สุขภาพจิต

บางวันไม่ได้เหนื่อยแค่จากงาน แต่เหนื่อยจากเสียงแจ้งเตือน หน้าจอ รถติด และเรื่องเล็ก ๆ ที่เข้ามาไม่หยุด แปลกตรงที่แค่นั่งมองน้ำไหล ฟังเสียงฝน หรือเดินผ่านบึงในสวน ใจที่แน่นมาตลอดวันอาจค่อย ๆ เบาลงได้ ความรู้สึกแบบนี้เกี่ยวข้องกับแนวคิดที่เรียกว่า Blue Space หรือพื้นที่ที่มีน้ำเป็นส่วนสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นทะเล แม่น้ำ คลอง ทะเลสาบ บึงในสวนสาธารณะ อ่างเก็บน้ำ น้ำพุ หรือทางเดินริมน้ำในเมือง Blue Space ไม.. ดูเพิ่ม

เคยเผลอบ่นกับตัวเองตอนทำงาน หรือพูดทวนสิ่งที่ต้องทำแล้วกลัวคนอื่นมองแปลกไหม จริง ๆ แล้วการพูดคนเดียวไม่ได้แปลว่ามีปัญหาทางจิตเสมอไป ในหลายสถานการณ์ การพูดกับตัวเองเป็นแค่วิธีที่สมองใช้ช่วยจัดระเบียบความคิด เหมือนการเอาเรื่องในหัวออกมาวางข้างนอกให้เห็นชัดขึ้นกว่าเดิม เช่น ตอนกำลังหาของแล้วพูดว่า “กุญแจอยู่ไหนนะ” ตอนทำงานแล้วพูดว่า “ขั้นต่อไปต้องทำอะไร” หรือก่อนเจอเรื่องยากแ.. ดูเพิ่ม

เคยมีเพื่อนบางคนที่เมื่อก่อนอัปสตอรี่แทบทุกวัน กินอะไร ไปไหน เจอใคร ก็มีภาพขึ้นหน้าฟีดตลอด แต่วันหนึ่งกลับเงียบไปเฉย ๆ ไม่มีโพสต์ ไม่มีเช็กอิน ไม่มีรูปใหม่ เหลือแค่ชื่อบัญชีที่ยังอยู่ แต่เหมือนเจ้าตัวค่อย ๆ ถอยออกจากพื้นที่นั้นไปแล้ว พอทักไปถาม หลายคนก็ตอบสั้น ๆ ว่า “ไม่ได้เป็นอะไร แค่ไม่ค่อยอยากเล่นแล้ว” ฟังดูเหมือนเรื่องเล็ก แต่ความจริงอาจไม่ใช่แค่เบื่อแอปหรือเบื่อหน้าจออย่างเดียว ส.. ดูเพิ่ม

หลายคนไม่ได้เลิกใช้โซเชียลเพราะเกลียดเทคโนโลยี แต่เพราะเริ่มรู้สึกว่าโลกออนไลน์กินพลังมากเกินไป ทั้งข่าวที่ไหลไม่หยุด คลิปสั้นที่ดูต่อเนื่องแบบไม่รู้ตัว และความกดดันจากการเห็นชีวิตคนอื่นตลอดเวลา คำว่า “เหนื่อยกับโซเชียล” จึงไม่ใช่แค่ความเบื่อธรรมดา แต่เป็นความรู้สึกล้าที่เกิดจากการรับข้อมูล การเปรียบเทียบ และการพยายามตามโลกออนไลน์ให้ทันอยู่เสมอ องค์การอนามัยโลกฝั่งยุโรปรายงานในปี 2024.. ดูเพิ่ม

บางคนไม่ได้ไม่รู้สึก แต่เรียนรู้มานานว่าการแสดงความต้องการอาจทำให้ตัวเองเจ็บกว่าเดิม นี่คือเหตุผลที่คนบางกลุ่มในความสัมพันธ์อาจดูนิ่ง เฉย หรือถอยห่างทันทีเมื่อความใกล้ชิดเริ่มมากขึ้น ในทางจิตวิทยา รูปแบบนี้มักถูกพูดถึงในชื่อ Avoidant Attachment หรือความผูกพันแบบหลีกเลี่ยง หมายถึงแนวโน้มที่คนคนหนึ่งรู้สึกไม่สบายใจกับความใกล้ชิดทางอารมณ์ และพยายามรักษาระยะห่างเพื่อให้ตัวเองรู้สึกปลอดภัย แนวคิดเรื่อ.. ดูเพิ่ม

Dopamine Fasting ถูกพูดถึงบ่อยในฐานะวิธีพักสมองจากโซเชียล มือถือ เกม หรือสิ่งกระตุ้นรอบตัว แต่ประเด็นสำคัญคือ มันไม่ได้ทำให้สมอง “รีเซ็ตโดพามีน” แบบที่หลายคนเข้าใจ คำนี้ได้รับความนิยมมากขึ้นในกลุ่มคนทำงานสายเทคโนโลยีและคนที่รู้สึกว่าตัวเองถูกหน้าจอดึงความสนใจตลอดเวลา แนวคิดทั่วไปคือการเว้นระยะจากกิจกรรมที่ให้ความพึงพอใจเร็ว เช่น เลื่อนฟีดโซเชียล เช็กแจ้งเตือน เล่นเกม ช้อปปิงออนไลน์ หร.. ดูเพิ่ม

เคยเป็นไหมครับ เดินเข้าไปในห้องแล้วลืมว่าเข้ามาทำไม หยิบมือถือขึ้นมาเพื่อจะเช็กงาน แต่ไม่กี่นาทีต่อมากลับพบว่าตัวเองกำลังดูคลิปสั้นที่ไม่ได้เกี่ยวกับงานเลยแม้แต่นิดเดียว หลายคนเริ่มถามตัวเองว่า นี่เรา “ขี้ลืม” ขึ้นจริง ๆ หรือสมองแค่เหนื่อยจากการรับข้อมูลทั้งวันกันแน่ ช่วงหลังคำว่า Digital Detox ถูกพูดถึงมากขึ้น แต่หลายคนยังนึกภาพว่ามันคือการปิดมือถือ หายไปจากโลกออนไลน์ หรือใช้ชีวิตแบบ.. ดูเพิ่ม

Meditation มักถูกมองว่าเป็นเรื่องทางจิตวิญญาณหรือแฟชั่น Self-care แต่ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมานักประสาทวิทยาได้ใช้เทคโนโลยี fMRI และ EEG ศึกษาสมองของนักปฏิบัติสมาธิและพบหลักฐานที่ไม่สามารถโต้แย้งได้ว่าสมองเปลี่ยนแปลงจริงๆ ในระดับโครงสร้าง Richard Davidson และการค้นพบที่เปลี่ยนวงการ Richard Davidson นักประสาทวิทยาจาก University of Wisconsin ทำงานร่วมกับองค์ดาไลลามะในการศึกษาสมองของพระภิกษุที่ปฏิบัติสม.. ดูเพิ่ม

หลังเสียงระเบิดในเหมืองถ่านหิน Liushenyu เงียบลง สิ่งที่เหลืออยู่ไม่ได้มีแค่ซากอุโมงค์ คนเจ็บ และตัวเลขผู้เสียชีวิต ที่มณฑลซานซี ทางตอนเหนือของจีน ทีมแพทย์เริ่มดูแลผู้รอดชีวิตจากเหตุแก๊สระเบิดในเหมืองแห่งนี้ ทั้งร่างกายและสภาพจิตใจไปพร้อมกัน หลังอุบัติเหตุเมื่อช่วงค่ำวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 ทำให้มีผู้เสียชีวิต 82 ราย สูญหาย 2 ราย และบาดเจ็บ 128 ราย ตามรายงานของ China Daily และสำนักข่าวต่างประเทศหลา.. ดูเพิ่ม

เคยมีช่วงที่หัวเหมือนเปิดแท็บพร้อมกันสิบเรื่องไหม งานยังไม่เสร็จ มือถือเด้งไม่หยุด ใจเริ่มเต้นเร็ว แล้วรู้สึกเหมือนสมองกำลังวิ่งแข่งกับตัวเอง ในจังหวะแบบนั้น หลายคนพยายามบอกตัวเองให้ใจเย็น พยายามหยุดคิด หรือหาอะไรดูให้สมองเปลี่ยนเรื่อง แต่บางครั้งสิ่งที่ช่วยได้อาจเรียบง่ายกว่านั้นมาก คือการกลับมาอยู่กับลมหายใจของตัวเอง หนึ่งในเทคนิคที่ถูกพูดถึงบ่อยคือ Box Breathing หรือการหายใจแบบสี่จังหวะเท่ากัน.. ดูเพิ่ม

เวลาพูดถึง Digital Detox หลายคนอาจนึกถึงการลบแอป ปิดมือถือ หรือหายไปจากโลกออนไลน์หลายวัน แต่สิ่งที่งานวิจัยและบทความจาก Psyche ชวนมอง อาจไม่สุดโต่งขนาดนั้น คำถามสำคัญอาจไม่ใช่ว่า เราควรเลิกใช้เทคโนโลยีไปเลยหรือไม่ แต่อยู่ที่ว่า เราใช้อะไร ใช้อย่างไร และมันกำลังแย่งอะไรออกไปจากชีวิตประจำวันบ้าง เพราะในความเป็นจริง โทรศัพท์ไม่ได้เป็นปัญหาเสมอไป หลายคนยังต้องใช้มือถือทำงาน ติดต่อครอบครัว อ่านข่าว ใช.. ดูเพิ่ม

บางครั้งร่างกายอาจส่งสัญญาณมาก่อนที่เราจะอธิบายความรู้สึกของตัวเองได้เสียอีก ใจเต้นเร็ว หายใจถี่ ท้องปั่นป่วน กล้ามเนื้อตึง หรือรู้สึกเหมือนมีบางอย่างไม่ปกติ หลายคนอาจรีบตีความว่านี่คือความกังวล ความเครียด หรืออาการทางกายบางอย่าง แต่ในมุมของประสาทวิทยา สิ่งที่เกิดขึ้นอาจซับซ้อนกว่านั้น เพราะสมองไม่ได้แค่ “รับรู้” สัญญาณจากร่างกาย แต่กำลังแปลความหมายของมันอยู่ตลอดเวลา แนวคิดนี้เรียกว่า.. ดูเพิ่ม

หลายคนอาจเคยมีวันที่แทบไม่ได้ละสายตาจากหน้าจอเลย ตั้งแต่ประชุมออนไลน์ ตอบอีเมล เช็กแชต ไปจนถึงไถวิดีโอสั้นต่อเนื่องแบบไม่รู้ตัว พอเงยหน้าขึ้นมาอีกที อาจเพิ่งนึกได้ว่าลืมดื่มน้ำมาหลายชั่วโมง คอแห้ง ปวดหัว ตัวตึง หรือรู้สึกเหมือนเวลาหายไปทั้งบ่าย ทั้งที่ร่างกายยังนั่งอยู่ที่เดิม บทความจาก Psyche เรื่อง How to come back to your senses ชวนมองเรื่องนี้ในมุมที่น่าสนใจว่า ชีวิตที่ถูกพาเข้าไปอยู่ในหน้าจอ.. ดูเพิ่ม