ร่างกายมนุษย์

กระดูกหายไปไหน? จากประมาณ 300 ชิ้นตอนเกิด ทำไมผู้ใหญ่จึงนับได้ 206 ชิ้น สรุปสั้น ๆ: ทารกไม่ได้มีกระดูก 300 ชิ้นเท่ากันทุกคน และกระดูกไม่ได้หายไปเมื่อโตขึ้น แต่ชิ้นส่วนที่แยกกันในช่วงต้นของชีวิตบางส่วนจะค่อย ๆ เชื่อมรวมและพัฒนาเป็นกระดูกชิ้นใหญ่ขึ้น จึงเกิดตัวเลขมาตรฐานที่ผู้ใหญ่มักนับได้ 206 ชิ้น [1] [2] ภาพประกอบจัดทำขึ้นใหม่เพื่ออธิบายแนวคิด ไม่ใช่ภาพเอกซเรย์หรือภาพผู้ป่วยจริง ตัวเลข “ผู้ใ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th หลายคนเคยได้ยินว่าเล็บกับเส้นผมยังงอกต่อหลังเสียชีวิต จนร่างกายที่จากไปแล้วดูเหมือนมีเล็บยาวขึ้นหรือมีเส้นผมเพิ่มขึ้น แต่ความจริงไม่ได้มีการสร้างเล็บหรือเส้นผมใหม่หลังหัวใจหยุดทำงาน สิ่งที่เห็นเป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงของผิวหนังรอบๆ มากกว่า เมื่อการไหลเวียนเลือดหยุดลง.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ตอนเด็กเราเรียนกันว่า มนุษย์มีประสาทสัมผัสอยู่ห้าอย่าง ได้แก่ รูป รส กลิ่น เสียง และสัมผัส จึงไม่แปลกที่หลายคนจะคิดว่าร่างกายรับรู้โลกผ่านช่องทางเพียงเท่านี้ แต่ความจริงแล้ว สมองยังรับสัญญาณจากร่างกายและสิ่งแวดล้อมอีกหลายรูปแบบ ซึ่งเราใช้ทุกวันโดยแทบไม่ทันสังเกต คำว.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ตื่นนอนแล้วพบว่าน้องชายแข็งตัว ไม่ได้แปลว่าเมื่อคืนกำลังฝันเรื่องเซ็กซ์ หรือกำลังมีอารมณ์ทางเพศอยู่เสมอ อาการนี้เป็นส่วนหนึ่งของการทำงานตามธรรมชาติของร่างกายผู้ชาย และเกิดขึ้นได้แม้ในคืนที่ไม่มีความฝันเกี่ยวกับเรื่องทางเพศเลย ทางการแพทย์เรียกปรากฏการณ์นี้ว่า Nocturn.. ดูเพิ่ม

ทุกครั้งที่หัวใจบีบตัว เลือดจะเริ่มเดินทางออกไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เส้นทางนั้นไม่ได้มีเพียงเส้นเลือดใหญ่ที่มองเห็นตามแขนหรือหลังมือ แต่ยังมีเครือข่ายเส้นเล็กจิ๋วแทรกอยู่แทบทุกบริเวณ ตั้งแต่ผิวหนัง กล้ามเนื้อ ดวงตา ไปจนถึงปลายเท้า ถ้าดูจากภาพรวม ระบบนี้คล้ายถนนที่แตกแขนงจากทางหลวงสายใหญ่ กลายเป็นถนนรอง ซอยเล็ก และทางเดินแคบจนแทบมองไม่เห็น หัวใจทำหน้าที่ผลักดันเลือดเข้าสู่หลอดเลือดแดง เส้นท.. ดูเพิ่ม

ลองนึกภาพนักท่องเที่ยวต่างชาติคนหนึ่งเดินเข้าตลาดไทย แล้วเห็นคนขายของนั่งยอง ๆ อยู่หน้าร้าน เขาอาจลองทำตาม เพราะคิดว่าเป็นเพียงท่านั่งธรรมดา ย่อตัวลง... เข่าพับ... แต่พอถึงจุดหนึ่ง ส้นเท้ากลับลอยขึ้นจากพื้น ตัวเริ่มเอนไปข้างหน้า หรือไม่ก็เสียสมดุลจนต้องรีบลุกขึ้น ในขณะที่คนไทยบางคนสามารถนั่งท่านี้คุยกันได้เป็นสิบนาที กินข้าว นั่งเล่น หรือก้มเก็บของโดยแทบไม่รู้สึกว่าเป็นเรื่องพิเศษ ตรงนี้เองที่ทำใ.. ดูเพิ่ม

รวมอวัยวะ 6 ส่วนที่ไร้ประโยชน์ที่สุดของร่างกายร่างกายมนุษย์เป็นสิ่งที่ซับซ้อนมาก และ ส่วนต่างๆในร่างกายของเราก็ไม่ได้มีหน้าที่เหมือนกันทุกส่วน บางอย่างมีหน้าที่สำคัญมาก ถ้าขาดไปอาจใช้ชีวิตลำบาก แต่บางอย่างดูเหมือนจะมีความสำคัญน้อยลงเมื่อเทียบกับอดีต จนหลายคนเรียกมันว่า "ส่วนที่เหลือจากวิวัฒนาการ" หรือ พูดง่ายๆว่า "เป็นส่วนของร่างกายที่เราแทบไม่จำเป็นต้องใช้แล้ว" อย่างไรก็ตาม คำว่า "ไร้ประโยชน์" อา.. ดูเพิ่ม

เคยสังเกตไหมว่า เราสามารถนั่งอ่านบทความนี้ได้โดยไม่ต้องคอยสั่งตัวเองว่า “หายใจเข้า...หายใจออก” หัวใจก็ยังเต้นต่อไปเอง เลือดก็ยังไหลเวียน กระเพาะก็ยังย่อยอาหาร และรูม่านตาก็ปรับขนาดตามแสงโดยที่เราแทบไม่ต้องออกคำสั่งอะไรเลย ร่างกายมนุษย์มีระบบควบคุมจำนวนมากที่ทำงานอยู่เบื้องหลังตลอดเวลา บางอย่างเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ บางอย่างเป็นปฏิกิริยาตอบสนองที่รวดเร็วมากจนเรารู้ตัวแทบไม่ทัน ลองมาดู 10.. ดูเพิ่ม

เวลาโดนมีดบาดแล้วแผลค่อย ๆ ปิด หรือเคยกระดูกหักแล้ววันหนึ่งกลับมาใช้งานได้ตามปกติ เรื่องเหล่านี้ดูเหมือนเป็นเรื่องธรรมดาที่เกิดขึ้นกับร่างกาย แต่ถ้าลองคิดดี ๆ จะพบว่าเป็นเรื่องน่าทึ่งไม่น้อย เพราะร่างกายไม่ได้มีช่างซ่อมจากที่ไหนมาจัดการให้ ทุกอย่างเกิดขึ้นจากระบบภายในตัวเราเอง ทันทีที่ร่างกายได้รับบาดเจ็บ กระบวนการซ่อมแซมจะเริ่มขึ้น เซลล์ต่าง ๆ จะส่งสัญญาณเรียกกันเข้ามาทำงาน มีการหยุดเลือด กำจัดเ.. ดูเพิ่ม

คำตอบคือ “ผิวหนัง” เพราะเมื่อพิจารณาอวัยวะทั้งหมดของร่างกายมนุษย์ ผิวหนังมีทั้งพื้นที่และน้ำหนักรวมมากที่สุด ไม่ใช่ตับ ปอด สมอง หรือหัวใจอย่างที่อาจคาดเดากัน เหตุผลที่หลายครั้งไม่นึกถึงผิวหนังว่าเป็นอวัยวะ เกิดจากผิวหนังมองดูเหมือนสิ่งที่ห่อหุ้มร่างกายอยู่ภายนอก แต่ในทางกายวิภาคศาสตร์ ผิวหนังจัดเป็นอวัยวะอย่างสมบูรณ์ มีเนื้อเยื่อหลายชนิดทำงานร่วมกัน มีเส้นเลือด เส้นประสาท ต่อมเหงื่อ ต.. ดูเพิ่ม

เด็กตัวเล็ก แต่จำนวนกระดูกกลับเยอะกว่า ถ้าดูจากขนาดร่างกาย หลายคนน่าจะเดาว่า ผู้ใหญ่ต้องมีกระดูกมากกว่าเด็กทารก เพราะตัวใหญ่กว่า แขนขายาวกว่า และโครงสร้างร่างกายดูสมบูรณ์กว่า แต่คำตอบจริงกลับตรงกันข้ามเด็กทารกแรกเกิดมีจำนวนชิ้นกระดูกมากกว่าผู้ใหญ่ที่โตเต็มวัยโดยทั่วไป ทารกแรกเกิดมีโครงสร้างกระดูกประมาณ 275–300 ชิ้น ขณะที่โครงกระดูกของผู้ใหญ่ส่วนใหญ่นับได้ประมาณ 206 ชิ้น ตัวเลขของทารกไม่ได้ต.. ดูเพิ่ม

สะอึกไม่กี่นาทีก็รำคาญแล้ว ถ้าต้องอยู่กับมันเกือบทั้งชีวิตจะเป็นยังไง เรื่องนี้เกิดขึ้นจริงกับ ชาร์ลส์ ออสบอร์น ชาวอเมริกัน ซึ่งกินเนสส์ เวิลด์ เรคคอร์ดส์บันทึกว่าเป็นเจ้าของสถิติอาการสะอึกยาวนานที่สุดที่เคยมีการบันทึกไว้ โดยเริ่มสะอึกในปี 1922 และดำเนินต่อเนื่องไปจนถึงเช้าวันหนึ่งในเดือนกุมภาพันธ์ ปี 1990 รวมเวลาราว 68 ปี มันเริ่มจากวันธรรมดาวันหนึ่ง ออสบอร์นทำงานเกี่ยวกับฟาร์ม วันเกิดเหตุมีรายง.. ดูเพิ่ม

ในตัวมนุษย์มีทองคำจริง ฟังดูเหมือนประโยคเอาไว้แซวกันเล่นๆ แต่ในร่างกายมนุษย์สามารถตรวจพบทองคำได้จริง เพียงแต่มีอยู่ในระดับร่องรอยที่เล็กมากจนตาเปล่ามองไม่เห็น และต้องอาศัยเครื่องมือวิเคราะห์ทางเคมีที่ละเอียดพอจึงจะตรวจวัดได้ ตัวเลข 0.2 มิลลิกรัมมาจากไหน มีการอ้างค่าประมาณว่า ร่างกายของคนที่มีน้ำหนักราว 70 กิโลกรัมอาจมีทองคำรวม น้อยกว่า หรือประมาณ 0.2 มิลลิกรัม ตัวเลขนี้ควรมองเป็นค่าประมาณ ไม่ใช่ค.. ดูเพิ่ม

กระดูกไม่ได้แข็งกว่าเหล็กทุกกรณี แต่ความเก่งของมันอยู่ที่การใช้มวลน้อยให้รับแรงได้คุ้มมาก ประโยคที่ว่า “กระดูกมนุษย์แข็งแรงกว่าเหล็กกล้าที่มีขนาดและมวลเท่ากัน” ฟังแล้วเหมือนร่างกายซ่อนวัสดุเหนือเหล็กไว้ข้างใน แต่ถ้าจะพูดให้แม่น ต้องเติมรายละเอียดสำคัญอีกนิด เพราะคำว่า แข็งแรง ในวิศวกรรมไม่ได้มีความหมายเดียว วัสดุอาจเก่งด้านแรงอัด แต่แพ้ด้านแรงดึง หรือแข็งมากแต่เปราะแตกง่ายก็ได้ กระดูก.. ดูเพิ่ม

ลองจินตนาการว่าอยู่บนโลกมาทั้งชีวิต แล้ววันหนึ่งลอยออกจากพื้นได้โดยไม่ต้องกระโดด ไม่ต้องมีเชือก ไม่ต้องมีเครื่องช่วยพยุง แค่ใช้ปลายนิ้วดันผนังเบา ๆ ตัวก็ลอยไปอีกฝั่งของห้องแล้ว นี่คือสิ่งที่นักบินอวกาศต้องเจอเมื่ออยู่ในสภาวะ ไมโครกราวิตี (microgravity) บนสถานีอวกาศ แต่ร่างกายมนุษย์ไม่ได้ถูกออกแบบมาให้ใช้ชีวิตแบบลอยตัวเป็นเวลานาน เมื่อแรงโน้มถ่วงที่เคยมีอยู่ตลอดชีวิตหายไป ระบบต่าง ๆ จึงเริ่มปรับตั.. ดูเพิ่ม

ลองนึกภาพว่ากำลังคุณเดินเท้าเปล่าแล้วเผลอเหยียบของมีคมเข้าไป สิ่งแรกที่เกิดขึ้นแทบจะทันทีคือรีบยกเท้าหนี ก่อนจะทันคิดด้วยซ้ำว่า “โอ๊ย เจ็บ!” แล้วความเจ็บที่รู้สึกขึ้นมานั้น จริง ๆ เกิดตรงไหนกันแน่? คำตอบที่น่าประหลาดใจ คือ แผลไม่ได้เป็นสิ่งที่ทำให้เรารู้สึกเจ็บ แต่สมองต่างหากที่เป็นผู้สร้างประสบการณ์ความเจ็บขึ้นมา อย่างไรก็ตาม จะบอกว่าเรื่องนี้ไม่ได้หมายความว่าแผลไม่มีส่วนเกี่ยวข้องเล.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยไหมว่า ตอนเกิดมีใครเป็นคนตัดสินว่าเด็กคนนี้จะได้ “สะดือโบ๋” ส่วนอีกคนจะได้ “สะดือจ๋อ” หรือคนตัดสายสะดือเผลอตัดสั้นไปนิดหนึ่ง เลยทำให้สะดือเด้งออกมาแบบนั้น? คำตอบคือ รูปสะดือแทบไม่ได้ถูกกำหนดจากการตัดสายสะดือเลย เพราะสิ่งที่เห็นอยู่กลางท้องทุกวันนี้ จริงๆ แล้วคือรอยแผลเป็นจากจุดที่สายสะดือเคยเชื่อมร่างกายทารกเข้ากับรก ตอนอยู่ในครรภ์ สายสะดือทำหน้าที่ขนส่งออกซิเจนและ.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยไหมว่า ถ้าปล่อยผมไว้โดยไม่ตัด มันสามารถยาวลงมาถึงไหล่ กลางหลัง หรือยาวกว่านั้นได้ แต่ขนคิ้วกับขนตากลับเหมือนมีไม้บรรทัดล่องหนคอยกำหนดไว้ พอยาวถึงระดับหนึ่งก็แทบไม่ไปต่อ ต่อให้ไม่เคยกันคิ้วหรือตัดขนตาเลย มันก็ไม่ได้ยาวจนห้อยลงมาบังตา ความลับไม่ได้อยู่ที่ว่าขนตาและขนคิ้ว “รู้” ว่าตัวเองยาวแค่ไหนแล้ว แต่ซ่อนอยู่ในนาฬิกาชีวภาพของรูขุมขนแต่ละตำแหน่ง เส้นผม ขนคิ้ว ขนตา รวมถึงขนตามแข.. ดูเพิ่ม

อาการที่คนชอบพูดกันว่า “มีผีเสื้อบินอยู่ในท้อง” ฟังดูเหมือนประโยคหวานๆ จากหนังรัก แต่ในร่างกายจริงๆ มันคือสัญญาณจากระบบประสาทที่กำลังเร่งเครื่องเต็มที่ ตอนกำลังจะขึ้นเวที พรีเซนต์งาน เจอคนที่แอบชอบ รอประกาศผลสอบ หรือแม้แต่กำลังจะกดส่งข้อความสำคัญ ท้องมักจะวูบ หวิว ปั่นๆ เบาๆ เหมือนมีอะไรขยับอยู่ข้างใน ทั้งที่แน่นอนว่าไม่มีผีเสื้อจริงๆ อยู่ตรงนั้น ต้นตอของความรู้สึกนี้อยู่ที่ร่างกายมอง.. ดูเพิ่ม

ตัวเราเมื่อปีก่อน ยังอยู่ในร่างกายวันนี้มากแค่ไหน? มีประโยควิทยาศาสตร์ชวนสะดุดใจที่ถูกแชร์กันมานานว่า อะตอมราว 98% ในร่างกายมนุษย์จะถูกเปลี่ยนใหม่ภายในหนึ่งปี ฟังแล้วเหมือนร่างกายแอบรื้อบ้านทั้งหลังตอนเราหลับ พอครบปี วัสดุชุดเก่าก็แทบไม่เหลือ จนชวนให้คิดว่าคนที่ยืนส่องกระจกวันนี้ไม่ใช่คนเดิมในทางเคมีแล้ว แนวคิดหลักของประโยคนี้ถูกต้องอยู่ส่วนหนึ่ง เพราะร่างกายไม่ใช่วัตถุที่ปิดผนึก เรารับอะตอมจากน้.. ดูเพิ่ม