พระวินัย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ เดินรอบอุโบสถแล้วเห็นใบเสมาตั้งเป็นระยะ แม้จะดูคล้ายของประดับ แต่ใบเสมาเกี่ยวข้องกับ สีมา หรือเขตที่กำหนดให้พระสงฆ์ทำสังฆกรรมร่วมกัน เช่น การประชุมอุโบสถหรือกิจของสงฆ์ที่ต้องทำเป็นหมู่ เครื่องหมายรอบอาคารจึงช่วยให้เห็นแนวเขตในพื้นที่จริง จุดที่มักเข้าใจคลาดคือ ใบเสมาที่มองเห็นอาจไม่ได้เป็นเครื่องหมายกำหนดเ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ วันออกพรรษาเป็นวันที่พระสงฆ์สิ้นสุดการจำพรรษา และในพระวินัยยังมีขั้นตอนที่เรียกว่า “ปวารณา” ให้ภิกษุในสงฆ์เปิดโอกาสให้กันกล่าวตักเตือนเรื่องการประพฤติตนตามกรอบพระวินัย เรื่องนี้อยู่ในมหาวรรค ปวารณาขันธกะ (Kd 4) และเป็นระเบียบของพระสงฆ์หลังจำพรรษา ไม่ใช่พิธีสารภาพบาปหรือกิจกรรมทั่วไปของฆราวาส ตั.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ การอุปสมบทในแคว้นอวันตีเคยติดปัญหาจนพระมหากัจจายนะต้องใช้เวลาถึงสามปีกว่าจะรวบรวมพระได้ครบ 10 รูป เรื่องนี้อยู่ในมหาวรรค พระวินัยปิฎก และลงท้ายด้วยข้ออนุญาตให้เขตชายขอบใช้คณะสงฆ์เพียง 5 รูป โดยต้องมีผู้เชี่ยวชาญพระวินัยรวมอยู่ด้วย ตัวบทเล่าว่า พระโสณะ กุฏิกัณณะ ซึ่งเป็นอุบาสกผู้ติดตามพระมหากัจจายนะ ขอออกบว.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ใบเสมามีหน้าที่กำหนดขอบเขตสีมาที่สงฆ์ใช้ประชุมทำสังฆกรรม จึงปักรอบอุโบสถให้เห็นแนวเขตชัด พระไตรปิฎกมหาวรรคกล่าวถึงการสมมติสีมาเพื่อให้ภิกษุทำอุโบสถร่วมกัน และให้กำหนดนิมิตหรือหลักหมายเขตรอบพื้นที่ คำว่า “สีมา” หมายถึงเขต ส่วนใบเสมาเป็นหลักหมายที่คนมองเห็นได้ พระไตรปิฎกเรียกหลักหมายเหล่านี้ว่า &.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ พระวินัยกำหนดเพดานผมภิกษุไว้สองแบบ: ไม่เกินสองเดือนหรือไม่เกินสององคุลี โดยใช้เกณฑ์ที่ถึงก่อน ถ้าผมยาวถึงสององคุลีก่อนครบสองเดือน ก็ปลงตามเกณฑ์ความยาว ถ้ายังไม่ถึงเกณฑ์นั้นแต่ครบสองเดือนก่อน ก็ปลงตามเวลา ฉบับแปลไทยบน ClassStart Books แสดงข้ออนุญาตนี้ไว้ ส่วน The Buddhist Monastic Code อธิบายคำว่า “หร.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ กฐินมีเวลาถวายหนึ่งเดือนตามปฏิทินจันทรคติ ตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 หลังออกพรรษา ไปจนถึงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ช่วงนี้เรียกว่า “กฐินกาล” และเกี่ยวข้องกับพระสงฆ์ที่จำพรรษาครบสามเดือน วันในปฏิทินสากลจึงเปลี่ยนไปในแต่ละปี เพราะนับตามข้างขึ้นข้างแรม ไม่ได้ล็อกเป็นเดือนเดียวกันทุกปี Thai PBS อธิ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ พระอุปนันทะขอเงินหนึ่งกหาปณะจากเจ้าบ้าน ทั้งที่เพิ่งบอกว่าเลิกใช้เงินแล้ว เหตุการณ์นี้เป็นที่มาของกฎห้ามภิกษุรับทองเงิน ไม่ว่าจะรับเอง ให้คนอื่นรับแทน หรือยอมให้เก็บเงินไว้ให้ ข้อบัญญัตินี้อยู่ในหมวดนิสสัคคิยปาจิตตีย์ของพระวินัยเถรวาท ตัวบทวางเหตุการณ์ไว้ที่ราชคฤห์ ในสวนไผ่บริเวณที่ให้อาหารกระรอก แล้วเล่าผ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ พระวินัยปิฎก ปาจิตตีย์ข้อ 37 เล่าว่าพระ 17 รูปนำอาหารจากงานมหรสพที่ราชคฤห์กลับอาราม จนเกิดข้อฝึกห้ามฉันหลังเที่ยงถึงรุ่งอรุณวันถัดมา ตัวบทเล่าว่า ขณะพระพุทธเจ้าประทับอยู่ที่ราชคฤห์ พระกลุ่ม 17 รูปไปชมงานมหรสพบนยอดเขา ผู้คนที่พบพระอาบน้ำและทาน้ำมันให้ ก่อนถวายทั้งอาหารสุกและอาหารสด พระกลุ่มนี้รับอาหารส่วนหน.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ พระวินัยกำหนดว่า ผู้จะรับอุปสมบทเป็นภิกษุต้องเป็นมนุษย์ เรื่องพญานาคแปลงเป็นชายหนุ่มมาขอบวช แล้วเผลอหลับจนกลับเป็นร่างงู เป็นเรื่องเล่าที่คัมภีร์ใช้ประกอบกฎนี้ เรื่องนี้อยู่ในมหาวรรค ตอนที่ 63 ซึ่งเป็นบทว่าด้วยการรับภิกษุเข้าสู่สงฆ์ เนื้อหาจึงเล่าเหตุการณ์ที่นำไปสู่ข้อกำหนดเรื่องอุปสมบท พร้อมบอกว่าใครรับกา.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ พระวินัยเล่าว่าภิกษุรูปหนึ่งขอผ้ากรองน้ำจากเพื่อนระหว่างเดินทาง แต่ถูกปฏิเสธจนเสียชีวิตเพราะกระหายน้ำ เรื่องนี้นำไปสู่กฎว่าภิกษุที่เดินทางต้องพกผ้ากรองน้ำ และเมื่อเพื่อนขอก็ห้ามปฏิเสธ เหตุการณ์อยู่ในจุลวรรค ภาค 2 ขุททกวัตถุขันธกะ ตอนต้นเล่าว่าระหว่างทางมีน้ำที่ไม่ควรดื่มโดยไม่กรอง จึงมีการอนุญาตผ้ากรอง ต่อ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ไตรจีวร คือผ้าหลักสามผืนตามพระวินัยเถรวาท ไม่ได้แปลว่าภิกษุจะใช้ผ้าชนิดอื่นไม่ได้ ชุดหลักมีผ้าคลุมชั้นนอกหนึ่งผืนแบบสองชั้น ผ้าห่มท่อนบนหนึ่งผืน และผ้านุ่งชั้นในอีกหนึ่งผืน ในมหาวรรค พระวินัยเล่าว่าพระพุทธเจ้าทรงพบภิกษุกลุ่มหนึ่งระหว่างเดินทาง แต่ละรูปแบกห่อผ้าไว้บน.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ในพระวินัยมีเรื่องพญานาคแปลงเป็นคนมาขอบวชจริง แต่ ตัวบทไม่ได้บอกให้เรียกผู้เตรียมบวชว่า “นาค” เรื่องฝากชื่อไว้พบในบททำขวัญนาคของไทย ในมหาวรรค หมวดหนึ่งของพระวินัย มีเรื่องนาคตัวหนึ่งที่อยากกลับเป็นมนุษย์ มันเห็นว่าพระสงฆ์ใช้ชีวิตตามศีล จึงคิดว่าการบวชจะช.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ภิกษุรูปหนึ่งนอนป่วยอยู่ลำพังในที่พัก ไม่มีใครคอยช่วย แม้แต่ทำความสะอาดหรือพยุงตัวก็ลำบาก เมื่อมีคนถามว่าทำไมไม่มีผู้ดูแล คำตอบกลับเป็นว่าเขาไม่เคยช่วยเหลือภิกษุรูปอื่น จึงไม่มีใครอยากช่วยเขา เรื่องสั้น ๆ นี้ในพระวินัยชวนถามว่า การดูแลกันควรขึ้นกับว่าอีกฝ่ายเคยทำอะไรให้เราหรือไม่ เรื่องอยู่ในมหาวรรค VIII.2.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คนหนึ่งตั้งใจถวายเงินไว้ซื้อของจำเป็นให้วัด แต่อีกคนเลือกยกของชิ้นนั้นไปถวายตรง ๆ ความต่างนี้ชวนถามว่า ถ้าพระวินัยห้ามพระรับเงิน แล้วพระสงฆ์จะได้ของใช้ที่ต้องซื้อจากไหน? คำถามนี้มีคำตอบอยู่ในพระวินัยฝ่ายเถรวาท ซึ่งแยกการถือเงินของภิกษุออกจากการรับสิ่งของที่คฤหัสถ์จัดหาให้ การอ่านกฎข้อนี้ให้ครบจึงต้องดูทั้ง.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ พระวินัยเล่าว่า ข้อบัญญัตินี้มีที่มาจากเหตุการณ์ในรัฐอาฬวี ภิกษุบางรูปตัดต้นไม้เพื่อสร้างที่พัก คัมภีร์เล่าว่าเทวดาที่อาศัยต้นไม้ขอให้หยุด แต่ภิกษุไม่ฟัง ก่อนชาวบ้านจะตำหนิการตัดนั้น ข้อวินัยที่ตามมาจึงครอบคลุมการทำลายพืชหลายแบบ ไม่ใช่แค่โค่นต้นไม้ใหญ่ พระวินัยเถรวาทกำหนดว่า ภิกษุที่รู้ว่าเป็นพืชแล้วจงใจตั.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ช่วงแรกของการบวช พระใหม่ต้องเรียนข้อวัตรและพระวินัย โดยมีพระอุปัชฌาย์หรืออาจารย์คอยแนะนำ คำว่า “ถือนิสสัย” หมายถึงการพึ่งคำแนะนำตามพระวินัย ข้อที่ยกมานี้กำหนดคุณสมบัติในการพ้นนิสสัย ไม่ได้กำหนดว่าต้องพักอาศัยในอาคารเดียวกัน พระวินัยเถรวาทมีเกณฑ์หนึ่งระบุว่า ภิกษุที่มีพรรษาครบ 5 ปีขึ้นไปและมีควา.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ก่อนเข้าพรรษา บางวัดมีญาติโยมนำผ้าผืนหนึ่งมาถวายพร้อมเทียนพรรษา ผ้าชนิดนี้เรียกว่า “ผ้าอาบน้ำฝน” หลายคนอาจนึกว่าเป็นผ้าไตรอีกผืน แต่ชื่อของมันบอกหน้าที่เฉพาะ และมีช่วงเวลาตามพระวินัยที่ต่างจากวันจัดพิธีของแต่ละวัด คำตอบคือ ผ้าสำหรับพระสงฆ์ใช้นุ่งเวลาอาบน้ำในฤดูฝน ไม่ใช่จีวรสำหรับห่มกาย ในพระวิน.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ เวลาอ่านหนังสือธรรมะหรือฟังพระเทศน์ มักได้ยินว่าพระอานนท์เป็นพระสาวกที่จำคำสอนได้มากและถ่ายทอดต่อหลังพระพุทธเจ้าปรินิพพาน เรื่องที่เล่ากันนี้มีที่มาจากไหน และข้อความในพระไตรปิฎกพูดถึงท่านไว้อย่างไร? พระไตรปิฎกเล่าเรื่องนี้ไว้สองส่วน แต่ให้ข้อมูลคนละด้าน: พระสูตรยกย่องพระอานนท์เรื่องการฟังและการจำ ส่วนพระวิ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คืนวันพระ บางวัดมีพระสงฆ์นั่งประชุมและสวดบทที่คนทั่วไปไม่คุ้นหู พิธีนี้ไม่ใช่แค่สวดมนต์ให้ญาติโยมฟัง แต่เป็นกิจของสงฆ์ตามพระวินัยที่จัดเป็นรอบ บทสวดชื่อ “ปาติโมกข์” เป็นชุดข้อฝึกในพระวินัยของภิกษุ จึงต่างจากการฟังธรรมทั่วไป ผู้ร่วมทำพิธีคือพระสงฆ์ ส่วนฆราวาสอาจมาฟังหรือทำบุญตามธรรมเนียมวัด แต่ไ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ งานมหรสพบนเนินในเมืองราชคฤห์กลายเป็นจุดเริ่มของข้อวินัยเรื่องเวลาอาหาร เมื่อภิกษุรับของถวายแล้วถือกลับวัด เพื่อนภิกษุถามว่าพวกท่านฉันหลังเวลาหรือไม่ เรื่องต้นบัญญัตินี้ชวนสงสัยว่าเหตุใดพระวินัยจึงกำหนดเวลาฉันไว้อย่างชัดเจน ในภิกษุวิภังค์ ปาจิตตีย์ข้อ 37 คำว่า “วิกาล” หมายถึงหลังเที่ยงวันไปจนถึง.. ดูเพิ่ม