พฤกษศาสตร์

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เวลาเราเห็นถั่วลิสงวางอยู่รวมกับอัลมอนด์ วอลนัต หรือเกาลัด หลายคนจึงเรียกทั้งหมดว่าถั่วเหมือนกัน แต่ถ้ามองตามหลักพฤกษศาสตร์ ถั่วลิสงมีญาติใกล้ชิดกับถั่วเหลือง ถั่วลันเตา และถั่วเขียวมากกว่า เพราะมันอยู่ในกลุ่มพืชตระกูลถั่วฝัก หรือ Legume ถั่วลิสงมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า.. ดูเพิ่ม

เวลาเดินผ่านแผงผลไม้ แอปเปิลสีแดง สตรอว์เบอร์รีลูกเล็ก พีชผิวกำมะหยี่ และเชอร์รีสีเข้ม ดูเหมือนเป็นผลไม้คนละกลุ่มกันโดยสิ้นเชิง ส่วนดอกกุหลาบก็มักถูกนึกถึงในฐานะไม้ประดับหรือดอกไม้สำหรับมอบให้คนสำคัญ ทว่าถ้ามองด้วยสายตาของนักพฤกษศาสตร์ ทั้งหมดกลับมีเครือญาติร่วมกันอยู่จริง เพราะพืชเหล่านี้ถูกจัดให้อยู่ในวงศ์ Rosaceae หรือวงศ์กุหลาบเหมือนกัน คำว่า วงศ์ ในระบบจำแนกพืช ไม่ได้หมายความว่าพืชทุกชนิดต้อ.. ดูเพิ่ม

แทบทุกครั้งที่ปอกกล้วย เรามักเจอเส้นบาง ๆ สีขาวหรือสีเหลืองอ่อนติดอยู่ระหว่างเปลือกกับเนื้อ บางคนกินไปพร้อมกัน บางคนก็ค่อย ๆ ดึงออกทีละเส้นก่อนกัดกล้วยคำแรก และถ้าเคยลองค้นว่าเส้นเหล่านี้คืออะไร คำตอบที่ถูกเล่ากันบ่อยมากคือ “Phloem Bundles” หรือมัดท่อลำเลียงอาหารของกล้วย เปรียบเหมือนเส้นทางที่ใช้ส่งน้ำตาลและสารอินทรีย์ไปยังผลขณะที่มันกำลังเติบโต คำอธิบายนี้ฟังดูสมเหตุสมผลมากครับ แต่มี.. ดูเพิ่ม

เมล็ดพืชส่วนใหญ่มีขนาดเล็กจนสามารถติดไปกับขนสัตว์ ลอยไปตามลม หรือถูกนกคาบไปยังพื้นที่ใหม่ได้ แต่มีพืชชนิดหนึ่งที่ทำให้ภาพจำเกี่ยวกับคำว่าเมล็ดเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง เพราะสิ่งที่อยู่ในผลของมันมีขนาดใหญ่จนต้องใช้สองมือประคอง และถ้าเป็นผลที่โตเต็มที่ก็มีน้ำหนักใกล้เคียงกับกระสอบข้าวขนาดใหญ่ รูปร่างของผลชนิดนี้ยิ่งทำให้ผู้พบเห็นจำได้ทันที เปลือกสองซีกที่ประกบกันดูคล้ายบั้นท้ายของมนุษย์ จนมีชื่อเรียกเล.. ดูเพิ่ม

เห็นครั้งแรกหลายคนมักสงสัยว่า ทำไมเมล็ดถึงไปอยู่ข้างนอกผลได้แบบนั้น ภาพของมะม่วงหิมพานต์ตอนยังอยู่บนต้นดูเหมือนธรรมชาติประกอบชิ้นส่วนผิดตำแหน่ง ผลสีเหลืองหรือแดงอวบๆ อยู่ด้านบน ส่วนก้อนแข็งรูปโค้งคล้ายไตกลับห้อยติดอยู่ด้านล่างเพียงก้อนเดียว ทั้งที่ผลไม้ทั่วไปซ่อนเมล็ดไว้ด้านในเนื้อเสียเป็นส่วนใหญ่แต่ความจริงทางพฤกษศาสตร์กลับพลิกภาพที่คุ้นเคยเกือบทั้งหมดส่วนอวบฉ่ำที่มองแล้วเหมือนผลไม้และเรียกกันว่.. ดูเพิ่ม

ผงสีเหลืองเล็กๆ ที่ติดปลายจมูก อาจซับซ้อนกว่างานออกแบบระดับจุลภาคเสียอีก เวลาเห็นละอองเกสรติดอยู่บนดอกไม้ หลายคนมักนึกถึงแค่ผงสีเหลืองละเอียดที่ปลิวไปตามลมหรือเกาะตามตัวผึ้ง แต่ถ้าขยายดูด้วยกล้องจุลทรรศน์ จะพบว่าเกสรแต่ละเม็ดไม่ได้หน้าตาเหมือนกันเลย พืชแต่ละชนิดสร้างเกสรในรูปทรงเฉพาะของตัวเอง ราวกับมีลายเซ็นประจำสายพันธุ์ซ่อนอยู่ในวัตถุที่เล็กจนแทบมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า รูปร่างต่างกันเพราะหน้าที่ต.. ดูเพิ่ม

สตรอว์เบอร์รีลูกเดียว มีผลเล็กๆ อยู่เต็มผิวมากกว่าที่หลายคนเคยคิด เวลาเราหยิบสตรอว์เบอร์รีขึ้นมากิน สายตาก็มักจะมองเห็นจุดเล็กๆ สีขาวหรือสีเหลืองที่กระจายอยู่รอบผล หลายคนเรียกสิ่งเหล่านั้นว่าเมล็ดมาตลอด แต่ความจริงแล้วมันไม่ใช่เมล็ดอย่างที่เข้าใจกันเสียทีเดียว เพราะแต่ละจุดที่เห็นนั้นคือ ผล ของสตรอว์เบอร์รีแต่ละผลย่อย ส่วนเมล็ดจริงจะซ่อนอยู่ภายในผลเล็กๆ เหล่านั้นอีกชั้นหนึ่ง แล้วเนื้อสีแดงหวานฉ่ำ.. ดูเพิ่ม

หลายคนอาจเคยได้ยินประโยคที่ว่า มะเขือเทศเป็นผลไม้ แล้วเกิดคำถามตามมาว่า ถ้าอย่างนั้นเวลานำไปใส่ในสลัด ทำไมมันถึงไม่ได้กลายเป็นของหวานเหมือนผลไม้อื่น ๆ อย่างแอปเปิล องุ่น หรือสตรอว์เบอร์รี เรื่องนี้เป็นความสับสนเล็ก ๆ ที่เกิดขึ้นบ่อย เพราะคำว่า ผลไม้ ในชีวิตประจำวัน กับการแบ่งประเภททางวิทยาศาสตร์นั้นใช้คนละมุมมองกัน เวลาเดินตลาดหรือเข้าครัว หลายคนมักแบ่งผักกับผลไม้จากรสชาติและวิธีนำไปทำอาหาร เช่น .. ดูเพิ่ม

ความงดงามที่ซ่อนตัวอยู่ใต้ร่มเงาของป่าดิบเขา จำปาดิน คืออัญมณีแห่งพฤกษชาติที่น่าอัศจรรย์ ด้วยลักษณะเฉพาะตัวที่เป็นกล้วยไม้อาศัยรา ทำให้พืชชนิดนี้กลายเป็นสัญลักษณ์ที่บ่งบอกถึงความอุดมสมบูรณ์และความเปราะบางของระบบนิเวศป่าต้นน้ำในประเทศไทยได้เป็นอย่างดี ทำความรู้จัก จำปาดิน จำปาดิน มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Odontochilus poilanei (Gagnep.) Ormerod จัดอยู่ในวงศ์กล้วยไม้ (Orchidaceae) เป็นกล้วยไม้อาศัยรา (M.. ดูเพิ่ม

ในโลกของพืชพรรณที่หลากหลาย มีพืชกลุ่มหนึ่งที่สร้างความพิศวงให้กับมนุษย์เสมอมานั่นคือพืชกินแมลง และหนึ่งในสายพันธุ์ที่มีชื่อเสียงและน่าจับตามองที่สุดคือ "ลิลลี่งูเห่า" (Cobra Lilly) หรือที่มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า ดาร์ลิงโทเนีย (Darlingtonia) พืชชนิดนี้ไม่ได้มีดีแค่ความสวยงามแปลกตา แต่ยังแฝงไปด้วยความลึกลับและกุศโลบายล่อเหยื่อที่น่าทึ่ง อย่างไรก็ตาม ภายใต้ความน่าพิศวงนี้กลับมีความบอบบางอย่างยิ่ง จน.. ดูเพิ่ม

มะเขือเทศเป็น “ผลไม้” ถ้าดูตามพฤกษศาสตร์ แต่ในครัวและชีวิตประจำวัน คนส่วนใหญ่มักเรียกมันว่า “ผัก” เพราะเอาไปทำอาหารคาวมากกว่าของหวาน คำตอบนี้ทำให้หลายคนงง เพราะเวลาเห็นมะเขือเทศในตลาดหรือซูเปอร์มาร์เก็ต มันมักอยู่ใกล้ผักสลัด แตงกวา หอมหัวใหญ่ หรือพริก ไม่ได้ถูกวางในโซนผลไม้แบบมะม่วง แอปเปิล หรือส้ม แต่ถ้าถามตามหลักของพืช มะเขือเทศจัดเป็นผลไม้ เพราะมันพัฒนามาจากดอกของพืช แล.. ดูเพิ่ม

ดอกซ่อนกลิ่น หรือ Tuberose มีรูปลักษณ์งดงาม เปี่ยมด้วยมนต์เสน่ห์แห่งกลิ่นหอมที่เย้ายวนและทรงพลังจนกลายเป็นหัวใจสำคัญที่แบรนด์น้ำหอมระดับโลกต่างหลงใหลและเลือกใช้เป็นส่วนประกอบหลักในการสร้างสรรค์น้ำหอมแนว White Floral ที่ให้ความรู้สึกหรูหราและเซ็กซี่ ในทางพฤกษศาสตร์ ซ่อนกลิ่นมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Polianthes tuberosa จัดอยู่ในวงศ์ Asparagaceae ลักษณะเป็นไม้ดอกล้มลุกที่มีหัวอยู่ใต้ดิน มีใบเรียวยาวคล้า.. ดูเพิ่ม

"มะม่วงหิมพานต์" หนึ่งในวัตถุดิบยอดนิยมที่นำมาประกอบอาหารและรับประทานเล่นเพื่อสุขภาพ ทว่าภายใต้ชื่อที่ชวนให้คิดว่าเป็นผลไม้ตระกูลเดียวกับมะม่วงทั่วไป ความจริงทางพฤกษศาสตร์กลับพบว่ามันไม่ได้มีความเกี่ยวข้องกับมะม่วงเลยแม้แต่น้อย ความเข้าใจผิดที่สืบทอดกันมาผ่านภาษาและรูปลักษณ์ภายนอกนี้ นำมาสู่ข้อสงสัยที่ว่า เหตุใดพืชจากต่างแดนชนิดนี้จึงถูกนิยามด้วยชื่อที่ทำให้นึกถึงผลไม้ท้องถิ่นของไทย การเจาะลึกถึง.. ดูเพิ่ม

หากเดินเข้าไปในป่าลึกในช่วงฤดูฝน สีแดงสดสะดุดตาของผลไม้ชนิดหนึ่งที่ห้อยระย้าเป็นพวงคล้ายหวีกล้วยขนาดจิ๋ว มักจะดึงดูดสายตาของนักเดินทางได้เสมอ สิ่งนี้คือ "กล้วยเปรี้ยว" หรือที่ชาวอีสานเรียกกันด้วยชื่อสุดเป็นเอกลักษณ์ว่า "บักผีผ่วน" ผลไม้ป่ารสเลิศที่ปัจจุบันเริ่มหาทานได้ยาก แต่กลับเปี่ยมไปด้วยคุณค่าทางสมุนไพรและเรื่องราวทางพฤกษศาสตร์ที่น่าสนใจ ทำความรู้จัก "กล้วยเปรี้ยว" (บักผีผ่วน) ผลไม้ป่าสีสด รส.. ดูเพิ่ม

เปิดตำนาน "มะพร้าวคู่" พันธุ์ไม้มหัศจรรย์แห่งมหาสมุทรอินเดียที่ครองสถิติเมล็ดใหญ่ที่สุดในโลก ด้วยรูปร่างที่แปลกตาคล้ายอวัยวะเพศหญิงและสถานะพืชใกล้สูญพันธุ์ ทำให้มันกลายเป็นของสะสมล้ำค่าที่มีราคาสูงถึงหลักหมื่นบาทต่อผล พร้อมกลยุทธ์การเอาตัวรอดที่นักวิทยาศาสตร์ต้องทึ่ง "มะพร้าวคู่" (Coco de Mer): มรดกล้ำค่าแห่งเซเชลส์ที่ราคาสูงเฉียดแสน มะพร้าวคู่ หรือชื่อวิทยาศาสตร์ Lodoicea maldivica เป็นพืชตระกูล.. ดูเพิ่ม

ท่ามกลางสีสันอันร้อนแรงริมทางและป่าเขา ดอกไม้สีส้มทั้ง 5 ชนิดนี้มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่สามารถสังเกตได้ไม่ยาก ดังนี้: ทองกวาว (ดอกจาน): ราชินีแห่งทุ่งอีสานที่บานสะพรั่งในช่วงต้นปี ดอกมีลักษณะคล้าย "ดอกถั่ว" กลีบดอกอ่อนนุ่มมีขนละเอียด มักออกเป็นช่อหนาแน่นตามปลายกิ่ง ลำต้นคดงอเป็นเอกลักษณ์ พบเห็นได้ทั่วไปตามทุ่งนาและชายป่า งิ้วแดง: ยักษ์ใหญ่ที่มีลำต้นตั้งตรงและมีหนามแหลมตามตัว ดอกมีสีแดงอมส้ม กลีบดอก.. ดูเพิ่ม

เมื่อเข้าสู่ฤดูร้อน สองข้างทางมักจะเต็มไปด้วยสีสันสดใสของกลุ่มไม้ยืนต้นตระกูล "พฤกษ์" ที่บานสะพรั่งอวดความงดงามสะดุดตา นอกจากความสวยงามแล้ว ต้นไม้เหล่านี้ยังแฝงไปด้วยความหมายอันเป็นสิริมงคลและประวัติความเป็นมาที่น่าสนใจ ซึ่งถือเป็นเสน่ห์สำคัญที่ทำให้พรรณไม้กลุ่มนี้ได้รับการยกย่องให้เป็นดั่งราชินีแห่งดอกไม้ไทย ทำความรู้จัก 6 พรรณไม้เด่นในตระกูลพฤกษ์ ราชพฤกษ์ (ต้นคูน): ดอกไม้ประจำชาติไทยที่มีสีเหลื.. ดูเพิ่ม

ความจริงที่คุณอาจไม่เคยรู้: เม็ดมะม่วงหิมพานต์คืออะไรกันแน่? พูดถึงของว่างยอดฮิตที่เคี้ยวมัน เคี้ยวเพลิน และมีราคาสูงเป็นอันดับต้นๆ ของบรรดาของกินเล่น หลายคนคงนึกถึง 'เม็ดมะม่วงหิมพานต์' (Cashew Nut) เป็นชื่อแรกๆ แน่นอนครับ แต่เชื่อหรือไม่ว่าสิ่งที่เราเรียกติดปากว่า 'ถั่ว' มาตลอดชีวิตนั้น ในทางพฤกษศาสตร์แล้ว มันไม่ใช่ถั่ว (Nut) จริงๆ อย่างที่เราเข้าใจ! วันนี้เราจะพาทุกคนไปเปิดโลกความลับของผลไม้หน.. ดูเพิ่ม