การนอน

กินไฟเบอร์วันนี้ แล้วคืนนี้อาจหลับต่างไปจริงไหม? งานวิจัยพบว่าอาหารในแต่ละวันสัมพันธ์กับโครงสร้างการนอน เวลาพูดถึงอาหารกับการนอน หลายคนมักนึกถึงเรื่องง่าย ๆ อย่าง “อย่ากินมื้อดึก เดี๋ยวนอนไม่หลับ” หรือ “กาแฟทำให้นอนยาก” แต่จริง ๆ แล้ว อาหารที่เรากินตลอดทั้งวันอาจสัมพันธ์กับสิ่งที่เกิดขึ้นระหว่างการนอนมากกว่าที่คิด งานวิจัยที่เผยแพร่ในวารสาร Nature Health เมื่อวันที่ 19 สิง.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ความต้องการทางเพศที่ลดลงในวัยเริ่มทำงานกำลังกลายเป็นประเด็นสุขภาพที่เชื่อมโยงกับรูปแบบการทำงานยุคดิจิทัล โดยเฉพาะคนที่ต้องอยู่หน้าจอเป็นเวลานาน รับข้อความงานต่อเนื่อง และพกความกังวลจากออฟฟิศกลับไปถึงบ้าน อาการนี้ไม่ได้หมายความว่าความรักหายไป หรือความสัมพันธ์มีปัญหาเ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เสียงกรนไม่ได้หมายความว่าเป็นโรคเสมอไป บางคนกรนเมื่อเหนื่อย นอนหงาย คัดจมูก หรือดื่มแอลกอฮอล์ก่อนนอน แต่ถ้าเสียงกรนดังแทบทุกคืน มีช่วงเงียบเหมือนหยุดหายใจ แล้วตามด้วยเสียงสะดุ้งเฮือก สำลัก หรือสูดลมหายใจแรง สัญญาณเหล่านี้เข้ากับภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น หรือ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th นอนตะแคงซ้ายช่วยลดโอกาสที่กรดและอาหารในกระเพาะจะไหลย้อนขึ้นหลอดอาหาร โดยเฉพาะช่วงกลางคืนที่ร่างกายนอนราบและแรงโน้มถ่วงช่วยพยุงของเหลวได้น้อยลง แต่คำว่า “ช่วยลด” สำคัญกว่าคำว่า “หยุด” เพราะท่านอนไม่ได้ปิดกั้นกรดไหลย้อนจากทุกสาเหตุ และไม่ได้แทน.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ เคยสังเกตไหมว่าเวลานอนแล้วเอาขาข้างหนึ่งโผล่ออกมานอกผ้าห่ม ร่างกายกลับรู้สึกสบายขึ้นอย่างบอกไม่ถูก ทั้งที่ก่อนหน้านั้นนอนพลิกไปพลิกมา เหงื่อซึมตามตัว และรู้สึกเหมือนผ้าห่มร้อนเกินไป ทริกเล็กๆ แบบนี้อาจช่วยให้สมองค่อยๆ เปลี่ยนจากโหมดตื่นตัวเข้าสู่โหมดพักผ่อนได้ง่ายขึ้น ช่วงก่อนหลับ ร่างกายจะค่อยๆ ลดอุณหภูมิ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ หลังจากผ่านวันที่เหนื่อยทั้งงานและเรื่องส่วนตัว การได้เอนตัวลงบนเตียงแล้วมีคนรักนอนกอดอยู่ข้างๆ ทำให้หลายคนรู้สึกอุ่นใจขึ้นทันที บางคนหลับง่ายกว่าเดิม ตื่นกลางดึกน้อยลง และรู้สึกเหมือนได้วางเรื่องกังวลไว้ชั่วคราว คำตอบทางวิทยาศาสตร์คือ การกอดอาจช่วยให้ผ่อนคลายและทำให้การนอนดีขึ้นได้จริงในบางคน แต่ไม่ใช่ผลท.. ดูเพิ่ม

หลายคนรู้สึกว่าการนอนดึกตื่นสายเป็นเพียงนิสัยส่วนตัว ตราบใดที่ยังตื่นไปทำงานหรือเรียนทันก็ไม่น่ามีอะไรน่าห่วง แต่เมื่อเวลานอนเลื่อนออกไปเรื่อย ๆ จากเที่ยงคืนเป็นตีหนึ่ง ตีสอง ไปจนถึงเกือบเช้า แล้วตื่นเอาตอนสายหรือบ่าย ร่างกายจะเริ่มสับสนกับตารางชีวิตที่เปลี่ยนไปทุกวัน พุทธจริยามีแนวคิดเรื่อง “ชาคริยานุโยค” หมายถึงการหมั่นตื่นตัว ไม่ปล่อยใจให้จมอยู่กับความหลับใหล ความเฉื่อยชา และความปร.. ดูเพิ่ม

เสียงปลุกดังขึ้นตอนเช้า มือควานหาโทรศัพท์ทั้งที่ตายังไม่ลืมเต็มที่ แล้วกดปุ่มเลื่อนเวลาออกไปอีกห้านาที พอเสียงดังรอบใหม่ก็ทำแบบเดิม บางคนวนอยู่หลายรอบจนเหลือเวลาแต่งตัวไม่กี่นาที พอลุกจากเตียงได้กลับรู้สึกเหมือนหัวสมองยังค้างอยู่ในหมอก คิดอะไรช้า จำสิ่งที่ต้องทำไม่ค่อยได้ และต้องใช้เวลานานกว่าจะตั้งหลักกับงานตรงหน้า อาการนี้มีคำเรียกว่า ภาวะมึนงงหลังตื่นนอน เป็นช่วงเปลี่ยนผ่านที่สมองยังทำงานไม่เต.. ดูเพิ่ม

มีคนจำนวนไม่น้อยที่ง่วงตอนบ่าย ง่วงระหว่างอ่านหนังสือ หรือเริ่มหัวทิ่มหน้าคอม แล้วลุกไปหวีผมแรง ๆ ไม่กี่ครั้ง จากนั้นกลับรู้สึกหัวโล่ง ตาเปิดขึ้นนิดหนึ่ง ภาพนี้ไม่ได้เกิดจากเวทมนตร์ของหวี และไม่ได้แปลว่าร่างกายหายขาดจากความง่วงทันที แต่มีเหตุผลพออธิบายได้ว่าเหตุใดมันจึงพอช่วยให้รู้สึกกระปรี้กระเปร่าขึ้นชั่วครู่ ก่อนอื่นต้องแยกคำว่า ‘ง่วง’ ออกจาก ‘เพลีย’ เสียก่อน ความง่วงคื.. ดูเพิ่ม

ถ้านอนตีสองแล้วตื่นสิบโมง รวมเวลาได้แปดชั่วโมงเต็ม หลายคนย่อมรู้สึกว่าไม่น่ามีอะไรต้องกังวล เพราะตัวเลขดูสวยพอดี และในบางคนก็ยังตื่นมาสดชื่น ทำงานได้ ออกกำลังกายได้ตามปกติ เรื่องนี้ไม่ได้มีคำตอบแบบเหมารวมว่าต้องเข้านอนสี่ทุ่มเท่านั้นจึงจะดีต่อสุขภาพ ร่างกายแต่ละคนมีช่วงเวลาง่วงและตื่นไม่เหมือนกัน คนทำงานกะกลางคืน คนที่มีรูปแบบชีวิตยืดหยุ่น หรือคนที่มีนาฬิกาชีวภาพค่อนไปทางนอนดึก อาจจัดเวลานอนต่างจ.. ดูเพิ่ม

สมองไม่ได้เสื่อมเพราะลืมชื่อคนหนึ่งครั้ง ลืมกุญแจ วางมือถือแล้วหาไม่เจอ หรือเดินเข้าห้องแล้วนึกไม่ออกว่าจะมาทำอะไร เหตุการณ์พวกนี้เกิดกับคนสุขภาพดีได้ เพราะความจำไม่ได้ทำงานแบบกล้องวงจรปิดที่บันทึกทุกวินาที สมองต้องเลือกว่าจะสนใจอะไร เก็บอะไรไว้ชั่วคราว และข้อมูลไหนควรส่งต่อเป็นความจำระยะยาว ปัญหาจึงมักเริ่มตั้งแต่ขั้น ไม่ได้ใส่ใจ มากกว่าขั้นจำไม่ได้ หากกำลังอ่านแชตไปด้วย ฟังคนพูดไปด้วย ข้อมูลบาง.. ดูเพิ่ม

แอร์เย็นจนต้องมุดผ้าห่ม ฟังดูย้อนแย้ง แต่ร่างกายกลับชอบสูตรนี้ ลองสังเกตคืนไหนเปิดแอร์เย็นฉ่ำจนแขนที่โผล่นอกผ้าห่มเริ่มเย็น แต่พอมุดเข้าใต้ผ้าห่มหนาๆ กลับรู้สึกสบายแบบบอกไม่ถูก ทั้งที่ถ้ามองเรื่องการประหยัดไฟอย่างเดียว วิธีง่ายสุดก็น่าจะเปิดแอร์ให้อุ่นขึ้นแล้วไม่ต้องห่มหนาขนาดนั้นเรื่องนี้ไม่ได้มีแค่คำว่า “ติดผ้าห่ม” เพราะตอนเตรียมหลับ ร่างกายกำลังจัดการอุณหภูมิอย่างละเอียดมาก ตอนใกล้.. ดูเพิ่ม

น้ำแก้วเดิม แต่สมองรับรสไม่เหมือนเดิม สะดุ้งตื่นกลางดึก คอแห้ง ปากเหนียว เดินงัวเงียไปหยิบน้ำเย็นมาจิบแค่สองสามอึก แล้วเกิดความรู้สึกว่า นี่มันน้ำเปล่าจริงเหรอ ทำไมหวานสดชื่นขนาดนี้ ทั้งที่กลางวันขวดเดียวกันกลับธรรมดาสุดๆเรื่องนี้ไม่ได้เกิดจากน้ำเปลี่ยนรสตอนตีสาม แต่เกิดจากสภาพของปาก ร่างกาย และสมองที่ต่างจากตอนกลางวันแบบชัดเจน กลางคืนปากแห้งกว่าตอนกลางวัน ตอนหลับ ต่อมน้ำลายทำงานลดลงตามธรรมชาติ ย.. ดูเพิ่ม

คืนแรก สมองยังเปิดเวรยาม เคยนอนโรงแรมแล้วรู้สึกเหมือนไม่ได้หลับเต็มอิ่มไหม ทั้งที่เตียงนุ่ม ห้องเงียบ แอร์เย็นพอดี แต่หลับๆ ตื่นๆ ได้ยินเสียงลิฟต์ เสียงประตูห้องข้างๆ หรือแม้แต่เสียงแอร์ที่ปกติคงไม่สนใจ พอตื่นเช้ามากลับรู้สึกเหมือนสมองเฝ้าห้องทั้งคืน อาการแบบนี้มีชื่อในงานวิจัยการนอนว่า ปรากฏการณ์คืนแรก หมายถึงคืนแรกที่หลับในสภาพแวดล้อมไม่คุ้นเคย มักหลับยากขึ้น ตื่นระหว่างคืนมากขึ้น และโครงสร้างก.. ดูเพิ่ม

ความแก่ไม่ได้มีสวิตช์ปิด แต่มีคันเร่งที่ผ่อนลงได้ คำว่า “แฮกความแก่” ฟังเหมือนต้องมีห้องทดลอง เครื่องสแกนราคาแพง หรือยาเม็ดลับจากมหาเศรษฐี แต่สิ่งที่นักวิจัยมองในตอนนี้คือ ความแก่เกิดจากหลายระบบเสื่อมพร้อมกัน ทั้งดีเอ็นเอเสียหาย ไมโทคอนเดรียผลิตพลังงานแย่ลง โปรตีนเก่าถูกกำจัดไม่ทัน เซลล์ชราสะสม การอักเสบเรื้อรัง และจุลินทรีย์ในลำไส้เสียสมดุล เพราะงั้นการแฮกที่พอทำได้จริงจึงไม่ใช่หยุดเ.. ดูเพิ่ม

หัวใจไม่ได้เหนื่อยเพราะออกแรงอย่างเดียว บางวันแทบไม่ได้เดินไปไหน แต่หัวใจก็อาจถูกเร่งให้ทำงานหนักตั้งแต่ตื่นจนหลับได้เหมือนกัน ต้นเหตุไม่ใช่เรื่องลึกลับ ส่วนใหญ่ซ่อนอยู่ในอาหาร การนอน และพฤติกรรมที่ทำซ้ำจนชิน จุดสำคัญคือคำว่า “ภาระ” ไม่ได้แปลว่าหัวใจจะพังทันที แต่หมายถึงต้องสูบฉีดเลือดท่ามกลางความดันที่สูงขึ้น ชีพจรที่เร็วขึ้น หรือหลอดเลือดที่ตึงตัวอยู่นานกว่าที่ควร 1. กินเค็มแบบไม่รู.. ดูเพิ่ม

สมองไม่ได้มีปุ่มเพิ่มโดพามีนแบบกดครั้งเดียวแล้วอารมณ์ดีทันที คำว่า “เพิ่มสารแห่งความสุข” ถูกใช้กันจนเหมือนสารสื่อประสาทแต่ละตัวทำงานแยกกัน ทั้งที่ของจริงซับซ้อนกว่านั้นมาก โดพามีนเกี่ยวกับแรงจูงใจ การเรียนรู้ และการคาดหวังรางวัล เซโรโทนินเกี่ยวข้องกับอารมณ์ การนอน และการทำงานหลายระบบ ส่วนกาบาช่วยลดความตื่นตัวของวงจรประสาท ขณะที่ออกซิโทซินสัมพันธ์กับความผูกพันและความปลอดภัยทางสังคม เพร.. ดูเพิ่ม

ลูกไม่ได้ง่วงเพราะขี้เกียจเสมอไป บางครั้งต้นเหตุอาจอยู่ในหน้าจอมือถือ หลายบ้านเริ่มเจอปัญหาคล้ายกัน ลูกนอนดึก ตื่นเช้ายาก ง่วงในห้องเรียน ผลการเรียนลดลง แต่เมื่อถามก็มักได้คำตอบว่า "ยังไม่ง่วง" หรือ "ขอเล่นอีกแป๊บเดียว" ความจริงแล้วการใช้โซเชียลมีเดียในช่วงก่อนนอนสามารถส่งผลต่อทั้งคุณภาพการนอน สมาธิ และความสามารถในการเรียนรู้ได้ หากปล่อยไว้นาน พฤติกรรมเล็ก ๆ เหล่านี้อาจกลายเป็นวงจรที่แก้ไขยาก สัญ.. ดูเพิ่ม

ง่วงจนหนังตาจะปิด แต่ยังไถมือถืออีก 10 นาที...แล้ว 10 นาทีนั้นก็กลายเป็นชั่วโมง ถ้าลองสังเกตสัตว์รอบตัว จะเห็นพฤติกรรมอย่างหนึ่งที่แทบเหมือนกันหมด พอถึงเวลาที่ร่างกายต้องการพัก พวกมันก็นอนทันที ไม่ว่าจะเป็นแมวที่ขดตัวบนโซฟา สุนัขที่ฟุบลงพื้น หรือนกที่เกาะกิ่งไม้แล้วหลับ ทุกอย่างเกิดขึ้นตามสัญชาตญาณ ไม่มีใครคิดว่า 'ขอดูอีกคลิปก่อน' หรือ 'เดี๋ยวค่อยนอน' มนุษย์กลับทำสิ่งที่แปลกกว่านั้น ทั้งที่สมองส่.. ดูเพิ่ม

มดไม่มีปอด และไม่ได้นอนยาวเหมือนมนุษย์ แต่กลับทำงานได้แทบตลอดทั้งวันทั้งคืน ถ้าเคยนั่งมองแถวมดเดินเรียงกันอยู่บนพื้น หลายคนอาจเคยสงสัยว่าพวกมันเหนื่อยกันบ้างหรือเปล่า เพราะดูเหมือนจะเดินไม่หยุด หาของไม่หยุด และไม่เคยเห็นมดล้มตัวลงนอนเหมือนสัตว์ชนิดอื่น ความจริงแล้วมดมีวิธีใช้ชีวิตที่ต่างจากมนุษย์แทบทุกด้าน ตั้งแต่การหายใจไปจนถึงการพักผ่อน มดหายใจโดยไม่ต้องมีปอด สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอย่างมนุษย์ต้อง.. ดูเพิ่ม