จิตวิทยา

ถ้าพูดถึงเหตุการณ์ชวนงงที่หลายคนเคยเจอ คงหนีไม่พ้นการเดินเข้าไปในห้องด้วยความตั้งใจว่าจะหยิบของหรือทำอะไรบางอย่าง แต่พอถึงที่หมายกลับยืนคิดอยู่นาน เพราะจำไม่ได้ว่าตัวเองเดินมาทำไม ทั้งที่เมื่อไม่กี่วินาทีก่อนยังจำได้ชัดเจน ปรากฏการณ์นี้มีคำอธิบายทางจิตวิทยาที่เรียกว่า “Doorway Effect” หรือปรากฏการณ์การลืมเมื่อผ่านประตู ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนสถานที่และการทำงานของความจำในสมอง นักวิ.. ดูเพิ่ม

เสียงใสกังวานของกระดิ่งเล็กๆ ที่แขวนอยู่ตามหน้าบ้าน หรือเสียงกระดิ่งลมกระทบพลิ้วตามสายลม เป็นสิ่งที่หลายคนคุ้นเคยจนแทบไม่ได้สังเกต บางคนเชื่อว่าเสียงกังวานนี้สามารถเรียกโชคลาภ ดึงดูดทรัพย์สิน และปัดเป่าสิ่งไม่ดีออกไปได้ ทั้งที่ความจริงแล้วมันเป็นเพียงชิ้นส่วนของโลหะหรือแก้วธรรมดาที่กระทบกัน อะไรคือจุดเริ่มต้นที่เปลี่ยนเสียงของวัตถุธรรมดาให้กลายเป็นเครื่องรางที่ผู้คนมอบความหวังไว้ และแท้จริงแล้วเส.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ เคยเดินจากห้องนั่งเล่นไปหยิบของในครัว แต่พอถึงแล้วกลับนึกไม่ออกไหมว่าจะหยิบอะไร งานทดลองเรื่องความจำพบว่า การเปลี่ยนจากห้องหนึ่งไปอีกห้องทำให้การจำสิ่งของบางอย่างสะดุดได้ แต่งานนี้วัดความจำในสถานการณ์ทดลอง จึงไม่ได้แปลว่าทุกครั้งที่เราลืมในชีวิตจริงเกิดจากประตู นักวิจัย Radvansky, Krawietz และ Tamplin รายง.. ดูเพิ่ม

👻 ความกลัวเป็นความรู้สึกที่ไม่น่าพิสมัย แต่ทำไมคนจำนวนมากถึงชอบดูหนังสยองขวัญ? งานวิจัยจิตวิทยาบอกว่าไม่ใช่เพราะคนชอบทรมานตัวเอง แต่เพราะสมองและร่างกายได้อะไรบางอย่างจากความกลัวที่ “รู้ว่าปลอดภัย” บทนี้ผมสรุป 6 เหตุผลที่วิทยาศาสตร์อธิบายไว้ พร้อมข้อควรระวังครับ 1. ความตื่นเต้นที่ปลอดภัย (Benign Masochism) นักจิตวิทยา Paul Rozin อธิบายว่าคนชอบประสบการณ์ที่ร่างกายรู้สึกว่า “อันตราย.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ถ้าเห็น 11:11 บนนาฬิกา 24 ชั่วโมง เวลานั้นมีอยู่เพียงหนึ่งนาทีจากทั้งวัน หรือ 1 ใน 1,440 นาที คิดเป็นประมาณ 0.069% ต่อการสุ่มมองหนึ่งครั้ง ตัวเลขนี้อธิบายโอกาสตามคณิตศาสตร์ แต่ความรู้สึกว่าเจอเวลานี้บ่อยมีเรื่องความสนใจและความจำเข้ามาเกี่ยวด้วย สถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีแห่งสหรัฐฯ (NIST) ระบุว่า 1 วันมี 1,4.. ดูเพิ่ม

บทความ ความจริงกับความรู้สึกคิดไปเองกับความหลอนจากความกลัว 3 อย่างนี้หน้าตาเหมือนกันมาก จนเราแยกไม่ออก แต่ทำร้ายเราไม่เท่ากัน 1. ความจริง = สิ่งที่เกิดขึ้นจริง มีหลักฐาน ความจริงคือสิ่งที่กล้องวงจรปิดเห็น เช่น เขาอ่านไลน์แต่ไม่ตอบ เจ้านายเรียกไปคุย หมอบอกว่าต้องตรวจเพิ่ม เงินในบัญชีเหลือ 200 บาท ความจริงมักสั้น ตรง และไม่ดราม่า มันแค่เกิดขึ้นแล้วจบ แต่สมองเราไม่ยอมให้จบแค่นั้น 2. ความรู้สึกคิดไปเอ.. ดูเพิ่ม

👻 ความกลัวเป็นความรู้สึกที่ไม่น่าพิสมัย แต่ทำไมคนจำนวนมากถึงชอบดูหนังสยองขวัญ? งานวิจัยจิตวิทยาบอกว่าไม่ใช่เพราะคนชอบทรมานตัวเอง แต่เพราะสมองและร่างกายได้อะไรบางอย่างจากความกลัวที่ “รู้ว่าปลอดภัย” บทนี้ผมสรุป 6 เหตุผลที่วิทยาศาสตร์อธิบายไว้ พร้อมข้อควรระวังครับ 1. ความตื่นเต้นที่ปลอดภัย (Benign Masochism) นักจิตวิทยา Paul Rozin อธิบายว่าคนชอบประสบการณ์ที่ร่างกายรู้สึกว่า “อันตราย.. ดูเพิ่ม

เมื่อเราเกิดอาการตึงเครียด ร่างกายจะตื่นตัวตามธรรมชาติ อัตราการเต้นของหัวใจเพิ่มขึ้น ความดันโลหิตสูงขึ้น และรูม่านตาขยายออก ในกรณีฉุกเฉิน ร่างกายของเราจะพร้อมสําหรับการเคลื่อนไหวเพื่อให้เรารับมือได้อย่างทันท่วงที ในยุคที่มนุษยชาติยังคงอาศัยอยู่ในป่า จําเป็น ต้องมีปฏิกิริยาตอบสนองต่อความอันตรายต่างๆ เพื่อระมัดระวังตัว หากไม่รีบตรวจสอบว่าสัตว์ร้ายกําลังใกล้เข้ามาและรีบวิ่งหนีอาจถึงแก่ชีวิตได้ ปฏิกิ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th คืนหนึ่งคุณตั้งใจจะดูโทรศัพท์แค่ไม่กี่นาที แต่กลับเจอคลิปคนพูดจาเหยียดหยาม โพสต์ที่บิดเรื่องจนชวนหงุดหงิด หรือคอมเมนต์ที่เหมือนจงใจให้คนตีกัน คุณรู้ว่าเนื้อหานั้นน่ารำคาญ แต่แทนที่จะปิดกลับเลื่อนลงไปอ่านต่อ แล้วเผลอพิมพ์ตอบด้วยอารมณ์ พฤติกรรมแบบนี้มีชื่อเรียกที่เริ่.. ดูเพิ่ม

ทุกครั้งที่ใกล้วันหวยออก เรามักเห็นผู้คนเลือกซื้อลอตเตอรี่ บางคนเลือกจากเลขวันเกิด บางคนตามเลขทะเบียนรถหรือความฝัน ขณะที่บางคนซื้อเลขเดิมเป็นประจำ แม้จะรู้ดีว่าไม่มีใครรับประกันได้ว่าจะถูกรางวัล คำถามจึงไม่ใช่แค่ว่า “ทำไมคนถึงซื้อหวย” แต่คืออะไรทำให้ความหวังเล็ก ๆ จากตัวเลขไม่กี่ตัว ยังคงมีความหมายกับผู้คนจำนวนมาก 1. เพราะความหวังทำให้เราจินตนาการถึงชีวิตที่เปลี่ยนไป สำหรับผู้ซื้อบางค.. ดูเพิ่ม

🧠 จิตวิทยา: ทำไมคนถึงกล้าเกรียน/รังแกกันในโซเชียลมีเดีย 1️⃣ ผลกระทบของ "ความไม่ระบุตัวตน" และ "ระยะทาง" ในโลกออนไลน์ เรามักไม่ต้องเผชิญหน้ากันโดยตรง → รู้สึกว่าตัวเองซ่อนอยู่ได้ดี ไม่เห็นอารมณ์/ใบหน้าของอีกฝ่าย จึงลดความเห็นอกเห็นใจลงอย่างมาก และคิดว่าการกระทำจะไม่มีผลกลับมาหาตัวเอง เรียกว่า ผลกระทบของอินเทอร์เน็ตที่เป็นเกราะกำบัง 2️⃣ ความรู้สึกไร้อำนาจในชีวิตจริง บางคนรู้สึกอ่อนแอ ถูกมองข้า.. ดูเพิ่ม

ประเด็นสำคัญ ผู้ที่ใช้เทคนิค Gaslighting จะบิดเบือนความเป็นจริงของคุณเพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจ โดยมักใช้การกล่าวโทษ การปฏิเสธ และการพลิกผัน Gaslighting สามารถขัดขวางการไตร่ตรองตนเอง บั่นทอนความมั่นใจและความทรงจำ ผู้ที่ใช้เทคนิค Gaslighting จะใช้ประโยชน์จากความต้องการการยอมรับของคุณ การยอมรับตนเองจะช่วยปกป้องความเป็นอิสระและสุขภาวะของคุณ หากคุณมี 3 วิธีที่จะหยุดยั้งไม่ให้คนที่พยายามปั่นหัวคุณ (Gaslig.. ดูเพิ่ม

ประเด็นสำคัญ Gaslighting (แก๊สไลท์ติ้ง) คือเทคนิคการปั่นหัวหรือบิดเบือนความจริงเพื่อควบคุมอีกฝ่าย ซึ่งมักพบในความสัมพันธ์แบบคนรัก โดยทำให้บุคคลนั้นเกิดความไม่เชื่อมั่นในประสบการณ์หรือการรับรู้ของตนเอง รูปแบบความสัมพันธ์ภายในครอบครัวก็อาจเข้าข่าย Gaslighting ได้เช่นกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากพฤติกรรมดังกล่าวเกิดขึ้นตั้งแต่ช่วงวัยเด็กและดำเนินต่อเนื่องมาจนถึงวัยผู้ใหญ่ การตระหนักรู้ถึงรูปแบบพฤติกรรม G.. ดูเพิ่ม

ประเด็นสำคัญ งานวิจัยชี้ว่า สมองมักจะทำให้สิ่งที่คุณเชื่อเกี่ยวกับตัวเองกลายเป็นความจริง การเติบโตมาโดยถูกละเลยทางอารมณ์จะสร้างความเชื่อเกี่ยวกับคุณค่าในตัวเองขึ้นมา แม้จะไม่มีใครเคยพูดเรื่องนี้ออกมาตรงๆ ก็ตาม สมองจะทำงานตามข้อมูลที่ได้รับ และคุณสามารถเริ่มป้อนข้อมูลชุดใหม่ให้กับมันได้ ด้วยองค์ความรู้ที่ผสานกันระหว่างจิตวิทยา วิทยาศาสตร์การแพทย์ และประสาทวิทยาศาสตร์ ทำให้เรามีความเข้าใจเกี่ยวกับจ.. ดูเพิ่ม

แบบฝึกหัดเพื่อปลดปล่อยความเจ็บปวดทางอารมณ์ การจัดการกับความเจ็บปวดทางอารมณ์เป็นเรื่องที่เจ็บปวด แต่ก็มีหนทางที่จะก้าวผ่านมันไปได้ ความเจ็บปวดทางอารมณ์ที่เกิดขึ้นในช่วงต้นของชีวิต (อันเนื่องมาจากความเชื่อ ความคิด อารมณ์ และสถานการณ์ทางสังคม) มักจะไปสะสมอยู่ในร่างกาย ส่งผลให้เกิดปัญหาสุขภาพจิต อาการเจ็บปวดทางกาย หรือแม้กระทั่งการเจ็บป่วย (Van Der Kolk, 2003) โชคดีที่มีหลักฐานที่น่าเชื่อถือบ่งชี้ว่า .. ดูเพิ่ม

ไม่ใช่เรื่องแปลกเลยที่ผู้คนจะชื่นชอบเพลงที่มีจังหวะสนุกสนานและให้ความรู้สึกดี เช่น เพลง "Happy" ของ Pharrell Williams, "All About That Bass" ของ Meghan Trainor หรือ "Yellow Submarine" ของวง The Beatles แต่สิ่งที่น่าประหลาดใจกลับเป็นความนิยมที่ยังคงอยู่ของเพลงเศร้าต่างๆ เช่น "Dance with My Father" ของ Luther Vandross, "I’m So Lonesome I Could Cry" ของ Hank Williams หรือ "Because of You" ของ .. ดูเพิ่ม

ท่ามกลางตึกระฟ้าศูนย์กลางการเงินระดับโลกและห้างสรรพสินค้าหรูหราของเกาะฮ่องกง เสียงรองเท้าเก่าฟาดกระหน่ำลงบนหุ่นกระดาษดัง "เพียะ เพียะ เพียะ" ก้องสะท้อนอยู่ใต้สะพานลอยคอนกรีต สลับกับเสียงบริกรรมคาถาสาปแช่งภาษากวางตุ้งอย่างดุดัน ภาพความขัดแย้งนี้ไม่ใช่เพียงการทำไสยศาสตร์พื้นบ้านที่งมงาย แต่เบื้องหลังพิธีกรรม "ตีเสี่ยวเหริน" หรือ "การตีคนชั่ว" ซ่อนกลไกทางสังคมและเครื่องมือเยียวยาจิตใจที่คนตัวเล็กตัว.. ดูเพิ่ม

บางครั้งเรื่องก็เริ่มจากอะไรเล็กมาก เดินผ่านร้านแล้วได้ยินเพลงแค่ไม่กี่วินาที เห็นประโยคหนึ่งที่ทำให้นึกถึงเนื้อร้อง หรือไม่ได้เปิดเพลงอะไรเลย แต่จู่ ๆ ท่อนเดิมก็โผล่ขึ้นมาในหัว แล้วมันก็เล่นซ้ำ ซ้ำอีก และซ้ำแบบที่เราก็ไม่ได้สั่งให้สมองเปิดเพลงนั้นขึ้นมาเสียด้วย ปรากฏการณ์นี้มีชื่อทางวิชาการว่า Involuntary Musical Imagery หรือ INMI และในภาษาทั่วไปมักเรียกว่า earworm — เพลงติดหัว แต่ทำไมสมอง.. ดูเพิ่ม

เคยไหม เลือกเลขไว้ชุดหนึ่ง แล้วผลออกมาใกล้เสียจนรู้สึกว่า “อีกนิดเดียวเอง… งวดหน้ามันอาจมา” ความรู้สึกแบบนี้น่าสนใจตรงที่ สำหรับคนเล่นหวย คำว่า “เกือบ” สามารถมีน้ำหนักทางความรู้สึกมากกว่าการพลาดแบบห่าง ๆ ทั้งที่ในแง่ผลลัพธ์ ทั้งสองกรณีก็คือ ไม่ได้รางวัลเหมือนกัน ทำไมคำว่า “เกือบ” ถึงทำให้เรารู้สึกไม่เหมือนการพลาดทั่วไป? ในงานวิจัยเกี่ยวกับการพนันมีแนวคิด.. ดูเพิ่ม