เซลล์ประสาท

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th วันแรกที่จับกีตาร์ นิ้วอาจกดสายไม่ถนัด เปลี่ยนคอร์ดช้าและมีเสียงบอด พอฝึกไปสักพัก มือเริ่มขยับได้คล่องขึ้นโดยไม่ต้องคอยมองทุกนิ้ว ความเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร ทั้งที่มือและกีตาร์ยังเป็นคู่เดิม? คำอธิบายส่วนหนึ่งอยู่ที่ความสามารถของสมองและระบบประสาทในการปรับต.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เวลานั่งนิ่ง ๆ อ่านหนังสือหรือมองออกไปนอกหน้าต่าง ร่างกายดูเหมือนไม่ได้ทำอะไรมาก แต่ภายในศีรษะยังมีงานดำเนินอยู่ตลอด ทั้งการรับรู้สิ่งรอบตัว การควบคุมอวัยวะ และการส่งสัญญาณระหว่างเซลล์ประสาท งานเหล่านี้ต้องใช้พลังงาน แม้สมองจะมีขนาดเล็กเมื่อเทียบกับน้ำหนักตัว ตัวเลข.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คนอ่านอักษรเบรลล์ใช้ปลายนิ้วแยกจุดนูนที่เรียงเป็นรูปแบบต่าง ๆ แต่ในห้องทดลอง นักวิจัยกำลังทดสอบอีกทางหนึ่ง: ถ้าสัญญาณสัมผัสถูกเปลี่ยนเป็นแรงกระตุ้นไฟฟ้า เนื้อเยื่อประสาทที่เพาะเป็นก้อนเล็ก ๆ จะส่งสัญญาณกลับมาให้คอมพิวเตอร์จำแนกได้หรือไม่ สิ่งที่เรียกว่าออร์แกนอยด์สมองเป็นแบบจำลองเนื้อเยื่อประสาทที่เพาะในห้.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th บนแผงวงจรขนาดเล็กในห้องแล็บ มีเซลล์ประสาทที่เติบโตเป็นเครือข่ายอยู่ในของเหลวใส ๆ สายไฟไม่ได้ต่อเข้ากับสมองของคนคนหนึ่ง แต่ต่อเข้ากับแผงไมโครอิเล็กโทรดที่ส่งสัญญาณเข้าไปและอ่านการยิงสัญญาณไฟฟ้าของเซลล์กลับออกมา ระบบนี้ชื่อ DishBrain พัฒนาโดยทีมที่มี Cortical Labs ในอ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th คนที่อยู่กับภาวะซึมเศร้ามักอธิบายคล้ายกันว่า ความคิดช้าลง จำเรื่องใหม่ยาก งานที่เคยคิดได้คล่องกลับติดขัด และความรู้สึกแย่จากเรื่องเก่าดูตามหลอนอยู่นาน อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องของ “ใจไม่เข้มแข็ง” แต่เกี่ยวข้องกับการทำงานของสมองอย่างจริงจัง งานวิจัยจากมหา.. ดูเพิ่ม

สมองเราอาจมีพื้นที่ระดับเพตาไบต์ แต่ไม่ใช่ฮาร์ดดิสก์ในกะโหลก ตัวเลข “สมองเก็บข้อมูลได้ 2.5 เพตาไบต์ เท่ากับหนังความละเอียดสูงราว 3 ล้านชั่วโมง” ฟังแล้วน่าตื่นเต้นจนอยากยกสมองไปเทียบกับศูนย์ข้อมูลขนาดย่อม แต่ก่อนจำตัวเลขนี้ไปเล่าต่อ ควรใส่เครื่องหมายดอกจันตัวโต ๆ ไว้ข้างหลังด้วย เพราะนี่คือ การประมาณเชิงเปรียบเทียบ ไม่ใช่ค่าความจุที่นักวิทยาศาสตร์วัดได้เหมือนเสียบสายตรวจฮาร์ดดิสก์ จุดเ.. ดูเพิ่ม

เชื่อไหมว่า... ตอนที่เรากำลังตื่น สมองกำลังสร้างสัญญาณไฟฟ้าตลอดเวลา! สมองของมนุษย์ไม่ได้ทำงานด้วยความคิดเพียงอย่างเดียว แต่การสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาทนับพันล้านเซลล์อาศัย สัญญาณไฟฟ้า ส่งต่อข้อมูลไปมาอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นการมองเห็น การได้ยิน การขยับร่างกาย หรือแม้แต่การนึกถึงเรื่องเมื่อวาน ทุกอย่างล้วนเกิดจากกระแสไฟฟ้าขนาดจิ๋วที่วิ่งผ่านเครือข่ายประสาทภายในสมอง แล้วตัวเลข 12-25 วัตต์มาจากไห.. ดูเพิ่ม

แค่ได้ยินก็เหมือนนิยายไซไฟ แต่เรื่องนี้เกิดขึ้นจริงในห้องแล็บ นักวิทยาศาสตร์สามารถนำเซลล์ผิวหนังของมนุษย์มาเปลี่ยนให้ย้อนกลับไปอยู่ในสภาพคล้ายสเต็มเซลล์ ก่อนพัฒนาเป็นเซลล์ประสาทและเพาะรวมกันจนกลายเป็น 'ก้อนสมองจิ๋ว' หรือออร์แกนอยด์ (Brain Organoid) ซึ่งมีโครงสร้างบางส่วนคล้ายสมองระยะเริ่มต้น แม้มันจะไม่มีความคิด ไม่มีความทรงจำ และไม่ใช่สมองมนุษย์ที่สมบูรณ์ แต่ก็สามารถส่งสัญญาณไฟฟ้าระหว่างเซลล์ได้.. ดูเพิ่ม

สมองไม่ได้มีคำว่า “เต็ม” แบบฮาร์ดดิสก์หรือแฟลชไดรฟ์ หลายคนเคยพูดเล่นว่า “สมองเต็มแล้ว จำอะไรไม่เข้า” แต่ถ้ามองในแง่วิทยาศาสตร์ ความจริงกลับน่าสนใจกว่านั้นมาก เพราะสมองของมนุษย์ไม่ได้เก็บข้อมูลเป็นไฟล์เหมือนคอมพิวเตอร์ จึงไม่มีตัวเลขความจุที่ระบุได้ตรงๆ ว่าเหลืออีกกี่กิกะไบต์หรือกี่เทราไบต์ สิ่งที่สมองเก็บ ไม่ใช่ไฟล์ แต่เป็นเครือข่ายการเชื่อมต่อ ภายในสมองมีเซลล์ประสาทราว 86.. ดูเพิ่ม

เวลามองภาพถ่ายสมองผ่านเครื่องสแกน มันมักให้ความรู้สึกบางอย่างที่อธิบายยาก เส้นใยเล็กๆ จำนวนมหาศาลเชื่อมต่อกันไปมา คล้ายเครือข่ายที่ไม่มีจุดเริ่มต้นหรือจุดจบ บางจังหวะมันดูเหมือนแผนที่เมืองที่ซับซ้อน บางครั้งกลับคล้ายกลุ่มดาวในท้องฟ้ายามค่ำ สมองมนุษย์มีเซลล์ประสาทนับแสนล้านเซลล์ และแต่ละเซลล์ไม่ได้อยู่นิ่งๆ แต่วิ่งส่งสัญญาณตลอดเวลา เส้นทางการสื่อสารเหล่านี้สร้างรูปแบบที่เปลี่ยนไปตามความคิด ความทรง.. ดูเพิ่ม