พระไตรปิฎก

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คนรอบตัวคือจุดเริ่มของมงคลในมงคลสูตร ตอนต้นของพระสูตรกล่าวถึงการไม่คบคนพาล คบหาคนดี และยกย่องผู้ที่ควรเคารพ ทั้งสามข้อชวนมองความเป็นมงคลจากวิธีเลือกคบคนและวางตัว มากกว่ารอให้โชคเข้ามาหา มงคลสูตร หรือมหามงคลสูตร อยู่ในสุตตนิบาต ข้อ 2.4 เนื้อเรื่องเปิดด้วยเทวดามาทูลถามพระพุทธเจ้าที่พระเชตวันว่าอะไรคือมงคลสูง.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ เสียง “กุสลา ธัมมา...” ที่ได้ยินในงานศพมาจากการสวดพระอภิธรรม ส่วนเลข 7 นับตามจำนวนคัมภีร์ในพระอภิธรรมปิฎก และบทที่นำมาสวดคือหัวข้อหรือมาติกาที่สรุปจากคัมภีร์เหล่านั้น พระไตรปิฎกฉบับสำหรับประชาชนของมูลนิธิพระไตรปิฎกเพื่อประชาชนอธิบายว่า อภิธรรมปิฎกแบ่งเป็น 7 คัมภีร์ ส่วนฉบับนี้จัดพิมพ์เนื้อหาอภิ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คนเราอาจใจฟูเมื่อได้คำชมและคิดวนเมื่อถูกตำหนิ พระสูตร AN 8.6 ระบุว่า ปุถุชนผู้ยังไม่ได้สดับและอริยสาวกผู้ได้สดับต่างพบโลกธรรมแปด แต่ปุถุชนอาจถูกโลกธรรมครอบงำ ส่วนอริยสาวกเห็นว่าสิ่งเหล่านั้นไม่เที่ยงและไม่ถูกครอบงำแบบเดียวกัน โลกธรรมแปดคือ ลาภกับเสื่อมลาภ ยศกับเสื่อมยศ คำนินทากับคำสรรเสริญ และสุขกับทุกข์ พ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ไทยเริ่มพิมพ์พระไตรปิฎกด้วยอักษรไทยในสมัยรัชกาลที่ 5 ชุดแรกจัดพิมพ์ระหว่าง พ.ศ. 2431–2435 รวม 39 เล่ม สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนระบุว่านับเป็นฉบับพิมพ์เป็นเล่มครั้งแรกในประเทศสยาม ก่อนหน้านั้นคัมภีร์จำนวนมากจารลงบนใบลานด้วยอักษรขอม ส่วนเนื้อหายังคงเป็นภาษาบาลี อักษรเป็นเพียงรูปแบบตัวเขียน คนที่อ่านอักษ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ พระเจ้ามฆเทวะรับสั่งกับช่างกัลบก (ช่างตัดผม) ไว้ว่า หากเห็นผมหงอกบนพระเศียรเมื่อใด ให้รีบมาบอกทันที มฆเทวสูตรเล่าว่าเมื่อช่างพบผมหงอกเส้นแรก พระองค์ให้ถอนมาวางบนพระหัตถ์ เรียกมันว่า “เทวทูต” แล้วมอบราชสมบัติแก่พระโอรสเพื่อออกผนวช พระพุทธเจ้าทรงเล่าเรื่องนี้แก่พระอานนท์ หลังพระอานนท์ทูลถามเหตุที.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ วิตักกสัณฐานสูตรกล่าวกับภิกษุผู้ฝึกจิต เมื่อความคิดอกุศลผุดขึ้น พระพุทธเจ้าทรงแจกแจงวิธีรับมือไว้ห้าข้อ วิตักกสัณฐานสูตรเสนอ 5 วิธีเมื่อต้องรับมือกับความคิดอกุศล: หันไปคิดเรื่องที่เป็นกุศล พิจารณาโทษของความคิดนั้น ไม่ใส่ใจ สังเกตเหตุปรุงแต่งของมัน และใช้ความเพียรข่มใจเมื่อวิธีอื่นยังไม่ได้ผล พระสูตรให้ลองข.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ เจ้าชายองค์หนึ่งนอนนิ่งใต้ฉัตรขาว ทั้งที่ผู้คนในวังเตรียมให้สืบราชบัลลังก์ เหตุใดจึงไม่ยอมพูดหรือขยับตัว? อรรถกถาเตมิยชาดกเล่าว่า เจ้าชายเตมีย์แสร้งเป็นใบ้ หูหนวก และง่อย เพราะไม่อยากขึ้นครองราชย์ พระองค์ระลึกได้ว่าเคยเป็นกษัตริย์ในชาติก่อนและต้องไปเกิดในนรกหลังสิ้นพระชนม์ จึงกลัวว่าการขึ้นครองเมืองจะทำให้.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ พราหมณ์แปลงกายมาขออาหารจากสัตว์ในป่า แต่กระต่ายไม่มีอาหารอย่างเพื่อนสามตัว เรื่องนี้เกี่ยวกับภาพกระต่ายบนดวงจันทร์อย่างไร? คำตอบอยู่ในอรรถกถาสสบัณฑิตชาดก ซึ่งเล่าว่ากระต่ายโพธิสัตว์ตั้งใจสละตนเป็นทาน และท้าวสักกะเป็นผู้ทำเครื่องหมายรูปกระต่ายไว้บนดวงจันทร์ ส่วนคาถาในพระไตรปิฎกเล่าถ้อยคำที่กระต่ายเสนอร่างกา.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คืนวันเพ็ญ พระเจ้าอชาตศัตรูประทับบนปราสาทและตรัสว่าราตรีน่ารื่นรมย์ ในสามัญญผลสูตร พระเจ้าอชาตศัตรูถามว่าการบวชให้ผลที่เห็นได้ในชีวิตนี้อย่างไร พระพุทธเจ้าทรงตอบตั้งแต่การได้รับความเคารพ ไปจนถึงการฝึกจิตและความหลุดพ้น พระราชาตรัสถามเหล่าอำมาตย์ว่าจะเสด็จไปพบสมณะหรือพราหมณ์คนใดดี อำมาตย์หกคนต่างเสนอครูที่ตน.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ เช้าวันหนึ่ง สิงคาลกะคหบดีบุตรออกจากกรุงราชคฤห์ เสื้อผ้าและผมยังเปียก แล้วประนมมือไหว้ทิศทั้งหกตามคำของบิดา ในสิงคาลกสูตร พระพุทธเจ้าทรงอธิบายว่าทิศทั้งหกแทนคนหกกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับชีวิต และการไหว้ทิศคือการทำหน้าที่ตอบแทนกันระหว่างคนเหล่านั้น พระสูตรจับคู่ทิศเบื้องหน้ากับพ่อแม่ ทิศเบื้องขวากับครู ทิศเบื้อ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ พระอนุรุทธะ พระนันทิยะ และพระกิมิละพักอยู่ในป่าโคสิงคสาลวันด้วยกัน เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จไปหา ทั้งสามต้อนรับพระองค์และช่วยกันจัดที่ประทับ ทั้งสามอยู่ร่วมกันด้วยเมตตาและช่วยกันทำงานประจำวัน พระสูตรเล่าว่าพวกท่านไม่วิวาทกัน แต่ละรูปเห็นว่าเป็นโชคดีที่ได้อยู่กับเพื่อนร่วมทาง และตั้งใจทำงานส่วนรวมโดยไม่ต้องรอให.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ยามค่ำในป่า เสียงสัตว์หรือกิ่งไม้ร่วงทำให้สะดุ้งได้ ภยเภรวสูตรเล่าถึงความกลัวที่พระโพธิสัตว์พบระหว่างอยู่ป่า เมื่อความกลัวเกิดขึ้น ท่านอยู่ในอิริยาบถเดิมจนกว่าความกลัวจะคลาย แนวทางนี้ปรากฏในเรื่องที่พระพุทธเจ้าทรงเล่าแก่พราหมณ์ชาณุสโสณิถึงการฝึกของพระองค์ก่อนตรัสรู้ ชาณุสโสณิกล่าวว่าป่าโปร่งและป่าทึบเป็นที.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ใต้ต้นไทรใหญ่ในป่าหิมวันต์ ช้าง ลิง และนกกระทาอาศัยอยู่ด้วยกัน แต่ทั้งสามยังไม่รู้ว่าใครเกิดก่อนและควรได้รับความเคารพเป็นลำดับแรก คำอธิบายประกอบติตติรชาดกเล่าว่า สัตว์ทั้งสามใช้คำตอบว่าใครรู้จักต้นไทรมาตั้งแต่ช่วงใด เพื่อตัดสินว่าใครอาวุโสกว่า แล้วจึงเล่าความทรงจำของแต่ละตัวเกี่ยวกับต้นไม้ต้นนี้ ก่อนจะถึงค.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ครั้งหนึ่ง อนาถบิณฑิกคหบดีเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าและนั่งฟังธรรม พระองค์ตรัสถึงความสุขที่คนครองเรือนพึงได้รับ อานัณยสูตรแจกแจงความสุขของคฤหัสถ์ไว้ 4 แบบ คือสุขจากการมีทรัพย์ การใช้ทรัพย์ การไม่เป็นหนี้ และการประพฤติตนไม่มีโทษ โดยพระสูตรยกความสุขจากความประพฤติไม่มีโทษไว้สูงกว่าสามแบบแรก พระองค์ตรัสว่าคฤหัสถ์พึงไ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ริมฝั่งแม่น้ำกิมิกาฬา พระเมฆิยะเห็นสวนมะม่วงงดงามน่ารื่นรมย์ จึงคิดว่าน่าจะเหมาะแก่การภาวนา เขาขอพระพุทธเจ้าไปอยู่ที่นั่น แต่เมื่อได้ไปจริง ใจกลับไม่สงบอย่างที่หวัง เมฆิยสูตรเล่าว่า ในสวนมะม่วง พระเมฆิยะถูกความคิดเรื่องกาม ความพยาบาท และการเบียดเบียนรบกวน พระพุทธเจ้าจึงตรัสถึงปัจจัย 5 อย่างที่ช่วยให้จิตพัฒ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ช่างย้อมผ้าเอาผ้าเปื้อนลงอ่างสี สีจะออกมาสดใสหรือหม่น? วัตถูปมสูตรเริ่มด้วยภาพนี้ก่อนตอบเรื่องจิต พระสูตรเปรียบว่า ผ้าเปื้อนย้อมแล้วสีไม่งามเหมือนจิตที่เศร้าหมอง ซึ่งนำไปสู่ทุคติ ส่วนผ้าสะอาดย้อมแล้วสีสดใสก็เหมือนจิตที่ไม่เศร้าหมองและเปิดทางให้สุคติ เชิงอรรถฉบับมหาจุฬาฯ อธิบายว่า “ทุคติ” หมายถึ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ กลางถนนในสาวัตถี พาหิยะเห็นพระพุทธเจ้ากำลังเสด็จบิณฑบาต เขาเข้าไปขอให้แสดงธรรม และเมื่อได้ยินว่ายังไม่ใช่เวลา ก็กราบทูลขออีกครั้ง ใจความสั้น ๆ ในพาหิยสูตรคือให้รับรู้ตามจริงว่าเห็นอะไร ได้ยินอะไร สัมผัสหรือรับกลิ่นรสอะไร และใจรู้เรื่องใด โดยไม่ยึดติดในสิ่งที่รับรู้ เรื่องในอุทานเล่าว่า พาหิยทารุจีริยะอยู่ท.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ในวันที่เรายังแข็งแรง ความแก่หรือการจากลาอาจดูไกลตัว แต่พระสูตรบทหนึ่งชวนให้ระลึกถึงเรื่องเหล่านี้เนือง ๆ ฐานสูตรในอังคุตตรนิกายกล่าวถึง 5 เรื่องที่ควรพิจารณาอยู่เสมอ ได้แก่ ความแก่ ความเจ็บ ความตาย การพลัดพรากจากสิ่งรัก และกรรมของตน ข้อความระบุว่าทั้งหญิง ชาย คนครองเรือน และบรรพชิตควรระลึกถึงเรื่องเหล่านี.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ บนปราสาท พระราชาถามมัลลิกาว่า นางรักใครยิ่งกว่าตัวเองไหม พระนางมัลลิกาทูลว่า ไม่มีใครเป็นที่รักยิ่งกว่าตนเอง แล้วถามกลับด้วยคำถามเดียวกัน พระเจ้าปเสนทิโกศลก็ตอบว่าไม่มีเช่นกัน ต่อมาพระองค์เสด็จลงจากปราสาทไปเฝ้าพระพุทธเจ้าที่พระวิหารเชตวัน และเล่าบทสนทนานี้ให้ทรงฟัง พระพุทธเจ้าตรัสคาถาว่า แม้ค้นหาในทุกทิศก็.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ สัลลัตถสูตรเล่าถึงคนสองกลุ่มที่ต่างเจอความเจ็บปวด แต่รับมือไม่เหมือนกัน เวทนาในพระสูตรคือความรู้สึกสุข ทุกข์ หรือเฉย ๆ คำตอบเรื่องลูกศรคือ ความเจ็บกายเป็นดอกแรก ส่วนทุกข์ใจที่ตามมาเป็นดอกที่สอง ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับเสวยความรู้สึกทั้งทางกายและใจ เหมือนถูกยิงสองดอก ส่วนอริยสาวกผู้ได้สดับยังเจ็บกายแต่ไม่เสวยทุก.. ดูเพิ่ม