1672 คือเลขอะไร? ย้อนดู “ลอตเตอรี่ใบแรกของไทย” เมื่อ 150 ปีก่อน

1672 คือเลขอะไร? ย้อนดู “ลอตเตอรี่ใบแรกของไทย” เมื่อ 150 ปีก่อน

        ลองนึกภาพว่า ถ้าวันนี้เราย้อนเวลากลับไปสยามเมื่อกว่า 150 ปีก่อน แล้วถามคนแถวนั้นว่า “งวดนี้เลขอะไรออก?” หลายคนอาจไม่เข้าใจคำถามด้วยซ้ำ

เพราะ ลอตเตอรี่แบบที่เราเห็นกันทุกวันนี้ยังไม่มีอยู่เลย

แต่ในปี พ.ศ. 2417 สมัยรัชกาลที่ 5 สิ่งที่เรียกว่า “ลอตเตอรี่” ได้ถือกำเนิดขึ้นเป็นครั้งแรกในประเทศไทย และตัวเลขที่ถูกบันทึกไว้ในฐานะรางวัลสูงสุดของการออกครั้งนั้นก็คือ 1672

        ที่น่าสนใจกว่านั้นคือ ลอตเตอรี่ชุดแรกไม่ได้เกิดขึ้นเพราะรัฐต้องการสร้างหวยให้ประชาชนเล่นเป็นประจำ แต่มีที่มาจากงานแสดงสินค้าและความพยายามช่วยเหลือพ่อค้าต่างชาติที่นำสินค้ามาจัดแสดงใน “โรงมิวเซียม” ที่ตึกคองคาเดีย ภายในพระบรมมหาราชวัง ซึ่งปัจจุบันคือบริเวณศาลาสหทัยสมาคม

        สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลระบุว่า พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้กรมทหารมหาดเล็กออกลอตเตอรี่ โดยมี เฮนรี อาลบาสเตอร์ (Henry Alabaster) ชาวอังกฤษ เป็นผู้ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการตามรูปแบบยุโรป

ลอตเตอรี่ยุคแรกไม่ได้มี 6 หลัก

ถ้าเห็นสลากในปัจจุบันที่เป็นตัวเลข 6 หลักแล้วคุ้นตา ต้องบอกว่า ลอตเตอรี่ใบแรกของไทยหน้าตาและระบบแตกต่างออกไปมาก

มีการพิมพ์สลากประมาณ 20,000 ฉบับ ราคา ฉบับละ 1 ตำลึง หรือ 4 บาทในระบบเงินสมัยนั้น และใช้หมายเลขเพียง 4 หลัก ไม่ใช่ 6 หลักแบบปัจจุบัน

ผลรางวัลที่มีการบันทึกไว้คือ

🏆 รางวัลที่ 1 — 1672
🥈 รางวัลที่ 2 — 1425
🥉 รางวัลที่ 3 — 3662

 

ข้อมูลประวัติศาสตร์ระบุว่ารางวัลเดิมกำหนดไว้ที่ 100 ชั่ง, 50 ชั่ง และ 25 ชั่งตามลำดับ แต่มีประเด็นที่น่าสนใจคือ สลากที่พิมพ์ออกมา 20,000 ฉบับนั้น ขายจริงเพียง 4,930 ฉบับ ทำให้เงินรางวัลต้องปรับลดลงตามสัดส่วน

ถ้าวันนี้ใครถามว่า “เลขรางวัลที่ 1 ตัวแรกของไทยคืออะไร?” คำตอบที่ถูกบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ก็คือ 1672

แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าเลข 4 ตัวนี้ อาจเป็นเรื่องที่ว่า กว่าลอตเตอรี่จะกลายมาเป็นสิ่งที่คนไทยคุ้นเคยอย่างทุกวันนี้ มันเดินทางผ่านประวัติศาสตร์มายาวนานกว่า 150 ปีแล้ว