ระบบประสาท

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th คำว่า “ฮีลใจ” เมื่อพูดถึงทะเล ภูเขา หรือพื้นที่สีเขียว ไม่ได้หมายความว่าธรรมชาติมีพลังลึกลับมารักษาความทุกข์โดยตรง แต่หมายถึงการที่สภาพแวดล้อมบางแบบช่วยลดภาระของสมองและร่างกาย จนมีพื้นที่กลับมารับรู้อารมณ์ คิดอย่างเป็นลำดับ และพักจากความตึงเครียดได้ง่ายข.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th มีโรคทางระบบประสาทชนิดหนึ่งที่ทำให้คนคนหนึ่งดูสงบนิ่งผิดปกติ ไม่สะดุ้งกลัวสิ่งอันตราย และหยิบของรอบตัวเข้าปากอย่างไม่รู้ว่าเหมาะสมหรือไม่ ภาวะนี้เรียกว่า Klver-Bucy Syndrome หรือกลุ่มอาการคลูเวอร์บูซี เป็นภาวะที่พบได้น้อยและมักเกิดหลังสมองบริเวณขมับได้รับความเสียหาย.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th บางคนมองเห็นดวงตา จมูก ปาก และรายละเอียดบนใบหน้าได้ชัดเจนเหมือนคนทั่วไป แต่เมื่ออีกฝ่ายเดินจากไปแล้วกลับจำไม่ได้ว่าเพิ่งคุยกับใคร แม้แต่ใบหน้าของพ่อแม่ เพื่อนสนิท หรือใบหน้าตัวเองในกระจกก็อาจกลายเป็นภาพที่คุ้นตาแต่ระบุไม่ได้ว่าเป็นใคร ภาวะนี้เรียกว่า Prosopagnosia ห.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th บางคนรู้สึกตึง ชา สั่น หรือไวผิดปกติบริเวณอวัยวะเพศขึ้นมาเอง ทั้งที่ไม่ได้คิดเรื่องเพศ ไม่ได้มีอารมณ์ร่วม และไม่ได้ต้องการให้ร่างกายตอบสนองแบบนั้น อาการอาจค้างอยู่นานเป็นชั่วโมง กลับมาเป็นซ้ำหลายครั้ง หรือรุนแรงจนรบกวนการนั่งทำงาน นอนหลับ เดินทาง และใช้ชีวิตกับคนรอบ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th มือข้างหนึ่งที่เอื้อมไปจับของ ดึงเสื้อ หรือปลดกระดุมเองโดยที่เจ้าของไม่ได้ตั้งใจ ฟังดูเหมือนฉากในหนังสยองขวัญ แต่มีภาวะทางระบบประสาทที่ทำให้เรื่องนี้เกิดขึ้นได้จริง เรียกว่า Alien Hand Syndrome หรือภาวะมือเอเลี่ยน คนที่มีอาการอาจรู้สึกว่ามือข้างนั้นไม่ยอมทำตามคำสั่ง.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th บางคนเคยมองมือของตัวเองแล้วรู้สึกแปลกประหลาดขึ้นมาในพริบตา นิ้วมือดูเล็กจิ๋วราวกับของเล่น โต๊ะที่อยู่ตรงหน้ากลับขยายใหญ่จนเหมือนกำลังยืนอยู่กลางห้องยักษ์ ทั้งที่ขนาดของร่างกายและสิ่งของทุกอย่างยังเท่าเดิม อาการแบบนี้เรียกว่า Alice in Wonderland Syndrome หรือ AIWS เป.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ การจ้องตากันในระยะประชิด โดยเฉพาะตอนที่ผิวกายสัมผัสกันเบาๆ ทำให้สมองรับข้อมูลหลายทางพร้อมกัน ทั้งสีหน้า แววตา ลมหายใจ อุณหภูมิผิว และแรงกดจากการสัมผัส ความใกล้ชิดแบบนี้จึงทำให้บรรยากาศธรรมดากลายเป็นช่วงเวลาที่เต็มไปด้วยความรู้สึกอย่างรวดเร็ว สายตาเป็นสัญญาณทางสังคมที่ทรงพลังมาก สมองจะหันความสนใจไปยังใบหน้า.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ความรู้สึกอ่อนระทวยหลังถูกขบกัดเบาๆ ที่ต้นคอด้านหลัง ไม่ได้เกิดจากปุ่มลับที่สั่งให้มนุษย์ยอมจำนนโดยอัตโนมัติ และยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่ามนุษย์มี “Scruff Reflex” แบบเดียวกับลูกแมวหรือลูกสัตว์บางชนิด สิ่งที่เกิดขึ้นจริงมักเป็นการทำงานร่วมกันของผิวหนัง ระบบ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ หลายคนเคยนอนคว่ำบนเตียงนวด ปล่อยให้น้ำมันอุ่นไหลผ่านแผ่นหลัง แล้วค่อยๆ รู้สึกว่าร่างกายหนักขึ้น เปลือกตาปรือ และเสียงรอบตัวเริ่มห่างออกไป ความรู้สึกแบบนี้เกิดขึ้นได้จริง แต่คำว่า “สลบ” อาจทำให้เข้าใจผิด เพราะการหลับระหว่างนวดมักเป็นการเคลิ้มเข้าสู่การนอน ไม่ใช่การหมดสติจากระบบประสาทดับลง ความอุ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ เคยไหม แค่นั่งรับลมเย็นหน้าพัดลมหรือเปิดประตูออกไปเจออากาศตอนเช้า ผิวทั้งแขนก็ลุกเป็นตุ่มเล็กๆ พร้อมความรู้สึกสะท้านวาบขึ้นมาทันที ทั้งที่ไม่ได้กลัว ไม่ได้ตกใจ และไม่ได้เจ็บตรงไหน อาการนี้เรียกว่า Frisson หรือความรู้สึกขนลุกซู่ ซึ่งเกิดขึ้นได้จากทั้งอากาศเย็น เสียงเพลง ความทรงจำ และอารมณ์ที่กระทบใจอย่างแรง.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ใครเคยเห็นหยดเทียนอุ่นแตะผิว หรือลากก้อนน้ำแข็งผ่านแผ่นหลังแล้วรู้สึกสะดุ้งวาบ อาการนั้นไม่ได้แปลว่าร่างกายกำลังรับรู้ความเจ็บเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการตอบสนองของระบบประสาทต่อสัญญาณอุณหภูมิและแรงสัมผัสที่เปลี่ยนเร็วมากในเวลาไม่กี่วินาที ผิวหนังมีตัวรับความรู้สึกหลาย.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th บางครั้งเวลาความรู้สึกพุ่งขึ้นสูง ร่างกายอาจตอบสนองเร็วกว่าสมองที่กำลังคิดอยู่ มือจึงเผลอโอบรั้ง จิก หรือครูดแผ่นหลังของอีกฝ่ายจนเหลือรอยแดง แม้ดูเหมือนเป็นการทำให้เจ็บ แต่สำหรับบางคน ความรู้สึกแสบตื้นๆ กลับกลายเป็นส่วนหนึ่งของความตื่นเต้นที่ทำให้ช่วงเวลานั้นเข้มข้น.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ติ่งหูเป็นบริเวณเล็กๆ ที่หลายคนไวต่อการสัมผัสกว่าที่คาดไว้ แม้ไม่มีแกนกระดูกอ่อนเหมือนส่วนอื่นของใบหู แต่ภายในมีผิวหนัง ไขมัน เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน และปลายประสาทรับความรู้สึกจำนวนมาก จึงตอบสนองต่อแรงกด อุณหภูมิ และการเสียดสีได้ชัดเจน เส้นประสาท Great Auricular หรือเส้.. ดูเพิ่ม

เคยสังเกตไหมว่า เราสามารถนั่งอ่านบทความนี้ได้โดยไม่ต้องคอยสั่งตัวเองว่า “หายใจเข้า...หายใจออก” หัวใจก็ยังเต้นต่อไปเอง เลือดก็ยังไหลเวียน กระเพาะก็ยังย่อยอาหาร และรูม่านตาก็ปรับขนาดตามแสงโดยที่เราแทบไม่ต้องออกคำสั่งอะไรเลย ร่างกายมนุษย์มีระบบควบคุมจำนวนมากที่ทำงานอยู่เบื้องหลังตลอดเวลา บางอย่างเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ บางอย่างเป็นปฏิกิริยาตอบสนองที่รวดเร็วมากจนเรารู้ตัวแทบไม่ทัน ลองมาดู 10.. ดูเพิ่ม

อาการ “เห็นคนอื่นหาวแล้วหาวตาม” เรียกว่า การหาวตาม มันไม่ได้แปลว่าคนที่หาวตามกำลังง่วงเสมอไป เพราะสิ่งที่มากระตุ้นร่างกายในกรณีนี้ไม่ใช่ความง่วงอย่างเดียว การมองเห็นหรือแม้แต่ได้ยินอีกคนหาวก็สามารถเพิ่มแรงกระตุ้นให้วงจรที่เกี่ยวข้องกับการหาวเริ่มทำงานตามได้ การตอบสนองแบบนี้มีลักษณะอัตโนมัติคล้ายการเลียนแบบพฤติกรรมโดยไม่ต้องตั้งใจ จุดน่าสนใจคือ สมองไม่ได้รอให้เจ้าตัวคิดก่อนว่า “ค.. ดูเพิ่ม

ของชิ้นเล็กตกลงข้างเท้า หลายครั้งมือยังไม่ทันขยับ นิ้วเท้าก็เริ่มเขี่ย หนีบ หรือพยายามยกของขึ้นมาเอง พฤติกรรมนี้ดูเหมือนความขี้เกียจธรรมดา แต่เบื้องหลังเกี่ยวข้องกับวิธีที่ระบบประสาทเลือกการเคลื่อนไหวโดยพิจารณาทั้งระยะทาง เวลา ความลำบาก และความแม่นยำพร้อมกัน การก้มลงเก็บของหนึ่งชิ้นไม่ได้มีแค่การยื่นมือ สมองต้องจัดลำดับการเคลื่อนไหวหลายส่วน ตั้งแต่โน้มลำตัว งอสะโพก งอเข่าเล็กน้อย รักษาสมดุล ยื่นแ.. ดูเพิ่ม

เสี้ยววินาทีก่อนล้มคือช่วงที่สมองกลัวที่สุด กำลังโยกเก้าอี้สองขาหลังเพลินๆ แล้วจู่ๆ จุดศูนย์ถ่วงเลยฐานรองรับไปนิดเดียว ร่างเริ่มไหลไปด้านหลัง สิ่งที่เกิดขึ้นแทบจะทันทีไม่ใช่แค่ความคิดว่า กำลังจะล้ม แต่เป็นอาการท้องวูบ หัวใจเหมือนตกลงไปข้างล่าง มือคว้าทุกอย่างที่อยู่ใกล้ และกล้ามเนื้อทั้งตัวเกร็งขึ้นพร้อมกัน ความรู้สึกไม่กี่เสี้ยววินาทีนั้นบางครั้งกลับน่ากลัวกว่าตอนก้นหรือหลังแตะพื้นเสียอีก สมองไม.. ดูเพิ่ม

เสียงแก๊กก่อนคีบของไม่ได้เป็นพิธีกรรมลึกลับ แต่มันเข้าทางระบบควบคุมการเคลื่อนไหวของสมองพอดี หยิบที่คีบขึ้นมาแล้วมือบีบ แก๊ก แก๊ก ทั้งที่ยังไม่มีหมู น้ำแข็ง หรืออาหารอยู่ตรงหน้า ภาพนี้เจอบ่อยจนดูเหมือนเป็นกฎสากลของมนุษย์ แต่จุดสำคัญคือ วิทยาศาสตร์ยังไม่มีกฎที่บอกว่ามนุษย์ต้องคีบอากาศสองครั้ง และไม่ได้มีหลักฐานว่าจำนวนสองทีเป็นสัญชาตญาณเฉพาะที่วิวัฒนาการกำหนดไว้ พฤติกรรมนี้น่าจะเกิดจากกลไกธรรมดาหลา.. ดูเพิ่ม

ลองนึกภาพว่ากำลังคุณเดินเท้าเปล่าแล้วเผลอเหยียบของมีคมเข้าไป สิ่งแรกที่เกิดขึ้นแทบจะทันทีคือรีบยกเท้าหนี ก่อนจะทันคิดด้วยซ้ำว่า “โอ๊ย เจ็บ!” แล้วความเจ็บที่รู้สึกขึ้นมานั้น จริง ๆ เกิดตรงไหนกันแน่? คำตอบที่น่าประหลาดใจ คือ แผลไม่ได้เป็นสิ่งที่ทำให้เรารู้สึกเจ็บ แต่สมองต่างหากที่เป็นผู้สร้างประสบการณ์ความเจ็บขึ้นมา อย่างไรก็ตาม จะบอกว่าเรื่องนี้ไม่ได้หมายความว่าแผลไม่มีส่วนเกี่ยวข้องเล.. ดูเพิ่ม

เท้ายังไม่ได้ตก แต่สมองร้องเตือนเหมือนกำลังร่วง เคยเดินลงบันไดแบบเพลินๆ ทีละขั้น จังหวะกำลังมาเท่ากันเป๊ะ แล้วพอถึงพื้นล่างสุดกลับเผลอยกเท้าจะลงอีกขั้น ทั้งที่ไม่มีขั้นให้ลงแล้ว เท้ากระแทกพื้นเร็วกว่าที่คาด ตัวสะดุ้ง หัวใจวาบขึ้นมาเสี้ยววินาที ความรู้สึกนั้นไม่ได้เกิดจากความขี้ตกใจอย่างเดียว แต่เป็นผลจากระบบควบคุมการเดินที่เตรียมท่าร่างกายล่วงหน้าไปก่อนแล้ว สมองไม่ได้สั่งขาทีละก้าวแบบรอดูหน้างาน .. ดูเพิ่ม