที่ใช้สืบต่อกันมาจนชินหู แต่หนึ่งในคำที่คลาสสิกและชวนสงสัยที่สุดคือคำว่า "ไม่เอาถ่าน" หรือ "เด็กไม่เอาถ่าน" เคยสงสัยไหมว่าทำไมต้องเป็นถ่าน? มันเกี่ยวอะไรกับการหุงข้าวหรือเปล่า? วันนี้เราจะพาคุณย้อนเวลากลับไปหาช่างตีเหล็กสมัยโบราณเพื่อหาคำตอบที่ลึกซึ้งเกินกว่าแค่คำด่าธรรมดา หลายคนอาจจินตนาการว่า "คนไม่เอาถ่าน" คือคนขี้เกียจที่ไม่ยอมช่วยทำงานหนัก หรือไม่ยอมแบกถ.. ดูเพิ่ม

จอมพล ป. พิบูลสงคราม (แปลก พิบูลสงคราม) เป็นผู้นำทหารและนักการเมืองคนสำคัญของไทยในครึ่งแรกของศตวรรษที่ 20 เป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 3 ของประเทศไทย โดยดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี 2 ช่วงใหญ่ คือ 16 ธันวาคม 2481 – 1 สิงหาคม 2487 และ 8 เมษายน 2491 – 16 กันยายน 2500 (รวมแล้วครอบคลุมทั้งก่อน–ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 และช่วงหลังสงคราม) ช่วงแรกของการเป็นนายกรัฐมนตรี (2481–2487) มักถูกอธ.. ดูเพิ่ม

ในดินแดนสุวรรณภูมิ "สุรา" เป็นวัตถุทางวัฒนธรรมที่มีความย้อนแย้งในตัวเองอย่างน่าพิศวง ด้านหนึ่งมันคือเครื่องสักการะอันศักดิ์สิทธิ์ที่ใช้สื่อสารกับฟ้าดินและบรรพบุรุษ แต่อีกด้านกลับถูกประทับตราว่าเป็นน้ำนรกที่เป็นบ่อเกิดแห่งความเสื่อมโทรม ทว่าหากย้อนกลับไปดูรากเหง้าที่แท้จริงจะพบว่า เส้นทางของน้ำเปลี่ยนนิสัยนี้เริ่มต้นจากจุดที่สูงส่งที่สุด นั่นคือฟองคลื่นบนสรวงสวรรค์ ก่อนจะกลายมาเป็นเครื่องมือทางการ.. ดูเพิ่ม

ในบรรดาเมนูอาหารไทยที่เป็นที่รู้จักไปทั่วโลก "ผัดไทย" คือจานที่โดดเด่นและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวอย่างน่าอัศจรรย์ ทว่าเบื้องหลังรสชาติเปรี้ยว หวาน เค็ม ที่กลมกล่อมนี้ ไม่ได้เกิดจากมรดกตกทอดในก้นครัวของบรรพบุรุษนับร้อยปีอย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่มันคือ "วิศวกรรมทางสังคม" ที่ถูกสร้างขึ้นอย่างแยบยลท่ามกลางวิกฤตการณ์สงครามและน้ำท่วมใหญ่ เพื่อเป็นเครื่องมือในการกอบกู้เศรษฐกิจและสร้างอัตลักษณ์ใหม่ให้กับชาติไท.. ดูเพิ่ม

หากเรากางแผนที่ประเทศไทยออกแล้วกวาดสายตาหาพยัญชนะที่ทรงอิทธิพลที่สุดตัวหนึ่ง เราจะพบว่าตัวอักษร “ช” คือตัวแทนของความหลากหลายที่เชื่อมโยงทุกภูมิภาคเข้าไว้ด้วยกันอย่างน่าอัศจรรย์ ตั้งแต่ยอดดอยล้านนาผ่านลุ่มน้ำภาคกลางไปจนถึงประตูสู่ทักษิณ จังหวัดที่ขึ้นต้นด้วย “ช” ทั้ง 6 แห่งนี้ ไม่ได้มีดีแค่ชื่อ แต่มี “มนต์ขลัง” และที่มาที่สะท้อนถึงตัวตนของแผ่นดินอย่างลึกซึ้ง &ld.. ดูเพิ่ม

การตั้งชื่อเมืองในอดีตไม่ได้เป็นเพียงการระบุตำแหน่งแห่งที่ แต่คือการบ่งบอก “หน้าที่” และ “สถานะ” เชิงยุทธศาสตร์ที่มีต่อเมืองหลวง โดยเฉพาะคำลงท้ายว่า “บุรี” ซึ่งเปรียบเสมือนรหัสผ่านทางประวัติศาสตร์ที่บอกให้เรารู้ว่า เมืองเหล่านี้คือปราการด่านสำคัญที่คอยปกป้องราชธานีมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ปัจจุบันประเทศไทยมีจังหวัดที่ลงท้ายด้วยคำว่าบุรีรวมทั้งสิ้น 11 จังหวัด ซ.. ดูเพิ่ม

ท่ามกลางบันทึกประวัติศาสตร์อาชญากรรมของไทย ชื่อของ "นางทองเลื่อน" ถูกจารึกไว้ในฐานะฆาตกรหญิงผู้สังหารสามีอย่างโหดเหี้ยมจนได้รับฉายา "ใจยักษ์" แต่ภายใต้ภาพลักษณ์ที่น่าสะพรึงกลัวและฉากการประหารชีวิตอันสยดสยอง ณ วัดโคก กลับมีรอยร้าวของหัวใจผู้หญิงคนหนึ่งที่ถูกหักหลังซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนความรักกลายเป็นความแค้นที่ต้องแลกด้วยชีวิต ซึ่งยังคงเป็นเรื่องเล่าขานที่ผสมผสานระหว่างข้อเท็จจริงทางคดีและความลี้ลับมา.. ดูเพิ่ม

จากพระมหากรุณาธิคุณสู่สิทธิครอบครอง: ย้อนรอย "โฉนดที่ดินฉบับแรก" มรดกล้ำค่าแห่งแผ่นดินไทย "โฉนดที่ดิน" เอกสารสำคัญที่ระบุถึงกรรมสิทธิ์และความมั่นคงของราษฎรไทย มีจุดเริ่มต้นที่ยิ่งใหญ่จากสายพระเนตรอันกว้างไกลของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ผู้ทรงวางรากฐานระบบทะเบียนที่ดินสมัยใหม่เพื่อยุติข้อพิพาทและคุ้มครองสิทธิให้แก่ปวงชน โดยโฉนดที่ดินฉบับแรกของไทยนั้น ไม่เพียงแต่เป็นหลักฐา.. ดูเพิ่ม

จังหวัดภูเก็ตที่ผู้คนทั่วโลกต่างหลงรักในฐานะสวรรค์แห่งการท่องเที่ยว แท้จริงแล้วถูกหล่อหลอมขึ้นจากประวัติศาสตร์ของ "ดินและแร่" มาอย่างยาวนาน แต่จุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ภาพลักษณ์ของเมืองอุตสาหกรรมเหมืองแร่เลือนหายไป และก้าวเข้าสู่ยุคการท่องเที่ยวอย่างเต็มตัว กลับเต็มไปด้วยคราบน้ำตาและควันไฟจากการจลาจลครั้งใหญ่เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2529 ซึ่งถือเป็นเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ที่ปิดฉากเส้นทางอุตสาหกร.. ดูเพิ่ม

ก่อนจะมาเป็นบทเพลงที่เราได้ยินกันคุ้นหูในปัจจุบัน เพลงชาติไทยฉบับแรกที่ใช้เนื้อร้องของขุนวิจิตรมาตรา (แต่งเมื่อ พ.ศ. 2475) เคยขับขานเพื่อเชิดชู "สยาม" ไว้อย่างสง่างามว่า: "แผ่นดินสยามนามประเทืองว่าเมืองทอง ผองไทยขยับขยายพูนพลังสร้างกายใจ รักชาติไว้ยิ่งชีพร่วมใจไทยรุกไล่ศัตรู พ้นทุนพูนอำนาจเจริญสิน..." การเปลี่ยนชื่อประเทศจาก "สยาม" เป็น "ไทย" ในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2482 ไม่ได้นำมาเพียงแค่นามเร.. ดูเพิ่ม

จังหวัดพระตะบอง (Battambang) เป็นจังหวัดหนึ่งทางตะวันตกของประเทศกัมพูชา มีประวัติศาสตร์ที่ผูกพันอย่างใกล้ชิดกับดินแดนไทย เนื่องจากในอดีตเคยอยู่ภายใต้อำนาจการปกครองของสยามเป็นเวลานานกว่าศตวรรษ หลังจากสงครามกับกรุงศรีอยุธยาและความเปลี่ยนแปลงในภูมิภาค กัมพูชาสูญเสียพื้นที่บางส่วนให้แก่สยาม และพระตะบองก็เป็นหนึ่งในหัวเมืองสำคัญที่ถูกผนวกเข้าไป พื้นที่นี้ในอดีต เคยเป็นจังหวัดพระตะบองในมณฑลบูรพาของสยาม.. ดูเพิ่ม

การเปลี่ยนชื่อประเทศจาก "สยาม" มาเป็น "ประเทศไทย" ในปี พ.ศ. 2482 ถือเป็นจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญที่สะท้อนถึงอุดมการณ์ชาตินิยมและการสร้างตัวตนใหม่บนเวทีโลก ภายใต้การนำของจอมพล ป. พิบูลสงคราม การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เป็นเพียงการเปลี่ยนชื่อเรียกตามความคุ้นชินของประชาชนเท่านั้น แต่ยังแฝงไปด้วยนัยยะทางการเมือง การทหาร และความพยายามนิยาม "เชื้อชาติไทย" ให้มีความเป็นปึกแผ่นท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลงของโลกใน.. ดูเพิ่ม