จิตวิทยา

ในปี 2010 Daniel Kahneman ผู้ได้รับรางวัลโนเบลด้านเศรษฐศาสตร์พบว่าในสหรัฐอเมริกา รายได้ที่เพิ่มขึ้นส่งผลต่อความสุขในชีวิตประจำวันแค่จนถึง 75,000 ดอลลาร์ต่อปีเท่านั้น หลังจากนั้นความสุขที่ได้จากรายได้เพิ่มเติมแทบไม่เพิ่มขึ้น และงานวิจัยชิ้นนี้กลายเป็นหนึ่งในที่อ้างอิงบ่อยที่สุดในวงการจิตวิทยา แต่เรื่องราวไม่ได้จบแค่นั้น การศึกษาที่ท้าทายตัวเลข 75,000 ดอลลาร์ ในปี 2021 Matthew Killingsworth นักวิทย.. ดูเพิ่ม

ทุกคืนที่คุณหลับ สมองของคุณสร้างโลกทั้งใบขึ้นมาใหม่ พร้อมตัวละคร สถานที่ อารมณ์ และเรื่องราวที่บางครั้งสมจริงกว่าความเป็นจริง แล้วลืมส่วนใหญ่ไปเมื่อตื่น นักวิทยาศาสตร์ใช้เวลาหลายสิบปีพยายามทำความเข้าใจว่าทำไมสมองถึงทำแบบนี้ และคำตอบที่ได้น่าทึ่งมากกว่าที่คิด REM Sleep — เวทีที่ความฝันเกิดขึ้น ความฝันส่วนใหญ่เกิดขึ้นในช่วง REM Sleep หรือ Rapid Eye Movement Sleep ซึ่งเกิดขึ้นประมาณ 90 นาทีหลั.. ดูเพิ่ม

ในทุกกลุ่มมักมีคนที่ "ทุกคนชอบ" คือคนที่ดูเหมือนไม่มีศัตรู ไม่เคยทำให้ใครไม่พอใจ และรู้จักพูดในสิ่งที่ทุกคนอยากฟัง แต่ถ้าสังเกตดีๆ มักพบว่าคนเหล่านี้มีบางอย่างที่ขาดหายไป และนักจิตวิทยาบอกว่าการเป็นที่ชอบของทุกคนพร้อมกันบ่อยครั้งมาพร้อมกับราคาที่สูงกว่าที่คิด Paradox ของการถูกทุกคนชอบ นักจิตวิทยา Brené Brown อธิบายว่าการเป็นที่ชอบของทุกคนต้องการการ "ปรับตัว" เข้าหาทุกคน ซึ่งในทางปฏิบัติหมา.. ดูเพิ่ม

ในทุกกลุ่ม ทุกองค์กร และทุกวงสังคม มักมีคนคนหนึ่งที่พูดไม่เยอะ แต่ทุกครั้งที่เปิดปากทุกคนหยุดฟัง ไม่ใช่เพราะตำแหน่งหรืออำนาจ แต่เพราะบางอย่างที่จับไม่ได้แต่รู้สึกได้ชัดเจน และนักจิตวิทยาพบว่าสิ่งนั้นไม่ใช่พรสวรรค์ มันคือชุดของพฤติกรรมที่สร้างได้ หลักการ Signal-to-Noise Ratio ในทฤษฎีการสื่อสาร "Signal" คือข้อมูลที่มีความหมาย ส่วน "Noise" คือทุกอย่างที่ไม่มีความหมายแต่ใช้พื้นที่ในการสนทนา คนที่พูดเ.. ดูเพิ่ม

เกิดเหตุการณ์ที่ควรจะทำให้เจ็บปวดมาก แต่กลับไม่รู้สึกอะไรเลย ไม่ร้องไห้ ไม่โกรธ ไม่เสียใจ แค่ว่างเปล่า บางคนรู้สึกผิดกับตัวเองว่าทำไมถึงไม่รู้สึกอะไร คิดว่าตัวเองอาจเย็นชาหรือไม่ปกติ แต่ความจริงคือ Emotional Numbness หรือความชาทางอารมณ์คือหนึ่งในกลไกการป้องกันตัวที่ชาญฉลาดที่สุดของสมองมนุษย์ กลไกการป้องกันตัวของสมอง เมื่อเผชิญกับความเจ็บปวดทางอารมณ์ที่รุนแรงเกินกว่าที่ระบบประสาทจะรับได้ในขณะนั้น .. ดูเพิ่ม

"การเดินทางขยายจิตใจ" เป็นคำพูดที่ใครๆ ก็รู้ แต่ตอนนี้เราสามารถบอกได้ว่ามันขยายอย่างไร ในระดับชีววิทยา และส่วนไหนของสมองที่เปลี่ยนแปลงไปจริงๆ Neuroplasticity และประสบการณ์ใหม่ สมองเติบโตและเปลี่ยนแปลงได้ตลอดชีวิตผ่านกระบวนการ Neuroplasticity แต่มันต้องการสิ่งกระตุ้นที่เรียกว่า "Novel Experiences" หรือประสบการณ์ใหม่ที่ท้าทายสมองให้สร้างเส้นทางประสาทใหม่ การเดินทางไปยังสถานที่ใหม่บังคับสมองให้ทำงาน.. ดูเพิ่ม

ทุกศาสนาและปรัชญาสอนว่าการให้ดีกว่าการรับ แต่วิทยาศาสตร์สมัยใหม่เพิ่งสามารถอธิบายได้ว่าทำไม และคำตอบที่ได้ลึกกว่าที่คาดมาก การค้นพบที่เปลี่ยนวงการจิตวิทยา Elizabeth Dunn นักจิตวิทยาจาก University of British Columbia ทำการทดลองที่น่าสนใจมากในปี 2008 เธอให้เงินกลุ่มหนึ่งใช้จ่ายเพื่อตัวเอง และให้อีกกลุ่มใช้เงินจำนวนเท่ากันเพื่อคนอื่นหรือบริจาค จากนั้นวัดระดับความสุขของทั้งสองกลุ่ม ผลคือกลุ่มที่ใช้เง.. ดูเพิ่ม

มีครอบครัวสองประเภทที่น่าเป็นห่วงในมุมมองของนักจิตวิทยา ประเภทแรกคือครอบครัวที่ทะเลาะกันรุนแรง ซึ่งทุกคนรู้ว่าเป็นปัญหา แต่ประเภทที่สองคือครอบครัวที่ "ดูดี" จากภายนอก ไม่มีเสียงทะเลาะ ทุกคนสุภาพและยิ้มแย้ม แต่ไม่มีใครพูดถึงช้างในห้องที่ทุกคนเห็น นักจิตวิทยาพบว่าประเภทที่สองนี้สร้างบาดแผลทางจิตใจที่ลึกและซับซ้อนกว่าในหลายกรณี "Don't Talk, Don't Trust, Don't Feel" — กฎที่ไม่ได้เขียนไว้ Sharon.. ดูเพิ่ม

ในสังคมที่สอนให้ "อย่าโกรธ" "ใจเย็นไว้" และ "คนดีไม่โกรธ" มีคนจำนวนมากที่เติบโตมาโดยไม่รู้วิธีโกรธอย่างมีสุขภาพดี และนักจิตวิทยาพบว่านั่นคือปัญหาที่ใหญ่กว่าการโกรธเองเสียอีก ความโกรธคือข้อมูล ไม่ใช่ข้าศึก Dr. Harriet Lerner นักจิตวิทยาผู้เขียน "The Dance of Anger" อธิบายว่าความโกรธเป็นสัญญาณชีวภาพที่บอกว่ามีบางอย่างไม่ถูกต้องในสถานการณ์หรือความสัมพันธ์ มันเป็นระบบเตือนภัยของจิตใจ ปัญหาไม่ได้อยู่ท.. ดูเพิ่ม

"LDR ไม่มีทางรอดหรอก" คือประโยคที่คนในความสัมพันธ์ระยะไกลได้ยินซ้ำจนชินหู แต่งานวิจัยหลายชิ้นพบสิ่งที่น่าแปลกใจมาก นั่นคือ LDR บางคู่ไม่เพียงแค่รอดได้ แต่มีคุณภาพความสัมพันธ์ในบางมิติที่สูงกว่าคู่ที่อยู่ด้วยกันด้วยซ้ำ สิ่งที่ LDR บังคับให้ทำโดยไม่รู้ตัว งานวิจัยจาก Cornell University ศึกษาคู่รัก LDR จำนวน 63 คู่เทียบกับคู่รักที่อยู่ใกล้กัน และพบผลลัพธ์ที่น่าตกใจ คู่ LDR มีคะแนนสูงกว่าในด้านคุณภาพ.. ดูเพิ่ม

คำว่า Self-love ถูกพูดถึงในโซเชียลมีเดียจนกลายเป็นคำที่ฟังดูสวยงามแต่ว่างเปล่า ส่วนใหญ่ถูกนำเสนอในรูปแบบของการแช่บาธบอม ซื้อของให้ตัวเอง หรือพูดคำยืนยันหน้ากระจกทุกเช้า แต่นักจิตวิทยาบอกว่าสิ่งเหล่านั้นไม่ใช่ Self-love มันคือ Self-indulgence และมันแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง Self-love จริงๆ คืออะไร? Dr. Kristin Neff นักวิจัยด้าน Self-compassion นิยาม Self-love ว่าประกอบด้วยสามองค์ประกอบ ได้แก่ ความเม.. ดูเพิ่ม

มีความเข้าใจผิดที่แพร่หลายมากในโลกของ Self-help นั่นคือความคิดที่ว่าถ้าคุณมีแรงใจและวินัยมากพอ คุณจะทำทุกอย่างที่ต้องการได้ แต่นักจิตวิทยาพฤติกรรมพบว่าแรงใจเป็นทรัพยากรที่ "หมดได้" และคนที่ประสบความสำเร็จในระยะยาวส่วนใหญ่ไม่ได้มีแรงใจมากกว่าคนอื่น แต่พวกเขาออกแบบสภาพแวดล้อมให้พฤติกรรมที่ดีเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ หลักการ "Friction" และ "Ease" BJ Fogg นักวิจัยด้านพฤติกรรมจาก Stanford อธิบายว่า พฤติกรร.. ดูเพิ่ม

มีคนประเภทหนึ่งที่ทุกคนรู้จักในฐานะ "เสาหลัก" ของกลุ่ม เป็นคนที่เพื่อนโทรหาตอนดึกเมื่อมีปัญหา เป็นคนที่ครอบครัวพึ่งพาในวันที่ยากลำบาก เป็นคนที่ดูเหมือนจัดการทุกอย่างได้โดยไม่มีอะไรมากระทบ จนกระทั่งวันหนึ่งที่พวกเขาพังโดยไม่มีสัญญาณเตือน และทุกคนรอบข้างช็อคเพราะ "ไม่นึกว่าจะเป็นแบบนี้" ทำไม "คนแข็งแกร่ง" ถึงพังเงียบๆ? นักจิตวิทยาคลินิกอธิบายว่า คนที่ถูกมองว่าแข็งแกร่งมักพัฒนาสิ่งที่เรียกว่า "Emoti.. ดูเพิ่ม

มันเกิดขึ้นโดยไม่มีคำเตือน คุณกำลังเดินในสถานที่ที่ไม่เคยมาก่อน หรือฟังบทสนทนาที่ควรจะใหม่สดๆ แต่กลับมีความรู้สึกแน่วแน่ว่า "เคยเกิดขึ้นมาแล้ว" ความรู้สึกนั้นอยู่ไม่ถึง 30 วินาทีแล้วก็หายไป และคุณยืนอยู่กับคำถามที่ไม่มีคำตอบว่าเกิดอะไรขึ้น Déjà Vu คืออะไรกันแน่? คำว่า "Déjà Vu" มาจากภาษาฝรั่งเศสแปลว่า "เคยเห็นมาแล้ว" งานสำรวจพบว่าประชากรโลกราว 60–80% เคยมีประสบกา.. ดูเพิ่ม

ในการเจรจาต่อรองระดับสูง นักเจรจาของ FBI ถูกสอนให้ใช้ความเงียบเป็นอาวุธ ในห้องศาล ทนายความที่เก่งที่สุดรู้ว่าเมื่อไหร่ควรหยุดพูด และในความสัมพันธ์ส่วนตัว ความเงียบที่ถูกจังหวะมักทำให้อีกฝ่ายเปิดใจมากกว่าคำถามที่ดีที่สุด แต่ทำไมถึงเป็นแบบนั้น? วิทยาศาสตร์ของความไม่สบายใจในความเงียบ สมองมนุษย์ถูกออกแบบมาให้กลัวความเงียบในการสนทนา เพราะในวิวัฒนาการของมนุษย์ ความเงียบมักหมายถึงอันตรายหรือความขัดแย้ง .. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยไหมว่าทำไมเวลาอกหักถึงรู้สึกเจ็บปวดทางกายจริงๆ ทำไมหน้าอกถึงรู้สึกหนัก ทำไมนอนไม่หลับ ทำไมกินไม่ลง และทำไมสมองถึงหยุดคิดถึงเขาหรือเธอไม่ได้ นั่นไม่ใช่เพราะคุณอ่อนแอ แต่เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นในสมองคุณตอนนั้นใกล้เคียงกับการถอนสารเสพติดมากกว่าที่ใครจะคาดคิด สมองตีความการอกหักว่าเป็นอันตรายต่อชีวิต งานวิจัยโดยใช้ fMRI สแกนสมองของคนที่เพิ่งอกหักพบว่า พื้นที่สมองที่ทำงานขณะเจ็บปวดจากความรักคือพื้.. ดูเพิ่ม

ลองนึกถึงครั้งสุดท้ายที่คุณทำพลาด ไม่ว่าจะเป็นการพูดผิดในที่ประชุม ลืมนัดสำคัญ หรือทำงานออกมาไม่ดีอย่างที่หวัง เสียงในหัวพูดอะไรกับคุณ? ถ้าเสียงนั้นเป็นคำตำหนิที่รุนแรงชนิดที่คุณไม่มีทางใช้พูดกับเพื่อนสนิทในสถานการณ์เดียวกัน นั่นคือสัญญาณของ "Negative Self-Talk" หรือการพูดกับตัวเองในแง่ลบที่นักจิตวิทยากำลังเตือนว่ามันส่งผลร้ายต่อชีวิตมากกว่าที่คิด ลองนึกถึงครั้งสุดท้ายที่คุณทำพลาดอะไรบางอย่าง ไม่.. ดูเพิ่ม

เคยถามตัวเองเงียบๆ ไหมว่า "ทำไมตอนนี้เราไม่มีเพื่อนสนิทเลย?" หรือ "ทำไมมิตรภาพวัยทำงานถึงเปราะบางกว่าสมัยเรียน?" หากคุณกำลังรู้สึกแบบนี้ นี่ไม่ใช่แค่เรื่องคิดไปเอง แต่เป็นปรากฏการณ์ทางสังคมวิทยาที่มีสถิติมารองรับ และนี่คือเหตุผลพร้อมแนวทางก้าวข้ามกำแพงเพื่อสร้างเพื่อนแท้ในวัยผู้ใหญ่ มีคำถามที่หลายคนในวัยผู้ใหญ่ถามตัวเองเงียบๆ ว่า "ทำไมฉันไม่มีเพื่อนแท้เลย?" หรือ "ทำไมมิตรภาพสมัยนี้รู้สึกตื้นกว่าส.. ดูเพิ่ม

ถ้าคุณผัดวันประกันพรุ่ง คุณอาจเคยได้ยินคำแนะนำแบบนี้มาล้านครั้งแล้ว "แค่เริ่มเลย" "ตั้งเวลา" หรือ "ทำ To-do List" แต่ถ้าวิธีเหล่านั้นได้ผล คุณคงไม่ยังผัดวันประกันพรุ่งอยู่ ความจริงคือ การผัดวันประกันพรุ่งไม่ใช่ปัญหาของการจัดการเวลา มันเป็นปัญหาของการจัดการอารมณ์ วิทยาศาสตร์ที่เปลี่ยนทุกอย่าง Dr. Fuschia Sirois นักจิตวิทยาจาก University of Sheffield ค้นพบว่า การผัดวันประกันพรุ่งมักเกิดขึ้นเมื่องาน.. ดูเพิ่ม