เทพปกรณัม

เคยสงสัยไหมครับว่า ก่อนที่จะมีจักรวาลอย่างที่เราเห็นในปัจจุบัน... คนโบราณอธิบาย “จุดเริ่มต้น” ของทุกสรรพสิ่งกันอย่างไร? วันนี้เราจะพาย้อนเวลากลับไปกว่า 3,000 ปี สู่ดินแดนเมโสโปเตเมีย ไปทำความรู้จักกับ Enuma Elish (เอนูมา เอลิช) มหากาพย์การสร้างโลกของชาวบาบิโลน ซึ่งไม่ได้เล่าเพียงว่าฟ้าและแผ่นดินเกิดขึ้นอย่างไร แต่ยังบอกถึงกำเนิดเหล่าเทพ มนุษย์ และการขึ้นสู่อำนาจของ Marduk เทพสำคัญแห่ง.. ดูเพิ่ม

ถ้ามองด้วยสายตาคนยุคนี้ เรื่องของเฮรามีจุดหนึ่งที่ชวนขัดใจมาก ซุสมีความสัมพันธ์กับหญิงจำนวนมาก บางตำนานเล่าว่าใช้การแปลงกาย หลอกลวง หรือใช้อำนาจเหนือกว่าอย่างชัดเจน แต่คนที่โดนเฮราไล่ล่า กลับมักเป็นหญิงเหล่านั้นหรือลูกที่เกิดจากซุสเสียเองคำถามเลยตามมาว่า ถ้าโกรธเรื่องการนอกใจ ทำไมไม่จัดการซุสตรงๆ?คำตอบสั้นที่สุดคือ เพราะตำนานกรีกไม่ได้สร้างความสัมพันธ์ของเฮรากับซุสบนฐานอำนาจที่เท่ากันตั้งแต่แรกซุ.. ดูเพิ่ม

ลองตัดภาพคำว่า “เทพเจ้า” แบบที่คุ้นเคยออกก่อนถ้ามองเทพเจ้ากรีกด้วยกรอบว่าเทพต้องบริสุทธิ์ สำรวม และเป็นต้นแบบทางศีลธรรม เรื่องของซุส อะโฟรไดที โพไซดอน หรือเทพองค์อื่นจะดูประหลาดทันที เพราะบนเขาโอลิมปัสมีทั้งความใคร่ การนอกใจ ความหึงหวง การแย่งชิงคนรัก และความสัมพันธ์ที่ยุ่งเหยิงชนิดละครครอบครัวยังตามไม่ทันแต่ปมสำคัญอยู่ตรงนี้เลย ชาวกรีกโบราณไม่ได้สร้างเทพขึ้นมาให้เป็นมนุษย์ที่ดีสมบูรณ.. ดูเพิ่ม

ถ้ามองซุสด้วยสายตาคนสมัยนี้ เรื่องมันชวนสงสัยมาก เป็นถึงราชาแห่งเทพ มีสายฟ้าอยู่ในมือ อำนาจเหนือมนุษย์แทบทุกคน แต่พอจะเข้าใกล้คนที่หมายตา กลับไม่เดินเข้าไปในร่างเทพตรงๆ ซะงั้น บางครั้งกลายเป็นวัว บางครั้งเป็นหงส์ บางเรื่องปลอมเป็นคนอื่น และกรณีดานาเอก็มาในรูปของฝนทองคำจุดแรกที่ต้องแยกให้ออกคือ ซุสไม่ใช่คนไข้ทางจิตวิทยาที่มีประวัติให้วินิจฉัย ตัวละครนี้เกิดจากเรื่องเล่าหลายยุค หลายเมือง และผู้แต่ง.. ดูเพิ่ม

เรื่องนี้ไม่ได้เริ่มจากคนโบราณเห็นความสัมพันธ์ในครอบครัวเป็นเรื่องปกติ เวลาอ่านตำนานกรีก อียิปต์ เมโสโปเตเมีย หรือเรื่องกำเนิดโลกจากหลายพื้นที่ มักเจอฉากที่เทพซึ่งเป็นพี่น้องกันแต่งงานกัน หรือเทพรุ่นแรกให้กำเนิดลูกกับสมาชิกในสายเลือดเดียวกัน จนอดสงสัยไม่ได้ว่าทำไมมนุษย์ถึงสร้างเรื่องแบบนี้ซ้ำไปซ้ำมาจุดสำคัญคือ เทพในตำนานไม่ได้ถูกสร้างขึ้นให้ทำหน้าที่เหมือนมนุษย์ธรรมดาเสมอไป หลายองค์เป็นตัวแทนของท.. ดูเพิ่ม

ในเรื่องเล่าเกี่ยวกับกำเนิดโลกและจักรวาล หลายวัฒนธรรมไม่ได้มองความโกลาหลเป็นเพียงความวุ่นวายไร้ทิศทาง แต่เป็นสภาวะแรกเริ่มก่อนที่ระเบียบจะถือกำเนิดขึ้น เป็นพลังดิบที่คาดเดาไม่ได้ และมักถูกเล่าผ่านเทพหรือสิ่งมีอำนาจที่ท้าทายขอบเขตของทั้งทวยเทพและมนุษย์ ความโกลาหลในคติชนวิทยาจึงไม่ได้มีความหมายแค่หายนะ หากยังเป็นแรงผลักที่ทำให้โลกในตำนานเกิดการเปลี่ยนผ่าน การปะทะ และการจัดระเบียบใหม่อยู่เสมอ พลังงา.. ดูเพิ่ม

โลกสั่นสะเทือน: แผ่นดินไหวและเทพปกรณัมในจิตวิญญาณกรีก มนุษย์ในอดีตกว่า 2,000 ปีก่อน ไม่ได้มีเครื่องวัดแผ่นดินไหว ไม่มีทฤษฎีแผ่นเปลือกโลก ไม่มีภาพถ่ายดาวเทียม แต่พวกเขาก็มีคำอธิบายของตนเองต่อพลังธรรมชาติอันมหาศาลที่ทำให้พื้นดินสั่นสะเทือน เมืองพังพินาศ และทะเลพลิกคว่ำ สำหรับชาวกรีกโบราณ คำอธิบายนั้นคือเทพเจ้า แผ่นดินไหวไม่ใช่แค่ภัยธรรมชาติสำหรับพวกเขา มันคือสัญญาณของเทพเจ้าผู้ไม่พอใจ คือการลงโทษ ค.. ดูเพิ่ม

วีนัส หรือ อโฟรไดท์ อยากจะเกาะกระแสซิงเกิลใหม่ของ กาก้าเพลงวีนัส แต่หากย้อนหลังไป 2 ปี คงเป็นกระแสของ ป้าไข่ ไคลี่ มีโน้ค เพลง อโฟรไดท์ทั้งสองชื่อนี้ คือเทวีองค์เดียวกัน นะคะ พูดถึงต้นกำเนิดของเทวีองค์นี้ ในมหากาพย์อีเลียต บอกว่าเป็นธิดาของ จูปิเตอร์ ที่เกิดกับนางงอัปสร ไดโอเน่ แต่ตำนานที่แพร่หลายที่สุด คือ เทพีวีนัส กำเนิดจากฟองของน้ำทะเล (aphros ภาษากรีกแปลว่า ฟอง) หลังจากกำเนิดขึ้นมานางก็ถูกคลื.. ดูเพิ่ม

ในตำนานของเทพเจ้าและวีรบุรุษกรีกโบราณนั้น มีบุรษผู้หนึ่งที่แม้ว่า จะไม่ได้มีชื่อในฐานะวีรบุรุษ แต่เขาได้อยู่เบื้องหลังความยิ่งใหญ่ของวีรบุรุษจำนวนมาก นามของเขาผู้นั้นคือ ไครอน (Chiron) ไครอน เป็นพวกมนุษย์ม้า หรือ ที่เรียกกันว่า เซนทอร์ (Centaur) พวกนี้เป็นเผ่าพันธุ์มนุษย์ครึ่งสัตว์ชนิดหนึ่งที่ปรากฏในเทพปกรณัมของกรีก โดยพวกเซนทอร์จะมีร่างกายส่วนบนเป็นมนุษย์ผู้ชาย แต่ส่วนลำตัวลงไปตั้งปต่เอวจะเป็นม้.. ดูเพิ่ม