ประวัติศาสตร์จีน

หญิงสาวชาวจีนที่ยืนกอดอกต่อหน้าทหารญี่ปุ่น
เบื้องหลังภาพ “เฉิงเปิ่นฮวา” หญิงสาวผู้กลายเป็นสัญลักษณ์ของการไม่ยอมจำนน ภาพขาวดำภาพหนึ่งจากช่วงสงครามจีน–ญี่ปุ่นถูกส่งต่อมานานหลายสิบปี ภาพนั้นเป็นภาพหญิงสาวชาวจีนยืนอยู่หน้ากลุ่มทหารญี่ปุ่น เธอสวมเสื้อผ้าธรรมดา ยืนตัวตรง กอดอก และมองตรงไปข้างหน้า ขณะที่ทหารที่อยู่ด้านหลังนั่งอยู่กับพื้น สิ่งที่สะดุดตาที่สุดไม่ใช่อาวุธหรือสนามรบ แต่คือ สีหน้าและท่าทางของหญิงสาว เพราะแม้เธอจะอยู.. ดูเพิ่ม

จอมยุทธ์มีอยู่จริงไหม? เปิดเรื่องจริงของ “ยอดฝีมือ” ที่อยู่ระหว่างประวัติศาสตร์กับนิยาย
ลองนึกภาพชายคนหนึ่งในชุดจีนโบราณ ถือกระบี่เดินอยู่บนยอดเขา ก่อนกระโดดข้ามหลังคา ใช้พลังภายในซัดคู่ต่อสู้กระเด็นหลายเมตร... ภาพแบบนี้เราเห็นจนคุ้นตาจากหนังและซีรีส์จีน แต่คำถามคือ “จอมยุทธ์” แบบที่เราเห็นในนิยาย เคยมีตัวตนจริงหรือไม่? คำตอบที่น่าสนใจกว่าคำว่า “มี” หรือ “ไม่มี” ก็คือ คนที่เก่งศิลปะการต่อสู้มีอยู่จริง แต่จอมยุทธ์แบบในนิยายเป็นอีกเรื่องหนึ่ง จุดเริ.. ดูเพิ่ม

เว่ยจงเสียน จากผีพนันสู่ขันทีผู้กุมอำนาจเหนือราชสำนักหมิง
ในหน้าประวัติศาสตร์จีน มีบุคคลจำนวนไม่มากที่สามารถก้าวขึ้นมามีอำนาจจนเกือบเทียบเท่าจักรพรรดิ หนึ่งในชื่อที่ถูกกล่าวถึงมากที่สุดคือ เว่ยจงเสียน (魏忠贤) ขันทีแห่งปลายราชวงศ์หมิง ผู้เปลี่ยนชีวิตจากชายยากจนและนักพนัน กลายเป็นผู้มีอิทธิพลสูงสุดคนหนึ่งในราชสำนัก แม้เขาจะไม่ได้มีสายเลือดราชวงศ์ ไม่ได้เป็นขุนนางตระกูลใหญ่ แต่ด้วยความสามารถในการสร้างเครือข่ายอำนาจและเข้าถึงบุคคลสำคัญ ทำให้เขาสามารถควบคุมการ.. ดูเพิ่ม

ยาอายุวัฒนะของจิ๋นซีฮ่องเต้ อาจเร่งวันตาย แต่ไม่ได้ละลายสมองอย่างที่เล่ากัน
เม็ดยาแห่งความเป็นอมตะ ที่อาจพาจักรพรรดิเดินเข้าใกล้ความตาย ภาพที่ชวนขนลุกที่สุดในเรื่องของจิ๋นซีฮ่องเต้ ไม่ใช่กองทัพทหารดินเผาหลายพันตัว แต่คือจักรพรรดิผู้รวมแผ่นดินจีนสำเร็จ กลับต้องพึ่งนักเล่นแร่แปรธาตุให้ช่วยเอาชนะสิ่งเดียวที่พระองค์สั่งไม่ได้ นั่นคือความตาย บันทึกและเรื่องเล่าหลายสายระบุว่าพระองค์เสาะหายาอายุวัฒนะอย่างจริงจัง ส่งคนออกตามหาเกาะเซียน และรับยาที่มีแร่ปรอทเป็นส่วนประกอบ เพราะคนโ.. ดูเพิ่ม
องค์หญิงเหอจิ้ง พระราชธิดาคนโปรดของจักรพรรดิเฉียนหลง?
เมื่อกล่าวถึงจักรพรรดิเฉียนหลงแห่งราชวงศ์ชิง หลายคนมักนึกถึงพระองค์ในฐานะจักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่ ผู้ขยายอาณาจักรจีนจนกว้างใหญ่ที่สุดยุคหนึ่ง แต่ในฐานะ "พ่อ" พระองค์ก็ทรงมีความรักและความเอ็นดูต่อพระโอรสและพระธิดาไม่ต่างจากคนทั่วไป ในบรรดาพระราชธิดาทั้งหลาย "องค์หญิงเหอจิ้ง" (固倫和敬公主) คือพระองค์ที่ได้รับการกล่าวถึงอยู่เสมอว่าเป็นหนึ่งในพระธิดาที่จักรพรรดิเฉียนหลงทรงโปรดปรานที่สุด พระธิดาจากพระมเหสีผู้เป.. ดูเพิ่ม

เจิ้งอี้เซา จากเรือดอกไม้สู่ราชินีโจรสลัดผู้ต่อรองกับราชสำนักชิงได้สำเร็จ
โจรสลัดที่ยิ่งใหญ่ที่สุดอาจไม่ใช่ชายไว้หนวดถือดาบ แต่เป็นหญิงจีนที่รู้จักคุมทั้งคน เงิน และการเมือง ชื่อของเธอที่คนทั่วโลกรู้จักกันว่า เจิ้งอี้เซา หรือ Ching Shih ไม่ใช่ชื่อเกิดด้วยซ้ำ คำนี้มีความหมายทำนองว่า ภรรยาของเจิ้งอี้ ส่วนชีวิตก่อนแต่งงานมีหลักฐานว่าเธอทำงานบนเรือดอกไม้ในกวางตุ้ง ซึ่งเป็นสถานเริงรมย์ลอยน้ำ บางแหล่งเรียกตรงๆ ว่าเป็นหญิงบริการ แต่รายละเอียดชีวิตช่วงแรกมีน้อยมาก จึงควรระวังเ.. ดูเพิ่ม

สุสานโบราณใต้ท่อระบายน้ำ: ความลับยุคราชวงศ์ซ่งที่ถูกค้นพบโดยบังเอิญ
บางครั้งประวัติศาสตร์หลายร้อยปีก็ซ่อนตัวอยู่ใต้ฝ่าเท้าในสถานที่ที่เราคาดไม่ถึง เช่นเดียวกับการค้นพบสุสานโบราณอายุกว่า 800 ปีในประเทศจีน ซึ่งถูกเปิดเผยขึ้นอย่างประจวบเหมาะระหว่างการซ่อมแซมระบบสาธารณูปโภคพื้นฐานธรรมดาๆ กลายเป็นอีกหนึ่งหน้าบันทึกทางโบราณคดีที่ทรงคุณค่าอย่างยิ่ง การค้นพบโดยบังเอิญใต้โครงการซ่อมท่อน้ำ เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 2019 ในเขตหยวนฉู่ (Yuanqu) ทางตอนเหนือของมณฑลชานซี .. ดูเพิ่ม

"ไม้หนานมู่" ราชาแห่งไม้สีทอง มรดกอันล้ำค่าจากอดีตจักรพรรดิแดนมังกร
หากกล่าวถึงประเภทไม้เนื้อแข็งที่มีมูลค่าสูงและเป็นที่ปรารถนามากที่สุดในประวัติศาสตร์จีน ชื่อของ "ไม้หนานมู่" (楠木 - Nánmù) คือไม้มงคลทรงคุณค่าที่ครองตำแหน่งราชาแห่งไม้มาหลายร้อยปี ด้วยคุณสมบัติอันยอดเยี่ยมทั้งด้านความคงทนและคุณค่าทางศิลปะ ไม้ชนิดนี้จึงกลายเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงระหว่างธรรมชาติและสถาปัตยกรรมชั้นสูงของราชสำนักจีนมาอย่างยาวนาน ทำความรู้จัก "หนานมู่" และเอกลักษณ์.. ดูเพิ่ม

5 เรื่องประหลาดในจีน ยุคเหมาเจ๋อตุงและการปฏิวัติวัฒนธรรม
จากมะม่วงศักดิ์สิทธิ์ถึงเรดการ์ด 5 เรื่องจริงในยุคเหมาเจ๋อตุง ในช่วงที่ เหมา เจ๋อตุง เป็นผู้นำประเทศจีน โดยเฉพาะระหว่าง การปฏิวัติวัฒนธรรม ค.ศ. 1966-1976 สังคมจีนเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรง หลายเหตุการณ์เต็มไปด้วยความหวาดกลัว การทำลายวัฒนธรรมเก่า และการยกย่องผู้นำจนแทบไม่มีพื้นที่ให้ตั้งคำถาม สิ่งของธรรมดาอย่างมะม่วง แสตมป์ เนกไท หรือหนังสือ อาจถูกตีความให้มีความหมายทางการเมืองได้ ขณะที่ครู นักวิชาการ.. ดูเพิ่ม

ทำไม "เนื้อหมา" จากอาหารชั้นสูง สู่สิ่งต้องห้ามในแผ่นดินจีน
เปิดปมประวัติศาสตร์ ทำไม "เนื้อหมา" จากอาหารชั้นสูง สู่สิ่งต้องห้ามในแผ่นดินจีน หน้าประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมการบริโภคของประเทศจีนมีความเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลาตามยุคสมัย หนึ่งในประเด็นที่มักถูกตั้งคำถามและเกิดข้อถกเถียงอย่างกว้างขวางคือเรื่องของการบริโภคเนื้อหมา หลายคนอาจจะเข้าใจผิดว่านี่คือวัฒนธรรมหลักที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนานอย่างเหนียวแน่น ทว่าหากเจาะลึกเข้าไปในหลักฐานทางประวัติศาสตร์จะพบว่า เมน.. ดูเพิ่ม

เปิดที่มาและเหตุผลเบื้องหลังการสร้างกําแพงเมืองจีนที่ยิ่งใหญ่ระดับโลก
การเดินทางไปเยือนประเทศจีนหลายคนคงต้องนึกถึงกําแพงเมืองจีนเป็นอันดับต้นๆ เพราะนอกจากจะเป็นสิ่งก่อสร้างที่ยิ่งใหญ่ในเชิงสถาปัตยกรรมแล้ว เรื่องราวความเป็นมาของการสร้างกําแพงนี้ยังมีประวัติศาสตร์ยาวนานหลายร้อยปี หลายคนอาจเคยตั้งคําถามว่าทําไมอาณาจักรที่กว้างใหญ่ขนาดนั้นถึงต้องทุ่มเทแรงงานและทรัพยากรมหาศาลเพื่อก่อสร้างสิ่งนี้ขึ้นมา คําตอบย้อนกลับไปจุดเริ่มต้นคือเรื่องของการป้องกันภัยคุกคามจากชนเผ่าเร่.. ดูเพิ่ม

ถอดรหัสระยะทางยุทธภพ "หนึ่งหมื่นลี้" ในซีรีส์จีน แท้จริงแล้วไกลแค่ไหนกันแน่
สำหรับคนที่ชื่นชอบการดูซีรีส์จีนโบราณ อ่านนิยายกำลังภายใน หรือศึกษาประวัติศาสตร์จีน ย่อมต้องคุ้นเคยกับคำว่า "ระยะทางหมื่นลี้" หรือ "ควบม้าเร็วพันลี้" กันเป็นอย่างดี คำพูดเหล่านี้ชวนให้จินตนาการถึงความกว้างใหญ่ไพศาลของแผ่นดินมังกร แต่เคยสงสัยไหมว่าหากลองแปลงหน่วยวัดโบราณของจีนนี้มาเป็นระยะทางกิโลเมตรในปัจจุบัน "หมื่นลี้" จะมีระยะทางจริงยาวไกลขนาดไหน และทำไมตัวเลขนี้ถึงทำเอาหลายคนต้องทึ่ง ทำความเข้.. ดูเพิ่ม

ทำไมราชวงศ์จีนหลายราชวงศ์ไม่นิยมแต่งงานสายเลือดใกล้ชิด?
เมื่อพูดถึงราชวงศ์ที่ยิ่งใหญ่ของโลก หลายคนมักสงสัยว่า ทำไมราชวงศ์จีนหลายยุคจึงสามารถดำรงอยู่ได้หลายร้อยปี ทั้งราชวงศ์ฮั่น ถัง หมิง และชิง ต่างมีอายุยืนยาวเมื่อเทียบกับอาณาจักรจำนวนมากในประวัติศาสตร์ หนึ่งในข้อสังเกตที่น่าสนใจคือ ราชวงศ์จีนโดยทั่วไป ไม่ได้ใช้การแต่งงานระหว่างพี่น้องหรือญาติใกล้ชิดเพื่อรักษาสายเลือด เหมือนบางราชวงศ์ในโลกโบราณ จึงมีคำถามว่า เรื่องนี้เป็นหนึ่งในเหตุผลที่ทำให้ราชวงศ์จ.. ดูเพิ่ม

ราชวงศ์ฮั่น VS ราชวงศ์หมิง เป็นชาวฮั่นเหมือนกันหรือไม่?
เมื่อพูดถึงประวัติศาสตร์จีน หลายคนมักสงสัยว่า ราชวงศ์ฮั่น และ ราชวงศ์หมิง ซึ่งมีชื่อเสียงอย่างมากในประวัติศาสตร์จีน เป็นชนชาติหรือชาติพันธุ์เดียวกันหรือไม่ เพราะราชวงศ์ฮั่นมีคำว่า “ฮั่น” อยู่ในชื่อ ขณะที่ราชวงศ์หมิงก็มักถูกอธิบายว่าเป็นการกลับคืนสู่อำนาจของชาวจีนฮั่น คำตอบโดยสรุปคือ ทั้งสองราชวงศ์ถือเป็นราชวงศ์ที่ปกครองโดยชนชั้นนำชาวฮั่น แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้คนในสองยุคเป็นคนกลุ่มเดิ.. ดูเพิ่ม

เมื่อ “เท้าเล็ก” คือความงาม เปิดค่านิยมการรัดเท้าที่ผู้หญิงจีนต้องแลกด้วยความเจ็บปวด
เมื่อ “เท้าเล็ก” คือความงาม เปิดค่านิยมการรัดเท้าที่ผู้หญิงจีนต้องแลกด้วยความเจ็บปวด ในประวัติศาสตร์จีน มีค่านิยมความงามอย่างหนึ่งที่ทำให้ผู้หญิงจำนวนมากต้องเผชิญความเจ็บปวดและความผิดปกติของร่างกายตลอดชีวิต นั่นคือ การรัดเท้า (Foot Binding) หรือธรรมเนียมที่ทำให้เกิดสิ่งที่เรียกว่า “เท้าดอกบัว” ในสังคมจีนโบราณ โดยเฉพาะในกลุ่มชาวฮั่น ผู้หญิงที่มีเท้าเล็กมักถูกมองว่างดงาม มีค.. ดูเพิ่ม

คืนสุดท้ายของราชวงศ์หมิง เมื่อจักรพรรดิจงเจินตัดสินพระทัยต่อชะตากรรมครอบครัวก่อนสิ้นพระชนม์
วันที่ 25 เมษายน ค.ศ. 1644 คือหนึ่งในวันที่เศร้าที่สุดในประวัติศาสตร์จีน เมื่อราชวงศ์หมิงที่เคยยิ่งใหญ่มากว่า 270 ปี เดินทางมาถึงจุดจบ และจักรพรรดิองค์สุดท้ายอย่าง จักรพรรดิจงเจิน หรือ จักรพรรดิฉงเจิ้น (Chongzhen Emperor) ต้องเผชิญกับความจริงว่า พระองค์ไม่สามารถรักษาราชบัลลังก์และปกป้องครอบครัวไว้ได้อีกต่อไป กรุงปักกิ่งกำลังถูกกองทัพกบฏของ หลี่จื้อเฉิง บุกเข้ายึด ขณะที่กองทัพหลวงอ่อนแรงจากสงครามท.. ดูเพิ่ม

พระนักรบ ผู้กอบกู้ราชบัลลังก์เรื่องจริงที่ถูกบันทึกในประวัติศาสตร์จีน
วีรกรรม "สิบสามพระเส้าหลิน" พระนักรบผู้กอบกู้ราชบัลลังก์ เรื่องจริงที่ถูกบันทึกในประวัติศาสตร์จีน เมื่อกล่าวถึงวัดเส้าหลิน หลายคนมักนึกถึงกังฟูและศิลปะการต่อสู้ที่โด่งดังไปทั่วโลก แต่ในหน้าประวัติศาสตร์จีน ยังมีเหตุการณ์สำคัญที่ถูกกล่าวถึงในเอกสารโบราณ นั่นคือ วีรกรรมของ "สิบสามพระเส้าหลิน" ซึ่งมีส่วนช่วยเหลือเจ้าชายหลี่ซื่อหมินในการต่อสู้ช่วงปลายราชวงศ์สุย เหตุการณ์นี้ได้รับการบันทึกไว้ในหลักฐาน.. ดูเพิ่ม

สอบจอหงวนคืออะไร? เปิดระบบสอบคัดขุนนางจีนโบราณที่ยากที่สุดระบบหนึ่ง
เมื่อพูดถึงคำว่า “จอหงวน” หลายคนมักนึกถึงผู้สอบได้ที่หนึ่งของจีนโบราณ คนเก่งที่สุดของแผ่นดินที่มีชื่อเสียงและเกียรติยศตามมา แต่แท้จริงแล้ว “จอหงวน” ไม่ใช่ชื่อการสอบ หากเป็นตำแหน่งของผู้ที่สอบได้อันดับ 1 ของประเทศ ในระบบสอบคัดเลือกข้าราชการของจีนที่เรียกว่า “เคอจวี่” (科举) ระบบนี้เริ่มใช้ในสมัยราชวงศ์สุยเมื่อราว ค.ศ. 605 และดำเนินต่อเนื่องนานกว่า 1,300 ปี ก่อนจะย.. ดูเพิ่ม

ทำไมซูสีไทเฮาต้องปกครองจีนจากหลังม่าน ทั้งที่กุมอำนาจราชสำนัก?
เมื่อพูดถึงการเมืองจีนช่วงปลายราชวงศ์ชิง ชื่อของ ซูสีไทเฮา มักถูกจดจำในฐานะสตรีผู้ทรงอำนาจที่สุดคนหนึ่งในประวัติศาสตร์จีน แต่สิ่งที่น่าสนใจคือ แม้พระนางจะมีอำนาจควบคุมราชสำนักอย่างมาก พระนางกลับไม่ได้ประทับบนบัลลังก์ หรือประกาศตนเป็นจักรพรรดินีผู้ปกครองแผ่นดินโดยตรง สิ่งที่พระนางเลือกใช้คือวิธีที่เรียกว่า “ว่าราชการหลังม่าน” แล้วเหตุใดสตรีผู้มีอำนาจเช่นนี้ จึงต้องซ่อนตัวอยู่หลังม่าน? .. ดูเพิ่ม