อดีตกับปัจจุบัน

ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2511 หรือ ค.ศ. 1968 ประเทศไทยกำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านแห่งยุคสมัย ซึ่งในตอนนั้น สงครามเวียดนามกำลังปะทุอย่างรุนแรง และฐานทัพอากาศตาคลี จังหวัดนครสวรรค์ กลายเป็นหนึ่งในฐานทัพหลักของกองทัพสหรัฐฯ ที่มีบทบาทสำคัญทางยุทธศาสตร์ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในภาพถ่ายจากคุณ Walter Konopacki ได้บันทึกภาพช่วงเวลาหนึ่งที่หาดูได้ยากในปัจจุบัน — ภาพของเด็กๆ ชาวตาคลีที่กำลังช่วย.. ดูเพิ่ม

ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2509 บริเวณหน้าวัดไทร เขตบางขุนเทียน จังหวัดธนบุรี คือที่ตั้งของ "ตลาดน้ำวัดไทร" ตลาดที่เคยคึกคักริมคลองสนามชัย ภาพแม่ค้าในเรือพายขายผัก ผลไม้ ขนมพื้นบ้าน เสียงพูดคุยจอแจ ความอบอุ่นของชุมชนที่ผูกพันกับวิถีชีวิตริมน้ำ ยังตราตรึงอยู่ในความทรงจำของใครหลายคน ทว่าเมื่อกาลเวลาผ่านไป ราวปี พ.ศ. 2520 ตลาดน้ำแห่งนี้เริ่มซบเซาและค่อย ๆ หายไปจากชีวิตประจำวันของผู้คน คงเหลือเพียงป้ายชื.. ดูเพิ่ม

หากย้อนเวลากลับไปในช่วงปี พ.ศ. 2530 ภาพถนนในเมืองกรุงย่อมเต็มไปด้วยกลิ่นอายของความคลาสสิก ไม่ว่าจะเป็นแฟชั่นของผู้คน ร้านรวงริมทาง ไปจนถึงสิ่งของที่อยู่คู่กับยุคนั้น หนึ่งในภาพถ่ายอันทรงเสน่ห์ที่ถูกถ่ายทอดออกมา คือหญิงสาวออฟฟิศในชุดกระโปรงทำงานสุดเนี้ยบ เดินอย่างมั่นใจริมทางเท้าแฟชั่นของสาวออฟฟิศในยุคนั้น มักเน้นเสื้อเชิ้ตเข้ารูปกับกระโปรงทรงสอบหรือทรงเอ ยาวประมาณเข่า รองเท้าส้นเตี้ยหรือส้นกลาง ผ.. ดูเพิ่ม

“ทองประกายแสด” (2517) ภาพยนตร์แนวชีวิตดราม่าที่สะท้อนภาพหญิงสาวผู้ทะเยอทะยาน ได้รับการจารึกไว้ในวงการหนังไทยว่าเป็น ภาพยนตร์เรื่องแรกของ วันทนา บุญบรรเทิง นักแสดงหญิงที่ฝากผลงานและรอยประทับในใจคนดูไว้มากมาย ด้วยบทบาทของ “ทองดี” หรือที่กลายมาเป็น “ทองประกาย” หญิงสาวที่มีความฝันอยากก้าวออกจากชีวิตธรรมดา ไปสู่โลกแห่งความมั่งคั่งและโดดเด่นในสังคม ทองดี เด็กสาวจากร้.. ดูเพิ่ม

ภาพเก่าหายากจากปี พ.ศ. 2522 บริเวณถนนพัฒน์พงศ์ ย่านสีลม ที่เคยเป็นศูนย์กลางความบันเทิงและสีสันของกรุงเทพฯในยุคนั้น เผยให้เห็นบรรยากาศของยุคทองแห่งความคึกคัก ทั้งร้านค้า ป้ายโฆษณา และแสงไฟนีออนที่เรืองรองยามค่ำคืน แต่สิ่งที่โดดเด่นในมุมภาพด้านซ้าย กลับเป็นสิ่งที่หลายคนอาจนึกไม่ถึง — ขวดน้ำดื่มยี่ห้อ “โพลาลิส” โพลาลิส (Polaris) คือหนึ่งในน้ำดื่มบรรจุขวดยี่ห้อแรก ๆ ของไทย ที่วางขาย.. ดูเพิ่ม

#ที่ทำการไปรษณีย์หลังเก่าลพบุรีอาคารไม้สองชั้นใต้ถุนสูงทรงจั่วสวยงาม ตั้งตระหง่านอย่างเงียบสงบในบริเวณซอยราชดำเนิน ๒ ตำบลท่าหิน อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี คืออีกหนึ่งร่องรอยแห่งกาลเวลาที่สะท้อนภาพอดีตอันทรงคุณค่าตัวอาคารหลังนี้ สร้างขึ้นตั้งแต่ พ.ศ. 2463 ในสมัยรัชกาลที่ 6-7 ด้วยสถาปัตยกรรมที่เรียบง่ายแต่สง่างาม โดดเด่นด้วยหลังคาทรงจั่วมุมป้านแบบโบราณ ที่หน้าจั่วมีป้ายเขียนไว้ว่า “ที่ทำการไปรษ.. ดูเพิ่ม

ในภาพถ่ายเก่าที่บันทึกไว้เมื่อปี พ.ศ. 2528 (ค.ศ. 1985) เราเห็นชายชราคนหนึ่ง หรือที่คนไทยเรียกกันอย่างคุ้นเคยว่า "อาแป๊ะ" กำลังเดินหาบตะกร้าไม้ไผ่สองใบที่เต็มไปด้วยกล่องกระดาษมือสอง เขาสวมเสื้อยืดสีขาวธรรมดา กางเกงขาก๋วยแบบจีน และรองเท้าแตะเก่าๆ ที่ดูเหมือนจะรับใช้เขามานานหลายปีไม่มีใครบอกได้แน่ชัดว่าภาพนี้ถ่ายในย่านไหนของกรุงเทพฯ หรือเมืองใดในประเทศไทย แต่สิ่งที่ภาพนี้สะท้อนออกมาได้ชัดเจนก็คือ &l.. ดูเพิ่ม

ย้อนเวลากลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2518 ภาพถ่ายหายากใบหนึ่งได้บันทึกช่วงเวลาเล็ก ๆ แต่ทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ของเมืองหลวงเอาไว้ เป็นภาพรถโดยสารประจำทางของกรุงเทพฯ ที่มีป้ายโฆษณาติดอยู่ท้ายรถอย่างเด่นชัด เขียนว่า “สุรัชต์ภัตตาคาร” ร้านอาหารชื่อดังที่ตั้งอยู่ใกล้กับ แยกยมราช แหล่งชุมนุมของผู้คนในยุคนั้นป้ายโฆษณาสไตล์วินเทจที่เรียบง่ายแต่เปี่ยมด้วยเสน่ห์นั้น สะท้อนให้เห็นถึงยุคทองของการโฆษณากล.. ดูเพิ่ม

ในเดือนกุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๔๘๑ ช่างภาพชาวต่างชาติ Robert Larimore Pendleton ได้บันทึกภาพหนึ่งที่กลายเป็นเอกสารประวัติศาสตร์อันล้ำค่า — ภาพของชายคนหนึ่งกำลังหาบ “ดอกจอก” ริมแม่น้ำน่าน ในเขตอำเภอตะพานหิน จังหวัดพิจิตร ภาพนี้ถ่ายทอดวิถีชีวิตเรียบง่ายของชาวบ้านในยุคนั้น ที่ยังพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติอย่างใกล้ชิด ดอกจอกซึ่งเป็นพืชน้ำที่ขึ้นหนาแน่นตามลำน้ำ ไม่ได้มีเพียงความสวยงามเท่า.. ดูเพิ่ม

ในช่วงเวลาเช้าของวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2478 ภาพหนึ่งถูกบันทึกไว้โดยชาวต่างชาติผู้หนึ่งนามว่า Robert Larimore Pendleton ผู้เดินทางท่องดินแดนสยามในยุคก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง ภาพนั้นเผยให้เห็น ชุมชนริมแม่น้ำน่าน บริเวณ ปากน้ำโพ จังหวัดนครสวรรค์ จากมุมมองที่ถ่ายจาก ทางรถไฟ ซึ่งในเวลานั้นยังเป็นเส้นเลือดใหญ่ของการคมนาคมระหว่างภาคเหนือกับกรุงเทพฯภาพถ่ายขาวดำดังกล่าว เผยให้เห็นบ้านเรือนไม้แบบไทยดั้งเด.. ดูเพิ่ม

ในห้วงเวลาหนึ่งของปี พ.ศ. 2527 ช่างภาพชาวญี่ปุ่นนามว่า โดอิ คุโร่ (Doi Kuro) ได้เดินทางมาเยือนประเทศไทย พร้อมกับกล้องคู่ใจ และสายตาอันเฉียบคมในการเก็บรายละเอียดของชีวิตผู้คนและบ้านเมืองในยุคนั้นไว้ในรูปถ่ายขาวดำอันทรงพลัง แม้คุณโดอิจะ “จำสถานที่ที่ถ่ายไม่ได้” อย่างแน่ชัด แต่ภาพเหล่านั้นกลับบอกเล่าเรื่องราวได้มากมาย — ทั้งบรรยากาศเมือง วิถีชีวิตที่เรียบง่าย รอยยิ้มจริงใจของผู้คน .. ดูเพิ่ม

ย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2509 ที่ชายหาดบางแสน จังหวัดชลบุรี เราได้เห็นภาพบรรยากาศที่เต็มไปด้วยเสน่ห์ของวิถีชีวิตไทยริมทะเลผ่านเลนส์ของช่างภาพต่างชาติ Dean Conger ผู้เก็บช่วงเวลาแห่งอดีตไว้อย่างงดงาม ในภาพ หนุ่มน้อยพ่อค้าหมึกหวาน-หมึกแห้งวัยเยาว์ กำลังนั่งพักเหนื่อยริมทางด้วยรอยยิ้มสดใสบนใบหน้า รอคอยลูกค้าที่เดินเล่นริมชายหาดหลังจากเดินเร่ขายมาหลายชั่วโมง หมึกหวาน หมึกแห้ง — อาหารว่างยอดนิยมในยุค.. ดูเพิ่ม

เมื่อรู้ว่าเย็นนี้มี "หนังกลางแปลง" มาฉายในหมู่บ้าน ความตื่นเต้นก็พลุ่งพล่านตั้งแต่ยังไม่เลิกเรียน ในหัวมีแต่คำถามว่า “วันนี้ฉายเรื่องอะไรนะ?” พอเลิกเรียนปุ๊บก็รีบวิ่งไปดูพี่ ๆ ทีมฉายหนังจัดเตรียมเครื่องฉาย จอผ้า และลำโพงเสียงแตกที่เป็นเอกลักษณ์ จากนั้นก็กลับบ้าน รีบเตรียมตัวแบบพร้อมที่สุด—เสื่อผืนใหญ่ หมอนนุ่ม ผ้าห่มอุ่น ๆ ครบเซ็ต พร้อมไปจับจองที่นั่งหน้าแถวกลาง เพราะถือว่าเป็น.. ดูเพิ่ม

ในยุคกรุงเทพฯช่วงปี พ.ศ. 2520 ถึง 2536 เมืองหลวงของไทยยังคงมีกลิ่นอายของความเรียบง่ายและความอบอุ่นในสังคมผู้คน การเดินทางโดยรถเมล์คือวิถีชีวิตหลักของนักเรียนและคนทำงานทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นรถเมล์แดงไม่มีแอร์ หรือรถร่วมบริการที่เริ่มมีความสะดวกขึ้นในบางสาย แต่สิ่งหนึ่งที่เหมือนกันไม่ว่าจะขึ้นคันไหนคือ "บรรยากาศแห่งน้ำใจ" ที่ไม่เคยเลือนหาย ผมยังจำได้ดีถึงสมัยมัธยม ที่ผมมักจะใช้กระเป๋าสะพายข้าง ไม่ใช่เ.. ดูเพิ่ม

ภาพถ่ายเก่าภาพนี้ถ่ายทอดบรรยากาศย้อนยุคของกรุงเทพมหานครในช่วงประมาณปี พ.ศ. 2518 หรือราวกลางทศวรรษ 1970 ซึ่งเป็นยุคที่เมืองหลวงของไทยยังคงอบอวลไปด้วยความเรียบง่าย เสน่ห์ของแผงลอยริมทาง และความสัมพันธ์ใกล้ชิดระหว่างผู้ขายกับผู้ซื้อ จุดเด่นของภาพอยู่ที่ “อาบังขายถั่ว” พ่อค้าชาวมุสลิมซึ่งแต่งกายด้วยเสื้อเชิ้ตแขนสั้นสีอ่อนและโสร่งแบบชาวอินเดีย กำลังใช้มือหยิบถั่วใส่ถุงเพื่อขายให้ลูกค้าอย่า.. ดูเพิ่ม

วันที่ ๑ กรกฎาคมของทุกปี เป็นวันสำคัญยิ่งในประวัติศาสตร์ชาติไทยที่รู้จักกันในนาม “วันสถาปนาลูกเสือแห่งชาติ” ซึ่งถือเป็นวันแห่งการรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ของ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖ ผู้ทรงมีสายพระเนตรอันยาวไกล ทรงสถาปนา "กิจการลูกเสือ" ขึ้นในประเทศไทย เพื่อวางรากฐานสำคัญในการพัฒนาเยาวชนไทยให้เติบโตเป็นพลเมืองดี มีคุณธรรม และมีจิตสำนึกต่อชาติบ้าน.. ดูเพิ่ม

ภาพถ่ายจากปี พ.ศ. 2511 ที่หาดูได้ยากนี้ บันทึกภาพของ "ตลาดประตูชุมพล" จังหวัดนครราชสีมา หรือที่ชาวโคราชเรียกติดปากว่า "โคราช" ไว้อย่างชัดเจน โดยจุดเด่นของภาพคือ "ตึกทหารผ่านศึก" ซึ่งเป็นอาคารที่มีต้นมะพร้าวสูงเด่นอยู่ด้านหน้า และถือเป็นสัญลักษณ์สำคัญของย่านนี้ในอดีตบริเวณด้านหน้าตึกมีรถสามล้อถีบจอดเรียงราย เป็นภาพสะท้อนวิถีชีวิตของผู้คนในยุคนั้นได้เป็นอย่างดี สามล้อถีบถือเป็นพาหนะหลักที่ให้บริการ.. ดูเพิ่ม

ย้อนอดีตสนามหลวงปี 2518: เมื่อประชาชนยังฝึกมวยข้างกำแพงวัง ภาพถ่ายจากปี พ.ศ. 2518 โดยช่างภาพชาวญี่ปุ่น Hiroji Kobuta เผยให้เห็นวิถีชีวิตของชาวกรุงเทพฯ ในอดีตบริเวณสนามหลวงและรอบพระบรมมหาราชวัง ที่แตกต่างจากปัจจุบันอย่างชัดเจนในยุคนั้น สนามหลวงยังคงเป็นพื้นที่เปิดโล่งให้ประชาชนได้ใช้สอยอย่างเสรี ผู้คนสามารถมาทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้อย่างอิสระ ไม่ว่าจะเป็นการนั่งเล่น พูดคุย หรือแม้กระทั่งฝึกมวยไทยริมกำแพ.. ดูเพิ่ม

เมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2526 ประเทศไทยได้ก้าวเข้าสู่ยุคใหม่ของเทคโนโลยีทางการเงิน ด้วยการติดตั้ง ตู้ ATM (Automated Teller Machine) ตู้แรกของประเทศ โดย ธนาคารไทยพาณิชย์ เป็นผู้บุกเบิกในการนำเครื่องมืออำนวยความสะดวกนี้เข้ามาให้บริการประชาชนภายใต้ชื่อ "บริการเงินด่วน"สิ่งที่น่าสนใจคือ ตู้ ATM ตู้นี้ ไม่ได้ติดตั้งอยู่ที่สาขาธนาคาร อย่างที่คุ้นเคยในปัจจุบัน แต่กลับถูกติดตั้งที่ ตึกธุรการที่ประทับ .. ดูเพิ่ม

ย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2506 ภาพเก่าชิ้นหนึ่งได้เผยให้เห็นคำขวัญสมัยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ที่ถูกเขียนไว้บนกันสาดอย่างเรียบง่ายว่า “งานคือเงิน เงินคืองาน บันดาลสุข” คำขวัญสั้น ๆ นี้ไม่เพียงเป็นคำปลุกใจให้ประชาชนมุมานะทำงานเท่านั้น แต่ยังสะท้อนนโยบายสำคัญของรัฐบาลในขณะนั้น ที่กำลังขับเคลื่อนประเทศเข้าสู่ยุคใหม่ของการพัฒนาเศรษฐกิจ ปี 2504 เป็นจุดเริ่มต้นของ แผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติฉบับที่ 1 ซ.. ดูเพิ่ม