ภัยแล้ง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th จากมุมสูง Great Blue Hole ดูเหมือนวงกลมสีน้ำเงินเข้มที่ถูกวางไว้กลางทะเลแคริบเบียนอย่างตั้งใจ รอบนอกเป็นแนวปะการังและน้ำตื้นสีฟ้าเทอร์ควอยซ์ แต่ตรงกลางกลับมืดจนมองไม่เห็นก้นหลุม ความต่างของสีนี้ไม่ได้เกิดจากน้ำคนละชนิด หากเกิดจากความลึกที่เปลี่ยนฉับพลัน หลุมแห่งนี้อ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ทุกครั้งที่หน้าแล้งมาถึง เรามักเห็นรายชื่อจังหวัดเดิม ๆ ปรากฏในข่าว ทั้งภาคเหนือ ภาคอีสาน ภาคกลาง และภาคตะวันออก จึงดูเหมือนว่าน่าจะหยิบประกาศของรัฐย้อนหลังมาเรียง แล้วหาจังหวัดที่แล้งซ้ำต่อเนื่องยาวนานที่สุดได้ทันที แต่พอลงไปดูข้อมูลจริง เรื่องนี้กลับจัดอันดับยากกว.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ถ้าถามว่า จังหวัดที่แห้งแล้งที่สุดในไทยคือที่ไหน คำตอบที่มักถูกอ้างถึงคือ แม่ฮ่องสอน โดยเฉพาะเมื่อใช้เกณฑ์ปริมาณฝนเฉลี่ยระยะยาวจากสถานีอุตุนิยมวิทยา ไม่ได้หมายความว่าทุกอำเภอของจังหวัดจะแห้งเท่ากัน หรือทุกปีต้องแล้งที่สุดเสมอไป ความชวนงงคือชื่อแม่ฮ่องสอนมักมาพร้อมภา.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เวลาพูดถึง ฝนหลวง หลายคนจินตนาการว่าเครื่องบินบินขึ้นไปแล้วโปรยอะไรสักอย่าง จากนั้นฝนก็เทลงมาตามสั่งทันที ความจริงละเอียดกว่านั้นมาก เพราะไม่มีใครสร้างไอน้ำหรือก้อนเมฆขึ้นมาจากอากาศว่างเปล่าได้ หน้าที่ของฝนหลวงคือใช้ความรู้ด้านอุตุนิยมวิทยาเข้าไปช่วยให้เมฆที่มีความช.. ดูเพิ่ม

วันที่อากาศร้อนจัดที่สุด มักเป็นวันที่คนเมืองใช้น้ำมากที่สุด และเป็นวันที่เครื่องเซิร์ฟเวอร์ต้องระบายความร้อนหนักที่สุดด้วย หากดาต้าเซ็นเตอร์ต่อท่อน้ำประปาเส้นเดียวกับบ้านเรือนโดยไม่มีเงื่อนไขรองรับ ความกังวลว่า “ธุรกิจดิจิทัลจะมาแย่งน้ำดื่ม” ก็ไม่ใช่เรื่องเกินจริง คำตอบจึงไม่ใช่ให้โครงการประกาศว่าจะใช้น้ำน้อย แต่ต้องออกแบบระบบให้ น้ำใช้ในบ้านมีสิทธิ์มาก่อนเสมอ ตั้งแต่วันขออนุญาตก่อสร.. ดูเพิ่ม

ช่วงนี้เปิดฟีดไปทางไหนก็เจอแต่ข่าวภัยพิบัติหนัก ๆ จากทั่วโลกจนน่าใจหาย ทั้งแผ่นดินไหว พายุหมุน หรือน้ำท่วมใหญ่แบบที่แทบไม่เคยเห็นมาก่อน พอนั่งดูข่าวต่างประเทศเยอะ ๆ แล้วก็เลยชวนให้หันกลับมามองประเทศไทยบ้านเราบ้างเหมือนกันว่า ในรอบหนึ่งปี เราต้องรับมือกับอะไรกันบ้าง จริง ๆ คำว่า "ภัยพิบัติ" พอฟังแล้วดูเหมือนเป็นเรื่องไกลตัว หรือต้องเป็นเหตุการณ์ระดับวินาศสะตระกูลอย่างสึนามิเท่านั้น แต่ในความเป็นจร.. ดูเพิ่ม

เจาะน้ำบาดาล แก้แล้งได้ แต่ไม่ใช่ก๊อกน้ำไม่มีวันหมด คำตอบตรงๆ คือ “ได้” แต่ต้องเจาะถูกที่ สูบพอดี และรู้ว่าน้ำจะเอาไปทำอะไรเวลาบ่อเก็บน้ำแห้ง คลองลดระดับ หรือประปาหมู่บ้านไหลอ่อน การเจาะน้ำบาดาลดูเหมือนเป็นทางลัดที่จบปัญหาได้ทันที แค่เจาะลึกลงไป ติดปั๊ม แล้วน้ำก็ไหลขึ้นมา ความจริงมีทั้งพื้นที่ที่บ่อเดียวช่วยประคองทั้งชุมชนผ่านหน้าแล้ง และพื้นที่ที่เสียเงินเจาะไปแล้วได้น้ำน้อย น้ำเค็ม .. ดูเพิ่ม

ทุ่งสีทองปีนี้ไม่ได้แปลว่าเมล็ดเต็มรวง ภาพรถเกี่ยววิ่งผ่านทุ่งข้าวสาลีในอังกฤษอาจดูเหมือนฤดูเก็บเกี่ยวกำลังไปได้สวย แต่ตัวเลขระหว่างฤดูกาลกลับชวนใจหาย เพราะผลผลิตธัญพืชและพืชน้ำมันของสหราชอาณาจักรในปี 2026 มีแนวโน้มเหลือเพียงประมาณ 19.5 ล้านตัน หากผลผลิตเฉลี่ยช่วงที่เหลือไม่ดีขึ้น ตัวเลขนี้จะต่ำกว่าปี 2020 และกลายเป็นระดับเลวร้ายสุดนับตั้งแต่เริ่มมีข้อมูลที่เปรียบเทียบกันได้ในปี 1984 ตรงนี้ต้องแย.. ดูเพิ่ม

บางปีโลกก็ร้อนผิดปกติจนเหมือนเปิดเตาอบ อุณหภูมิพุ่งสูง ทำลายสถิติเดิมครั้งแล้วครั้งเล่า ฝนที่เคยตกกลับหายไป หลายพื้นที่ต้องเผชิญภัยแล้งยาวนาน ขณะที่อีกซีกโลกกลับเจอฝนตกหนักและน้ำท่วมแบบไม่เคยคาดคิด เหตุการณ์เหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นแบบสุ่มทั้งหมด เพราะมีปรากฏการณ์ธรรมชาติขนาดใหญ่ที่นักวิทยาศาสตร์เรียกว่า ซูเปอร์เอลนีโญ (Super El Nio) ซึ่งสามารถเปลี่ยนรูปแบบสภาพอากาศของโลกได้พร้อมกันหลายทวีป เอลนีโญก.. ดูเพิ่ม

เมื่อพูดถึง "ภาวะโลกร้อน" หลายคนอาจยังติดภาพจำจากตำราเรียนเก่า ๆ หรือคำทำนายในอดีตที่บอกว่า เรายังมีเวลาอีกหลายสิบปี หรือเกือบศตวรรษกว่าโลกจะเข้าสู่ขั้นวิกฤต คนรุ่นเราอาจจะคิดว่ามันเป็นเรื่องไกลตัวที่จะเกิดขึ้นในรุ่นลูก รุ่นหลาน หรือรุ่นเหลนโน่น แต่ความจริงในวันนี้กลับไม่ได้เป็นเช่นนั้น ข้อมูลล่าสุดจาก "ศูนย์พยากรณ์อากาศระยะกลางแห่งยุโรป (ECMWF)" และนักวิชาการด้านภูมิอากาศทั่วโลกขีดเส้นใต้เตือนตรง.. ดูเพิ่ม

ปรากฏการณ์เอลนีโญ (El Niño) และลานีญา (La Niña) ถือเป็นดัชนีชี้วัดความแปรปรวนของระบบชั้นบรรยากาศและอุณหภูมิน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิก ซึ่งส่งผลกระทบต่อภูมิอากาศ ปริมาณน้ำฝน และอุณหภูมิเฉลี่ยทั่วโลก รวมถึงประเทศไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยทั้งสองปรากฏการณ์มีกลไกทางวิทยาศาสตร์และสร้างผลกระทบที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง 1. ปรากฏการณ์เอลนีโญ (El Niño): วิกฤตร้อนแล้งขั้นสุด เกิดจากสภา.. ดูเพิ่ม

ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีความหลากหลายทางภูมิอากาศ แต่ในหลายพื้นที่ยังคงต้องเผชิญกับปัญหาภัยแล้งอย่างต่อเนื่องในทุกปี โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนที่ปริมาณน้ำฝนไม่เพียงพอหรือเกิดความแปรปรวนจากสภาพอากาศ ส่งผลกระทบโดยตรงต่อการเกษตร การอุปโภคบริโภค และเศรษฐกิจในระดับชุมชน ปัญหาภัยแล้งจึงเป็นหนึ่งในภัยธรรมชาติที่สำคัญของประเทศไทย และมีหลายจังหวัดที่ถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มพื้นที่เสี่ยงสูง ซึ่งมักประสบปัญหาการขาดแคล.. ดูเพิ่ม

แม้ประเทศไทยจะเข้าสู่ฤดูฝนแล้ว แต่หลายพื้นที่ยังคงเผชิญกับภาวะฝนทิ้งช่วงและปริมาณน้ำฝนต่ำกว่าปกติ ส่งผลให้แหล่งน้ำธรรมชาติ อ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก และสระน้ำในไร่นาหลายแห่งมีระดับน้ำลดลงอย่างน่าเป็นห่วง เกษตรกรจึงไม่ควรนิ่งนอนใจ เพราะภัยแล้งอาจส่งผลกระทบต่อผลผลิตทางการเกษตรได้มากกว่าที่คิด พืชเศรษฐกิจหลายชนิด เช่น ข้าว มันสำปะหลัง อ้อย ยางพารา และพืชผักต่าง ๆ ล้วนต้องการน้ำในปริมาณที่เหมาะสม หากฝนตกไม.. ดูเพิ่ม

เมื่อฝนทิ้งช่วงและน้ำต้นทุนไม่แน่นอน การเลือกพืชใช้น้ำน้อยกลายเป็นเรื่องใกล้ตัวของเกษตรกรไทยมากขึ้น แต่คำตอบไม่ได้อยู่ที่ “พืชชนิดไหนทนแล้งที่สุด” เพียงอย่างเดียว ถ้าน้ำในไร่นาเหลือน้อยลง คำถามแรกที่เกษตรกรหลายคนต้องคิดคือ “จะปลูกอะไรต่อดี” ไม่ใช่ทุกพื้นที่จะเหมาะกับพืชชนิดเดิมเสมอไป โดยเฉพาะในช่วงที่ฝนทิ้งช่วงเกิดบ่อยขึ้น และต้นทุนน้ำกลายเป็นความเสี่ยงสำคัญของการผลิตทางกา.. ดูเพิ่ม

El Niño ไม่ได้กระทบแค่ไร่นาหรือเขื่อน แต่โยงถึงค่าน้ำ ค่าไฟ ราคาอาหาร และต้นทุนชีวิตประจำวัน การเตรียมตัวล่วงหน้าจึงสำคัญกว่าการรอให้วิกฤตมาถึง หลายคนได้ยินคำว่า El Niño แล้วนึกถึงอากาศร้อน ฝนน้อย หรือภาพไร่นาแห้งแล้งในต่างจังหวัด แต่ผลกระทบจริงอาจใกล้ตัวกว่านั้นมาก เพราะภัยแล้งสามารถเดินทางมาถึงคนเมืองผ่านราคาอาหาร ค่าไฟฟ้า น้ำประปา และต้นทุนของธุรกิจเล็ก ๆ ได้เช่นกัน ข้อมูลล่าสุดจ.. ดูเพิ่ม

บางพื้นที่น้ำหลากจนท่วมบ้าน แต่ไม่นานอีกหลายพื้นที่กลับเริ่มกังวลเรื่องน้ำไม่พอใช้ ภาพแบบนี้ทำให้ปัญหาน้ำของไทยดูเหมือนขัดแย้งกันเอง ทั้งที่จริงแล้วน้ำท่วมและภัยแล้งอาจเชื่อมกันมากกว่าที่คิด จุดสำคัญไม่ได้อยู่แค่ว่าฝนตกมากหรือน้อย แต่อยู่ที่ว่าระบบต้นน้ำ พื้นที่รับน้ำ คลอง ประตูระบายน้ำ พื้นที่เกษตร และชุมชนปลายน้ำ เชื่อมต่อกันดีแค่ไหน ถ้าดูแบบง่าย ๆ น้ำท่วมมักเกิดตอนน้ำมาเร็วเกินกว่าระบบจะรับไหว.. ดูเพิ่ม

หลายปีที่ผ่านมา เราเห็นข่าวน้ำท่วมใหญ่สลับกับภัยแล้งรุนแรงบ่อยขึ้น จนหลายคนเริ่มตั้งคำถามว่า ประเทศไทยกำลังดูแลแหล่งต้นน้ำของตัวเองดีพอแล้วหรือยัง ในโซเชียลมีเดียมีการพูดถึงการบุกรุกป่า การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน และผลกระทบต่อระบบน้ำอยู่ไม่น้อย แต่สิ่งที่มักไม่ค่อยถูกพูดถึงคือ แนวทางแก้ปัญหาในระยะยาวควรเป็นอย่างไร จุดที่น่าสนใจคือ ปัจจุบันมีโครงการขนาดใหญ่ที่กำลังพยายามแก้ปัญหานี้ในระดับพื้นที่จร.. ดูเพิ่ม