ประวัติศาสตร์ไทย

อาณาจักรอยุธยาในอดีตขึ้นชื่อว่าเป็นเมืองท่านานาชาติที่รุ่งเรืองและเต็มไปด้วยกลุ่มคนหลากหลายเชื้อชาติที่เดินทางเข้ามาตั้งรกราก สงครามในสมัยอโยธยาหรืออยุธยา ภาพที่หลายคนคุ้นเคยมักเป็นกองทัพช้างศึก ทหารดาบ ทหารหอก และการทำศึกกับพม่า แต่ความจริงแล้วกรุงศรีอยุธยาเป็นหนึ่งในรัฐที่มีความเป็น “นานาชาติ” มากที่สุดแห่งหนึ่งของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เมืองหลวงแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงศูนย์กลางการค้า.. ดูเพิ่ม

พิธีโล้ชิงช้า (The Giant Swing Ceremony) เป็นพระราชพิธีพราหมณ์สำคัญของไทยที่สืบทอดมาตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัย และได้รับการฟื้นฟูอย่างเป็นทางการในกรุงรัตนโกสินทร์ พิธีนี้เป็นส่วนหนึ่งของพระราชพิธีตรียัมปวาย–ตรีปวาย ซึ่งจัดขึ้นเพื่อบูชาพระอิศวรและพระนารายณ์ตามคติศาสนาพราหมณ์–ฮินดู โดยมีสถานที่ประกอบพิธีอยู่บริเวณเสาชิงช้าหน้าวัดสุทัศนเทพวราราม กรุงเทพมหานคร เสาชิงช้าสีแดงขนาดใหญ่จึงกลายเป็.. ดูเพิ่ม

รู้กันรึเปล่าว่า ในอดีตไทยเคยมีหน่วยงานหนึ่งที่คนยุคนี้มักเอามาเปรียบเทียบแบบสนุก ๆ ว่าเป็นเหมือน “กระทรวงเวทมนตร์” ของไทย แต่หน่วยงานนี้ไม่ได้ใช้ชื่อว่ากระทรวงเวทมนตร์โดยตรง ชื่อที่ถูกพูดถึงคือ “กระทรวงแพทยาคม” หรือบางบันทึกเรียกว่า “ศาลกระทรวงแพทยา” ซึ่งเกี่ยวข้องกับการพิจารณาคดีที่มีข้อกล่าวหาเรื่องไสยศาสตร์ คุณไสย เวทมนตร์อาคม และความเชื่อในลักษณะนี้ วันนี้.. ดูเพิ่ม

แร่ธรรมชาติที่เคยพบได้มากในประเทศไทยแต่ปัจจุบันแทบไม่มีหลงเหลืออยู่อีกแล้ว แร่ดีบุกแร่ดีบุกเคยเป็นทรัพยากรแร่ที่สำคัญที่สุดชนิดหนึ่งของประเทศไทย โดยเฉพาะในจังหวัดภูเก็ต พังงา และระนอง ซึ่งในช่วงศตวรรษที่ 20 ไทยเคยเป็นผู้ผลิตและส่งออกดีบุกอันดับต้น ๆ ของโลก อุตสาหกรรมเหมืองดีบุกสร้างรายได้มหาศาลและมีบทบาทต่อเศรษฐกิจภาคใต้อย่างมาก อย่างไรก็ตาม หลังจากมีการทำเหมืองต่อเนื่องเป็นเวลานานหลายสิบปี ปริมา.. ดูเพิ่ม

ท่อนจันทน์ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือประหารชีวิตในพงศาวดารไทย หากยังเป็นร่องรอยของวิธีคิดเรื่อง “ฐานะ” ของเจ้านาย ที่แม้ถูกลงพระราชอาญาถึงชีวิต ก็ยังถูกปฏิบัติไม่เหมือนสามัญชน เรื่องนี้อยู่ในหมวดประวัติศาสตร์ที่อ่านแล้วต้องระวังคำมากเป็นพิเศษ เพราะหลักฐานหลายชิ้นมาจากกฎหมายเก่า พงศาวดาร และคำให้การที่บันทึกคนละยุค คนละสำนวน รายละเอียดบางช่วงจึงไม่ควรเล่าเหมือนเห็นเหตุการณ์ด้วยตา แต่แกนห.. ดูเพิ่ม

หากพูดถึงจังหวัดที่เต็มไปด้วยวัดเก่าแก่และร่องรอยประวัติศาสตร์สำคัญของไทย ชื่อของ พระนครศรีอยุธยา มักถูกนึกถึงเป็นลำดับต้น ๆ เพราะที่นี่เคยเป็นราชธานีของอาณาจักรอยุธยานานกว่า 400 ปี ก่อนจะกลายมาเป็นแหล่งโบราณสถานขนาดใหญ่ที่ยังบอกเล่าเรื่องราวในอดีตได้ชัดเจนจนถึงปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม หากจะบอกว่า “จังหวัดที่มีวัดเก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย” อาจต้องใช้ความระมัดระวัง เพราะประเทศไทยมีวัดและโบ.. ดูเพิ่ม

หากพูดถึง "กระทรวงเวทมนตร์" หลายคนคงนึกถึงโลกเวทมนตร์ในภาพยนตร์แฟนตาซีระดับโลก แต่รู้หรือไม่ว่าในอดีตประเทศไทยของเราก็เคยมีหน่วยงานราชการที่ทำหน้าที่จัดการกับเรื่องราวเหนือธรรมชาติและคุณไสยมนต์ดำโดยเฉพาะเช่นกัน โดยไม่ได้ใช้ชื่อแบบในนิยาย แต่ถูกขนานนามในประวัติศาสตร์ว่า "กระทรวงแพทยาคม" หรือ "ศาลกระทรวงแพทยา" ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการพิพากษาคดีความที่เกี่ยวข้องกับไสยศาสตร์มาอย่างยาวนานหลายร้อยปี ไขควา.. ดูเพิ่ม

รถจักรไอน้ำ Japanese Pacific steam locomotive หรือที่รู้จักในประเทศไทยในชื่อ รถจักรไอน้ำญี่ปุ่นแปซิฟิค (JNR Class C56/CX50) เป็นหนึ่งในรถจักรไอน้ำที่มีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์ระบบรางไทย โดยถือเป็นรถจักรไอน้ำรุ่นสุดท้ายของการรถไฟแห่งประเทศไทยที่ถูกนำมาใช้งานจริง รถจักรรุ่นนี้ผลิตโดยกลุ่มอุตสาหกรรมรถไฟของประเทศญี่ปุ่น ระหว่างปี พ.ศ. 2485–2502 (ค.ศ. 1942–1959) รวมจำนวนการผลิตทั้งหมด 45 .. ดูเพิ่ม

องคมนตรีทีมีบารมีและอิทธิพลทางการเมืองไทยมากที่สุด ในประวัติศาสตร์ร่วมสมัย นักวิเคราะห์การเมืองและสื่อมวลชนมักจะชี้ไปที่ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ อดีตประธานองคมนตรีและรัฐบุรุษ (ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อปี พ.ศ. 2562)เหตุผลที่ทำให้พลเอกเปรมได้รับการยอมรับว่าเป็นผู้มีบารมีสูงสุด มีปัจจัยสำคัญดังนี้ฉายา "ผู้มีบารมีนอกรัฐธรรมนูญ" ฉายานี้สะท้อนถึงบทบาทของท่านที่ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การเป็นที่ปรึกษาในกรอบกฎหมาย แต.. ดูเพิ่ม

ถ้าลองมองย้อนไปในมุมของภาษาศาสตร์และประวัติศาสตร์ คำว่า "ช้า" ตัวนี้ไม่ได้มีความหมายเกี่ยวอะไรกับความอืดอาด ยืดยาด หรือวิญญาณที่ก้าวเดินอย่างเชื่องช้าอย่างที่ชอบเอามาล้อกัน แต่มันแฝงไปด้วยรากศัพท์โบราณและการแบ่งขอบเขตทางสังคมของคนรุ่นก่อนที่ลึกซึ้งกว่านั้นเยอะ ข้อสันนิษฐานทางภาษา คำว่า "ช้า" มาจากไหนกันแน่ ถ้าลองไปค้นดูข้อวิเคราะห์ของนักภาษาศาสตร์และนักประวัติศาสตร์จริง ๆ จะพบว่าคำว่าช้ามีที่มาที.. ดูเพิ่ม

พายุโซนร้อนแฮเรียต (Tropical Storm Harriet) นับเป็นพายุที่สร้างหายนะรุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ประเทศไทย และเป็นพายุที่มีบันทึกไว้อย่างชัดเจนว่าได้สร้างความสูญเสียทั้งชีวิตและทรัพย์สินในระดับสูงสุดเมื่อเปรียบเทียบกับพายุที่พัดเข้าประเทศในอดีต พายุลูกนี้เกิดขึ้นในช่วงปลายเดือนตุลาคม พ.ศ. 2505 โดยก่อตัวขึ้นจากความกดอากาศต่ำบริเวณทะเลจีนใต้ ก่อนจะทวีกำลังแรงขึ้นกลายเป็นพายุโซนร้อน และเคลื่อนตัวเข้าม.. ดูเพิ่ม

นางสาวสุวรรณ : จุดเริ่มต้นมหากาพย์แผ่นฟิล์มบนแผ่นดินสยาม นางสาวสุวรรณ (Miss Suwanna of Siam) คือภาพยนตร์ที่จารึกไว้ในประวัติศาสตร์ว่าเป็นหนังเรื่องแรกที่ถ่ายทำในประเทศสยามตลอดทั้งเรื่อง โดยฝีมือการสร้างของฮอลลีวูดผ่านผู้กำกับและผู้อำนวยการสร้างชื่อดัง เฮนรี แม็กเร (Henry MacRae) จากยูนิเวอร์แซลสตูดิโอส์ หนังเรื่องนี้ออกฉายในปี พ.ศ. 2466 (ค.ศ. 1923) ในรูปแบบ "หนังใบ้" หรือหนังเงียบแบบขาวดำ ซึ่งถือ.. ดูเพิ่ม

ท่ามกลางความเชื่อเรื่องสิ่งลี้ลับและจิตวิญญาณที่สืบทอดกันมาอย่างยาวในอุษาคเนย์ "ตุ๊กตาเสียกบาล" หรือ "ตุ๊กตาหลอกผี" ถือเป็นภูมิปัญญาทางความเชื่อที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อเป็นตัวแทนในการรับเคราะห์กรรมแทนมนุษย์ โดยเป็นพิธีกรรมโบราณที่มุ่งเน้นการปัดเป่าโรคภัยไข้เจ็บและเสริมสร้างขวัญกำลังใจให้กับผู้คนผ่านงานศิลปะดินปั้นที่สะท้อนวิถีชีวิตในแต่ละยุคสมัยได้อย่างน่าสนใจ ตุ๊กตาเสียกบาล: ตัวแทนรับเคราะห์และสัญลั.. ดูเพิ่ม

การเปลี่ยนชื่อประเทศจาก "สยาม" มาเป็น "ประเทศไทย" ในปี พ.ศ. 2482 ไม่ใช่แค่การเปลี่ยนป้ายตามความสะดวก แต่คือ "การปฏิวัติทางวัฒนธรรม" ครั้งใหญ่ภายใต้การนำของจอมพล ป. พิบูลสงคราม ที่ต้องการประกาศอุดมการณ์ชาตินิยมและปักหมุดตัวตนใหม่ลงบนแผนที่โลก ท่ามกลางเสียงคัดค้านและปมปริศนาเบื้องหลังการสะกดคำที่หลายคนอาจไม่เคยรู้ การเปลี่ยนชื่อประเทศจาก "สยาม" มาเป็น "ประเทศไทย" ในปี พ.ศ. 2482 ไม่ใช่เพียงแค่การเปล.. ดูเพิ่ม

นางนาก (Nang Nak) คือภาพยนตร์ไทยแนวสยองขวัญ–ดราม่า ที่ได้รับการยกย่องอย่างสูงในฐานะผลงานสำคัญของวงการภาพยนตร์ไทย กำกับโดย นนทรีย์ นิมิบุตร อำนวยการสร้างโดย ค่ายไท เอ็นเตอร์เทนเมนท์ ออกฉายในปี พ.ศ. 2542 ภาพยนตร์เรื่องนี้นำตำนานพื้นบ้าน “แม่นากพระโขนง” อันเป็นที่รู้จักของคนไทย มาถ่ายทอดใหม่ด้วยมุมมองที่ละเมียดละไมและร่วมสมัย เน้นพลังของความรัก ความผูกพัน และความสูญเสีย มากกว่าการส.. ดูเพิ่ม

ในประวัติศาสตร์การปกครองของไทยสมัยโบราณ บทลงโทษที่สร้างความหวาดหวั่นที่สุดคือการ "ประหารเจ็ดชั่วโคตร" เป็นบทบัญญัติทางกฎหมายที่ระบุไว้ในกฎหมายตราสามดวง โดยเฉพาะใน "พระไอยการกระบดศึก" เพื่อจัดการกับผู้กระทำผิดฐานกบฏอย่างเด็ดขาด บทลงโทษนี้สะท้อนถึงโครงสร้างสังคมที่ให้ความสำคัญกับการรับผิดชอบร่วมกันของวงศ์ตระกูลอย่างเข้มงวด การนับลำดับเครือญาติ "โคตรเหง้า" ในวัฒนธรรมไทยตามจารีตประเพณีไทย การนับลำดับญ.. ดูเพิ่ม

นครปฐมไม่ได้มีดีแค่พระปฐมเจดีย์ แต่ยังเป็นพื้นที่สำคัญที่พาเราย้อนกลับไปไกลกว่ายุคสุโขทัย เพราะดินแดนแห่งนี้เกี่ยวข้องกับอารยธรรมทวารวดี ซึ่งรุ่งเรืองมาก่อนราชธานีที่หลายคนคุ้นชื่อในตำราประวัติศาสตร์ไทย ภาพจำของประวัติศาสตร์ไทยมักเริ่มที่สุโขทัย แต่ถ้ามองย้อนลึกลงไปในพื้นที่ต่าง ๆ ของไทย จะพบว่า ก่อนหน้านั้นมีเมืองโบราณและอาณาจักรหลายแห่งกระจายอยู่แล้ว หนึ่งในจุดที่ถูกพูดถึงเสมอคือจังหวัดนครปฐม น.. ดูเพิ่ม

กรุงเทพมหานคร เมืองหลวงที่เป็นศูนย์กลางความเจริญของไทย มีประวัติศาสตร์การพระราชทานนามและปรับปรุงชื่อเมืองมาอย่างยาวนานหลายรัชกาล เดิมทีพื้นที่แถบนี้เป็นที่รู้จักในนาม "บางกอก" แต่เมื่อมีการสถาปนาราชธานีใหม่ พระมหากษัตริย์ไทยหลายพระองค์ทรงมีพระราชวินิจฉัยปรับปรุงนามพระนครให้มีความสง่างามตามยุคสมัย จนกลายเป็นชื่อเมืองที่ยาวที่สุดในโลกในปัจจุบัน พัฒนาการของชื่อราชธานีเกิดจากการขัดเกลาและพระราชทานนาม.. ดูเพิ่ม

4 จังหวัดในประเทศไทย ที่เคยถูกยุบแต่ได้กลับมามีสถานะเป็นจังหวัดอีกครั้ง จังหวัดกาฬสินธุ์ — “ถูกยุบ” แล้ว “ตั้งกลับ” คนละยุคอย่างชัดเจนกาฬสินธุ์เคยมีสถานะเป็นจังหวัด แต่ในช่วงปรับโครงสร้างการปกครองและการเงินของรัฐ ได้มีประกาศในราชกิจจานุเบกษาให้ “ยุบเลิกจังหวัดกาฬสินธุ์ รวมท้องที่เข้าไว้ในการปกครองของจังหวัดมหาสารคาม” (ประกาศลงราชกิจจานุเบกษา พ.ศ. 2474) ต่.. ดูเพิ่ม