ถูกหวยรางวัลใหญ่ ชีวิตคู่อาจเปลี่ยน ? งานวิจัยสวีเดนพบ ผู้หญิงเสี่ยงหย่าเพิ่มช่วงแรก ขณะที่ผู้ชายแต่งงานมากขึ้น

การถูกลอตเตอรี่รางวัลใหญ่เป็นความฝันของใครหลายคน เพราะเงินก้อนโตอาจช่วยปลดหนี้ ซื้อบ้าน สร้างความมั่นคง และทำให้ครอบครัวมีชีวิตที่สะดวกสบายขึ้น แต่ใครจะคิดว่าโชคลาภที่ควรนำความสุขมาให้ อาจกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของชีวิตคู่ได้เช่นกัน

งานวิจัยจากประเทศสวีเดนพบข้อค้นพบที่น่าสนใจว่า การได้รับเงินรางวัลลอตเตอรี่จำนวนมากอาจส่งผลต่อการตัดสินใจเรื่องความสัมพันธ์แตกต่างกันระหว่างผู้หญิง   และผู้ชาย โดยผู้หญิงที่แต่งงานแล้วมีความเสี่ยงหย่าร้างเพิ่มขึ้นในช่วงแรกหลังได้รับเงิน ขณะที่ผู้ชายที่ยังไม่ได้แต่งงานกลับมีแนวโน้มเข้าสู่ชีวิตสมรสมากขึ้น

ผลการศึกษานี้ทำให้เกิดคำถามว่า เมื่อคนคนหนึ่งมีเงินมากขึ้นอย่างกะทันหัน ความสัมพันธ์ที่มีอยู่จะเปลี่ยนไปอย่างไร และเหตุใดเงินก้อนเดียวกันจึงอาจนำไปสู่การตัดสินใจที่แตกต่างกันระหว่างชาย และหญิง ?

งานวิจัยสวีเดนศึกษาผู้ถูกรางวัลลอตเตอรี่เกือบ 77,000 คน

งานวิจัยชื่อ “Fortunate Families? The Effects of Wealth on Marriage and Fertility” จัดทำโดย David Cesarini, Erik Lindqvist, Robert Östling และ Anastasia Terskaya เผยแพร่เป็นเอกสารวิจัยของ National Bureau of Economic Research (NBER) ในปี 2023 ก่อนมีการเผยแพร่ในวารสาร Journal of Human Resources ในปี 2026

นักวิจัยศึกษาข้อมูลผู้เล่นลอตเตอรี่ชาวสวีเดนเกือบ 77,000 คน โดยเปรียบเทียบผลลัพธ์ของผู้เล่นที่ได้รับเงินรางวัลแตกต่างกัน แม้จะอยู่ในระบบการจับสลากที่มีโอกาสถูกรางวัลตามเงื่อนไขเดียวกัน

จุดสำคัญคือ การได้รับเงินรางวัลจากลอตเตอรี่ทำให้นักวิจัยสามารถศึกษาผลของความมั่งคั่งที่เพิ่มขึ้นอย่างฉับพลันได้ โดยไม่ต้องอาศัยการเปรียบเทียบคนรวยกับคนจนที่อาจมีพื้นฐานชีวิตแตกต่างกันตั้งแต่แรก จากนั้นจึงติดตามข้อมูลด้านการแต่งงาน การหย่าร้าง และการมีบุตรของผู้ถูกรางวัลในช่วงเวลาประมาณ 2 ปี 5 ปี  และ 10 ปีหลังได้รับเงินรางวัล โดยกลุ่มตัวอย่างที่ใช้วิเคราะห์มีอายุ 18–44 ปีในช่วงที่ถูกรางวัล

ผลการศึกษาพบว่า ความมั่งคั่งที่เพิ่มขึ้นอาจเกี่ยวข้องกับการตัดสินใจสร้างครอบครัว และการยุติความสัมพันธ์ แต่ผลลัพธ์แตกต่างกันตามเพศ และสถานภาพสมรส

ผู้หญิงที่แต่งงานแล้วมีความเสี่ยงหย่าเพิ่มขึ้นเกือบ 2 เท่าในช่วงแรก

หนึ่งในข้อค้นพบที่ได้รับความสนใจมากที่สุดคือ ผู้หญิงที่แต่งงานแล้ว และได้รับเงินรางวัลจำนวนมาก มีความเสี่ยงหย่าร้างเพิ่มขึ้นในช่วงระยะสั้นหลังได้รับเงิน

นักวิจัยประเมินว่า เมื่อผู้หญิงได้รับเงินรางวัลเพิ่มขึ้น 1 ล้านโครนาสวีเดน ความเสี่ยงหย่าร้างภายในช่วง 2 ปีเพิ่มขึ้นประมาณ 3.7 จุดเปอร์เซ็นต์ เมื่อเทียบกับความเสี่ยงพื้นฐานของกลุ่มตัวอย่างที่อยู่ประมาณ 4% ตัวเลขดังกล่าวจึงเทียบได้กับการเพิ่มขึ้นเกือบ 2 เท่าในเชิงสัดส่วน

อย่างไรก็ตาม ต้องทำความเข้าใจว่า 3.7 จุดเปอร์เซ็นต์เป็นการเปลี่ยนแปลงของความเสี่ยง ไม่ใช่หมายความว่าผู้หญิงที่ถูกหวยทุกคนจะมีโอกาสหย่าเกือบ 2 เท่าหรือมีโอกาสหย่าถึง 50%

นอกจากนี้ ผลกระทบไม่ได้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอดระยะเวลาที่ติดตาม โดยความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นเด่นชัดในช่วงแรก และมีแนวโน้มลดลงเมื่อเวลาผ่านไป ในระยะยาวประมาณ 10 ปี ผลการประเมินใกล้เคียงกับศูนย์ นักวิจัยจึงเสนอความเป็นไปได้ว่า เงินก้อนใหญ่ไม่ได้จำเป็นต้องสร้างปัญหาใหม่ให้ชีวิตคู่ แต่อาจช่วยเร่งให้ความสัมพันธ์ที่มีแนวโน้มจะสิ้นสุดลงอยู่ก่อนแล้วจบลงเร็วขึ้น

เหตุใดการมีเงินมากขึ้นจึงอาจทำให้ผู้หญิงบางคนตัดสินใจหย่า ?

คำอธิบายหนึ่งที่นักวิจัยเสนอคือ ความมั่นคงทางการเงินอาจเพิ่มอิสระในการตัดสินใจให้กับผู้หญิงบางคน โดยเฉพาะผู้ที่มีรายได้น้อยกว่าคู่สมรสหรือพึ่งพารายได้จากอีกฝ่าย

ในบางความสัมพันธ์ แม้จะมีปัญหาสะสมมานาน แต่การแยกทางอาจเป็นเรื่องยาก เพราะต้องคำนึงถึงค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน ที่อยู่อาศัย การเลี้ยงดูบุตร และความมั่นคงทางเศรษฐกิจหลังหย่าร้าง เมื่อได้รับเงินก้อนใหญ่ บุคคลที่เคยมีข้อจำกัดทางการเงินอาจมีทรัพยากรเพียงพอสำหรับเริ่มต้นชีวิตใหม่ จึงสามารถตัดสินใจเกี่ยวกับความสัมพันธ์ได้อย่างเป็นอิสระมากขึ้น

งานวิจัยยังเสนอคำอธิบายที่เกี่ยวข้องกับการแบ่งทรัพย์สินหลังหย่าร้างในสวีเดน โดยพบว่าข้อตกลงการหย่าร้างมักเอื้อประโยชน์ให้คู่สมรสที่มีความมั่งคั่งมากกว่า ซึ่งอาจเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจของผู้ได้รับเงินรางวัล

อย่างไรก็ตาม ทั้งหมดนี้เป็นคำอธิบาย และการตีความจากกรอบเศรษฐศาสตร์ ไม่ใช่ข้อพิสูจน์ว่าผู้หญิงทุกคนที่หย่าหลังถูกรางวัลเคยมีชีวิตคู่ที่ไม่มีความสุขหรือมีปัญหาภายในครอบครัวแบบเดียวกัน

ผู้ชายโสดกลับมีแนวโน้มแต่งงานมากขึ้นหลังได้รับเงินก้อนใหญ่

ผลการศึกษาในกลุ่มผู้ชายมีทิศทางแตกต่างออกไป โดยพบว่า ผู้ชายที่ยังไม่ได้แต่งงาน และได้รับเงินรางวัลจำนวนมาก มีแนวโน้มเข้าสู่การสมรสเพิ่มขึ้นในช่วงหลายปีหลังถูกรางวัล

นักวิจัยประเมินว่า เงินรางวัลที่เพิ่มขึ้น 1 ล้านโครนาสวีเดนสัมพันธ์กับความน่าจะเป็นในการแต่งงานภายใน 5 ปีที่เพิ่มขึ้นประมาณ 4.7 จุดเปอร์เซ็นต์ในกลุ่มผู้ชายที่ยังไม่ได้แต่งงาน ผลดังกล่าวอาจสะท้อนว่า ความมั่นคงทางการเงินช่วยเพิ่มความพร้อมในการสร้างครอบครัว ไม่ว่าจะเป็นการจัดหาที่อยู่อาศัย การวางแผนอนาคตหรือการรับผิดชอบค่าใช้จ่ายร่วมกัน

สำหรับผู้ชายที่แต่งงานแล้ว งานวิจัยยังพบแนวโน้มว่า ความมั่งคั่งที่เพิ่มขึ้นสัมพันธ์กับความเสี่ยงหย่าร้างที่ลดลง แต่ควรตีความอย่างระมัดระวัง เนื่องจากผลทางสถิติไม่ได้ชัดเจนในทุกช่วงเวลาที่ศึกษา

เงินรางวัลยังสัมพันธ์กับการมีบุตรของผู้ชายที่เพิ่มขึ้น

นอกจากเรื่องการแต่งงานแล้ว งานวิจัยยังศึกษาผลของเงินรางวัลต่อการมีบุตรด้วยผลการวิเคราะห์พบว่า ผู้ชายที่ได้รับเงินรางวัลจำนวนมากมีจำนวนบุตรหลังได้รับรางวัลเพิ่มขึ้น โดยแนวโน้มดังกล่าวอาจเกี่ยวข้องกับความพร้อมในการสร้างครอบครัว และการเปลี่ยนแปลงสถานภาพสมรส

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรตีความว่าเงินเป็นปัจจัยเดียวที่ทำให้คนตัดสินใจมีลูก เพราะการวางแผนครอบครัวยังเกี่ยวข้องกับอายุ สุขภาพ ความต้องการส่วนตัว และความพร้อมของคู่รักด้วย ในกลุ่มผู้หญิง งานวิจัยไม่ได้พบหลักฐานชัดเจนว่าเงินรางวัลทำให้จำนวนบุตรเพิ่มขึ้นในลักษณะเดียวกับผู้ชาย

ผู้หญิงโสดที่ถูกลอตเตอรี่มีโอกาสแต่งงานเพิ่มขึ้นหรือไม่ ?

อีกประเด็นที่น่าสนใจคือ ผลการศึกษาไม่ได้พบหลักฐานชัดเจนทางสถิติว่า การได้รับเงินรางวัลจำนวนมากทำให้ผู้หญิงที่ยังไม่ได้แต่งงานมีแนวโน้มแต่งงานเพิ่มขึ้นหรือลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ผลดังกล่าวแตกต่างจากกลุ่มผู้ชายโสดที่พบความสัมพันธ์ระหว่างเงินรางวัลกับโอกาสแต่งงานที่เพิ่มขึ้น

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรสรุปว่าผู้หญิงที่มีเงินไม่ต้องการแต่งงานหรือผู้ชายตัดสินใจแต่งงานเพียงเพราะมีฐานะดีขึ้น เพราะงานวิจัยศึกษาผลลัพธ์โดยรวมในกลุ่มตัวอย่าง ไม่ได้วัดแรงจูงใจส่วนตัวของผู้ถูกรางวัลแต่ละคนโดยตรง

คู่รักถูกหวย 148.6 ล้านปอนด์ ก่อนแยกทางกันเพียง 15 เดือน

นอกเหนือจากงานวิจัย ยังมีกรณีของผู้ถูกรางวัลลอตเตอรี่รายใหญ่ในต่างประเทศที่ได้รับความสนใจจากสื่อ

กรณีหนึ่งคือ Adrian และ Gillian Bayford คู่สามีภรรยาชาวอังกฤษ ซึ่งถูกรางวัล EuroMillions มูลค่า 148.6 ล้านปอนด์ในเดือนสิงหาคม 2012

ก่อนถูกรางวัล ทั้งคู่ใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย โดย Adrian ทำธุรกิจร้านจำหน่ายแผ่นเสียง และเครื่องดนตรีมือสอง ส่วน Gillian ทำงานเป็นผู้ช่วยดูแลผู้ป่วยในโรงพยาบาล

หลังได้รับเงินรางวัลมหาศาล ทั้งคู่กลายเป็นข่าวใหญ่ของสหราชอาณาจักร แต่ในเดือนพฤศจิกายน 2013 หรือประมาณ 15 เดือนหลังถูกรางวัล มีการประกาศว่าชีวิตสมรสของทั้งคู่สิ้นสุดลง และแยกทางกัน

กรณีนี้เป็นเหตุการณ์จริงที่สื่ออังกฤษรายงาน แต่ไม่สามารถใช้ยืนยันได้ว่าเงินรางวัลเป็นสาเหตุโดยตรงของการหย่าร้าง เพราะรายละเอียดความสัมพันธ์ และเหตุผลส่วนตัวของทั้งคู่ไม่ได้รับการเปิดเผยทั้งหมด

อีกคู่ถูกรางวัล 161 ล้านปอนด์ ก่อนประกาศหย่าหลังผ่านไป 8 ปี

อีกกรณีคือ Colin และ Christine Weir คู่สามีภรรยาชาวสกอตแลนด์ ซึ่งถูกรางวัล EuroMillions มูลค่า 161 ล้านปอนด์ในปี 2011

ทั้งคู่ใช้ชีวิตสมรสร่วมกันมานานกว่า 30 ปี  และมีบุตรที่เติบโตเป็นผู้ใหญ่แล้ว 2 คน ก่อนประกาศความตั้งใจที่จะหย่าร้างกันด้วยดีในเดือนเมษายน 2019 

ตามรายงานข่าว ทั้งคู่ระบุว่า ได้แยกกันอยู่มาระยะหนึ่งแล้วก่อนประกาศเรื่องการหย่าร้าง แม้เหตุการณ์จะเกิดขึ้นหลังจากได้รับเงินรางวัลมหาศาล แต่ก็ไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะสรุปว่า เงินเป็นสาเหตุของการแยกทาง กรณีนี้จึงควรใช้เป็นเพียงตัวอย่างประกอบเรื่องราว ไม่ใช่ข้อพิสูจน์ทางวิชาการ

หากคู่รักถูกหวยรางวัลใหญ่ ควรจัดการเงินอย่างไรไม่ให้กระทบชีวิตคู่ ?

การได้รับเงินจำนวนมากอย่างกะทันหันอาจทำให้ต้องตัดสินใจหลายเรื่องพร้อมกัน ทั้งการใช้จ่าย การลงทุน การซื้อทรัพย์สิน และการช่วยเหลือครอบครัว หากไม่มีการพูดคุยกันให้ชัดเจน ความเห็นที่แตกต่างกันอาจกลายเป็นความขัดแย้งได้

คู่รักที่ได้รับเงินก้อนใหญ่จึงควรให้ความสำคัญกับการวางแผนร่วมกัน เช่น

• พูดคุยเรื่องเป้าหมายทางการเงิน กำหนดให้ชัดว่าจะนำเงินไปใช้เพื่ออะไร เช่น ปลดหนี้ ซื้อบ้าน ลงทุนหรือเก็บออม
• ไม่รีบตัดสินใจใช้เงินก้อนใหญ่ ควรศึกษาข้อมูล และประเมินความเสี่ยงก่อนซื้อทรัพย์สินหรือลงทุน
• เคารพความเป็นอิสระของกันและกัน ไม่ใช้เงินเป็นเครื่องมือควบคุมหรือบังคับการตัดสินใจของคู่สมรส
• วางแผนเรื่องทรัพย์สิน และกฎหมาย ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ เพื่อทำความเข้าใจสิทธิ ภาระภาษี และการจัดการทรัพย์สิน
• ดูแลความสัมพันธ์ควบคู่กับการเงิน ให้ความสำคัญกับการสื่อสาร ความไว้วางใจ และการแบ่งความรับผิดชอบภายในครอบครัว

ทั้งนี้ หากความสัมพันธ์มีปัญหาความรุนแรง การควบคุมทางการเงินหรือความไม่ปลอดภัย การรักษาชีวิตคู่ไว้ไม่ควรสำคัญกว่าความปลอดภัย และสิทธิในการตัดสินใจของแต่ละคน

สรุป ถูกหวยรางวัลใหญ่ ทำให้ผู้หญิงมีโอกาสหย่ามากขึ้นจริงหรือไม่ ?

งานวิจัยจากสวีเดนพบว่า ผู้หญิงที่แต่งงานแล้ว และได้รับเงินรางวัลลอตเตอรี่จำนวนมากมีความเสี่ยงหย่าร้างเพิ่มขึ้นในช่วง 2 ปีแรก โดยเงินรางวัลที่เพิ่มขึ้น 1 ล้านโครนาสวีเดนสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นประมาณ 3.7 จุดเปอร์เซ็นต์หรือเกือบ 2 เท่าของความเสี่ยงพื้นฐาน แต่ผลดังกล่าวมีแนวโน้มลดลงเมื่อเวลาผ่านไป

ในทางกลับกัน ผู้ชายที่ยังไม่ได้แต่งงานมีแนวโน้มแต่งงานเพิ่มขึ้นหลังได้รับเงินรางวัล และงานวิจัยยังพบความสัมพันธ์ระหว่างความมั่งคั่งที่เพิ่มขึ้นกับจำนวนบุตรหลังได้รับรางวัลที่เพิ่มขึ้นในกลุ่มผู้ชาย ข้อค้นพบนี้สะท้อนว่า เงินไม่ได้มีผลต่อชีวิตเพียงด้านการบริโภคหรือความมั่นคงทางเศรษฐกิจเท่านั้น แต่อาจเกี่ยวข้องกับอิสระในการตัดสินใจ และการสร้างครอบครัวด้วย

อย่างไรก็ตาม งานวิจัยศึกษาผู้เล่นลอตเตอรี่ในประเทศสวีเดน ซึ่งมีบริบททางสังคม และกฎหมายแตกต่างจากประเทศไทย จึงไม่ควรนำตัวเลขดังกล่าวไปใช้ทำนายโอกาสหย่าร้างของคู่รักไทยโดยตรง ท้ายที่สุดแล้ว การถูกหวยอาจเปลี่ยนฐานะทางการเงินได้ในชั่วข้ามคืน แต่การรักษาความสัมพันธ์ให้ยืนยาวยังต้องอาศัยความเข้าใจ การสื่อสาร และการตัดสินใจร่วมกันของคนสองคน