เกร็ดความรู้

ถ้าพูดถึงผืนป่าที่ดูเหมือนจะยืนอยู่ก้ำกึ่งระหว่างแผ่นดินกับทะเล หนึ่งในภาพที่หลายคนนึกถึงคงหนีไม่พ้น ป่าชายเลน หรือที่เรียกกันว่า ป่าโกงกาง นั่นแหละ ป่าแบบนี้มีชื่อสากลว่า Mangrove forest หรือ Intertidal forest เป็นระบบนิเวศที่ฟังดูเหมือนอยู่ในตำรา แต่ความจริงแล้วใกล้ตัวเรามาก และสำคัญกว่าที่คิดเยอะเลย ป่าชายเลนคือพื้นที่ที่น้ำทะเลขึ้นก็ท่วม น้ำลงก็โผล่ เหมือนป่าที่ต้องใช้ชีวิตอยู่กับความเปลี่ยนแ.. ดูเพิ่ม

ถ้าเอ่ยถึงโบราณสถานยิ่งใหญ่ของอินโดนีเซีย หลายคนอาจนึกถึงบุโรพุทโธเป็นอันดับแรก แต่จริง ๆ แล้ว ยังมีอีกแห่งหนึ่งที่ความยิ่งใหญ่ไม่แพ้กันเลย นั่นก็คือ ปรัมบานัน หรือที่หลายคนเรียกว่า จันดีปรัมบานัน กลุ่มวัดหินโบราณที่ยืนเด่นเป็นสัญลักษณ์ของศรัทธาในศาสนาฮินดู และถือว่าเป็น เทวสถานฮินดูที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เลยทีเดียว ปรัมบานันถูกสร้างขึ้นราวปี พ.ศ. 1390 เพื่ออุทิศถวายแด่เทพเจ้าผู้ยิ.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึงหมู่บ้านเล็ก ๆ ที่ยังคงหายใจไปพร้อมกับเสียงดนตรีพื้นบ้าน หนึ่งในนั้นต้องมีชื่อของ หมู่บ้านทำกลองเอกราช ติดอยู่ในใจใครหลายคนแน่นอน ที่นี่ไม่ใช่แค่แหล่งผลิตกลองธรรมดา ๆ แต่เป็นหมู่บ้านที่ขึ้นชื่อว่า ทำกลองได้ดีที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย และทำกันมาอย่างยาวนานจนกลายเป็นอัตลักษณ์ของชุมชนไปแล้ว เรื่องราวของกลองในหมู่บ้านนี้เริ่มต้นตั้งแต่ราว พ.ศ. 2470 สมัยที่ชาวบ้านยังใช้เวลาว่างหลังฤดูเก็บเก.. ดูเพิ่ม

เคยสังเกตไหมว่าไม่ว่าเราจะลุกไปไหน แมวก็มักจะเดินตามต้อย ๆ เหมือนเงา บางทีก็แอบรู้สึกขำ บางทีก็อบอุ่นใจเหมือนมีบอดี้การ์ดตัวจิ๋วคอยคุมหลัง จริง ๆ แล้วพฤติกรรมแบบนี้ของแมวไม่ได้เกิดขึ้นแบบไม่มีเหตุผลเลยนะ แต่มันมีหลายสาเหตุผสมกัน ทั้งเรื่องหัวใจ ความเคยชิน และสัญชาตญาณตามธรรมชาติ อย่างแรกเลยคือเรื่องของ ความผูกพันและความรัก สำหรับแมวแล้ว คนเลี้ยงไม่ใช่แค่คนให้อาหาร แต่คือส่วนหนึ่งของกลุ่มสังคม บาง.. ดูเพิ่ม

ถ้าใครเคยไปบาหลี หรือแม้แต่แค่นั่งเครื่องบินลงสนามบินงูระห์ไร บางคนอาจจะสะดุดตากับเงารูปปั้นยักษ์ที่ตั้งตระหง่านอยู่ไกล ๆ บนเนินเขา รูปปั้นนั้นแหละที่คนบาหลีภูมิใจมาก และอยากเล่าให้ใครต่อใครฟังเสมอ นั่นคือ ครุฑพระวิษณุมูรติ แลนด์มาร์คสำคัญที่ตั้งอยู่ใน อุทยานวัฒนธรรมการูดาวิสนูเคนจานา (Garuda Wisnu Kencana Cultural Park) บนเกาะบาหลี ประเทศอินโดนีเซีย รูปปั้นองค์นี้ไม่ได้มาแบบธรรมดาเลยนะ เพราะถ้าน.. ดูเพิ่ม

ถ้าเพื่อนๆเคยฟังการโต้เถียงหรือคำด่าทอในภาษาพูดของชาวกัมพูชา หลายคนอาจสะดุดหูกับคำว่า “จระเข้” ที่ถูกใช้ด่าคนอื่นอยู่บ่อย ๆ จนสงสัยว่า ทำไมต้องเป็นสัตว์ชนิดนี้ และทำไมมันถึงถูกมองว่าเป็นคำหยาบรุนแรงนัก คำตอบไม่ได้อยู่แค่ที่ตัวจระเข้ แต่มันอยู่ที่ ความหมายเชิงสัญลักษณ์ที่ฝังอยู่ในวัฒนธรรมเขมรมาเป็นร้อย ๆ ปี ในสังคมเขมรแบบดั้งเดิม จระเข้ไม่ใช่แค่สัตว์เลื้อยคลานตัวใหญ่ในน้ำ แต่เป็นตัวแทน.. ดูเพิ่ม

ถ้าคุณเลื่อนฟีดแล้วเจอข่าวแปลก ๆ ว่า “จีนปล่อยกระต่ายเป็นล้านตัวลงสู่ทะเลทราย” เชื่อว่าหลายคนต้องหยุดอ่านทันที พร้อมกับคำถามในหัวว่า เฮ้ย… ทำไปเพื่ออะไร กระต่ายมันอยู่ทะเลทรายได้เหรอ ฟังดูเหมือนพล็อตหนังแฟนตาซีหรือข่าวปลอม แต่ความจริงแล้ว เรื่องนี้เกิดขึ้นจริง และเบื้องหลังมันน่าสนใจกว่าที่คิดเยอะเลย ก่อนอื่นต้องเล่าย้อนนิดหนึ่งว่า จีนมีปัญหาใหญ่ที่สั่งสมมานานมาก นั่นคือ การขยา.. ดูเพิ่ม

บนเนินเขาที่เงียบสงบแห่งหนึ่งในยูเครน หลังสงครามโลกครั้งที่สองจบลง ท่ามกลางร่องรอยความสูญเสียที่ยังไม่เคยเลือนหาย มีผู้หญิงธรรมดาคนหนึ่งใช้ชีวิตเรียบง่ายอยู่ที่นั่น เธอไม่ได้เป็นทหาร ไม่ใช่นักการเมือง และไม่เคยถูกบันทึกชื่อไว้ในหน้าหนังสือประวัติศาสตร์ใหญ่โต เธอชื่อ อันโตนินา เฟโดรอฟนา อันโตนินาเป็นเพียงชาวบ้านธรรมดา แต่หัวใจของเธอกลับยิ่งใหญ่เกินคำบรรยาย เพราะหลังสงครามสิ้นสุดลง ในขณะที่โลกกำลัง.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึงเชียงคานในหน้าหนาว สิ่งแรก ๆ ที่หลายคนนึกถึงก็คงหนีไม่พ้น “ภูทอก” จุดชมทะเลหมอกยอดฮิตที่เหมือนเป็นภาพจำของเมืองเล็ก ๆ ริมโขงแห่งนี้เลย ใครที่ตื่นเช้ามาหน่อย ขับรถออกจากตัวอำเภอเชียงคานไม่กี่นาที พอถนนเริ่มไต่ระดับขึ้นเขา อากาศก็จะค่อย ๆ เย็นลง ลมหนาวปะทะหน้าเบา ๆ แบบไม่ต้องพูดอะไรมากก็รู้สึกได้ทันทีว่า…มาถูกที่แล้ว ภูทอกเป็นภูเขาสูงที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำโขง บนยอดภูมีสถาน.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึงสถานที่ที่ทำให้รู้สึกเหมือนกำลังหลุดเข้าไปในโลกนิยายสักเรื่องหนึ่ง “Jacquie’s Blue Hole” บนเกาะเอสปีรีตูซันตู ประเทศวานูอาตู นี่แหละคือหนึ่งในนั้นเลย หลุมใต้น้ำสีฟ้าใสเหมือนคริสตัล ที่ซ่อนตัวอยู่กลางป่าเขียวขจีแห่งนี้เรียกนักท่องเที่ยวให้แวะมาเยือนแทบทุกคนที่มาถึงเกาะเอสปีรีตูซันตู เพราะไม่ว่าจะมองจากตรงไหน น้ำของมันก็สวยจนเผลออุทานว่า “นี่มันของจริงใช่ไหมเนี่ย!&r.. ดูเพิ่ม

เวลาเราพูดถึง “บ้านดิน” ของจีน หลายคนอาจนึกถึงบ้านชนบทเรียบง่าย แต่สำหรับ ถู่โหลว (Tulou) แห่งมณฑลฝูเจี้ยนแล้ว…มันเกินกว่าคำว่าบ้านธรรมดาไปมาก เพราะนี่คือสถาปัตยกรรมที่เหมือนหลุดออกมาจากหนังประวัติศาสตร์ผสมภาพสเกตช์สถาปนิกสายอาร์ต—ทั้งทรงพลัง ทั้งสวยงาม และเต็มไปด้วยเรื่องเล่า ลองจินตนาการว่า เดินลัดเลาะไปตามเส้นทางภูเขาในเมืองเล็ก ๆ ของฝูเจี้ยน แล้วจู่ ๆ ก็เจออาคารรูปทรง.. ดูเพิ่ม

ลองนึกภาพว่าเดินเล่นอยู่กลางเมืองใหญ่ที่เต็มไปด้วยตึกสูง อาคารทันสมัย และไฟระยิบระยับ แล้วจู่ ๆ ก็มีสิ่งปลูกสร้างรูปร่างประหลาดสะดุดตาจนต้องหยุดมอง—ใช่แล้ว นั่นคือ “ตึกตะเกียบ” หนึ่งในแลนด์มาร์กสุดโดดเด่นของนครฉงชิ่ง เมืองที่ขึ้นชื่อเรื่องภูมิประเทศแบบภูเขาและสถาปัตยกรรมสุดล้ำของจีนตะวันตกเฉียงใต้ ตึกนี้มีชื่อเต็ม ๆ ว่า ฉงชิ่งกั๋วไท้อาร์ตเซ็นเตอร์ (Chongqing Guotai Arts Center) .. ดูเพิ่ม

ถ้าใครเคยลงน้ำทะเลแล้วรู้สึกขนลุกวาบขึ้นมาแบบไม่มีสาเหตุ—ไม่ต้องแปลกใจเลยนะ เพราะใต้ผืนน้ำสีฟ้าที่ดูสงบ อาจมี “เจ้าผู้พิทักษ์แห่งห่วงโซ่อาหาร” ว่ายอยู่ไม่ไกลเท่าไหร่ และสิ่งที่น่ากลัวที่สุดคือ… แค่คุณ “ขยับผิดจังหวะ” ก็อาจกลายเป็นสัญญาณที่ฉลามตีความว่าคุณคือเหยื่อได้ทันที หลายคนเติบโตมากับความเชื่อว่า ฉลามไม่ทำร้ายคนก่อน หรือถ้าอยู่กันเป็นกลุ่มใหญ่ก็จะปลอดภัยก.. ดูเพิ่ม

Factory Butte ตั้งอยู่ที่ Wayne County ในรัฐยูทาห์ของอเมริกา พื้นที่แถบนั้นเขามีแต่ทะเลทรายและภูมิประเทศแบบแปลก ๆ ที่ทำให้รู้สึกเหมือนอยู่บนดาวอังคาร แต่พอเห็น Factory Butte ปุ๊บ… คือมันเด่นจนไม่ต้องมองหาก็เจอ เพราะยอดภูเขามันแหลมขึ้นมาอย่างคม และตัวเนินก็มีลวดลายจากชั้นหินสีแดงสลับสีขาว เหมือนมีใครเอาภูเขามาเพนต์ด้วยพู่กันอันใหญ่ ๆ ทั้งหมดนี้เกิดจากลมกับน้ำกัดเซาะนานเป็นล้าน ๆ ปีนะ คิดดูส.. ดูเพิ่ม

ถ้าพูดถึง “อ่าวโทยามะ” (Toyama Bay) หลายคนอาจคิดว่าเป็นแค่ทะเลธรรมดา ๆ แต่จริง ๆ แล้วมันคือหนึ่งในสถานที่ที่ธรรมชาติเล่นแสงสีได้งดงามที่สุดของญี่ปุ่นเลยนะ อ่าวนี้ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของจังหวัดโทยามะ ฝั่งทะเลญี่ปุ่น และมีโครงสร้างใต้ทะเลที่แปลกมาก เพราะแค่เดินออกจากชายฝั่งไม่กี่ก้าว ความลึกก็ลดฮวบลงเป็นร่องลึกเหมือนบันไดที่หายลงไปในความมืดของทะเลลึก นั่นแหละคือเหตุผลว่าทำไมมันถึงเป็นบ้า.. ดูเพิ่ม

ลองนั่งคุยกันเล่น ๆ เรื่อง “โดโด้” นกในตำนานที่ใคร ๆ ก็รู้จักชื่อ แต่ไม่ค่อยมีใครรู้จริงว่ามันเป็นยังไงกันแน่ มันเป็นนกที่ทุกคนพูดถึงว่า “เนื้อเหม็น กินไม่ได้” แทบจะเป็นมุกประจำโลกออนไลน์ไปแล้ว แต่พอเราไปไล่อ่านงานวิจัยใหม่ ๆ และบันทึกเก่า ๆ ของชาวดัตช์ในศตวรรษที่ 16–17 นะ มันมีบางอย่างน่าสนใจกว่านั้นเยอะเลย และอาจทำให้ภาพจำเรื่อง “เนื้อโดโด้ห่วยแตก” ต้อง.. ดูเพิ่ม

เวลาพูดถึง “อัศวิน” คนส่วนใหญ่ก็น่าจะนึกถึงผู้ชายใส่เกราะเหล็กเงาวับนั่งบนหลังม้า ดูเท่เหมือนหลุดออกมาจากหนังแฟนตาซีใช่ไหม? แต่จริง ๆ แล้วกว่าจะมาเป็นภาพแบบนั้น อัศวินผ่านการพัฒนาชุดเกราะและไลฟ์สไตล์ที่โหดเอาเรื่องอยู่เหมือนกันนะ จุดเริ่มต้นของพวกเขาย้อนกลับไปไกลถึงศตวรรษที่ 8 ในยุคที่ทหารม้าสวมเกราะเริ่มเป็นกำลังสำคัญของกองทัพยุโรป ซึ่งก็ได้รับอิทธิพลมาจากระบบกองทหารม้าในยุคโรมันนั่น.. ดูเพิ่ม

ลองนึกภาพว่าเรานั่งคุยกันแบบสบาย ๆ แล้วฉันเอ่ยขึ้นว่า “ถ้ามีโอกาสไปพม่า สถานที่หนึ่งที่อยากให้ลองไปชมด้วยตาตัวเอง คือ เจดีย์ชินพิวเม นะ” สถานที่นี้ถือเป็นจุดท่องเที่ยวยอดนิยมที่ทั้งงดงามและมีเรื่องราวเบื้องหลังที่น่าประทับใจมากจริง ๆ เจดีย์ชินพิวเม (Hsinbyume Pagoda) หรือที่รู้จักอีกชื่อว่า เจดีย์เมียะเต็งดาน (Mya Thein Tan Pagoda) ตั้งอยู่ที่เมืองมิงกุน เขตสะกาย ริมแม่น้ำอิรวดี ไม่ไก.. ดูเพิ่ม

ถ้าเรานั่งคุยกันริมทะเลแล้วฉันเอ่ยขึ้นว่า “เฮ้ แก เคยไป หมู่เกาะห้า มั้ย?” ถ้าแกยังไม่เคยไป ฉันบอกเลยว่า—พลาดมาก เพราะที่นี่คือหนึ่งในเพชรลับของกระบี่ที่สวยจนต้องหยุดหายใจแบบจริงจัง ไม่ใช่แค่ทะเลฟ้าครามธรรมดา แต่เป็นเวอร์ชันที่เหมาะกับการดำน้ำสุด ๆ ชนิดที่คนรักทะเลต้องกรี๊ด หมู่เกาะห้า หรือชื่อเต็ม ๆ ว่า เกาะตุกนลิมา มาจากภาษาชาวเล แปลตรงตัวเลยว่า “กองหินห้าลูก” ซึ่ง.. ดูเพิ่ม