ภูมิปัญญาชาวบ้าน

ถอดรหัสตำนาน "ปลาหมอไทย" จากสุภาษิตยอดฮิตสู่ยอดนักปีนป่ายระดับโลก ในบรรดาปลาน้ำจืดที่คนไทยคุ้นเคยกันดี "ปลาหมอไทย" หรือที่ชาวอีสานและชาวเหนือเรียกว่า "ปลาเข็ง" ถือเป็นปลาที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวสูงมาก ไม่เพียงแต่เป็นต้นกำเนิดของสุภาษิตอมตะอย่าง "ปลาหมอตายเพราะปาก" แต่ยังเป็นปลาที่มีความสามารถพิเศษในการปรับตัวและเอาชีวิตรอดได้อย่างน่าอัศจรรย์ จนกลายเป็นเรื่องเล่าขานไปถึงระดับนานาชาติ ทำไมปลาหมอต้องตา.. ดูเพิ่ม

หากพูดถึงชื่อเมนู "ไก่ใต้น้ำ" หลายคนที่ไม่เคยเห็นกรรมวิธีการทำอาจจินตนาการไปถึงแกงไก่ที่เนื้อไก่จมอยู่ใต้น้ำ แต่ในความเป็นจริงแล้วเสน่ห์และเอกลักษณ์ที่ทำให้เมนูนี้กลายเป็นตำนานอาหารอีสาน คือการปรุงไก่โดย "ไม่ใส่น้ำลงในหม้อแม้แต่หยดเดียว" ทว่าเมื่อปรุงเสร็จกลับมีน้ำซุปขลุกขลิกที่รสชาติเข้มข้นหอมกรุ่นออกมาให้ได้ซดกันอย่างน่าประหลาดใจ ที่มาและภูมิปัญญาจากสังเวียนไก่ ต้นกำเนิดของไก่ใต้น้ำเล่าขานกันว่.. ดูเพิ่ม

"หน้าตาของ 'ส้มโอมือ' ผลไม้รูปร่างแปลกตาที่เป็นต้นกำเนิดยาดมสุดคลาสสิกของไทย" สวัสดีค่ะเพื่อน ๆ ชาวโพสจังทุกคน! วันนี้ขอเสาะสรรหามาเป็นสาว“ขี้สงสัย”นิดนึง คือเรื่องมันมีอยู่ว่า... อากาศร้อนมาก มันก็จะวิงเวียนหัวหน่อย ๆ เลยอยากหาอะไรที่มันสดชื่น ๆ มาดมให้ชื่นใจอ่ะนะ เลยหยิบ ”ยาดม” ขึ้นมาสูดให้เต็มปอดกันเลยทีเดียว! ด้วยความสงสัยว่า... ยาดมมันมีจุดเริ่มต้นความเป็นมายังไง? เราถ.. ดูเพิ่ม

กุ้งบก เมนูในตำนานที่ทำเอาคนรุ่นใหม่หลายคนถึงกับขนลุกเมื่อรู้ความจริง แต่ในอดีตสัตว์ชนิดนี้กลับเป็นวัตถุดิบยอดนิยมที่ถูกนำมาปรุงเป็น "น้ำยาขนมจีน" จนปรากฏหลักฐานในวรรณคดีชื่อดัง สะท้อนถึงภูมิปัญญาและวิถีการกินที่แปลกตาในสมัยก่อน ย้อนกลับไปในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ปรากฏหลักฐานใน "นิราศพระบาท" ของสุนทรภู่ ที่ได้พรรณนาถึงสิ่งที่พบเห็นระหว่างการเดินทาง และหนึ่งในนั้นคือความสงสัยต่อเมนูอาหารของชาวบ้าน.. ดูเพิ่ม

กระแสพลังศรัทธาและความเชื่อในภูมิปัญญาโบราณกำลังเป็นที่ฮือฮาในจังหวัดกระบี่ เมื่อชาวบ้านจำนวนมากจากทั่วสารทิศต่างพากันมาเข้าคิวรอรับการรักษาโรคทางตาด้วยวิธี "ตัดต้อด้วยกะลาตาเดียว" ซึ่งเป็นศาสตร์ลี้ลับที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน โดยเชื่อว่าสามารถเยียวยาอาการต้อเนื้อ ต้อหิน และต้อลมให้ทุเลาลงได้ด้วยพลังแห่งพุทธคุณและสมาธิจิต ศรัทธาเหนือกาลเวลา: ภูมิปัญญาตัดต้อด้วยกะลาตาเดียวแห่งเมืองกระบี่ที่บ้าน.. ดูเพิ่ม

"การต่อเรือหัวโทง" ของจังหวัดกระบี่ ได้รับการประกาศขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ พ. ศ. 2568 กรมส่งเสริมวัฒนธรรมประกาศขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ พ.ศ 2568 จำนวน 28 รายการ โดยมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของจังหวัดกระบี่ คือ "การต่อเรือหัวโทง" ได้รับการขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ พ. ศ. 2568 ประเภทรายการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่ต้องได้รับการส่งเสริมและรักษาอย่างเร่งด.. ดูเพิ่ม

#มิตรรักทั่วไทย พาไปตามหาของดี นั่นคือ ข้าวแต๋นน้ำแตงโม ของ วิสาหกิจชุมชนนารีรัตน์ข้าวแต๋นน้ำแตงโม ดูการทำข้าวแต๋น ตั้งแต่การนึ่งข้าวเหนียว นำน้ำแตงโมมาผสมกับข้าวเหนียว ทำเป็นแผ่นข้าว แล้วไปตาก จนถึงการทอด พร้อมกับชิมความอร่อยแบบสดใหม่▶ต่อด้วยการไปตามหาของดีที่ วิสาหกิจชุมชนสวนปาณิสรา ที่นี่มีของดีคือ ผ้ามัดย้อมจากสีของใบฝรั่ง งานนี้สองพ่อลูกได้ เก็บใบฝรั่งมาทำสีเพื่อย้อมผ้า และได้ลองย้อมเสื้อกันค.. ดูเพิ่ม

ในอดีต สำนวนไทยที่ว่า "กัดก้อนเกลือกิน" ถูกใช้เพื่อสื่อถึงความยากลำบากและความอดทนในการใช้ชีวิตอย่างแร้นแค้น แต่หากมองลึกลงไปในเกลือเม็ดนั้น เราจะพบกับ ดอกเกลือ อัญมณีแห่งนาเกลือทะเล ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงเครื่องปรุง แต่เป็นสัญลักษณ์ที่เต็มไปด้วยภูมิปัญญาและคุณค่าทางวัฒนธรรมที่คนไทยควรรู้จัก 🖤 ดอกเกลือในมิติแห่งความเชื่อ: ภูมิปัญญา "ตัวผู้-ตัวเมีย"ชาวนาเกลือผู้ใกล้ชิดกับธรรมชาติ มีภูมิปัญญาในการแบ่งป.. ดูเพิ่ม

ภูมิปัญญาป้องกันน้ำท่วมเข้าบ้านของชาวจีนโบราณได้อย่างไร? ในช่วงนี้ข่าวน้ำท่วมเกิดขึ้นเยอะในประเทศไทย ยิ่งช่วงนี้พายุหลายลูกเข้าเยือนบ้านเรา เลยนำภูมิปํญญาชาวจีนโบราณที่เขาสร้างบ้านอย่างไรถึงป้องกันน้ำเข้าบ้าน และไม่มีเครื่องสูบน้ำ อาจจะไม่ใช่หลักฮวงจุ้ยโดยตรงแต่ถือเป็นภูมิปัญญาที่น่าทึ่ง โดยเฉพาะบ้านที่อยู่ติดริมแม่น้ำ ในสมัยจีนโบราณ คนจีนมีภูมิปัญญาในการ "กันน้ำเข้าบ้าน" โดยเฉพาะในพื้นที่ที่เกิด.. ดูเพิ่ม

เคยคิดไหมว่าหากไร้ซึ่งตู้เย็นที่เอาไว้แช่อาหารเพื่อคงความสดแล้ว จะมีเครื่องใช้หรืออุปกรณ์ใดช่วยเก็บกักอาหารได้บ้าง เช่นเดียวกับสมัยก่อนที่ยังไม่มีเครื่องใช้สุดทันสมัยเหมือนในปัจจุบัน ซึ่งหนึ่งวิธีอันน่าทึ่งที่คนโบราณใช้เก็บกักและคงความสดให้กับอาหารโดยเฉพาะผลไม้คือการเก็บใส่ใน คังกินา “Kagina” ภาชนะทำจากธรรมชาติที่สามารถคงความสดของผลไม้ได้นานกว่า 6 เดือน อัฟกานิสถาน เป็นพื้นที่แรกๆในกา.. ดูเพิ่ม

อาการหย่อนสมรรถภาพทางเพศ นกเขาไม่ขัน เป็นสิ่งที่กังวลในเพศชายค่อนข้างสูง เพราะส่งผลต่อความมั่นใจ อำนาจของสภาวะการเป็นผู้นำ หรือด้วยเหตุผลใดๆ ก็ตาม ตั้งแต่สมัยโบราณทุกชนชาติ มีการคิดค้นเกี่ยวกับยา สมุนไพรต่างๆเพื่อบำรุงรักษาสมรรถภาพนี้ไว้ ให้คงยาวนาน บางครั้งเรียกว่า การบำรุงกำหนัด แล้วกำหนัดแปลว่าอะไร “กำนัด” มีความหมายถึง แรงปรารถนาในกามคุณ ความใคร่ในกามคุณ หรือ ความต้องการทางเพศ ในป.. ดูเพิ่ม

ชาวบ้าน ต.คลองหิน อ.อ่าวลึก ใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้าน แปรรูป “ลูกชก” หรือ “ลูกเหนา” ของป่าหายาก เป็นขนมหวานเชื่อมน้ำตาล ขายตามตลาดและแหล่งท่องเที่ยว สร้างรายได้นับหมื่นบาทต่อเดือน นายวรากร พรายพรรณ์ ชาวบ้าน ม.2 ต.คลองหิน อดีตชาวสวนยาง เล่าว่า เดิมทำอาชีพกรีดยางและขายผลไม้เป็นรายได้เสริม กระทั่งพบพ่อค้าจากพังงาที่นำลูกชกมาขายในตลาด เห็นว่าภายในหมู่บ้านมีต้นชกจำนวนมาก จึงลองเก็บแล.. ดูเพิ่ม

ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ที่ปากเกร็ด นนทบุรี นั้นมีบริเวณเปิดโล่งใต้สะพานซึ่งมีการตกแต่งที่สวยงาม เป็นที่ที่ให้ประชาชนได้พักผ่อนหย่อนใจ ทำกิจกรรมต่างๆ มากมาย มีของขายทั้งอาหารหวานคาว ให้เพื่อนๆ ได้รับประทานเป็นอาหารกลางวันหรืออาหารเย็น พร้อมดื่มด่ำกับทัศนียภาพอันงดงามของแม่น้ำเจ้าพระยาไปด้วยพร้อมๆ กัน นอกจากนี้ เพื่อนๆ ยังจะได้ทำบุญและสักการะพระพุทธรูปที่ประดิษฐานอยู่บริเวณดังกล่าวอีกด้วย บริเวณนี้.. ดูเพิ่ม

เมนูพื้นบ้านหาทานยาก เป็นภูมิปัญญาของปราชญ์ชาวบ้าน ที่จะนำข้าวเหนียวที่เหลือจากการใช้สอยมาดัดแปลงถนอมอาหาร เป็นเมนูใหม่ที่รสชาติไฉไลกว่าเดิม ที่เพิ่มเติมคือรสชาติหอมหวาน และมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว เมนูนั้นหลายๆคนอาจไม่เคยรู้จักชื่อและไม่เคยรับประทานมาก่อน แต่อยากเล่าบอกต่อว่า เมนูนี้อร่อยเหาะเลยทีเดียว แค่ถ้ารับประทานเยอะไป บ้างก็ว่าระวังจะเมาเหมือนมีดีกรีของแอลกอฮอล์ เมนูพื้นบ้านนี้ก็คือ "ข้าวหมาก" ซ.. ดูเพิ่ม

มีใครเคยได้ยินหรือเคยเห็นผู้ใหญ่ในบ้านเอาพริกแห้งวางไว้ตามมุมบ้านหรือในครัวบ้างไหมครับ? บางคนบอกว่า “เอาไว้ไล่แมลงวัน” แต่หลายคนก็สงสัยว่า มันได้ผลจริงๆ หรือเป็นแค่ความเชื่อเก่าแก่กันแน่? เมื่อเร็ว ๆ นี้ผมเจอพริกแห้งห่อใหญ่ในครัวที่บ้านยาย แล้วก็เกิดคำถามขึ้นมาในใจทันทีว่า “ยายวางพริกไว้ทำไม?” ยายตอบสั้น ๆ ว่า “กันแมลงวัน” เท่านั้นแหละ ความสงสัยเริ่มทำงานครับ ผ.. ดูเพิ่ม

“น้ำปลา” รสชาติแห่งวัฒนธรรม: ภูมิปัญญาท้องถิ่น ผสานหลักการวิทยาศาสตร์ สู่เครื่องปรุงรสแห่งเอเชีย “น้ำปลา” การผสมผสานระหว่างภูมิปัญญาท้องถิ่นและหลักการทางวิทยาศาสตร์น้ำปลาเป็นมากกว่าเครื่องปรุงรสเค็มที่คนไทยคุ้นเคย แต่คือสัญลักษณ์ของวัฒนธรรมการกินในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทั้งในประเทศไทย เวียดนาม ลาว กัมพูชา และฟิลิปปินส์ โดยมีรสชาติและกลิ่นเฉพาะตัวที่ชวนให้อาหารธรรมด.. ดูเพิ่ม

งานหัตถกรรมจากไม้ไผ่ ถือว่าเป็นหนึ่งในภูมิปัญญาไทยที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ไว้ ผู้คนในสมัยก่อน มักจะใช้หัตถกรรมจากไม้ไผ่เป็นหลักสำหรับเครื่องใช้ในครัวเรือน เช่น ตะกร้า กระเป๋า อุปกรณ์ตกปลา เป็นต้น ซึ่งสิ่งต่างๆ เหล่านี้ถือเป็นภูมิปัญญาของบรรพบุรุษไทยของเรา เนื่องจากไม้ไผ่มีอยู่มากมายตามธรรมชาติทั่วไปในประเทศไทย จึงทำให้ไม้ไผ่หาได้ง่ายและมีราคาไม่แพงมากนัก งานหัตถกรรมจากไม้ไผ่เหล่านี้ ถือเป็นความสวย.. ดูเพิ่ม

ไม่ธรรมดา เด็กไทยได้นำวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร (ขยะ) เช่น แกลบ ฟางข้าว ชานอ้อย มาเปลี่ยนเป็นอัญมณีมูลค่าสูงได้งดงาม . เป็นผลงานจาก น.ส.ปานไพลิน น.ส.ฌัชชา และ น.ส.เสาวลักษณ์ นักศึกษาปริญญาตรี ปี 4 สาขาวิชาวิศวกรรมเซรามิกจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (มทส.) ได้ทำการวิเคราะห์คุณสมบัติของวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร (ขยะ) เช่น แกลบ ฟางข้าว ชานอ้อย และพบว่า ในวัสดุเหลือเหล่านี้ ‘มีปริมาณซิลิก้าสูง&.. ดูเพิ่ม

การรักษาความสะอาดของชุดนักเรียนให้ดูเหมือนใหม่เสมอเป็นเรื่องสำคัญที่หลายๆ คนให้ความใส่ใจ วันนี้เรามีวิธีการซักชุดนักเรียนให้ขาวจั๊วเหมือนใหม่โดยใช้วัตถุดิบง่ายๆ ที่หาได้ในครัวเรือนอย่างน้ำส้มสายชู ซึ่งสามารถช่วยขจัดคราบและทำให้เสื้อผ้าขาวสะอาด โดยไม่ทำให้สีตก คอนเฟิร์มว่าทำประจำแล้วได้ผลดีแน่นอน อัตราส่วนผสม 1.ผงซักฟอก 1 ช้อนโต๊ะ 2. น้ำส้มสายชู 4 ช้อนโต๊ะ 3.น้ำเปล่าแค่พอท่วมเสื้อผ้าที่จะแช่ วิธีท.. ดูเพิ่ม

ภูมิปัญญาชาวบ้าน "สมุนไพร 3 สหาย" แก้ไอ มีเสมหะ เสลดติดคอ ช่วยได้ วันเดียวรู้เรื่อง!! อาการไอและมีเสมหะเป็นปัญหาสุขภาพที่หลายคนมักพบเจอ โดยเฉพาะในช่วงที่อากาศเปลี่ยนแปลงบ่อยๆ แทนที่จะพึ่งยาแผนปัจจุบัน สมุนไพรบ้านๆ ที่หาได้ง่ายๆ อาจช่วยแก้ปัญหาเหล่านี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ สมุนไพร 3 สหายที่สามารถช่วยบรรเทาอาการไอและขับเสมหะได้ดีนั้นประกอบไปด้วย 1.ใบชะพลู มีฤทธิ์แก้ไอ ขับเสมหะ และช่วยบรรเทาอาการหลอด.. ดูเพิ่ม