ประวัติศาสตร์

ทำไมโรงเรียนต้องมีเสียงออด? จากระฆังโรงเรียนสู่ระบบจัดเวลาที่เด็กคุ้นเคย
เคยสงสัยไหมว่า ทำไมโรงเรียนแทบทุกแห่งต้องมีเสียงออด เสียงสั้น ๆ ที่ดังตอนเช้า ก่อนเปลี่ยนคาบ ก่อนพักกลางวัน และตอนเลิกเรียน ดูเหมือนเป็นส่วนหนึ่งของโรงเรียนมาตลอดชีวิต แต่จริง ๆ แล้ว ออดไฟฟ้าไม่ใช่จุดเริ่มต้น ก่อนจะมีเสียง “ติ๊งต่อง” แบบที่เด็กไทยคุ้นเคย โรงเรียนจำนวนมากใช้ ระฆัง เป็นเครื่องมือบอกเวลา และหน้าที่ของมันไม่ได้ต่างจากออดในปัจจุบันมากนัก นั่นคือทำให้คนจำนวนมากรู้ว่า &ldquo.. ดูเพิ่ม

งาน "เฮอริทิจ ฟีเอสทะ" เปิดประตูสู่เรื่องราว ในอดีตของพื้นที่ตอนเหนือของฮ่องกง
นับตั้งแต่สถานีตำรวจที่มีอายุนับศตวรรษ ไปจนถึงหอประชุมชุมชนที่เคยเป็นที่พักพิงแก่เด็กๆผู้ลี้ภัยจากสงคราม พื้นที่ "มหานครตอนเหนือ" ของฮ่องกงเต็มไปด้วยเรื่องราวเกี่ยวกับประเพณีของหมู่บ้าน การศึกษา และ วิถีชีวิตชุมชนที่รอให้ผู้คนได้มาสัมผัสและเรียนรู้ งาน "เฮอริทิจ ฟีเอสทะ" ในปีนี้ จัดโดยสำนักงานข้าหลวงใหญ่ด้านมรดก ภายใต้สำนักพัฒนา ซึ่งจะพานักท่องเที่ยวเยี่ยมชมสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ 12 แห่ง ทั้.. ดูเพิ่ม

ปริศนาหลังบานประตูไม้: เมื่อโรงเตี๊ยมยุคกลางไม่ได้มีไว้แค่ซุกหัวนอน
ยามพลบค่ำบนถนนสายเฉอะแฉะในชนบทและเมืองโบราณของอังกฤษ ราวปี ค.ศ. 1400 เสียงเกือกม้ากระทบหินหยุดลงหน้าประตูไม้บานหนา สำหรับนักเดินทางที่รอนแรมมาทั้งวันท่ามกลางลมหนาว ที่หมายตรงหน้าคือ "โรงเตี๊ยม" สถานที่ที่ดูผิวเผินเหมือนเป็นเพียงจุดทอดกายพักผ่อน แต่ในความเป็นจริงของประวัติศาสตร์ยุคกลาง โรงเตี๊ยมทำหน้าที่เป็นฟันเฟืองเชิงโครงสร้าง เป็นชุมทางกระจายแรงงาน และเป็นเครือข่ายศูนย์รวมข้อมูลข่าวสารที่มีชีวิ.. ดูเพิ่ม

หนึ่งวันของคนยุคกลาง: เปิดหม้อข้าวชาวนาชนบทอังกฤษ กินอยู่อย่างไรในชีวิตจริง
ภาพจำของยุคกลางในสื่อกระแสหลักมักถูกผลักไปสุดสองขั้ว ขั้วหนึ่งคือความแร้นแค้นจนแทบต้องแทะขนมปังแข็งเป๊กเพื่อประทังความอดอยาก ส่วนอีกขั้วคืองานเลี้ยงหรูหราอู้ฟู่ของเหล่าขุนนางที่มีหมูหันและไก่ย่างวางเต็มโต๊ะ ทว่าในชีวิตจริงของคนทำงานหรือชาวนาธรรมดาในชนบทอังกฤษ ช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 14 (ราว ค.ศ. 1380) อาหารการกินประจำวันไม่ได้สุดโต่งแบบนั้น หากแต่หมุนรอบสิ่งของพื้นฐานสามอย่าง ได้แก่ ก้อนขนมปัง หม.. ดูเพิ่ม

มันฝรั่ง: จากพืชหัวเปื้อนพิษสู่อาหารพลิกประวัติศาสตร์โลก
พืชหัวรูปร่างตะปุ่มตะป่ำที่ซ่อนตัวอยู่ใต้ดินและมักถูกมองข้าม แท้จริงแล้วคือหนึ่งในฟันเฟืองสำคัญที่กำหนดทิศทางอารยธรรมมนุษย์ มันฝรั่งไม่ได้เป็นเพียงแค่วัตถุดิบธรรมดาในมื้ออาหาร แต่มีเบื้องหลังที่ผ่านทั้งยุคแห่งการสรรสร้างจักรวรรดิ ความหวาดกลัวทางศาสนา สงครามจิตวิทยา การเมือง ไปจนถึงโศกนาฏกรรมครั้งใหญ่ที่สั่นสะเทือนประชากรศาสตร์โลก จุดเริ่มต้นบนยอดเขาแอนดีสและภูมิปัญญาอินคา เมื่อกว่า 8,000 ปีก่อน บ.. ดูเพิ่ม
เกาหลีเคยเป็นประเทศเดียวกัน แล้วใครเอาไม้บรรทัดมาขีดให้กลายเป็นเหนือใต้?
ก่อนปี 1945 บนแผนที่โลกมีแค่คำว่าเกาหลีคำเดียว ไม่มีเหนือไม่มีใต้ แล้วจู่ๆ เส้นสมมติเส้นเดียวก็ทำให้พี่น้องต้องยิงกันเอง 1. จากอาณานิคมญี่ปุ่น สู่การถูกแบ่งครึ่ง เมื่อสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลงในปี 1945 เกาหลีที่เป็นอาณานิคมของญี่ปุ่นก็ได้รับการปลดปล่อย ตอนนั้นอเมริกากับโซเวียตเป็นฝ่ายชนะ ทั้งสองชาติเลยต้องเข้ามาปลดอาวุธทหารญี่ปุ่นในเกาหลี ปรากฏว่าสหรัฐฯ และสหภาพโซเวียตได้ทำข้อตกลงในการแบ่งเกา.. ดูเพิ่ม

กระเป๋าเป้ไม่ได้เกิดมาเพื่อไปโรงเรียน — มันผ่านทั้งมนุษย์น้ำแข็ง ทหาร และนักปีนเขากว่าจะมาเป็นแบบที่เราใช้ทุกวัน
ภาพประกอบเชิงแนวคิดแสดงวิวัฒนาการของการแบกสัมภาระ ไม่ใช่ภาพหลักฐานทางประวัติศาสตร์ของบุคคลหรืออุปกรณ์จริง ทุกวันนี้กระเป๋าเป้ดูเป็นของธรรมดามาก นักเรียนใช้ใส่หนังสือ คนทำงานใส่โน้ตบุ๊ก นักเดินทางใช้ขึ้นเครื่อง และนักปีนเขาใช้แบกสัมภาระหลายวัน แต่ถ้ามองย้อนกลับไป กระเป๋าเป้ไม่ใช่ของชิ้นหนึ่งที่มีใครสักคน “ประดิษฐ์เสร็จ” แล้วโลกก็ใช้แบบนั้นมาตลอด มันเหมือนของใช้ที่ถูกแก้ปัญหาซ้ำแล้วซ้ำอ.. ดูเพิ่ม

คนสมัยก่อนซ่อนอะไรไว้ในบ้านเพื่อกันสิ่งชั่วร้าย? — ตั้งแต่ขวดแม่มดถึงสัญลักษณ์บนคาน
ภาพประกอบเชิงแนวคิดเกี่ยวกับความเชื่อในการป้องกันบ้านของคนในอดีต ไม่ใช่ภาพหลักฐานทางโบราณคดีจากสถานที่จริง เวลาเราพูดถึง “บ้านที่ปลอดภัย” ทุกวันนี้ เรามักนึกถึงประตูที่ล็อกได้ กล้องวงจรปิด รั้ว หรือระบบเตือนภัย แต่ถ้าย้อนกลับไปในยุคที่ผู้คนยังเชื่ออย่างจริงจังว่า ความเจ็บป่วย โชคร้าย หรือเหตุร้ายบางอย่างอาจเกี่ยวข้องกับแม่มด วิญญาณ หรือพลังที่มองไม่เห็น การป้องกันบ้านก็ไม่ได้จบแค่ประต.. ดูเพิ่ม

การตายของรัสปูตินต่างจากตำนานที่เล่าต่อกันอย่างไร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th คืนฤดูหนาวในนครเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กเมื่อปลายปี 1916 ถูกเล่าซ้ำจนกลายเป็นฉากสยองขวัญทางประวัติศาสตร์ ชายเครายาวนามกริกอรี รัสปูติน ถูกเชิญเข้าไปในคฤหาสน์ของเจ้าชายเฟลิกซ์ ยูซูปอฟ แล้วรอดจากยาพิษ กระสุนปืน การทำร้าย และยังดิ้นหนีใต้น้ำแข็ง เรื่องนี้ทำให้เขาถูกจดจำราวกั.. ดูเพิ่ม

คนที่ยมทูตลืมชื่อ รอดตายได้ทุกรอบแบบงงๆ เรื่องจริงยิ่งกว่าละคร
ถ้านี่คือหนัง คุณจะบอกว่าบทโม้เกินไป แต่ทั้งหมดนี้คือเรื่องจริงที่มีบันทึกไว้บางคนชีวิตเจออุบัติเหตุครั้งเดียวก็หนักแล้ว แต่คนเหล่านี้เจอแล้วเจออีก แต่ก็รอดทุกครั้ง 1. ฟราเน เซลัค ชายผู้รอดตาย 7 ครั้ง แล้วถูกลอตเตอรี่ เจ้าของฉายา The world's luckiest unlucky man ชายชาวโครเอเชียคนนี้คือที่สุดของความดวงแข็งดวงซวยในคนเดียวกัน ชีวิตเขาโกงความตายมาแล้ว 7 ครั้งใน 40 ปี1962 รถไฟตกรางพลิกตกแม่น้ำ คนตาย 1.. ดูเพิ่ม

พีระมิดแห่งกีซา อาจไม่ใช่ฝีมือมนุษย์? 5 ปริศนาที่ทำให้เราต้องตีลังกาคิด
เราถูกสอนว่ามหาพีระมิดสร้างโดยฟาโรห์คูฟูเมื่อ 4,500 ปีก่อน แต่ยิ่งขุดลึก ยิ่งเจอคำถามที่ตอบยาก มหาพีระมิดแห่งกีซาเป็น 1 ใน 7 สิ่งมหัศจรรย์ของโลกโบราณเพียงแห่งเดียวที่ยังเหลืออยู่ ทุกคนเคยได้ยินว่าสร้างโดยชาวอียิปต์โบราณ แต่ก็มีอีกหลายคนตั้งข้อสงสัยว่าสิ่งก่อสร้างมโหฬารขนาดนี้ อาจสร้างโดยสิ่งมีชีวิตต่างดาวที่มีเทคโนโลยีล้ำหน้ากว่ามนุษย์ โดยให้เหตุผลว่าชาวอียิปต์โบราณไม่น่าจะมีเครื่องมือพอ แล้วอะไร.. ดูเพิ่ม

ทำไมแผนที่ส่วนใหญ่เอาทิศเหนือไว้ด้านบน ทั้งที่โลกไม่มี “ด้านบน” จริง ๆ?
เวลาเราเปิดแผนที่ ไม่ว่าจะเป็นในหนังสือ บนหน้าจอ หรือในแอปนำทาง เราแทบไม่ต้องคิดเลยว่าทิศเหนืออยู่ตรงไหน เพราะสำหรับคนจำนวนมาก “ข้างบน” ของแผนที่ก็คือ “ทิศเหนือ” โดยอัตโนมัติ มันดูเป็นเรื่องธรรมชาติจนหลายคนเผลอรู้สึกว่าโลกก็ควรมีด้านบนแบบนั้นอยู่แล้ว แต่ความจริงคือโลกไม่ได้มี “ด้านบน” แบบกระดาษแผ่นหนึ่ง และแผนที่ก็ไม่ได้จำเป็นต้องหันทิศเหนือขึ้นบนเสมอไป สิ่งที่.. ดูเพิ่ม

6 วิธีรักษาชีวิตของคนโบราณ! ก่อนมียา โรงพยาบาล และเทคโนโลยี พวกเขาเอาตัวรอดกันแบบนี้
ในยุคที่ยังไม่มีโรงพยาบาล ไม่มีรถพยาบาล และยาสมัยใหม่ การเจ็บป่วยหรือบาดเจ็บเพียงเล็กน้อยก็อาจกลายเป็นเรื่องใหญ่ คนโบราณจึงต้องอาศัย ธรรมชาติ ประสบการณ์ และภูมิปัญญาที่ส่งต่อกันมาหลายรุ่น บางวิธีฟังดูเรียบง่าย แต่เมื่อมองจากสภาพชีวิตในอดีตกลับน่าทึ่งมาก 1. จุดไฟไว้ตลอดคืน ทั้งความอบอุ่นและการป้องกันสัตว์ มนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ใช้ไฟเพื่อ ให้ความอบอุ่น ปรุงอาหาร และเพิ่มความปลอดภัยในเวลากลางคืน.. ดูเพิ่ม

8 เนื้อผ้าของผู้มีอำนาจสมัยโบราณ! ผืนไหนแพง ผืนไหนสงวนไว้สำหรับชนชั้นสูง
ในอดีต เสื้อผ้าไม่ได้มีหน้าที่แค่ปกปิดร่างกาย แต่ยังใช้บอกฐานะ อำนาจ ชาติกำเนิด และตำแหน่งของผู้สวมใส่ ผ้าบางชนิดมีราคาแพงมากจนคนทั่วไปแทบไม่มีโอกาสได้ใช้ โดยเฉพาะผ้าที่ต้องนำเข้าจากต่างแดนหรือผลิตด้วยมือเป็นเวลานาน ตั้งแต่ผ้าไหมจีนไปจนถึงกำมะหยี่จากยุโรป ล้วนเคยเป็นของหรูในราชสำนักและกลุ่มผู้ปกครอง 1. ผ้าไหม เส้นใยจากรังไหมที่กลายเป็นของชนชั้นสูง ผ้าไหมมีประวัติยาวนานในจีน และเกี่ยวข้องกับชนชั้น.. ดูเพิ่ม

6 คันธนูโบราณ งานสะสมสายอาวุธที่มีราคาแรง! จากสนามรบเก่าสู่ของสะสมระดับนักเลงของเก่า
คันธนูในอดีตไม่ได้เป็นเพียงอาวุธสำหรับล่าสัตว์หรือทำสงคราม แต่ยังสะท้อนฝีมือช่าง วัฒนธรรม และสถานะของเจ้าของคันที่สร้างจากวัสดุชั้นดี มีลวดลายเฉพาะตัว และยังรักษาสภาพเดิมไว้ได้ จึงมีมูลค่าในตลาดของเก่า ราคาก็แตกต่างกันมาก ตั้งแต่หลักพันไปจนถึงหลักหมื่นหรือสูงกว่านั้น โดยเฉพาะชิ้นที่มีอายุและประวัติชัดเจน 1. Yumi ญี่ปุ่น คันยาวที่จำได้ทันที Yumiเป็นคันธนูญี่ปุ่นที่มีรูปทรงยาวและส่วนโค้งไม่สมมาตร ใ.. ดูเพิ่ม

“พ่อมดเมอร์ลิน”: บุคคลจริงในประวัติศาสตร์ หรือภาพสะท้อนจากความทรงจำนับพันปี
เมื่อเอ่ยชื่อ "เมอร์ลิน" ภาพจำในความนึกคิดของผู้คนทั่วโลกคือมหาพ่อมดเครายาว ผู้ถือไม้เท้า กุมความลับแห่งเวทมนตร์ และเป็นที่ปรึกษาคู่พระทัยของกษัตริย์อาเธอร์แห่งอัศวินโต๊ะกลม ทว่าหากลองลอกภาพมายาแห่งเวทมนตร์และนิยายโรแมนซ์ยุคกลางออกไป สิ่งที่เหลืออยู่เบื้องหลังประวัติศาสตร์อันมืดมนกลับเต็มไปด้วยความน่าค้นหายิ่งกว่า คำถามสำคัญที่นักประวัติศาสตร์และนักโบราณคดีพยายามสืบค้นมานานหลายศตวรรษคือ ชายผู้มีน.. ดูเพิ่ม

เปิดตำนานกรุสมบัติของชาติ โบราณวัตถุล้ำค่ามีประวัติศาสตร์มายาวนาน
กรุสมบัติชาติ หมายถึง แหล่งเก็บรักษาโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และสมบัติล้ำค่าทางประวัติศาสตร์ของประเทศไทย ซึ่งส่วนใหญ่จัดแสดงและดูแลรักษาโดยกรมศิลปากร ณ พิพิธภัณฑ์สำคัญต่าง ๆ เช่น พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร หรือกรุโบราณที่สำคัญยิ่งในประวัติศาสตร์อย่าง กรุวัดราชบูรณะ จ.อยุธยา ที่เต็มไปด้วยเครื่องทองและโบราณวัตถุอายุหลายร้อยปีเปิดกรุสมบัติชาติ เสนอหรือเผยแพร่เรื่องราวเกี่ยวกับโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ หรือ.. ดูเพิ่ม

ทำไมแอนน์ แฟรงก์กับมาร์ติน ลูเธอร์ คิง จูเนียร์จึงดูเหมือนอยู่คนละยุค
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ลองนึกภาพเด็กสองคนที่ลืมตาดูโลกในปีเดียวกัน คนหนึ่งมักถูกจดจำผ่านห้องลับแคบ ๆ สมุดบันทึก และเงาของสงครามโลกครั้งที่ 2 ส่วนอีกคนมักปรากฏในภาพข่าวขาวดำหน้าฝูงชน ถือไมโครโฟนและพูดถึงสิทธิพลเมือง ภาพจำทำให้เรารู้สึกว่าทั้งคู่ห่างกันคนละสมัย ทั้งที่เวลาจริงไม่ได้เป็นเช่น.. ดูเพิ่ม

Mata Hari เป็นสายลับสองหน้าจริงหรือ หลักฐานในคดีปี 1917 บอกอะไร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ก่อนฟ้าสางวันที่ 15 ตุลาคม 1917 หญิงวัย 41 ปีถูกพาตัวไปยังลานยิงเป้าที่วินแซนน์ใกล้กรุงปารีส เธอสวมชุดสีเข้ม ยืนต่อหน้าทหารฝรั่งเศส และปฏิเสธผ้าปิดตา เรื่องเล่าที่แพร่ต่อมาระบุว่าเธอยังส่งจูบให้หน่วยยิงเป้าก่อนเสียงปืนดังขึ้น ภาพจำนี้ทำให้ชื่อ Mata Hari กลายเป็นสัญล.. ดูเพิ่ม