ดวงตา

สังเกตไหม? ทำไมเราถึงมองไม่เห็น "ตาตัวเอง" ตอนกำลังกรอกตา? ลองเดินไปยืนหน้ากระจกเงา แล้วลองกรอกสายตามองสลับไปมาระหว่างตาซ้ายกับตาขวาของตัวเองดู คุณจะพบกับความประหลาดใจว่า ไม่ว่าคุณจะพยายามจ้องจับผิดหรือหมุนสายตาเร็วแค่ไหน คุณจะไม่มีวันมองเห็น "ดวงตาของตัวเองกำลังเคลื่อนที่" ผ่านหน้ากระจกเลยสักครั้ง สิ่งที่คุณเห็นมีเพียงภาพตาซ้ายที่นิ่งสนิท แล้วตัดสลับมาเป็นภาพตาขวาที่นิ่งสนิททันที ราวกับว่ามีใครบา.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ข้อความที่ว่า จ้องหน้าจอนานแล้วจะกลั้นหายใจจนออกซิเจนในเลือดลดลงและฮอร์โมนความเครียดสะสมตลอดวัน มีทั้งส่วนที่สอดคล้องกับประสบการณ์จริงและส่วนที่เกินหลักฐานทางการแพทย์ คำว่า สกรีนแอปเนีย ใช้อธิบายช่วงเวลาที่จังหวะหายใจตื้นลงหรือเผลอหยุดหายใจสั้นๆ ระหว่างอ่านอีเมล พิม.. ดูเพิ่ม

มีสิ่งหนึ่งอยู่ในภาพที่ตาเห็นแทบทุกวินาที แต่คนส่วนใหญ่มักไม่นึกถึงมันจนกว่าจะมีใครชี้ให้ดู นั่นคือ จมูกของตัวเอง ลองหยุดอ่านสักครู่ แล้วมองตรงไปข้างหน้าโดยไม่ขยับตา หากตั้งใจสังเกตขอบภาพด้านใน หลายคนจะเริ่มเห็นเงาหรือรูปทรงพร่ามัวของจมูกขึ้นมา มันไม่ได้เพิ่งปรากฏในตอนนั้น จมูกอยู่ตรงนั้นมาตลอด เพียงแต่ในชีวิตประจำวันเราไม่ได้ให้มันเป็นสิ่งสำคัญในภาพที่รับรู้ ภาพถ่ายประกอบเพื่อชวนสังเกตใบหน้า ไม่ใ.. ดูเพิ่ม

ลองนึกถึงคืนที่ปิดไฟหมดแล้ว ห้องเงียบจนไม่มีหน้าจอ ไม่มีไฟจากถนนลอดเข้ามา คุณอาจยังไม่ได้เห็น “ดำสนิท” อย่างที่คาด แต่เห็นพื้นหลังสีเทาดำบาง ๆ คล้ายมีเม็ดละเอียด หรือมีบางช่วงที่มืดน้อยกว่าอีกนิด สิ่งนี้ไม่ได้แปลว่าห้องยังมีอะไรเรืองแสงอยู่ และไม่จำเป็นต้องโยงไปถึงเรื่องลี้ลับเสมอไป เพราะแม้แสงจากภายนอกจะหายไป ระบบการมองเห็นของเราก็ไม่ได้เงียบสนิท นักวิทยาศาสตร์มีคำเรียกสำหรับความรู้ส.. ดูเพิ่ม

จุดเล็กๆ ที่ไม่เล็กสำหรับดวงตา เห็นจุดแดงหรือจุดเขียวจากเลเซอร์พอยเตอร์บนกำแพงแล้วดูเหมือนไม่มีอะไร แค่แสงเม็ดจิ๋วที่เอาไว้ชี้สไลด์หรือเล่นกับแมว แต่สิ่งที่ทำให้จอประสาทตาไหม้ไม่ใช่สารพิษ ไม่ใช่รังสีลึกลับ และไม่ใช่ความร้อนจากตัวเครื่อง สิ่งนั้นคือ พลังงานแสงที่ถูกรวมให้อยู่ในลำแคบมาก แล้วดวงตาดันทำหน้าที่เหมือนเลนส์รวมแสง ส่งพลังงานก้อนนั้นไปตกบนพื้นที่จิ๋วของจอประสาทตาอีกทอดหนึ่ง ภายในแท่งพอยเต.. ดูเพิ่ม

ภาพที่หลายคนไม่เคยเห็น... ม่านตาของมนุษย์เมื่อซูมระดับมาโคร มีรายละเอียดราวกับงานทอผ้าจากธรรมชาติ ถ้ามองตากันในระยะปกติ เรามักเห็นเพียงสีของดวงตา ไม่ว่าจะเป็นน้ำตาล ดำ เขียว หรือฟ้า แต่เมื่อใช้การถ่ายภาพมาโครกำลังขยายสูงเข้าไปใกล้ๆ สิ่งที่ปรากฏกลับแตกต่างจากภาพจำโดยสิ้นเชิง พื้นผิวของม่านตาไม่ได้เรียบเนียนเหมือนกระดาษ หากเต็มไปด้วยเส้นใย เนื้อเยื่อ ร่องลึก หลุมเล็กๆ และลวดลายที่ซับซ้อนจนชวนให้นึก.. ดูเพิ่ม

เด็กทารกตาโต เพราะดวงตาโตเกือบเต็มขนาดตั้งแต่แรกเกิด ไม่ใช่เพราะใบหน้ามีขนาดเท่าผู้ใหญ่ หลายคนอาจเคยได้ยินว่าดวงตาของมนุษย์ ไม่เคยโตขึ้นเลยหลังเกิด แต่ความจริงแล้วประโยคนี้ไม่ถูกต้องทั้งหมด เพราะดวงตายังมีการเจริญเติบโตอีกเล็กน้อยในช่วงวัยเด็ก เพียงแต่โตน้อยมากเมื่อเทียบกับอวัยวะส่วนอื่นของร่างกาย จึงทำให้หลายคนเข้าใจว่ามันมีขนาดเท่าเดิมมาตลอดชีวิต ตอนแรกเกิด ลูกตาของทารกมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ.. ดูเพิ่ม

ดวงตาของเรามีชิ้นส่วนที่แปลกกว่าที่คิด กระจกตา (Cornea) ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อใสอยู่ด้านหน้าสุดของลูกตา ถือเป็นส่วนหนึ่งของร่างกายที่ไม่มีหลอดเลือดมาหล่อเลี้ยงเลย แม้มองผ่านกล้องกำลังขยายก็จะไม่เห็นเส้นเลือดพาดผ่านเหมือนอวัยวะอื่น เพราะหากมีก็จะบดบังทางเดินของแสง ทำให้การมองเห็นไม่คมชัด แล้วมันอยู่รอดได้อย่างไร? คำตอบคือ กระจกตาได้รับออกซิเจนโดยตรงจากอากาศผ่านชั้นน้ำตาที่เคลือบผิวดวงตา ทุกครั้งที่ลืม.. ดูเพิ่ม

เคยมองกระจกแล้วสงสัยไหม... ติ่งเนื้อสีชมพูเล็กๆ ตรงหัวตานั้นคืออะไรกันแน่? หลายคนคิดว่ามันเป็นแค่เนื้อส่วนเกิน แต่ความจริงแล้วมันมีชื่อเรียกว่า Plica semilunaris หรือรอยพับรูปพระจันทร์เสี้ยว เป็นชิ้นส่วนเล็กๆ ที่นักชีววิทยามองว่าเป็น เศษซากจากวิวัฒนาการ ที่ยังหลงเหลืออยู่ในมนุษย์จนถึงทุกวันนี้ เคยมีเปลือกตาอีกชั้นจริงหรือ? สัตว์หลายชนิด เช่น นก จระเข้ เต่า แมว และสัตว์เลื้อยคลานจำนวนมาก มีสิ่งที่.. ดูเพิ่ม

แค่เหลือบมองเพียงเสี้ยววินาที ดวงตาของเราก็ขยับไปยังจุดใหม่ได้แล้ว หลายคนอาจเดาว่ากล้ามเนื้อที่ทำงานเร็วที่สุดน่าจะเป็นกล้ามเนื้อขาเวลาวิ่ง หรือกล้ามเนื้อมือเวลาพิมพ์งาน แต่คำตอบกลับอยู่บนใบหน้าของเรานี่เอง นั่นคือ กล้ามเนื้อที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของลูกตา ซึ่งสามารถสั่งให้ดวงตาเปลี่ยนทิศทางได้อย่างรวดเร็วชนิดที่แทบสังเกตไม่ทัน การเคลื่อนไหวแบบนี้เรียกว่า Saccade เป็นการกรอกตาอย่างฉับพลันจากจุดหนึ.. ดูเพิ่ม

เคยสังเกตไหม... บางครั้งดวงตาของคนคนหนึ่งดูเป็นประกายขึ้นอย่างบอกไม่ถูก ทั้งที่แสงในห้องก็ไม่ได้เปลี่ยนเลย หลายคนอาจคิดว่านี่เป็นเพียงความรู้สึก แต่ความจริงแล้วร่างกายของเรามีปฏิกิริยาที่น่าสนใจเกิดขึ้นเมื่อได้มองคนที่รู้สึกพิเศษ งานวิจัยด้านจิตวิทยาและสรีรวิทยาพบว่า รูม่านตา สามารถขยายกว้างขึ้นได้เมื่อสมองเกิดความสนใจ ตื่นเต้น หรือรู้สึกดึงดูดต่อสิ่งที่กำลังมองอยู่ จึงมีที่มาของความเชื่อว่าเวลาค.. ดูเพิ่ม

ดวงตาของคนเราวัดเป็นพิกเซลได้จริงหรือ? เวลามีคนถามว่า ดวงตาของมนุษย์มีกี่พิกเซล หลายคนคงเคยได้ยินตัวเลขประมาณ 576 ล้านพิกเซล หรือบางแหล่งก็บอกสูงกว่านั้น จนทำให้รู้สึกเหมือนว่าดวงตาเป็นกล้องถ่ายรูปขนาดยักษ์ แต่ความจริงแล้วการเปรียบเทียบแบบนี้เป็นเพียงการประมาณเพื่อให้เข้าใจง่าย เพราะดวงตาไม่ได้ทำงานแบบเซ็นเซอร์รับภาพของกล้องเลย สิ่งที่ต่างกันตั้งแต่พื้นฐาน กล้องดิจิทัลมีเซ็นเซอร์ที่แบ่งออกเป็นจุด.. ดูเพิ่ม

ทำไมเวลามองท้องฟ้าสีฟ้า ถึงเห็น “จุดใสๆ” วิ่งไปมา? ยิ่งจ้อง...ยิ่งเหมือนมันหนี! เคยพยายามจ้อง หรือเผลอเอามือปัดมันไหมครับ? เวลาที่เราเงยหน้ามองท้องฟ้าสีฟ้าสดใส หรือมองพื้นหลังที่สว่างและเรียบสม่ำเสมอ บางคนอาจสังเกตเห็น จุดใสเล็กๆ กระพริบและเคลื่อนที่อย่างรวดเร็ว อยู่ในสายตา พอพยายามมองตรงๆ จุดเหล่านั้นกลับเคลื่อนหนีไปอีกทาง จนหลายคนอดสงสัยไม่ได้ว่า... “นี่คือฝุ่น เชื้อโรค หรือดว.. ดูเพิ่ม

ทำไมเวลา "เพ่งหน้าจอนาน ๆ" เราถึงลืมกะพริบตาโดยไม่รู้ตัว? เมื่อก่อนผมก็คิดว่าอาการตาแห้ง แสบตา หรือปวดตาหลังใช้คอมพิวเตอร์ทั้งวัน น่าจะเป็นเพราะจอสว่างเกินไป หรือสายตาเริ่มมีปัญหา แต่พอได้ลองหาข้อมูลจริง ๆ กลับเจอเรื่องที่น่าสนใจกว่านั้น... เวลาที่เราตั้งใจจ้องหน้าจอมาก ๆ สมองจะทำให้เรากะพริบตาน้อยลง "โดยไม่รู้ตัว" พอรู้แล้วก็ถึงบางอ้อเลยครับ เพราะแทบทุกคนเคยเป็น แต่ไม่เคยสังเกตตัวเองมาก่อน หลายคน.. ดูเพิ่ม

ความเชื่อที่ว่าตากุ้งยิงเกิดจากการแอบดูคนอาบน้ำถูกใช้แซวหรือขู่เด็กมานาน แต่ในทางการแพทย์สองเรื่องนี้ไม่เกี่ยวกัน ตากุ้งยิงเกิดจากต่อมไขมันหรือรูขุมขนบริเวณเปลือกตาอุดตันและมีการอักเสบ บางกรณีเกี่ยวข้องกับเชื้อแบคทีเรียที่อยู่บนผิวหนังตามปกติ โดยเฉพาะเชื้อกลุ่มสแตฟิโลค็อกคัส เหตุที่ความเชื่อนี้อยู่ได้นานอาจเพราะตากุ้งยิงเกิดขึ้นกะทันหันและอยู่ตรงดวงตา คนสมัยก่อนจึงนำไปผูกกับพฤติกรรมการมองที่ไม่เห.. ดูเพิ่ม

ถ้ายุงมาตอมที่แขน ขา หรือแก้ม หลายคนคงตบแบบไม่ต้องคิด แต่ถ้ายุงดันมาเกาะแถวเปลือกตา เรื่องจะเปลี่ยนทันที มือที่เคยไวเหมือนระบบอัตโนมัติจะเริ่มลังเล เพราะตรงนั้นไม่ใช่ผิวธรรมดา แต่มันคือประตูหน้าบ้านของดวงตา เหตุผลที่เราไม่ค่อยกล้าตบยุงบนเปลือกตาแรงๆ ไม่ใช่เพราะกลัวยุงอย่างเดียว แต่เพราะสมองรู้ว่าบริเวณนี้บอบบางมาก เปลือกตาบางกว่าผิวหลายส่วนของร่างกาย ข้างใต้ก็มีลูกตาอยู่ใกล้มาก แรงตบที่พลาดนิดเดี.. ดูเพิ่ม

ตาของเรามีจุดที่มองไม่เห็นจริง ๆ ฟังดูแปลกมาก แต่ในดวงตาของเรามีบริเวณหนึ่งที่มองไม่เห็นอะไรเลยจริง ๆ เรียกว่า จุดบอด หรือ Blind Spot จุดนี้ไม่ได้เกิดจากตาเสีย ไม่ได้เกิดจากสายตาสั้น และไม่ได้เป็นโรคร้าย แต่เป็นผลจากโครงสร้างปกติของลูกตาทุกคน สิ่งที่น่าทึ่งคือ ในชีวิตประจำวันเราแทบไม่รู้สึกถึงจุดบอดนี้เลย เพราะสมองของเราฉลาดมาก มันเอาข้อมูลจากตาอีกข้าง สี พื้นผิว เส้น รูปทรง และบริบทรอบ ๆ มาเติมช.. ดูเพิ่ม

ถ้าเคยอุ้มทารกแล้วจ้องตาเขาใกล้ ๆ คุณอาจสังเกตเห็นเรื่องแปลกอย่างหนึ่ง เด็กเล็กบางคนมองเรานิ่งมาก นิ่งจนเหมือนกำลังสแกนหน้าเราอยู่แบบไม่ยอมกะพริบตา ขณะที่ผู้ใหญ่คุยกันไม่กี่วินาทีก็กะพริบตาไปหลายครั้งแล้ว ผู้ใหญ่โดยทั่วไปกะพริบตาประมาณสิบกว่าครั้งต่อนาที แต่ทารกบางช่วงวัยอาจกะพริบเพียงไม่กี่ครั้งต่อนาทีเท่านั้น ความแตกต่างนี้ทำให้หลายคนสงสัยว่า เด็กทารกตาแห้งน้อยกว่าหรือเปล่า หรือสมองของเขากำลังท.. ดูเพิ่ม

ถ่ายรูปเปิดแฟลช ทำไมตาแดงเหมือนผีดูดเลือด และทำไมหมาแมวถึงตาเป็นสีเขียว ใครเคยถ่ายรูปตอนกลางคืนแล้วเปิดแฟลช น่าจะเคยเจอภาพหลอนแบบไม่ต้องแต่งเพิ่ม หน้าคนดูปกติทุกอย่าง แต่ดวงตากลับแดงวาบเหมือนผีดูดเลือดในหนังเก่า ๆ ทั้งที่ตอนถ่ายก็ไม่ได้รู้สึกว่ามีอะไรผิดปกติเลย แล้วถ้าเปลี่ยนจากคนเป็นหมาหรือแมว ภาพที่ได้ก็ยิ่งแปลกเข้าไปอีก ตาของสัตว์เลี้ยงอาจไม่แดงเหมือนคน แต่กลายเป็นเขียว เหลือง ทอง หรือขาวสะท้อ.. ดูเพิ่ม

สายตาสั้นเพราะเล่นมือถือในที่มืดจริงไหม ความจริงที่หลายคนเข้าใจผิด ภาพนี้คุ้นมาก ห้องปิดไฟแล้ว เหลือแค่แสงมือถือสว่างจ้าอยู่บนหน้า เด็กบางคนซุกผ้าห่มเล่นเกม ผู้ใหญ่บางคนไถจอก่อนนอนจนตาปรือ แล้วคำเตือนจากบ้านก็ตามมาแทบทุกครั้งว่า “เล่นมือถือในที่มืด เดี๋ยวสายตาสั้น” คำเตือนนี้ฟังดูมีเหตุผล เพราะเวลาเล่นมือถือในที่มืด เรารู้สึกตาล้า แสบตา มองเบลอ น้ำตาไหล หรือบางครั้งเงยหน้าขึ้นมาแล้วเห.. ดูเพิ่ม