โลหะวิทยา

เงินก้อนเล็กที่ทำหน้าที่เป็นเงินตราของแผ่นดิน เงินพดด้วงเป็นเงินตราโลหะที่ใช้ในสยามตั้งแต่สมัยสุโขทัย สืบต่อมาถึงกรุงศรีอยุธยาและรัตนโกสินทร์ตอนต้น ลักษณะภายนอกต่างจากเหรียญแบนที่คุ้นตาในปัจจุบันอย่างชัดเจน เพราะช่างนำโลหะเงินมาขึ้นรูปเป็นก้อนกลม แล้วทำให้ส่วนปลายโค้งเข้าหากันจนคล้ายตัวด้วงหรือก้อนเงินที่ขดตัวอยู่ รูปร่างนี้ช่วยให้เงินแต่ละชิ้นมีความแข็งแรง พกพาง่าย และตรวจสอบลักษณะได้จากการมองแล.. ดูเพิ่ม

รอยต่อเล็กกว่าฝ่ามือ อาจเปลี่ยนชะตาเรือยักษ์ทั้งลำ คืนวันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2455 ไททานิกไม่ได้พุ่งชนภูเขาน้ำแข็งตรงหัวเรือเหมือนรถชนกำแพง แต่ส่วนกราบขวาเฉียดผ่านน้ำแข็งเป็นแนวยาว แรงกระแทกทำให้แผ่นเหล็กบริเวณหัวเรือโก่งตัว รอยต่อหลายตำแหน่งแยกออก และน้ำทะเลไหลเข้าห้องกันน้ำติดต่อกันเกินกว่าที่เรือจะรับไหว คำถามที่นักโลหะวิทยาตามแกะรอยภายหลังจึงไม่ใช่แค่ว่าแผ่นเหล็กถูกกรีดเป็นรูหรือไม่ แต่คือหมุดน.. ดูเพิ่ม

ปืนใหญ่บางระจันแตก เพราะเนื้อโลหะมีรูพรุนจริงหรือ เรื่องเล่าที่คนไทยคุ้นหูบอกว่า ชาวบ้านบางระจันรวบรวมของใช้ทองเหลืองมาหล่อปืนใหญ่สองกระบอก แต่ครั้นทดลองยิง กระบอกปืนกลับแตกร้าวจนใช้การไม่ได้ ภาพนั้นชวนให้คิดทันทีว่าโลหะคงมีฟองอากาศซ่อนอยู่เต็มเนื้อ ทว่าเมื่อตรวจแบบนักโลหะวิทยา คำตอบกลับซับซ้อนกว่านั้นมาก เพราะยังไม่มีชิ้นส่วนปืนกระบอกดังกล่าวให้ผ่า ตรวจองค์ประกอบ หรือส่องโครงสร้างจุลภาค เราจึงพู.. ดูเพิ่ม

ดาบที่หักกลางศึก ไม่ได้ลดความกล้า แต่เผยข้อจำกัดของเหล็ก ภาพพระยาพิชัยถือดาบสองมือ ไล่ต่อสู้ข้าศึกจนดาบข้างหนึ่งหัก กลายเป็นฉากจำของประวัติศาสตร์ไทย เรื่องเล่าระบุว่าเหตุเกิดในการป้องกันเมืองพิชัยจากกองทัพพม่าเมื่อ พ.ศ. 2316 และแม้เหลือดาบสมบูรณ์เพียงเล่มเดียว ท่านยังรบต่อจนรักษาเมืองไว้ได้ จึงเกิดสมญา “พระยาพิชัยดาบหัก” ที่คนไทยรู้จักมาถึงทุกวันนี้ แต่ถ้าถามแบบนักโลหะวิทยาว่า ดาบหักเ.. ดูเพิ่ม

กระดุมที่พังเพราะความหนาว เรื่องจริงทางโลหะวิทยาที่ถูกแต่งเติมจนกลายเป็นตำนานสงคราม ภาพจำอันโด่งดังเล่าว่า พอทหารนโปเลียนเดินเข้าสู่ฤดูหนาวของรัสเซีย กระดุมดีบุกบนเสื้อโค้ทก็เริ่มแตกร่วนเป็นผง เสื้อจึงปิดไม่ได้และคนจำนวนมากหนาวตาย ฟังแล้วลงตัวจนแทบเหมือนบทสรุปสำเร็จรูป ทั้งมีจักรพรรดิผู้ทะนงตน หิมะรัสเซีย และโลหะชิ้นเล็กที่หักหลังเจ้าของ แต่ส่วนที่ควรแยกให้ออกคือ ปรากฏการณ์ดีบุกผุมีจริง ส่วนกระดุ.. ดูเพิ่ม