สุขภาพจิต

ถ้ามียาที่ช่วยเพิ่มความจำ เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน ลดความเครียด ป้องกันโรคหัวใจ ทำให้ผิวพรรณดีขึ้น ควบคุมน้ำหนัก และยืดอายุขัย คุณจะจ่ายเงินเท่าไหร่เพื่อซื้อมัน? ยานั้นมีอยู่จริง ไม่มีค่าใช้จ่าย และชื่อของมันคือการนอนหลับ แต่เราก็ยังเป็นสายพันธุ์เดียวบนโลกที่ตั้งใจกีดกันตัวเองออกจากมันสิ่งที่เกิดขึ้นในสมองตลอดคืนMatthew Walker นักวิทยาศาสตร์ด้านการนอนหลับจาก UC Berkeley และผู้เขียน “Why We Sle.. ดูเพิ่ม

ลองนึกถึงเพลงที่ทำให้ขนลุกได้ทันทีที่ได้ยิน เพลงที่พาคุณกลับไปยังความทรงจำเมื่อหลายปีก่อนอย่างชัดเจน หรือเพลงที่ช่วยให้ผ่านช่วงเวลาที่ยากที่สุดในชีวิตได้ ดนตรีทำสิ่งเหล่านี้ได้เพราะมันไม่ได้แค่ “ผ่านหู” มันเข้าถึงสมองในวิธีที่ไม่มีสิ่งกระตุ้นอื่นใดทำได้เหมือนกันดนตรีกับสมองทั้งใบOliver Sacks นักประสาทวิทยาชื่อดังผู้เขียน “Musicophilia” อธิบายว่าดนตรีกระตุ้นการทำงานของสมองใ.. ดูเพิ่ม

มีความแตกต่างอย่างสำคัญระหว่างคนที่ตั้งมาตรฐานสูงและคนที่เป็น Perfectionist นักจิตวิทยาพบว่าคนสองกลุ่มนี้ดูเหมือนกันจากภายนอกแต่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงในแง่ของสุขภาพจิตและผลลัพธ์ระยะยาว และคนที่ "ไม่เคยผิดพลาด" บ่อยครั้งกำลังแบกบางอย่างที่หนักมากไว้ข้างใน Perfectionism สองประเภทที่ต่างกันสิ้นเชิง Dr. Paul Hewitt และ Dr. Gordon Flett แยก Perfectionism ออกเป็นสองประเภทหลัก ประเภทแรกคือ "Adaptive Pe.. ดูเพิ่ม

การเดินไม่ใช่แค่ออกกำลังกายเบา ๆ แต่เกี่ยวกับสมอง ความคิดสร้างสรรค์ อารมณ์ และความสม่ำเสมอในชีวิตประจำวัน รองเท้าคู่เดิม ทางเดินใกล้บ้าน และเวลาแค่ 20 นาที อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการดูแลสุขภาพที่ง่ายกว่าซื้ออุปกรณ์ใหม่หรือสมัครคอร์สแพง ๆ เพราะการเดินเป็นกิจกรรมพื้นฐานที่แตะทั้งร่างกาย สมอง และอารมณ์ในเวลาเดียวกัน จุดแข็งของการเดินคือมันไม่ต้องรอให้พร้อมมาก ไม่ต้องมีทักษะพิเศษ ไม่ต้องมีเครื่องมือซับ.. ดูเพิ่ม

การให้อภัยไม่ใช่การบอกว่าสิ่งที่เกิดขึ้นไม่ผิด และไม่จำเป็นต้องเปิดทางให้ใครกลับมาทำร้ายซ้ำ แต่มันอาจเป็นวิธีหยุดให้ความเจ็บเดิมควบคุมชีวิตเราอีกต่อไป บางคนได้ยินคำว่าให้อภัยแล้วรู้สึกเจ็บกว่าเดิม เพราะมันฟังเหมือนต้องยอมรับสิ่งที่เคยทำร้ายเรา ทั้งที่ความจริง การให้อภัยไม่ได้แปลว่าคนนั้นไม่ผิด และไม่ได้แปลว่าเราต้องกลับไปไว้ใจเขาเหมือนเดิมเสมอไป หลายครั้งคำว่า ให้อภัยเขาเถอะ ถูกพูดง่ายเกินไป คนพู.. ดูเพิ่ม

Revenge Bedtime Procrastination คือพฤติกรรมที่หลายคนรู้ว่าควรนอน แต่ยังฝืนตื่นเพื่อเอาเวลาส่วนตัวคืน หลังใช้ทั้งวันไปกับงานและภาระรอบตัว เที่ยงคืนกว่าแล้ว ร่างกายล้า ตาหนัก แต่ปลายนิ้วยังเลื่อนหน้าจอต่อไปเรื่อย ๆ วิดีโอไม่ได้สำคัญ แชตก็ไม่ได้เร่งด่วน แต่ใจกลับบอกว่า “ขออีกนิด” อาการแบบนี้อาจไม่ใช่แค่นิสัยนอนดึกธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณว่าชีวิตกลางวันของคุณแทบไม่มีพื้นที่ให้ตัวเองเลย พฤต.. ดูเพิ่ม

เกิดเหตุการณ์ที่ควรจะทำให้เจ็บปวดมาก แต่กลับไม่รู้สึกอะไรเลย ไม่ร้องไห้ ไม่โกรธ ไม่เสียใจ แค่ว่างเปล่า บางคนรู้สึกผิดกับตัวเองว่าทำไมถึงไม่รู้สึกอะไร คิดว่าตัวเองอาจเย็นชาหรือไม่ปกติ แต่ความจริงคือ Emotional Numbness หรือความชาทางอารมณ์คือหนึ่งในกลไกการป้องกันตัวที่ชาญฉลาดที่สุดของสมองมนุษย์ กลไกการป้องกันตัวของสมอง เมื่อเผชิญกับความเจ็บปวดทางอารมณ์ที่รุนแรงเกินกว่าที่ระบบประสาทจะรับได้ในขณะนั้น .. ดูเพิ่ม

มีครอบครัวสองประเภทที่น่าเป็นห่วงในมุมมองของนักจิตวิทยา ประเภทแรกคือครอบครัวที่ทะเลาะกันรุนแรง ซึ่งทุกคนรู้ว่าเป็นปัญหา แต่ประเภทที่สองคือครอบครัวที่ "ดูดี" จากภายนอก ไม่มีเสียงทะเลาะ ทุกคนสุภาพและยิ้มแย้ม แต่ไม่มีใครพูดถึงช้างในห้องที่ทุกคนเห็น นักจิตวิทยาพบว่าประเภทที่สองนี้สร้างบาดแผลทางจิตใจที่ลึกและซับซ้อนกว่าในหลายกรณี "Don't Talk, Don't Trust, Don't Feel" — กฎที่ไม่ได้เขียนไว้ Sharon.. ดูเพิ่ม

ในสังคมที่สอนให้ "อย่าโกรธ" "ใจเย็นไว้" และ "คนดีไม่โกรธ" มีคนจำนวนมากที่เติบโตมาโดยไม่รู้วิธีโกรธอย่างมีสุขภาพดี และนักจิตวิทยาพบว่านั่นคือปัญหาที่ใหญ่กว่าการโกรธเองเสียอีก ความโกรธคือข้อมูล ไม่ใช่ข้าศึก Dr. Harriet Lerner นักจิตวิทยาผู้เขียน "The Dance of Anger" อธิบายว่าความโกรธเป็นสัญญาณชีวภาพที่บอกว่ามีบางอย่างไม่ถูกต้องในสถานการณ์หรือความสัมพันธ์ มันเป็นระบบเตือนภัยของจิตใจ ปัญหาไม่ได้อยู่ท.. ดูเพิ่ม

คำว่า Self-love ถูกพูดถึงในโซเชียลมีเดียจนกลายเป็นคำที่ฟังดูสวยงามแต่ว่างเปล่า ส่วนใหญ่ถูกนำเสนอในรูปแบบของการแช่บาธบอม ซื้อของให้ตัวเอง หรือพูดคำยืนยันหน้ากระจกทุกเช้า แต่นักจิตวิทยาบอกว่าสิ่งเหล่านั้นไม่ใช่ Self-love มันคือ Self-indulgence และมันแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง Self-love จริงๆ คืออะไร? Dr. Kristin Neff นักวิจัยด้าน Self-compassion นิยาม Self-love ว่าประกอบด้วยสามองค์ประกอบ ได้แก่ ความเม.. ดูเพิ่ม

มีคนประเภทหนึ่งที่ทุกคนรู้จักในฐานะ "เสาหลัก" ของกลุ่ม เป็นคนที่เพื่อนโทรหาตอนดึกเมื่อมีปัญหา เป็นคนที่ครอบครัวพึ่งพาในวันที่ยากลำบาก เป็นคนที่ดูเหมือนจัดการทุกอย่างได้โดยไม่มีอะไรมากระทบ จนกระทั่งวันหนึ่งที่พวกเขาพังโดยไม่มีสัญญาณเตือน และทุกคนรอบข้างช็อคเพราะ "ไม่นึกว่าจะเป็นแบบนี้" ทำไม "คนแข็งแกร่ง" ถึงพังเงียบๆ? นักจิตวิทยาคลินิกอธิบายว่า คนที่ถูกมองว่าแข็งแกร่งมักพัฒนาสิ่งที่เรียกว่า "Emoti.. ดูเพิ่ม

ลองนึกถึงครั้งสุดท้ายที่คุณทำพลาด ไม่ว่าจะเป็นการพูดผิดในที่ประชุม ลืมนัดสำคัญ หรือทำงานออกมาไม่ดีอย่างที่หวัง เสียงในหัวพูดอะไรกับคุณ? ถ้าเสียงนั้นเป็นคำตำหนิที่รุนแรงชนิดที่คุณไม่มีทางใช้พูดกับเพื่อนสนิทในสถานการณ์เดียวกัน นั่นคือสัญญาณของ "Negative Self-Talk" หรือการพูดกับตัวเองในแง่ลบที่นักจิตวิทยากำลังเตือนว่ามันส่งผลร้ายต่อชีวิตมากกว่าที่คิด ลองนึกถึงครั้งสุดท้ายที่คุณทำพลาดอะไรบางอย่าง ไม่.. ดูเพิ่ม

"เคยมั้ยที่รู้สึกหม่นหมองอย่างไร้สาเหตุ? วิทยาศาสตร์ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาพิสูจน์แล้วว่า สำนวน 'กินอะไรก็เป็นอย่างนั้น' เป็นเรื่องจริงในระดับชีววิทยา การค้นพบเรื่อง Gut-Brain Axis หรือแกนเชื่อมโยงระหว่างลำไส้และสมอง กำลังเปลี่ยนวิธีที่การแพทย์มองความสัมพันธ์ระหว่างระบบย่อยอาหารและสภาวะทางอารมณ์ของมนุษย์" "กินอะไรก็เป็นอย่างนั้น" เคยถูกมองว่าเป็นแค่สำนวน แต่วิทยาศาสตร์ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาพิสูจน์แล.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยไหมครับ? ทำไมบางวันตื่นมาแล้วรู้สึก "สมองตื้อ" คิดอะไรไม่ออก หรือเพลียไปทั้งวัน ทั้งที่ก็นอนพอ ข้อมูลจากงานวิจัยด้านประสาทวิทยาชี้ชัดว่า 1 ชั่วโมงแรกหลังตื่นนอนคือช่วงเวลาตัดสินประสิทธิภาพของสมองทั้งวัน และนี่คือ 5 นิสัยอันตรายที่คุณควรเลิกทำทันทีครับ วันนี้ผม ไปเจอข้อมูลสำคัญจาก นักประสาทวิทยา (Neuroscientist) ที่ออกมาเตือนคนทั่วโลกให้ "เลิก" ทำ 5 อย่างนี้ในตอนเช้า เพราะมันคือการฆ่าสมองท.. ดูเพิ่ม

โดพามีน (Dopamine) คือสารเคมีในสมองที่ทำให้เรารู้สึกดี มีกำลังใจ และอยากลุกขึ้นทำอะไรบางอย่าง สมองจะหลั่งโดพามีนเวลาเราได้ทำสิ่งที่พึงพอใจ เช่น กินอาหารอร่อย ออกกำลังกาย หรือทำงานสำเร็จ จึงมักถูกเรียกว่า “สารแห่งความสุข” หรือสารในระบบรางวัลของสมอง ในมุมวิทยาศาสตร์ โดพามีนเป็นทั้งฮอร์โมนและสารสื่อประสาทที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมอารมณ์ การเคลื่อนไหว และสมาธิ ถ้าสมดุลของโดพามีนเสียไปอาจสั.. ดูเพิ่ม

สังคมไทยให้คะแนนสูงกับคนที่ “อดทน” “ไม่แสดงอาการ” และ “ยิ้มได้ทุกสถานการณ์” แต่มีหลักฐานทางการแพทย์ที่สะสมมาหลายสิบปีว่า ความสามารถในการซ่อนความเจ็บปวดทางอารมณ์ไม่ได้ทำให้มันหายไป มันแค่เปลี่ยนที่อยู่Alexithymia — เมื่อไม่รู้ว่าตัวเองรู้สึกอะไรนักจิตวิทยาคลินิกพบว่าคนจำนวนมากที่ “ดูเหมือนไม่เครียด” ไม่ได้เป็นเพราะพวกเขาจัดการอารมณ์ได้ดี แต่เพร.. ดูเพิ่ม