โบราณคดี

ทำไมชาวโรมันสร้างลูกโลหะ 12 ด้านมีรู แต่ไม่มีใครรู้แน่ชัดว่าใช้ทำอะไร?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ตอนนี้ยังไม่มีหลักฐานชี้ชัดว่าวัตถุโลหะทรงสิบสองหน้านี้ใช้ทำอะไร งานทดลองปี 2026 ใช้แบบจำลองพิมพ์สามมิติกับส่วนผสมไขที่เลือกให้สมเหตุผลทางประวัติศาสตร์ เพื่อทดสอบการขึ้นรูปชิ้นไขให้ทำซ้ำได้ มีความหนาควบคุมและปุ่มนูนกลางเหมาะรับตราประทับ ผลนี้บอกเพียงว่ากลไกทำได้ ไม่ได้ยืนยันว่าชาวโรมันใช้วัตถุจริงเช่นนั้น .. ดูเพิ่ม

รูปสลักคนบนหลังเสือดาวอายุ 11,000 ปี ถูกพบในอาคารแบบไหน?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ กระทรวงวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวตุรกีรายงานว่า การขุดปี 2026 ที่ Karahantepe พบรูปสลักคนกำลังนั่งบนหลังเสือดาว สูง 70 เซนติเมตร วางอยู่บนแท่นริมผนังของโครงสร้างที่ปูพื้นด้วยหินแบนและมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 3 เมตร รัฐมนตรีระบุว่ารูปแบบนี้ไม่เคยพบมาก่อนในการขุดค้นที่ Karahantepe กระทรวงเรียกชิ้นงานนี้ว่าประ.. ดูเพิ่ม

AI ช่วยคัดลายภาพนัซกา 1,309 จุด แล้วภาคสนามยืนยันใหม่ได้ 303 ภาพ
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ AI ช่วยคัดพื้นที่จากภาพถ่ายทางอากาศ ส่วนคำยืนยันได้มาจากนักโบราณคดีที่เดินตรวจพื้นจริง งานสำรวจที่นัซกาพบ ลายภาพนูนรูปคนและสิ่งของใหม่ 303 ภาพในหกเดือน ตัวเลขนี้คือภาพที่ยืนยันแล้ว ไม่ใช่จำนวนคำทำนายจาก AI บทความวิจัยใน PNAS อธิบายว่าแบบจำลองวิเคราะห์ภาพทางอากาศแล้วทำแผนที่ความน่าจะเป็นระดับช่องตารางละ 5 เ.. ดูเพิ่ม

จี้จากถ้ำ Kents Cavern ถูกระบุผิดมานาน ก่อนพบว่าทำจากฟันแมวน้ำ
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ จี้จาก Kents Cavern ทำจากฟันกรามน้อยของแมวน้ำสีเทา อายุราว 15,000 ปี นักวิจัยระบุชนิดได้หลังเทียบรูปร่างและรอยสึกของฟันกับตัวอย่างสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในพิพิธภัณฑ์ ก่อนหน้านี้มีการเข้าใจว่าเป็นฟันสัตว์บก นักธรรมชาติวิทยา William Pengelly ขุดพบฟันชิ้นนี้ที่ถ้ำ Kents Cavern ที่เมืองทอร์คีย์ ในปี 1867 ตอนแรกยั.. ดูเพิ่ม

กระดูกส้นเท้าที่มีตะปูปักช่วยยืนยันการตรึงกางเขนในโรมันบริเตนได้อย่างไร?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ตะปูที่ทะลุกระดูกส้นเท้าขวาทำให้นักโบราณคดีมองว่าชายคนนี้น่าจะถูกตรึงกางเขน ผู้ขุดค้นเรียกการตรึงกางเขนว่าเป็นคำอธิบายที่เป็นไปได้มากที่สุด และระบุว่าหลักฐานยังไม่เด็ดขาด ทีมจาก Albion Archaeology ขุดสุสานของชุมชนโรมันที่ Fenstanton ใน Cambridgeshire ผู้ขุดค้นพบตะปูระหว่างล้างกระดูกในห้องปฏิบัติการหลังขุดห.. ดูเพิ่ม

รองเท้าโรมันจาก Magna ยาว 32.6 ซม.—ใครเคยสวม?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ตอนนี้รู้เพียงว่ารองเท้าข้างหนึ่งยาว 32.6 ซม. แต่ยังไม่รู้ว่าใครสวม แถลงการณ์ของ Vindolanda Trust ระบุชิ้นนี้ว่ายาวที่สุดในคอลเลกชันของหน่วยงาน ข่าวลงวันที่ 2 กรกฎาคม 2025 รายงานว่า ในรองเท้า 32 ข้างที่ขุดพบจากป้อม Magna มี 8 ข้างยาวตั้งแต่ 30 ซม. ขึ้นไป คิดเป็น 25% ของชุดที่พบตอนนั้น ส่วนรองเท้าจาก Vindol.. ดูเพิ่ม

หลุมยุบในยอร์กพบฐานหินที่อาจเกี่ยวกับโรงพยาบาล St Leonard’s
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ตอนซ่อมหลุมยุบที่ถนน St Leonard’s Place ในปี 2025 ทีมโบราณคดีพบโครงสร้างหินปูนสองจุดที่อาจเกี่ยวกับโรงพยาบาล St Leonard’s แต่ AOC ยังไม่ยืนยันว่าเป็นส่วนของโรงพยาบาล ส่วนประวัติของ St Leonard’s Hospital มีหลักฐานว่าเคยดูแลคนป่วยและผู้ยากไร้ รวมทั้งจัดอาหารให้ผู้ต้องขังใน York Castle งานเฝ.. ดูเพิ่ม

หุ่นดินเผาโบลินัสอายุ 2,400 ปีขยับหัวได้—ใช้แสดงฉากหรือทำพิธี?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ หุ่นดินเผาแบบโบลินัสทั้งห้าตัวที่พบในซานอิซิโดร ประเทศเอลซัลวาดอร์ มีอายุราว 2,400 ปี จุดเด่นคือ สามตัวใหญ่มีหัวที่ถอดและปรับทิศได้ นักโบราณคดีเสนอว่าอาจใช้แสดงฉากคล้ายหุ่นเชิดหรือประกอบพิธี แต่ยังยืนยันหน้าที่จริงไม่ได้ ทีมขุดพบพวกมันบนยอดโครงสร้างใหญ่ที่สุดของแหล่งโบราณคดีซานอิซิโดร ในเขตโซนโซนาเตทางตะวั.. ดูเพิ่ม

พบเศษแผ่นหนังอายุ 1,700 ปีในเนเธอร์แลนด์ เผยฉากลูกเรือกินวัวสุริยเทพจากมหากาพย์โอดิสซีย์
* ภาพประกอบเนื้อหาเท่านั้น ไม่ใช่ภาพเอกสารต้นฉบับจริงนักวิจัยค้นพบเศษแผ่นหนังโบราณอายุกว่า 1,700 ปี ซึ่งตกสำรวจอยู่ในคลังเอกสารพิเศษของมหาวิทยาลัยยูเทรคต์ (Utrecht University) ประเทศเนเธอร์แลนด์ โดยพบว่าข้อความภาษากรีกบนแผ่นหนังดังกล่าวคือเนื้อหาบางส่วนจากมหากาพย์ โอดิสซีย์ (Odyssey) บทที่ 12 ของกวีโฮเมอร์ ในฉากสำคัญที่ลูกเรือฝ่าฝืนคำเตือนจนนำไปสู่หายนะผู้ค้นพบคือ มาร์ก เดอ ไกรจ์ (Mark de Kreij) น.. ดูเพิ่ม

ไข่ไก่อายุประมาณพันปีคงสภาพอยู่ในส้วมโบราณอิสราเอล ก่อนจะแตกตอนนักโบราณคดีเก็บขึ้นมา
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ไข่ไก่เกือบทั้งใบนี้รอดมาได้เพราะของเสียเนื้อนุ่มรองรับเปลือก และสภาพไร้ออกซิเจนในบ่อช่วยชะลอการเสื่อมสลาย รายงานของ Smithsonian ระบุว่าไข่ถูกพบในบ่อส้วมของเมืองโบราณยาฟเนห์ ประเทศอิสราเอล แต่เปลือกร้าวระหว่างนำขึ้นมา แม้ทีมงานจะระวังอย่างมาก รายงานขุดค้นของ Israel Antiquities Authority (IAA) ระบุว่า บ่อหม.. ดูเพิ่ม

ถ้ำโรมันในสเปนมีจารึกละตินกว่า 110 ชิ้น และพวกเขาสักการะบูชาใคร?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ หลักฐานที่ทำให้นักวิจัยเสนอว่าผู้หญิงมีบทบาทในพิธีคือ จารึกมีชื่อผู้หญิงหลายชื่อ และพบอุปกรณ์ปั่นด้ายจำนวนมาก ส่วนเทพีได้รับการเรียกอย่างเคารพว่า “Domina” หรือ “ท่านหญิง” ขณะที่คำ “MALACI” ซึ่งอ่านได้ในจารึกสามชิ้นยังอยู่ระหว่างตีความ ข้อมูลนี้มาจากการสำรวจถ้ำ Cova de le.. ดูเพิ่ม

พบ 79 ลายนิ้วมือบนทหารดินเผาจิ๋นซี เผยผู้สร้างอาจมีทั้งผู้หญิงและเด็ก
ถ้าพูดถึงหนึ่งในสิ่งมหัศจรรย์ทางโบราณคดีที่สร้างความตื่นตะลึงให้คนทั่วโลกมาอย่างยาวนาน คงหนีไม่พ้นกองทัพทหารดินเผาของจิ๋นซีฮ่องเต้ จักรพรรดิองค์แรกที่รวบรวมแผ่นดินจีนเป็นหนึ่งเดียว เพราะรูปปั้นทหารจำนวนมหาศาลที่ถูกฝังไว้ใต้ดินมานานกว่า 2,200 ปี ไม่ได้เป็นเพียงหลักฐานความยิ่งใหญ่ของจักรวรรดิฉินเท่านั้น แต่ยังสะท้อนความสามารถด้านงานช่างและระบบการผลิตในยุคโบราณอีกด้วย แต่ล่าสุด ความลับที่ถูกซ่อนอยู่.. ดูเพิ่ม

เหล็กไหลหรือขี้ตะกรัน เปิดที่มาก้อนปริศนาจากเตาถลุงเหล็กโบราณ ที่ซ่อนประวัติศาสตร์ไทย
ก้อนปริศนาที่ถูกเข้าใจว่าเป็นเหล็กไหล ก้อนวัสดุสีดำหรือสีน้ำตาลเข้มที่มีรูปร่างแปลกตา บางชิ้นมีลักษณะคล้ายโลหะหลอมละลายแล้วแข็งตัว ทำให้เกิดความเชื่อและการเรียกขานว่าเป็นเหล็กไหลหรือวัตถุมงคลในบางพื้นที่ แต่ในทางโบราณคดี วัสดุบางกลุ่มที่มีลักษณะเช่นนี้กลับมีคำอธิบายอีกแบบหนึ่ง นั่นคือ "ตะกรันจากการถลุงเหล็ก" หรือ Slag ซึ่งเป็นผลพลอยได้จากกระบวนการผลิตโลหะในอดีต ข้อมูลจากสำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม.. ดูเพิ่ม

โลงโรมันถูกนำกลับมาใช้ฝังเจ้าอาวาสอังกฤษหลายร้อยปีต่อมา—เขาเป็นใครกันแน่?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ผู้ชายที่ถูกฝังในโลงหินโรมันของ Westminster Abbey น่าจะเป็น Aelfwig เจ้าอาวาสที่เสียชีวิตราว ค.ศ. 1020 แต่นักวิจัยยังยืนยันชื่อไม่ได้ นักโบราณคดี Warwick Rodwell มองว่า Aelfwig เป็นผู้ที่มีโอกาสมากที่สุด ส่วน Wulnoth ผู้สืบตำแหน่งยังเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง จารึกบนโลงบอกถึง Valerius Amandinus ซึ่งเป็นบุคคลที่โ.. ดูเพิ่ม

หมอจีนสมัยหมิงอาจใช้สารพิษจากพืชเป็นยาชาก่อนผ่าตัดจริงหรือ?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ หลักฐานจากสุสานแพทย์จีนสมัยหมิงชี้ว่า อาจมีการใช้สารจากพืชทำให้ผิวชาก่อนผ่าตัด นักวิจัยพบคราบที่น่าจะมีอะโคไนตินบนกรรไกรและแหนบสองชิ้นจากสุสานของแพทย์ชื่อ Xia Quan ในเมืองเจียงอิน มณฑลเจียงซู ร่องรอยนี้เพิ่มหลักฐานทางกายภาพให้กับตำรายาจีนที่กล่าวถึงการใช้ยาชา ทีมวิจัยใช้กล้องจุลทรรศน์แบบกระเจิงรามานชนิดกระ.. ดูเพิ่ม

หม้อดินอายุ 5,000 ปีเก็บร่องรอยมื้ออาหารที่ไหม้ติดก้นไว้ได้อย่างไร?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ นักวิจัยรู้ว่าเศษดำในหม้ออายุราว 5,000 ปีมีธัญพืชจาก เนื้อเยื่อเมล็ดที่ยังติดอยู่ในคราบ พวกเขาส่องเศษเหล่านั้นด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน แล้วตรวจองค์ประกอบทางเคมี ผลพบข้าวสาลีเอมเมอร์ ข้าวบาร์เลย์ และเมล็ดพืชป่าไวต์กูสฟุต จึงเห็นหลักฐานจากตัวอาหารที่ไหม้ติดผิวภาชนะโดยตรง ชิ้นภาชนะมาจากแหล่งโบราณคดี Olden.. ดูเพิ่ม

ชาวนาแอนดีสสลักแผนที่แปลงเกษตรลงบนก้อนหินเพื่อวางแผนอนาคตได้อย่างไร?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ก้อนหินที่แกะเป็นชั้นขั้นบันไดช่วยให้เห็นภาพพื้นที่เกษตรทั้งผืน นักโบราณคดีเสนอว่าแบบจำลองเหล่านี้อาจใช้คิดและวางแผนพื้นที่ทำกินในอนาคต แต่ข้อเสนอนี้เป็นการตีความจากรูปสลักและตำแหน่งที่พบ ไม่ใช่หลักฐานว่าหินทุกก้อนทำหน้าที่เดียวกัน หินแบบนี้พบในหุบเขาซอนดอนโด ทางตอนใต้ของเปรู ชาวบ้านในพื้นที่อย่างกาบานาซูร.. ดูเพิ่ม

ผ้าไวกิงอายุราว 1,300 ปีติดอยู่กับเข็มกลัด—เกลือโลหะอาจช่วยรักษาไว้ได้อย่างไร?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ รายงานของนักโบราณคดีเสนอว่าเกลือจากเข็มกลัดโลหะที่ผุกร่อนอาจช่วยยับยั้งจุลินทรีย์ซึ่งทำลายเส้นใยผ้า เศษผ้าพบติดอยู่ทั้งด้านหน้าและด้านหลังของเข็มกลัดรูปวงรีสองชิ้นในหลุมศพหญิงยุคไวกิงที่ Skonager ทางตะวันตกของคาบสมุทรจัตแลนด์ ประเทศเดนมาร์ก ชิ้นผ้าไม่ได้เหลือเป็นเสื้อทั้งตัว แต่เป็นเส้นใยและเศษเล็ก ๆ ที่ยั.. ดูเพิ่ม

ด่วน! ขุดถนนพิษณุโลกตะลึง เจอของดีอายุ 500 ปีซ่อนใต้ดิน
ถ้าพูดถึงเมืองเก่าแก่ที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ของประเทศไทย จังหวัดพิษณุโลกถือเป็นหนึ่งในเมืองที่มีเรื่องราวยาวนานและเกี่ยวข้องกับทั้งอาณาจักรสุโขทัยและกรุงศรีอยุธยา แต่ใครจะคาดคิดว่าภายใต้ถนนที่ผู้คนสัญจรผ่านกันอยู่ทุกวัน จะยังมีหลักฐานสำคัญจากอดีตซ่อนอยู่ลึกลงไปใต้พื้นดิน ล่าสุดเกิดการค้นพบที่สร้างความสนใจให้กับผู้คน เมื่อคนงานขุดเจาะถนนเพื่อปรับปรุงระบบไฟฟ้าใต้ดินบริเวณถนนมหาธรรมราชา ใกล้ต.. ดูเพิ่ม

หมากรุกอายุเกือบพันปีเผยว่าผู้เล่นยกตัวม้าเดินเหมือนคนเล่นปัจจุบันหรือไม่?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ รอยสึกบนหมากม้าสนับสนุนว่าผู้เล่นยกตัวหมากขึ้นเดิน แทนที่จะไถไปบนกระดาน นักโบราณคดีพบหมากชิ้นนี้ในปราสาททางตอนใต้ของเยอรมนี มีอายุราว 900 ปี หลักฐานจากผิวหมากจึงชวนให้นึกถึงวิธีที่คนเล่นหมากรุกจับตัวหมากในปัจจุบัน แต่บอกได้เพียงวิธีเคลื่อนหมากชิ้นนี้ ไม่ใช่กติกาหรือธรรมเนียมของผู้เล่นทุกคนในยุคกลาง ทีมขุดค.. ดูเพิ่ม