โบราณคดี

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ กำแพงหินผสมไม้ไหม้ที่พบใต้โรงพยาบาล Hotel-Dieu ในกรุงปารีส อาจเป็นแนวกำแพงของลูเทเทีย เมืองของชาวกอลเผ่าปารีซีที่จูเลียส ซีซาร์กล่าวถึง แต่ยังยืนยันไม่ได้ว่าคือแนวป้องกันเมืองนั้น เพราะทีมโบราณคดียังตรวจหน้าที่และอายุของสิ่งก่อสร้างอยู่ งานขุดเริ่มตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2026 ที่ลานสองแห่งของโรงพยาบาล Hotel.. ดูเพิ่ม

เนินดินที่ดูธรรมดา เศษอิฐที่กระจัดกระจายหรือพื้นที่เกษตรกรรมที่มีแนวคันดินแปลกตา อาจเป็นร่องรอยของชุมชนที่เคยรุ่งเรืองในอดีตได้ ในประเทศไทย มีเมืองโบราณหลายแห่งที่หลักฐานทางประวัติศาสตร์ไม่ได้ปรากฏให้เห็นเป็นอาคารสมบูรณ์ แต่หลงเหลืออยู่ในรูปของฐานศาสนสถาน แนวคูเมือง เศษภาชนะ และชั้นดินที่สะสมผ่านกาลเวลา สิ่งที่น่าสนใจคือ เมืองโบราณบางแห่งไม่ได้ถูกค้นพบด้วยการขุดดินเพียงอย่างเดียว แต่เริ่มจากการสั.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คนปอมเปอีซื้ออาหารร้อนจากร้านริมถนนที่เรียกว่า thermopolium (เทอร์โมโพลิอุม) ร้านลักษณะนี้เสิร์ฟทั้งอาหารและเครื่องดื่มร้อน อุทยานโบราณคดีปอมเปอีระบุว่าในเมืองมีร้านแบบนี้อย่างน้อย 80 แห่ง และการกินมื้ออาหารนอกบ้านก็เป็นเรื่องปกติของคนชั้นกลางกับชนชั้นล่างในโลกโรมัน ภาพที่ได้จึงไม่ใช่แค่ร้านเก่าในซากเมือง .. ดูเพิ่ม

เดรินกูยู (Derinkuyu) เป็นเมืองใต้ดินในแคว้นคัปปาโดเกีย ประเทศตุรกี มีความลึกประมาณ 85 เมตร มีการประเมินว่าสามารถรองรับคนได้ถึงประมาณ 20,000 คน แต่ไม่ใช่จำนวนประชากรที่ยืนยันว่าเคยอาศัยอยู่พร้อมกันจริง ระบบระบายอากาศ บ่อน้ำ ห้องเก็บเสบียง และประตูหิน ช่วยให้พื้นที่แห่งนี้ทำหน้าที่เป็นที่หลบภัยได้ เมืองทั้งเมืองซ่อนอยู่ใต้พื้นดินได้อย่างไร หากมองจากภายนอก คัปปาโดเกียในประเทศตุรกีเป็นดินแดนที่มีภูม.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ แผ่นดินเผากลมชิ้นหนึ่งมีเครื่องหมายเรียงวนอยู่สองด้าน พิพิธภัณฑ์นับได้ 241 รอยประทับ แต่จนถึงวันนี้ยังไม่มีคำอ่านที่นักวิชาการยอมรับร่วมกัน เรารู้ว่าแผ่นทำขึ้นอย่างไรและพบที่ไหน มากกว่ารู้ว่ามันเขียนว่าอะไร เหตุผลสำคัญคือมีตัวอย่างที่รู้จักเพียงชิ้นเดียว จึงไม่มีข้อความอีกชิ้นมาช่วยทดสอบว่าคำอ่านไหนตรงกับห.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ลองนึกภาพว่าของชิ้นเล็ก ๆ หายไปจากบ้านในเมืองบาธ แล้วเจ้าของเดินไปยังบริเวณบ่อน้ำร้อนที่ชาวโรมันมองว่าศักดิ์สิทธิ์ เขาไม่ได้มาขอแช่น้ำคลายเมื่อย แต่มีแผ่นโลหะบางอยู่ในมือ วัตถุจารึกที่พบในบ่อน้ำทำให้เราอยากรู้ว่า ของที่หายไปเกี่ยวข้องกับเทพีสุลิสได้อย่างไร เมืองบาธมีบ่อน้ำพุร้อนตามธรรมชาติ และชาวโรมันมองพื.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ลองนึกภาพวัตถุสำริดกลวงที่วางได้พอดีบนฝ่ามือ มีหน้าแบน 12 ด้าน แต่ละหน้าเป็นรูปห้าเหลี่ยม มีรูวงกลมขนาดต่างกัน และมีปุ่มกลมตามมุม วัตถุหน้าตาแบบนี้ถูกพบในพื้นที่อดีตจักรวรรดิโรมัน คำว่า “โดเดคะฮีดรอน” มาจากรูปทรงสิบสองหน้า ไม่ได้บอกการใช้งาน English Heritage ระบุว่าจุดที่พบให้เบาะแสเรื่องหน้าที.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ จากเครื่องบิน ป่าอเมซอนดูเป็นผืนยอดไม้ต่อกันสุดสายตา แต่ใต้เรือนยอดในรัฐอาเกรของบราซิลมีแนวคูเป็นวงและเหลี่ยมซ่อนอยู่ ต้นไม้หนาทึบบังจนภาพถ่ายดาวเทียมทั่วไปเก็บร่องรอยได้ไม่ครบ รูปทรงที่วางซ้ำกันและตำแหน่งของแนวคูชวนให้ถามว่าคนขุดใช้พื้นที่เหล่านี้ทำอะไร นักวิจัยมองว่าหลายแห่งน่าจะเป็นที่รวมคน ทำพิธี หรือจ.. ดูเพิ่ม

หลักฐานทางโบราณคดีสามารถเปิดเผยเรื่องราวของมนุษย์ที่มีชีวิตอยู่เมื่อหลายพันปีก่อนได้ แม้จะไม่มีเอกสารบันทึกหรือสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่หลงเหลืออยู่ก็ตาม ล่าสุด งานศึกษาที่เผยแพร่ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2026 ได้นำเสนอรายละเอียดจากแหล่งโบราณคดี Shég’ Xdaltth’í’ ในรัฐอะแลสกา สหรัฐอเมริกา ซึ่งมีหลักฐานการอยู่อาศัยของมนุษย์ย้อนกลับไปประมาณ 13,800 ปีก่อน การศึกษานี้ช่วยให้นักวิจั.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ เศษทองแดงขึ้นสนิมกับฟันเฟืองเล็ก ๆ ในตู้จัดแสดงชวนให้ถามว่าเครื่องเก่าชิ้นนี้คำนวณอะไรได้บ้าง หลายคนเรียกมันว่า “คอมพิวเตอร์เครื่องแรก” แต่ไม่ได้หมายความว่ามันทำงานได้สารพัดอย่างเหมือนเครื่องสมัยนี้ สองหน้าปัดไม่ได้ชัดเท่ากัน ถ้าแยกสิ่งที่อ่านได้จากชิ้นส่วนกับแบบจำลอง จะเห็นว่า หลักฐานแน่นที่สุ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ บนผนังถ้ำมีจุดสีแดงเล็ก ๆ อยู่ใต้ชั้นแร่บางส่วน รอยนั้นอาจดูเหมือนคราบธรรมดา แต่ในถ้ำที่ผู้คนเคยเดินผ่านเมื่อหลายพันปีก่อน ผิวหินอาจเก็บร่องรอยจากร่างกายของคนที่เข้าไปใกล้ไว้ด้วย ภาพเขียนยุคก่อนประวัติศาสตร์มักไม่มีชื่อผู้สร้าง นักโบราณคดีจึงอาศัยสี รูปแบบ และอายุของชั้นแร่เพื่อศึกษามัน หากผนังเก็บดีเอ็นเอ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ สุสานเก่าไม่จำเป็นต้องมีจารึกบอกอาชีพของทุกคน แต่ร่างกายที่ถูกฝังไว้อาจเก็บร่องรอยจากชีวิตประจำวันได้ ฟันของผู้คนในพีกดิสทริกต์ ประเทศอังกฤษ กลายเป็นหลักฐานชิ้นหนึ่งที่ช่วยต่อภาพว่าอุตสาหกรรมเหมืองตะกั่วเคยกระทบผู้คนรอบตัวอย่างไร พีกดิสทริกต์เป็นพื้นที่ผลิตตะกั่วสำคัญแห่งหนึ่งของยุโรปยุคกลาง ทว่าช่วงแรกที่.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ บนไหล่เนินที่มองลงไปยังแม่น้ำทานานาในอะแลสกา นักขุดค้นพบพื้นดินสีเข้มเป็นรูปวงรี ปะปนด้วยถ่าน เศษหิน และกระดูกสัตว์ เมื่อกำหนดอายุได้ราว 13,800 ปีก่อน รอยบนผืนดินจึงกลายเป็นเบาะแสชิ้นหนึ่งของชีวิตมนุษย์ปลายยุคน้ำแข็ง แหล่ง Shg’ Xdaltth’’ อยู่ห่างเมืองแฟร์แบงก์สไปทางใต้ค่อนไปทางตะวันออกราว.. ดูเพิ่ม

นามของ "อับราฮัม" หรือ "อิบรอฮีม" คือจุดเริ่มต้นของสามศาสนาสำคัญของโลกที่มีผู้นับถือมากกว่าครึ่งหนึ่งของมวลมนุษยชาติ ทั้งศาสนายิว ศาสนาคริสต์ และศาสนาอิสลาม ตามบันทึกโบราณเมื่อเกือบ 4,000 ปีก่อน เขาคือผู้ยอมละทิ้งบ้านเกิดอันรุ่งเรืองและวิถีชีวิตที่สะดวกสบาย เพื่อออกเดินทางสู่แผ่นดินที่ไม่รู้จักตามเสียงเรียกแห่งศรัทธา แม้ในแวดวงโบราณคดีจะยังไม่มีเอกสารร่วมสมัยที่ระบุชื่อของเขาอย่างเป็นทางการ แต่โล.. ดูเพิ่ม

คณะกรรมการการศึกษาของเมืองนารา ได้ออกมาประกาศว่า "มีการค้นพบแผ่นไม้จารึก ที่อธิบายถึงการซื้อขาย "นูฮี" ซึ่งเป็นกลุ่มคนชั้นต่ำ ที่สามารถถูกซื้อขายหรือโอนกรรมสิทธิ์โดยเจ้าของได้ ภายใต้ระบบริตสึริวในสมัยนารา ที่แหล่งโบราณสถานเฮโจเคียว ในเมืองนารา ประเทศญี่ปุ่น" ถึงแม้ว่าจะมีคำอธิบายเกี่ยวกับทาสในเอกสาร ที่เก็บรักษาไว้ในคลังสมบัติโชโซอินในนารา แต่การค้นพบแผ่นไม้ที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการซื้อขายทาสครั้.. ดูเพิ่ม

เบื้องหลังภาพโปสการ์ด: 6 มหากาพย์เร้นลับแห่งเมียนมาที่ประวัติศาสตร์กระซิบเล่า เมื่อนึกถึงเมียนมา ภาพจำของคนส่วนใหญ่มักผูกติดอยู่กับเจดีย์สีทองอร่าม พระสงฆ์ในจีวรสีแดงเลือดหมู หรือภาพบอลลูนลอยละล่องเหนือน่านฟ้าพุกามยามเช้า ทว่าภายใต้ภาพถ่ายอันงดงามเหล่านั้น ดินแดนลุ่มน้ำอิระวดีแห่งนี้กลับซุกซ่อนประวัติศาสตร์อันซับซ้อน มหากาพย์การสร้างและล่มสลายของอาณาจักรโบราณ โครงการขนาดยักษ์ที่ถูกหยุดยั้งด้วยพลั.. ดูเพิ่ม

ท่ามกลางหุบเขาอันเงียบสงบของรัฐมหาราษฏระ ประเทศอินเดีย หน้าผาหินบะซอลต์รูปเกือกม้าที่โอบล้อมลำน้ำวาคูระได้ซุกซ่อนความลับแห่งศรัทธาเอาไว้ใต้ร่มเงาผืนป่าทึบนานนับศตวรรษ ความวิจิตรที่ถูกสรรค์สร้างด้วยแรงศรัทธาของมนุษย์โบราณ ไม่เพียงสะท้อนถึงจุดสูงสุดของพุทธศิลป์ แต่ยังเป็นประจักษ์พยานแห่งอารยธรรมที่เคยรุ่งเรืองถึงขีดสุด ก่อนจะกลายมาเป็นหนึ่งในมรดกโลกที่ทรงคุณค่าที่สุดแห่งหนึ่งของมนุษยชาติ ร่องรอยแห่.. ดูเพิ่ม

รู้จักอุดรธานี จังหวัดเดียวของไทยที่มีมรดกโลก 2 แห่ง ทั้งบ้านเชียงและภูพระบาท พร้อมเรื่องราวความสำคัญของแต่ละแห่ง 📌 สรุปประเด็นสำคัญ Key Takeaways จังหวัดอุดรธานีเป็นจังหวัดเดียวของไทยที่มีแหล่งมรดกโลกของ UNESCO ตั้งอยู่ 2 แห่ง แห่งแรกคือ แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกในปี 1992 อีกแห่งคือ ภูพระบาท ประจักษ์พยานแห่งวัฒนธรรมสีมาสมัยทวารวดี ขึ้นทะเบียนในปี 2024 ถ้าพูดถึงจังหวัดที่มีมรด.. ดูเพิ่ม

ย้อนกลับไปเมื่อกว่า 3,000 ปีก่อน ในยุคที่ดินแดนจีนยังไม่มีกำแพงเมืองจีน ไม่มีจักรพรรดิองค์แรก และยังไม่รวมศูนย์อำนาจเป็นหนึ่งเดียว พื้นที่แอ่งเสฉวนอันห่างไกลหลังแนวเทือกเขาสูง ได้ซุกซ่อนอารยธรรมยุคสำริดที่พัฒนาขึ้นอย่างรุ่งเรืองและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวจนไม่เหมือนที่ใดในโลก การค้นพบโบราณวัตถุรูปร่างแปลกตา ทั้งใบหน้าสำริดขนาดยักษ์ หน้ากากทองคำ และต้นไม้สำริดที่ถูกฝังอยู่ใต้ผืนดิน ได้กลายเป็นการค้นพบท.. ดูเพิ่ม

ท่ามกลางความเวิ้งว้างของซากปรักหักพังแห่งดินแดนตะวันออกกลาง แผ่นดินเหนียวโบราณจารึกอักษรลิ่มที่หลับใหลอยู่ใต้ซากพระราชวังอัสซีเรียนานนับพันปี ได้เปิดเผยหนึ่งในวรรณกรรมที่เก่าแก่และทรงอิทธิพลที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ “มหากาพย์กิลกาเมช” เรื่องราวการผจญภัยของกษัตริย์กึ่งเทพผู้ทรงพลัง มิตรภาพอันลึกซึ้ง การเผชิญหน้ากับความตาย และการออกค้นหาชีวิตนิรันดร์ ซึ่งไม่เพียงบันทึกเรื่องเล่ามหา.. ดูเพิ่ม