สิ่งแวดล้อม

เกาะลึกลับกลางแม่น้ำยักษ์ ที่กำลังหายไปจากโลก
บนโลกใบนี้มีดินแดนมหัศจรรย์แห่งหนึ่งที่ขนาดของมันกำลังหดเล็กลงเรื่อยๆ ในทุกๆ ปี การสูญสลายนี้ไม่ได้เกิดจากไฟสงคราม แผ่นดินไหว หรือการปะทุของภูเขาไฟ หากแต่เกิดจากพลังแห่งสายน้ำที่ค่อยๆ กลืนกินผืนดินไปทีละน้อย ดินแดนแห่งนั้นคือ "เกาะมาจุลี" (Majuli Island) เกาะกลางแม่น้ำขนาดมหึมาที่กำลังเผชิญหน้ากับวิกฤตการสูญหายไปจากแผนที่โลก ท่ามกลางวิถีชีวิตและวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าที่ผูกพันอยู่กับสายน้ำมาเนิ่นนาน.. ดูเพิ่ม
ชาวบ้านพบพาวเวอร์แบงค์ลอยเต็มแม่น้ำในญี่ปุ่น
ชาวบ้านพบพาวเวอร์แบงค์ลอยเต็มแม่น้ำในญี่ปุ่นมีการค้นพบพาวเวอร์แบงค์แบบพกพาจำนวนมากก ระจัดกระจายอยู่ก้นแม่น้ำคันดะ ในเขตนาคาโนะ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น โดยไม่คาดคิดมาก่อน... ซึ่งเมื่อชาวบ้านจำนวนมาก เมื่อเห็นอุปกรณ์เหล่านี้ลอยมาตามกระแสน้ำ ต่างรีบแจ้งตำรวจด้วยความกังวลว่า "อาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศทางน้ำ"ตามรายงานของสถานีโทรทัศน์อาซาฮี หลังจากได้รับข้อมูล ตำรวจได้ส่งกำลังไปยังที่เกิ.. ดูเพิ่ม

ทำไมป่าฝนโบราณจึงยังเป็นบ้านของสิ่งมีชีวิตมากมายทั่วโลก?
ก่อนมีเมือง ถนน หรือไร่นากว้างสุดสายตา พื้นที่จำนวนมากของโลกเคยปกคลุมด้วยผืนป่าชื้นที่ฝนตกสม่ำเสมอ ต้นไม้สูงเรียงซ้อนกันเป็นชั้นจนแสงแดดส่องลงถึงพื้นได้เพียงบางช่วง ป่าเหล่านี้กลายเป็นเวทีเก่าแก่ของวิวัฒนาการ และยังเก็บร่องรอยชีวิตจากโลกยุคโบราณเอาไว้ในรูปแบบที่ซับซ้อนมาก ป่าฝนเขตร้อนในวันนี้กินพื้นที่บนโลกไม่ถึงสามเปอร์เซ็นต์ แต่เป็นบ้านของสิ่งมีชีวิตบนบกจำนวนมหาศาล นักวิทยาศาสตร์ประเมินว่า สัตว.. ดูเพิ่ม

เปิดตัวเลข 3 บ่อขยะที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย กองขยะสูงเท่ากับตึกกี่ชั้น?
เปิดตัวเลข 3 บ่อขยะยักษ์ของไทย กองขยะสูงเท่าตึกกี่ชั้น? แค่ได้ยินคำว่า “บ่อขยะ” หลายคนอาจนึกถึงพื้นที่กว้าง ๆ ที่มีรถขนขยะเข้าออกทั้งวัน แต่บางแห่งในไทยมีขยะสะสมมากจนถูกเรียกว่า “ภูเขาขยะ” และเมื่อเทียบความสูงกับอาคารทั่วไป ตัวเลขยิ่งน่าตกใจ ทั้ง 3 แห่งด้านล่างไม่ได้มีสถานะเป็น “อันดับประเทศ” แบบทางการ เพราะแต่ละหน่วยงานใช้เกณฑ์วัดต่างกัน ทั้งพื้นที่ ปริมาณขยะส.. ดูเพิ่ม

ถุงบรรจุภัณฑ์จากราและสาหร่ายกินได้จริงไหม?
ถ้าถุงห่อขนมในมือไม่ได้ทำจากปิโตรเลียม แต่อาศัยเส้นใยของรา สารเหนียวจากสาหร่าย หรือเศษพืชเหลือทิ้งเป็นวัตถุดิบ เรื่องนี้กำลังขยับจากห้องทดลองเข้าใกล้ชีวิตประจำวันขึ้นเรื่อย ๆ บรรจุภัณฑ์กลุ่มนี้อาจบางจนเหมือนแผ่นฟิล์ม แข็งแรงจนใช้กันกระแทก หรือขึ้นรูปเป็นซองสำหรับอาหารและเครื่องปรุงได้ เมื่อหมดหน้าที่ก็ย่อยสลายหรือกลับคืนสู่ธรรมชาติได้ง่ายกว่าพลาสติกทั่วไป แต่ประโยคที่ว่า “เผลอกลืนเข้าไปแล้ว.. ดูเพิ่ม

เอนไซม์จะช่วยแยกเสื้อผ้าเก่าให้กลับมาใช้ใหม่ได้จริงไหม?
เสื้อยืดตัวเก่าที่สีซีด เสื้อทำงานที่ขาดตรงตะเข็บ หรือกางเกงที่ใส่จนหมดสภาพ มักจบลงในถังขยะเพราะแยกเส้นใยออกจากกันได้ยาก โดยเฉพาะผ้าที่ผสมระหว่างคอตตอนกับโพลีเอสเตอร์ แม้ดูเป็นผ้าผืนเดียวกัน แต่ข้างในกลับประกอบด้วยวัสดุคนละชนิดที่ต้องใช้วิธีจัดการแตกต่างกัน คอตตอนทำจากเซลลูโลส ซึ่งเป็นสายโซ่น้ำตาลจากพืช ส่วนโพลีเอสเตอร์เป็นพลาสติกชนิดหนึ่งที่เรียกว่า PET หรือพอลิเอทิลีนเทเรฟทาเลต เส้นใยทั้งสองถูก.. ดูเพิ่ม

สะพานสีเขียวในโปแลนด์ช่วยให้สัตว์ป่าข้ามถนนโดยไม่ต้องเสี่ยงรถชน
ภาพจากมุมสูงอาจทำให้สะพานแห่งหนึ่งดูเหมือนผืนป่าสีเขียวที่ทอดข้ามถนน แต่พื้นที่แบบนี้ไม่ได้สร้างไว้สำหรับคนเดินทางเป็นหลัก จุดประสงค์ของสะพานสีเขียวใกล้เมืองซาคชูฟ ประเทศโปแลนด์ คือเปิดทางให้สัตว์ป่ากลับไปใช้เส้นทางเดิมของตัวเอง โดยไม่ต้องตัดผ่านถนนที่มีรถวิ่งด้วยความเร็วสูง ถนนช่วยให้คนเดินทางได้เร็วขึ้น ขนส่งสินค้าได้ไกลขึ้น และเชื่อมเมืองต่าง ๆ เข้าหากัน ทว่าเมื่อถนนพาดผ่านผืนป่า แม่น้ำ หรือพื.. ดูเพิ่ม

“ปะการัง” สิ่งมีชีวิตตัวเล็กที่สร้างเมืองใต้ทะเล
ถ้ามองจากบนเรือ ทะเลอาจดูเป็นเพียงผืนน้ำกว้าง ๆ สีฟ้า แต่ใต้ผิวน้ำลงไปไม่ไกลนัก มีโลกอีกใบที่เต็มไปด้วยสีสันซ่อนอยู่ ทั้งปลา เต่าทะเล เม่นทะเล และสิ่งมีชีวิตอีกมากมายกำลังอาศัยอยู่ท่ามกลางโครงสร้างแข็ง ๆ ที่ดูคล้ายก้อนหิน สิ่งเหล่านั้นคือ แนวปะการัง หลายคนอาจเข้าใจว่าปะการังคือพืช เพราะมันอยู่นิ่ง ๆ และดูคล้ายต้นไม้หรือกิ่งไม้ แต่จริง ๆ แล้ว ปะการังเป็นสัตว์ และตัวที่สร้างแนวปะการังขึ้นมาไม่ได้มี.. ดูเพิ่ม

หมู่เกาะแฟโร ดินแดนสุดขอบโลกแอตแลนติก
ท่ามกลางคลื่นลมอันเกรี้ยวกราดของมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือ มีกลุ่มเกาะภูเขาไฟ 18 แห่งตั้งอยู่อย่างโดดเดี่ยว ดินแดนแห่งนี้คือ หมู่เกาะแฟโร สถานที่ที่ประชากรแกะมีจำนวนมากกว่ามนุษย์ และเป็นพื้นที่ที่วิถีชีวิตดั้งเดิมกำลังปะทะกับความท้าทายจากกระแสโลกาภิวัตน์และมลพิษทางสิ่งแวดล้อมอย่างเข้มข้น หมู่เกาะแฟโรตั้งอยู่กึ่งกลางระหว่างนอร์เวย์และไอซ์แลนด์ ดินแดนแห่งนี้ถูกกัดเซาะด้วยธารน้ำแข็งจนกลายเป็นหน้าผาสูงชั.. ดูเพิ่ม

แอมะซอนไม่ได้ผลิตออกซิเจนให้โลก 20% แต่ความสำคัญที่แท้จริงยิ่งน่ารู้
ตัวเลข 20% ที่เล่ากันมานาน กำลังพาเข้าใจแอมะซอนผิดเรื่อง ประโยคที่ว่า “ป่าแอมะซอนผลิตออกซิเจนให้คนทั้งโลกถึง 20%” ฟังแล้วทรงพลังมาก จนแอมะซอนได้ฉายาว่าเป็น “ปอดของโลก” แต่ถ้ามองตามกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ตัวเลขนี้ไม่ได้หมายความว่าออกซิเจน 1 ใน 5 ที่กำลังหายใจอยู่มาจากแอมะซอน และยิ่งไม่ใช่ว่าหากป่าหายไป มนุษย์จะสูญเสียออกซิเจน 20% ทันที ต้นไม้ผลิตออกซิเจนจริง แล้วทำไม 20% ถ.. ดูเพิ่ม

ตัวเลขใต้ขวดพลาสติก คืออะไร? รู้ไว้จะได้เข้าใจว่าขวดทำจากพลาสติกชนิดไหน
เวลาเราดื่มน้ำหมดขวด หลายคนอาจทำสิ่งเดียวกันคือพลิกขวดขึ้นมาดูตรงก้นขวด แล้วจะเห็น ตัวเลขเล็กๆ อยู่ในรูปสามเหลี่ยม บางขวดเป็นเลข 1 บางขวดเป็นเลข 5 หรือบางครั้งก็เห็นเลขอื่นๆ ตั้งแต่ 1 ถึง 7 ตัวเลขเหล่านี้ดูเหมือนเป็นเพียงสัญลักษณ์เล็กๆ ที่ติดอยู่บนบรรจุภัณฑ์ แต่จริงๆ แล้วมันมีหน้าที่สำคัญ เพราะใช้บอกว่า พลาสติกชิ้นนั้นผลิตจากเรซินหรือพลาสติกประเภทใด และมีเรื่องหนึ่งที่หลายคนเข้าใจผิดกันมานาน นั่น.. ดูเพิ่ม

โลกจะเป็นอย่างไร ถ้าวันหนึ่งไม่มีผึ้งเหลืออยู่เลย
ลองจินตนาการว่า วันหนึ่งเราตื่นขึ้นมาแล้วพบว่า ผึ้งหายไปหมดทั้งโลก ไม่มีผึ้งบินอยู่ตามสวน ไม่มีเสียงหึ่ง ๆ ตามดอกไม้ และไม่มีรังผึ้งตามธรรมชาติอีกต่อไป ตอนแรกหลายคนอาจคิดว่า แล้วมันเกี่ยวอะไรกับชีวิตประจำวันล่ะ? เรื่องนี้อาจไม่ได้จบแค่การไม่มีน้ำผึ้งกิน สิ่งที่น่าสนใจกว่าคือ ผึ้งเป็นหนึ่งในตัวช่วยสำคัญของธรรมชาติในการ ผสมเกสร เวลาแมลงบินจากดอกหนึ่งไปอีกดอกหนึ่ง ละอองเรณูสามารถติดไปกับตัวมัน แล้วถ.. ดูเพิ่ม

ถ้ามนุษย์หายไป โลกจะฟื้นอย่างไร และอะไรจะยังคงอยู่ต่อ
ถ้ามนุษย์หายไป โลกไม่ได้กดปุ่มรีเซ็ตทันที ภาพที่หลายคนชอบนึกคือ เมืองเงียบ ถนนมีต้นไม้แทงขึ้นมา สัตว์ป่าเดินกลางตึก แล้วไม่กี่สิบปีโลกก็กลับเป็นสีเขียวเหมือนไม่เคยมีอารยธรรมมนุษย์อยู่ตรงนั้น ภาพนี้มีส่วนจริง แต่ก็ง่ายเกินไปเยอะ เพราะสิ่งที่มนุษย์ทิ้งไว้มีทั้งของที่ธรรมชาติย่อยสลายได้ ของที่อยู่ต่ออีกนาน และระบบนิเวศบางแบบที่ดันพึ่งการดูแลของมนุษย์ไปแล้วด้วย ช่วงแรก สิ่งที่หายก่อนคือระบบ ไม่ใช่ตึก.. ดูเพิ่ม

โลกยิ่งร้อน แต่คนยิ่งชิน ทำไม วิกฤตภูมิอากาศ ถึงเริ่มแพ้ ความเหนื่อยล้า ของคน ทั่วโลก
โลกไม่ได้เย็นลงเพราะคนพูดเรื่องโลกร้อนน้อยลงนะ ตรงกันข้าม ตัวเลขช่วงไม่กี่ปีล่าสุดกลับแรงขึ้น จนเกิดภาพประหลาดมาก คืออุณหภูมิโลกทำสถิติ แต่ความรู้สึกเร่งด่วนของคนบางส่วนกลับเริ่มแผ่วลง ข้อมูลของ Copernicus ระบุว่า ปี 2024 ยังเป็นปีที่ร้อนที่สุดในบันทึกสมัยใหม่ ส่วนปี 2025 ร้อนเป็นอันดับ 3 และช่วงปี 2023-2025 เป็นครั้งแรกที่ค่าเฉลี่ยอุณหภูมิโลกตลอดสามปีสูงกว่าระดับก่อนยุคอุตสาหกรรมเกิน 1.5 องศาเซล.. ดูเพิ่ม

ทำไมช่วงมรสุมทะเลไทยถึงกลายเป็นสีเขียว พร้อมขยะลอยมาเต็มชายหาด
เคยไปทะเลช่วงหน้ามรสุมแล้วเจอภาพแบบนี้ไหม น้ำที่ควรจะออกฟ้ากลับกลายเป็นเขียวขุ่น บางจุดเป็นเขียวเข้มจนดูคล้ายมีใครเทสีลงทะเล แถมริมชายหาดยังมีขวด ถุงพลาสติก เศษไม้ และขยะสารพัดอย่างลอยมากองพร้อมกัน จนอดสงสัยไม่ได้ว่า น้ำเสียหรือเปล่า แล้วขยะทั้งหมดโผล่มาจากไหนในคืนเดียว เรื่องนี้ต้องแยกออกเป็น 2 ปรากฏการณ์ที่เกิดพร้อมกันได้บ่อย คือ น้ำทะเลเปลี่ยนสีจากแพลงก์ตอนบลูม กับ ขยะที่ถูกลม คลื่น และกระแสน้.. ดูเพิ่ม

ทุก 35 วัน โลกสร้างพื้นที่อาคารใหม่ เทียบเท่านิวยอร์กหนึ่งเมือง จริงหรือไม่
ตัวเลขนี้แรงมาก แต่ต้องอ่านให้ตรงความหมายก่อน ประโยคว่าโลกเทคอนกรีตจนสร้างกรุงนิวยอร์กใหม่ได้ทุก 35 วัน ฟังแล้วเห็นภาพรถโม่คอนกรีตวิ่งรอบโลกทั้งวันทั้งคืน แต่ต้นทางของตัวเลขไม่ได้วัดปริมาณคอนกรีตที่เทลงบนพื้นโดยตรง สิ่งที่เขาเปรียบเทียบคือ พื้นที่อาคารใหม่ที่ทั่วโลกกำลังก่อสร้าง เมื่อนำพื้นที่เหล่านั้นมารวมกัน จะมีขนาดใกล้เคียงกับพื้นที่อาคารของนิวยอร์กหนึ่งเมืองในเวลาประมาณ 35 วัน ตัวเลขรุ่นที่ถ.. ดูเพิ่ม

แปรงสีฟันวัยเด็กอาจยังอยู่บนโลก แต่ไม่ได้คงสภาพสมบูรณ์แบบ
ของชิ้นเล็กที่อายุยืนกว่าเจ้าของหลายชั่วคน ลองนึกถึงแปรงสีฟันด้ามแรกที่ผู้ใหญ่ซื้อให้ตอนยังเด็ก ด้ามอาจเป็นสีสด มีรูปการ์ตูน ส่วนขนแปรงบานจนถูกโยนลงถังขยะไปนานแล้ว เราแทบจำไม่ได้ด้วยซ้ำว่าทิ้งมันวันไหน แต่มีความเป็นไปได้สูงว่าเศษของแปรงด้ามนั้นยังอยู่ที่ไหนสักแห่ง อาจนอนอยู่ใต้กองขยะในหลุมฝังกลบ แตกเป็นชิ้นเล็กตามริมคลอง หรือผ่านการเผาไปแล้ว เหลือเพียงเถ้าและก๊าซจากกระบวนการกำจัด ประโยคที่ว่าแปรง.. ดูเพิ่ม

เจาะน้ำบาดาล ช่วยแก้ภัยแล้ง ได้จริงแค่ไหน และควรระวังเรื่องอะไร ก่อนตัดสินใจ ลงมือเจาะ ในพื้นที่ของตัวเอง
เจาะน้ำบาดาล แก้แล้งได้ แต่ไม่ใช่ก๊อกน้ำไม่มีวันหมด คำตอบตรงๆ คือ “ได้” แต่ต้องเจาะถูกที่ สูบพอดี และรู้ว่าน้ำจะเอาไปทำอะไรเวลาบ่อเก็บน้ำแห้ง คลองลดระดับ หรือประปาหมู่บ้านไหลอ่อน การเจาะน้ำบาดาลดูเหมือนเป็นทางลัดที่จบปัญหาได้ทันที แค่เจาะลึกลงไป ติดปั๊ม แล้วน้ำก็ไหลขึ้นมา ความจริงมีทั้งพื้นที่ที่บ่อเดียวช่วยประคองทั้งชุมชนผ่านหน้าแล้ง และพื้นที่ที่เสียเงินเจาะไปแล้วได้น้ำน้อย น้ำเค็ม .. ดูเพิ่ม

ทำไมกลิ่นฝนยุคนี้ไม่หอมเหมือนเมื่อก่อน? จากกลิ่นดินแสนอบอุ่น สู่กลิ่นคาวและสารเคมี
หลายคนคงเคยมีความทรงจำเกี่ยวกับ "กลิ่นฝน" ในวัยเด็ก เมื่อฝนเม็ดแรกตกลงบนพื้นดิน จะมีกลิ่นหอมสดชื่น ละมุน และให้ความรู้สึกอบอุ่นอย่างบอกไม่ถูก แต่เมื่อเวลาผ่านไป หลายคนกลับรู้สึกว่า กลิ่นฝนในปัจจุบันเปลี่ยนไป กลายเป็นกลิ่นคาว กลิ่นเหม็นอับ หรือมีกลิ่นคล้ายสารเคมี จนอดสงสัยไม่ได้ว่า เราคิดไปเองหรือโลกเปลี่ยนไปจริง ๆ กลิ่นฝนหอม ๆ มาจากอะไร? กลิ่นหอมหลังฝนตกมีชื่อเรียกว่า Petrichor (เพทริคอร์) เกิดจา.. ดูเพิ่ม

ธุรกิจขโมยแผ่นดิน ดูดทรายกัมพูชาส่งออก จนหมู่บ้านริมทะเลค่อยๆ หายไปจากแผนที่
ทรายเม็ดเล็กๆ ที่หลายคนมองข้าม เคยกลายเป็นสินค้าราคามหาศาลจนแลกมาด้วยชายฝั่งทั้งผืน ลองนึกภาพว่าทุกเช้าชาวประมงออกเรือเหมือนเดิม แต่ทะเลที่คุ้นเคยกลับเปลี่ยนหน้าตาไปทีละน้อย น้ำขุ่นขึ้น ชายฝั่งถูกกัดเซาะ ต้นโกงกางค่อยๆ หาย ปลาและสัตว์น้ำลดจำนวนลง ไม่มีใครเห็นภูเขาถูกระเบิด ไม่มีใครเห็นตึกถล่ม แต่ผืนดินกลับค่อยๆ หายไปเงียบๆ เรื่องแบบนี้เคยเกิดขึ้นบริเวณชายฝั่งของกัมพูชา และต้นเหตุสำคัญก็คือการดูดท.. ดูเพิ่ม