อวกาศ

ภูเขาไฟที่สูงที่สุดในระบบสุริยะตั้งอยู่บนดาวเคราะห์ดวงใด
ลองจินตนาการถึงภูเขาไฟที่สูงจนยอดของมันทะลุชั้นบรรยากาศเบาบางของดาวเคราะห์ดวงหนึ่ง สูงกว่าเอเวอเรสต์ประมาณสามเท่า และกินพื้นที่กว้างใหญ่จนมองเห็นรูปร่างได้ชัดจากอวกาศ ภูเขาไฟลูกนั้นมีชื่อว่า โอลิมปัสมอนส์ หรือ Olympus Mons คำตอบของคำถามนี้คือ ดาวอังคาร โอลิมปัสมอนส์ไม่ได้เป็นเพียงภูเขาไฟที่สูงที่สุดในระบบสุริยะเท่านั้น แต่ยังได้รับการจัดให้เป็นภูเขาไฟที่ใหญ่ที่สุดตามขนาดพื้นที่และปริมาตรโดยรวมอีก.. ดูเพิ่ม

Kepler-22b โลกยักษ์ในเขตเอื้อต่อน้ำ แต่ยังไม่ใช่บ้านหลังใหม่ของมนุษย์
มีดาวเคราะห์ดวงหนึ่งอยู่ไกลออกไปกว่า 600 ปีแสง ในกลุ่มดาวหงส์ ตำแหน่งของมันไม่ได้โดดเด่นเพราะมีหลักฐานว่ามีสิ่งมีชีวิต แต่โดดเด่นเพราะมันโคจรอยู่ในบริเวณที่นักดาราศาสตร์เรียกว่าเขตเอื้อต่อการอยู่อาศัย หรือพื้นที่รอบดาวฤกษ์ที่อุณหภูมิอาจเหมาะสมให้น้ำคงอยู่ในสถานะของเหลวได้ หากดาวเคราะห์ดวงนั้นมีบรรยากาศและเงื่อนไขอื่นประกอบกันอย่างเหมาะสม ชื่อของมันคือ Kepler-22b และชื่อที่ฟังดูเหมือนมาจากนิยายวิท.. ดูเพิ่ม

โอมูอามูอากลับมาแล้วจริงหรือ ทำไมข่าวนี้จึงสับสนกับผู้มาเยือนดวงใหม่จากนอกระบบสุริยะ
ชื่อของโอมูอามูอากลับมาโผล่ในกระแสข่าวอวกาศอีกครั้ง พร้อมคำถามชวนขนลุกว่า วัตถุจากนอกระบบสุริยะดวงแรกที่มนุษย์เคยพบกำลังย้อนกลับมา และยังเปลี่ยนรูปร่างจนไม่เหมือนเดิมแล้วจริงหรือเปล่า ฟังดูเหมือนพล็อตหนังไซไฟ แต่เมื่อแยกคำว่าโอมูอามูอาออกจากวัตถุระหว่างดวงดาวดวงใหม่ เรื่องนี้จะเห็นชัดว่า มีการนำเหตุการณ์คนละชุดมาปะปนกัน คำตอบสั้น ๆ คือ ยังไม่มีข้อมูลจากนาซาที่ยืนยันว่าโอมูอามูอากลับมา และตามเส้นท.. ดูเพิ่ม

จักรวาลมีขอบจริงหรือไม่ ทำไมขอบที่มนุษย์เห็นอาจไม่ใช่จุดสิ้นสุดของทุกสิ่ง
ลองมองท้องฟ้าในคืนที่ไม่มีแสงเมืองรบกวน แล้วจะพบว่าความมืดที่เห็นไม่ได้หมายความว่าอวกาศจบลงตรงนั้น ดาวทุกดวงที่มองเห็นเป็นเพียงส่วนเล็กมากของบริเวณที่แสงเดินทางมาถึงโลกได้ทันเวลา ส่วนถัดออกไปอาจยังมีดาว กาแล็กซี และโครงสร้างขนาดมหึมาอีกนับไม่ถ้วน เพียงแต่แสงจากสิ่งเหล่านั้นยังมาไม่ถึง หรืออาจไม่มีวันมาถึงเลยก็ได้ คำถามว่าเอกภพมีขอบหรือไม่จึงไม่ได้มีคำตอบง่ายแบบการเดินทางไปจนพบกำแพงปลายทาง สิ่งแรก.. ดูเพิ่ม

James Webb เจอ “จุดแดง” จากจักรวาลยุคแรก นักดาราศาสตร์เสนอว่าอาจเป็น Black Hole Star — แล้วมันคืออะไรกันแน่?
ถ้ามองภาพจักรวาลจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศ James Webb แล้วเห็นจุดสีแดงเล็ก ๆ อยู่ท่ามกลางกาแล็กซีอีกมากมาย เราอาจไม่ได้สะดุดตากับมันเท่าไรนัก แต่มีจุดแดงดวงหนึ่งชื่อว่า MoM-BH*-1 ที่ยิ่งนักดาราศาสตร์ตรวจดูสเปกตรัมของมัน ก็ยิ่งพบคุณสมบัติประหลาด เพราะมันไม่ได้ให้ภาพที่เข้ากับดาวฤกษ์ธรรมดา และก็ไม่ได้ดูเหมือนกาแล็กซีทั่วไปเสียทีเดียว งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Nature เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2026 เสนอว่า.. ดูเพิ่ม

ดาวศุกร์หมุนย้อนทางอย่างช้ามากจนหนึ่งวันยาวกว่าหนึ่งปีของตัวเอง
ดาวศุกร์ไม่ได้แค่ร้อนจัด แต่วิธีหมุนของมันก็ผิดจังหวะจากดาวเคราะห์ส่วนใหญ่แบบเห็นได้ชัด ลองมองระบบสุริยะจากด้านเหนือของระนาบวงโคจร โลกและดาวเคราะห์ส่วนใหญ่จะหมุนรอบตัวเองในทิศทางทวนเข็มนาฬิกา แต่ดาวศุกร์กลับหมุนอีกทาง นักดาราศาสตร์เรียกการหมุนลักษณะนี้ว่า การหมุนแบบย้อนทิศ หรือ retrograde rotationจุดที่ควรแก้จากความเข้าใจที่เล่าต่อกันบ่อยๆ คือ ดาวศุกร์ไม่ใช่ดาวเคราะห์เพียงดวงเดียวที่หมุนสวนทางกับ.. ดูเพิ่ม

รัสเซียมีพื้นที่ใหญ่กว่าพื้นผิวดาวพลูโตทั้งดวงจริงหรือไม่
เรื่องนี้ฟังเหมือนเกร็ดอวกาศสุดเหลือเชื่อ แต่ตัวเลขกลับรองรับจริง ลองนึกภาพแผนที่รัสเซียที่ทอดยาวจากยุโรปตะวันออก ข้ามไซบีเรีย ไปจนเกือบถึงอะแลสกา แล้วเอาพื้นที่ทั้งหมดนั้นไปเทียบกับดาวพลูโตทั้งดวง ผลที่ออกมาน่าสนใจมาก เพราะตามตัวเลขที่หน่วยงานหลักเผยแพร่ พื้นที่ประเทศรัสเซียมีค่ามากกว่าพื้นที่ผิวทั้งหมดของดาวพลูโตเล็กน้อย ตัวเลขสองชุดที่ทำให้เห็นภาพทันที ข้อมูลพื้นที่ประเทศของธนาคารโลกระบุค่าพื้.. ดูเพิ่ม

10 เรื่องบนอวกาศที่ฟังดูเหมือนนิยาย แต่เกิดขึ้นจริง
อวกาศเป็นสถานที่ที่ทำให้คำว่า “เป็นไปไม่ได้” ดูเหมือนจะต้องคิดใหม่หลายรอบ เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นจริงนอกโลกบางอย่างฟังดูเหมือนฉากในหนังไซไฟ ทั้งดาวที่มีฝนประหลาด วัตถุที่หนาแน่นอย่างเหลือเชื่อ ไปจนถึงเวลาที่เดินไม่เท่ากัน และนี่คือ 10 เรื่องที่น่าสนใจจนแทบไม่น่าเชื่อว่าเกิดขึ้นจริง 1. ฝนบนดาวดวงอื่นอาจไม่เหมือนฝนบนโลก บนโลก เราคุ้นกับฝนที่ตกลงมาเป็นหยดน้ำ แต่ดาวเคราะห์แต่ละแห่งมีสภาพแวดล.. ดูเพิ่ม

ดาวพฤหัสบดีคือดาวเคราะห์ที่ใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ
ดาวเคราะห์ยักษ์แห่งระบบสุริยะ ถ้าถามว่าดาวเคราะห์ดวงไหนมีขนาดใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ คำตอบคือ ดาวพฤหัสบดี ดาวเคราะห์ลำดับที่ 5 เมื่อเรียงจากดวงอาทิตย์ และมีขนาดทิ้งห่างดาวเคราะห์ดวงอื่นอย่างชัดเจน ใหญ่แค่ไหนถึงได้ครองอันดับหนึ่ง ดาวพฤหัสบดีมีเส้นผ่านศูนย์กลางบริเวณเส้นศูนย์สูตรประมาณ 142,984 กิโลเมตร เทียบกับโลกที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางบริเวณเส้นศูนย์สูตรประมาณ 12,756 กิโลเมตร จึงกว้างกว่าโลกราว 11 เ.. ดูเพิ่ม

มันฝรั่งคือพืชอาหารชนิดแรกที่มนุษย์ทดลองปลูกในสภาวะคล้ายอวกาศได้สำเร็จจริงหรือ
เรื่องมันฝรั่งกับอวกาศมีรายละเอียดที่มักเล่าคลาดกันอยู่จุดสำคัญ ประโยคที่ว่า “มันฝรั่งคือพืชผักชนิดแรกที่มนุษย์เพาะปลูกในอวกาศได้สำเร็จ” ฟังแล้วจำง่ายมาก แต่ถ้าจะเล่าให้แม่น ต้องแยกคำว่า ปลูกในอวกาศ ออกจาก ทดลองระบบปลูกเพื่อใช้ในอวกาศ ก่อน เพราะประวัติศาสตร์การปลูกพืชนอกโลกเริ่มขึ้นก่อนการทดลองมันฝรั่งที่โด่งดังหลายปี เมล็ดพืชขึ้นสู่อวกาศมานานกว่าที่หลายคนคุ้นเคย มนุษย์นำเมล็ดพืชขึ้นไ.. ดูเพิ่ม

กำแพงเมืองจีนไม่ได้มองเห็นจากอวกาศด้วยตาเปล่าอย่างที่หลายคนเคยเข้าใจ
กำแพงเมืองจีนยาวมหาศาล แต่ความยาวไม่ได้แปลว่าจะมองเห็นง่ายจากอวกาศ เรื่องเล่าที่ว่า “กำแพงเมืองจีนเป็นสิ่งก่อสร้างของมนุษย์ที่มองเห็นจากอวกาศด้วยตาเปล่า” เคยแพร่หลายจนหลายคนจำติดหัวมาตั้งแต่สมัยเรียน แต่เมื่อมนุษย์ขึ้นไปสังเกตโลกจากวงโคจรจริง คำตอบกลับไม่ได้เป็นแบบนั้นเลยNASA ระบุว่ากำแพงเมืองจีนมองไม่เห็นจากดวงจันทร์ และจากวงโคจรต่ำของโลกก็มองเห็นได้ยากมากหรือแทบเป็นไปไม่ได้ด้วยตาเปล.. ดูเพิ่ม

สิ่งที่เกิดขึ้นกับร่างกายมนุษย์เมื่อไม่มีแรงโน้มถ่วง
ลองจินตนาการว่าอยู่บนโลกมาทั้งชีวิต แล้ววันหนึ่งลอยออกจากพื้นได้โดยไม่ต้องกระโดด ไม่ต้องมีเชือก ไม่ต้องมีเครื่องช่วยพยุง แค่ใช้ปลายนิ้วดันผนังเบา ๆ ตัวก็ลอยไปอีกฝั่งของห้องแล้ว นี่คือสิ่งที่นักบินอวกาศต้องเจอเมื่ออยู่ในสภาวะ ไมโครกราวิตี (microgravity) บนสถานีอวกาศ แต่ร่างกายมนุษย์ไม่ได้ถูกออกแบบมาให้ใช้ชีวิตแบบลอยตัวเป็นเวลานาน เมื่อแรงโน้มถ่วงที่เคยมีอยู่ตลอดชีวิตหายไป ระบบต่าง ๆ จึงเริ่มปรับตั.. ดูเพิ่ม

ลึกเข้าไปใจกลางทางช้างเผือก มีหลุมดำมวล 4 ล้านดวงอาทิตย์อยู่ตรงนั้น
ลองเงยหน้าแล้วมองขึ้นไปบนท้องฟ้าในคืนที่มืดและไม่มีแสงจากเมืองมากนัก จะเห็นแถบสีขาวจาง ๆ พาดผ่านท้องฟ้า นั่นคือส่วนหนึ่งของ ทางช้างเผือก กาแล็กซีที่เป็นบ้านของโลกและระบบสุริยะของเรา แต่ถ้าลองจินตนาการว่าเดินทางผ่านดาวจำนวนมหาศาลเข้าไปเรื่อย ๆ จนถึงตรงกลางของกาแล็กซี จะพบว่าบริเวณนั้นไม่ได้โล่งหรือเงียบสงบอย่างที่คิด ตรงกลางทางช้างเผือกมีบางสิ่งที่น่าทึ่งอยู่ นั่นคือ หลุมดำมวลยิ่งยวด ที่นักดาราศาส.. ดูเพิ่ม

ทำไมดาวศุกร์ร้อนกว่าดาวพุธ ทั้งที่อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์มากกว่า?
ถ้าดูจากตำแหน่งของดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ เรื่องนี้น่าจะเดาคำตอบได้ง่ายมาก ถ้ามองจากตำแหน่ง จะเห็นว่าดาวพุธอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด ส่วนดาวศุกร์อยู่ถัดออกมา ดังนั้นถ้าถามว่าดาวดวงไหนควรร้อนกว่า หลายคนก็คงตอบทันทีว่า ดาวพุธ แต่คำตอบที่ถูกต้องจริง ๆ คือ ดาวศุกร์ และไม่ได้ร้อนกว่ากันนิดเดียวด้วย ดาวศุกร์มีอุณหภูมิเฉลี่ยบริเวณพื้นผิวดาวศุกร์อยู่ที่ประมาณ 465 องศาเซลเซียส ขณะที่ดาวพุธมีอุณหภูมิเฉลี่ยทั.. ดูเพิ่ม

นักวิทยาศาสตร์รู้ได้อย่างไรว่าดาวดวงไหนอาจมีสิ่งมีชีวิต
ถ้าวันหนึ่งนักวิทยาศาสตร์บอกว่า “เจอดาวที่อาจมีสิ่งมีชีวิต” ทุกคนคงต่างสงสัยว่าพวกนักวิทยาศาสตร์รู้ได้ยังไง ในเมื่อดาวดวงนั้นอยู่ไกลจนมนุษย์ยังเดินทางไปไม่ถึงด้วยซ้ำ ความจริงคือ นักวิทยาศาสตร์ไม่ได้มองเห็นมนุษย์ต่างดาวเดินอยู่บนดาว แต่กำลังมองหา เงื่อนไขที่เอื้อต่อการเกิดและดำรงชีวิต จากระยะไกล อย่างแรกที่ต้องดูคือ น้ำ เพราะสิ่งมีชีวิตที่เรารู้จักทั้งหมดบนโลกต้องพึ่งพาน้ำในรูปของของเห.. ดูเพิ่ม

อากาศบนดาวอังคารมีอะไรให้หายใจบ้าง และมนุษย์จะอยู่ได้อย่างไร
ลองนึกภาพว่า วันหนึ่งมนุษย์เดินทางไปถึงดาวอังคาร เปิดประตูยานออกมา แล้วตั้งใจสูดอากาศแรกของดาวเคราะห์สีแดงเข้าเต็มปอด สิ่งที่เกิดขึ้นคงไม่ใช่ความรู้สึกเหมือนได้สูดอากาศใหม่ ๆ แต่เป็นสถานการณ์ฉุกเฉินทันที เพราะ อากาศบนดาวอังคารหายใจไม่ได้ ดาวอังคารมีบรรยากาศเหมือนโลก เพียงแต่บางกว่ามาก และส่วนใหญ่เป็นก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ประมาณ 95% ส่วนที่เหลือหลัก ๆ คือไนโตรเจนและอาร์กอน ขณะที่ออกซิเจนมีอยู่เพียง.. ดูเพิ่ม

เบาะแสเรื่องเอเลี่ยนจากยูเอพี สัญญาณวิทยุ และวัตถุนอกระบบสุริยะที่วิทยาศาสตร์ยังไม่ยืนยัน
เอเลี่ยนมีจริงหรือยังเป็นแค่ช่องว่างของข้อมูล เรื่องสิ่งมีชีวิตนอกโลกมีจุดที่ชวนสับสนอยู่ตรงนี้ หลายเหตุการณ์ฟังแล้วเหมือนเข้าใกล้คำว่า หลักฐาน มากจนแทบแตะได้ แต่พอแยกดูทีละชั้น กลับพบว่าส่วนใหญ่เป็นเพียง สิ่งที่ยังอธิบายไม่ได้ ไม่ใช่สิ่งที่พิสูจน์แล้วว่ามาจากอารยธรรมนอกโลกยูเอพีไม่ได้แปลว่ายานเอเลี่ยนคำว่ายูเอพีใช้เรียกปรากฏการณ์ผิดปกติที่ผู้สังเกตหรือระบบตรวจจับยังระบุไม่ได้ในตอนนั้น จุดนี้สำคั.. ดูเพิ่ม

ทำไมมนุษย์ถึงตั้งเป้าไปดาวอังคาร ทั้งที่หนาวจัด รังสีสูง และหายใจไม่ได้
ทำไมเป้าหมายถึงเป็นดาวอังคาร ทั้งที่อยู่ยากแทบทุกอย่าง ถ้ามองแบบไม่โรแมนติก ดาวอังคารไม่ได้เป็น “โลกสำรอง” ที่ย้ายกระเป๋าไปแล้วใช้ชีวิตต่อได้เลยสักนิด อากาศหายใจไม่ได้ หนาวจัด ความดันบรรยากาศต่ำมาก รังสีจากอวกาศลงถึงพื้นได้ง่าย และการเดินทางกินเวลาหลายเดือน แต่ดาวดวงนี้กลับถูกวางไว้กลางแผนสำรวจระยะยาวของมนุษย์ เพราะเมื่อเทียบกับตัวเลือกอื่นในระบบสุริยะ มันมีส่วนผสมหลายอย่างที่ “.. ดูเพิ่ม

จำนวนอะตอมในจักรวาลมีเท่าไร ทำไมนักวิทยาศาสตร์ยังพอคำนวณได้
จำนวนอะตอมในจักรวาล มากจนจินตนาการแทบไม่ออก หลายคนเคยสงสัยว่า ถ้านำอะตอมทุกอะตอมในจักรวาลมานับจริง ๆ จะได้ตัวเลขเท่าไร คำตอบคือไม่มีใครนับได้ทีละอะตอม แต่สิ่งที่น่าสนใจคือ นักดาราศาสตร์สามารถประมาณจำนวนได้จากแบบจำลองของจักรวาล ความหนาแน่นของสสาร และข้อมูลจากการสังเกตการณ์ด้วยกล้องโทรทรรศน์สมัยใหม่ ทำให้เราได้ตัวเลขที่ใกล้เคียงความเป็นจริงอย่างน่าทึ่ง ตัวเลขที่ถูกอ้างถึงบ่อยที่สุด ค่าประมาณที่ได้ร.. ดูเพิ่ม

ฝุ่นในบ้านที่เห็นทุกวัน ซ่อนเศษจากอวกาศปะปนอยู่จริงหรือ?
ฝุ่นสีเทาที่ปัดทิ้งแทบทุกวัน ไม่ได้มีแค่ดินหรือเศษผงธรรมดา หลายคนมองว่าฝุ่นตามโต๊ะ ตู้ หรือชั้นวางของเป็นเพียงสิ่งสกปรกที่เกิดจากดินปลิวเข้ามา แต่ถ้าลองมองผ่านกล้องจุลทรรศน์ จะพบว่าฝุ่นในบ้านเป็นเหมือนกองรวมของวัสดุจิ๋วจากหลายแหล่งที่เดินทางมารวมกันอย่างน่าทึ่ง แต่ละเม็ดมีต้นกำเนิดต่างกันจนแทบไม่น่าเชื่อว่าทั้งหมดจะมาอยู่ในห้องเดียวกันได้ เส้นใยผ้าเยอะกว่าที่คิด ทุกครั้งที่เราเดิน นั่ง ลุก หรือซั.. ดูเพิ่ม