เชื้อรา

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คำว่า “สูงครึ่งเมตร” หมายถึงโครงสร้างสืบพันธุ์ที่รา Dianjunus rex สร้างขึ้น ไม่ใช่ตัวเชื้อราทั้งหมด ส่วนอายุ 65 ล้านปีก็เป็นค่าประมาณอายุสายวิวัฒนาการของวงศ์ Dianjunaceae ไม่ใช่อายุของตัวอย่างที่นักวิจัยเพิ่งเก็บได้ งานวิจัยชิ้นเดียวกันรายงานน้ำหนักไว้สองช่วง: บทคัดย่อระบุสูงได้ 50 เซนติเมตรและ.. ดูเพิ่ม

หนังสือที่เปียกจากน้ำท่วมอาจยังมีโอกาสกู้คืนได้ แต่สิ่งสำคัญคือการเลือกวิธีจัดการให้เหมาะกับชนิดกระดาษและเริ่มลงมือให้ทันเวลา เพราะหากปล่อยไว้นานเกินไป ความชื้นอาจเปิดโอกาสให้เชื้อราเติบโต และหนังสือบางประเภทอาจเสียหายจนไม่สามารถแยกหน้ากระดาษกลับมาได้เหมือนเดิม โดยเฉพาะหนังสือที่พิมพ์บนกระดาษอาร์ตมัน ซึ่งต้องระวังมากกว่าหนังสือทั่วไป หนังสือเปียกยังไม่ใช่จุดจบ หน้าต่าง 48 ชั่วโมงคืออะไร หลักสำคัญ.. ดูเพิ่ม

ใต้ผืนป่าที่มองเห็นเพียงลำต้น กิ่งก้าน และใบไม้ อาจมีความสัมพันธ์อีกชั้นหนึ่งซ่อนอยู่ใต้ดิน นั่นคือเครือข่ายเส้นใยเชื้อราที่เชื่อมโยงกับรากต้นไม้หลายต้น จนเกิดเป็นระบบที่นักวิทยาศาสตร์ให้ความสนใจ เพราะมีหลักฐานว่าสารบางชนิดสามารถถ่ายโอนผ่านเครือข่ายนี้ได้ อย่างไรก็ตาม การพบการถ่ายโอนสารไม่ได้หมายความว่าต้นไม้กำลังสื่อสารกันเหมือนมนุษย์ ใต้ดินไม่ได้มีแค่รากต้นไม้ รากของต้นไม้บางชนิดสัมพันธ์กับเส้น.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ก้อนสีน้ำตาลคล้ายหนอนที่มีแท่งยาว ๆ โผล่จากหัว ทำให้ถั่งเช่าดูเหมือนสิ่งมีชีวิตที่ประกอบขึ้นมาครึ่งหนึ่งเป็นสัตว์ ครึ่งหนึ่งเป็นพืช หลายคนจึงเรียกสั้น ๆ ว่า “เห็ดหนอน” และสงสัยว่าตกลงส่วนไหนคือถั่งเช่าตัวจริง คำตอบคือ ถั่งเช่าเป็นเชื้อรา ไม่ใช่หนอน ส่วนท.. ดูเพิ่ม

ภาพฝ้าเพดานและผนังห้องผู้ป่วยที่มีจุดดำกระจายอยู่จำนวนมาก กลายเป็นภาพที่ทำให้คนบนโลกออนไลน์ตั้งคำถามเรื่องความสะอาดภายในโรงพยาบาล แต่ถ้ามองเรื่องนี้ในมุมของอาคาร คำถามอาจไม่ได้มีแค่ว่า “จะเช็ดคราบเหล่านี้ออกอย่างไร?” คำถามที่สำคัญกว่าอาจเป็น “ความชื้นที่ทำให้มันเกิดขึ้น มาจากไหน?” 💧 คราบที่เราเห็น อาจเป็นเพียงปลายทางของน้ำที่เราไม่เห็น กรณีนี้เกิดขึ้นที่โรงพยาบาลเพชรบูรณ์ ห.. ดูเพิ่ม

ก่อนที่มนุษย์จะมีเครื่องมือสำหรับส่องดูสิ่งที่เล็กจนตาเปล่ามองไม่เห็น โลกใบหนึ่งถูกซ่อนอยู่ต่อหน้าเรามาตลอด น้ำที่ดูใสอาจไม่ได้ว่างเปล่าอาหารที่ดูสะอาดอาจมีสิ่งมีชีวิตปะปนอยู่และคราบบางอย่างที่มองเห็นเพียงเป็นจุดเล็ก ๆ อาจประกอบด้วยสิ่งมีชีวิตจำนวนมหาศาล แต่คนในอดีตไม่สามารถเห็นสิ่งเหล่านี้ได้โดยตรง เพราะขีดจำกัดของสายตามนุษย์ทำให้สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กจำนวนมากเล็กเกินกว่าจะมองเห็นเป็นรูปร่างได้ สิ่.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th จากเส้นใยจุลินทรีย์สู่อาหารจานหลัก ตลาดอาหารโปรตีนทางเลือกกำลังเปิดพื้นที่ให้วัตถุดิบที่คนไทยยังไม่คุ้นชื่อมากนัก นั่นคือโปรตีนจากเชื้อรา หรือไมโคโปรตีน ซึ่งใช้เส้นใยของเชื้อราสำหรับสร้างเนื้อสัมผัสคล้ายเนื้อสัตว์ จุดเด่นของวัตถุดิบกลุ่มนี้ไม่ใช่เพียงการทำอาหารที่ไม.. ดูเพิ่ม

ร่องเล็กใต้ฝาอาจซ่อนคราบที่มองไม่เห็น แก้วกาแฟเยติ แก้วเก็บความเย็น และแก้วพกพาหลายรุ่นมีชิ้นส่วนเล็ก ๆ ที่คนมักลืมล้าง นั่นคือยางซิลิโคนที่ทำหน้าที่ปิดผนึกใต้ฝา ยางชิ้นนี้ช่วยกันน้ำรั่วและรักษาอุณหภูมิได้ดี แต่รูปทรงที่แนบสนิทกับฝาทำให้เกิดซอกแคบ มีความชื้นค้าง และแห้งช้ากว่าพื้นผิวด้านนอก หลังดื่มกาแฟ ชานม เครื่องดื่มหวาน หรือน้ำที่ใส่น้ำแข็งแล้วปิดฝาทิ้งไว้ คราบน้ำตาล ไขมันจากนม เศษกาแฟ และครา.. ดูเพิ่ม

บ้านไม่ใช่เพียงสถานที่สำหรับวางข้าวของหรือใช้พักผ่อนในแต่ละคืน แต่เป็นพื้นที่ที่ร่างกายต้องสูดอากาศ สัมผัสพื้นผิว และใช้ชีวิตอยู่ด้วยนานหลายชั่วโมง หากปล่อยให้ฝุ่นสะสม พื้นเปียกชื้น มุมอับมีกลิ่น หรือภาชนะใส่น้ำมีคราบเขียวคราบดำ สิ่งเล็ก ๆ เหล่านี้อาจค่อย ๆ เปลี่ยนบ้านให้กลายเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรคโดยไม่รู้ตัว ในพระวินัยมีแนวทางให้ภิกษุดูแลเสนาสนะ กวาดลาน ปัดกวาดที่พัก และเทล้างภาชนะใส่น้ำอย่างเป็น.. ดูเพิ่ม

พอเข้าสู่หน้าฝน บ้านหลายหลังจะเจอปัญหาที่มองแล้วหงุดหงิดใจอยู่เรื่องหนึ่ง นั่นคือ เชื้อราตามผนัง ตอนแรกอาจเป็นเพียงจุดเล็ก ๆ สีดำ สีเขียว หรือสีเทา แต่ถ้าปล่อยไว้นาน จุดเล็ก ๆ เหล่านั้นอาจค่อย ๆ ขยายจนผนังดูหม่น มีกลิ่นอับ และทำความสะอาดยากขึ้น สาเหตุสำคัญไม่ได้มาจากฝนเพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับ ความชื้นและการระบายอากาศ เป็นหลัก เมื่ออากาศชื้น ผนังแห้งช้า และมีพื้นที่ที่อากาศหมุนเวียนไม่ดี เ.. ดูเพิ่ม

ลองมองไปรอบ ๆ ห้อง แล้วลองถามตัวเองเล่น ๆ ว่า ตอนนี้มีเชื้อราอยู่ตรงไหนบ้าง? คำตอบอาจทำให้รู้สึกแปลกนิดหน่อย เพราะเชื้อราไม่ได้มีแค่ก้อนราสีเขียวบนขนมปัง หรือเห็ดที่โผล่ขึ้นมาหลังฝนตกเท่านั้น แต่ยังมีสปอร์ของเชื้อราขนาดเล็กมากลอยอยู่ในอากาศและกระจายอยู่ตามสิ่งแวดล้อมทั่วไป แน่นอนว่าไม่ได้หมายความว่ารอบตัวเต็มไปด้วยเชื้อราจนต้องคอยหวาดระแวง เพราะเชื้อราส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นอันตรายต่อมนุษย์ และหลายชนิ.. ดูเพิ่ม

จมูกเล็บ (Cuticle) ไม่ได้มีไว้ให้เรานั่งแกะ หรือคอยเอากรรไกรไปตัดเล่นเวลาคันมือนะคะ จริงๆ แล้วน้องคือปราการปกป้องเล็บชั้นสำคัญมากๆ ที่ร่างกายเราสร้างขึ้นมาอย่างมีเหตุผลค่ะ หลักๆ เลย หน้าที่ของจมูกเล็บคือการทำหน้าที่เป็น "แมวน้ำ" หรือ ซีลกันน้ำกันเชื้อโรค บริเวณโคนเล็บค่ะ นึกภาพตามง่ายๆ นะคะ เล็บคนเราจะงอกมาจากแถบผลิตเล็บที่อยู่ใต้ผิวหนัง เรียกว่า Matrix ซึ่งอยู่ตรงโคนเล็บนี่เอง บริเวณนี้อ่อนแอและ.. ดูเพิ่ม

เชื้อโรคเป็นคำที่เราใช้เรียกจุลชีพหรือสิ่งก่อโรคขนาดเล็กมาก จนส่วนใหญ่ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า ต้องอาศัยกล้องจุลทรรศน์จึงจะเห็นได้ค่ะ ลองจินตนาการถึงสิ่งเล็กจิ๋วที่อยู่รอบตัวเรา ไม่ว่าจะบนมือ ของเล่น โต๊ะเรียน หรือปะปนอยู่ในอากาศ เชื้อโรคที่เรามักได้ยินกันบ่อย ๆ ได้แก่ แบคทีเรีย ไวรัส เชื้อรา และปรสิต อย่างไรก็ตาม จุลชีพไม่ได้เป็นอันตรายทั้งหมด เพราะหลายชนิดไม่ทำให้เกิดโรค และบางชนิดยังมีปร.. ดูเพิ่ม

ป่าที่เห็นว่าเงียบ จริงๆ กำลังถูกเชื้อราจัดระเบียบอยู่ใต้เท้า เดินเข้าป่าแล้วเห็นเห็ดโผล่จากดิน หลายคนอาจนึกว่านั่นคือตัวเชื้อราทั้งหมด แต่ดอกเห็ดเป็นแค่ส่วนสืบพันธุ์ชั่วคราว คล้ายผลไม้ที่งอกออกมาจากต้น ส่วนตัวจริงคือเส้นใยเล็กจิ๋วจำนวนมหาศาลที่แทรกอยู่ในดิน รากไม้ ใบไม้ผุ และซากท่อนไม้ เส้นใยพวกนี้ต่อกันเป็นโครงข่ายจนพื้นที่ใต้ป่าดูคล้ายเมืองที่มีถนน โรงงาน ระบบขนส่ง และเขตกักเก็บอาหารซ้อนอยู่ใน.. ดูเพิ่ม

แอร์เย็นฉ่ำ แต่ข้างในอาจกำลังสร้างเมืองจุลินทรีย์ เปิดฝาครอบแอร์ที่ไม่ได้ล้างมานาน บางเครื่องจะเห็นฝุ่นดำเกาะฟิลเตอร์ คราบชื้นบนคอยล์เย็น เมือกลื่นในถาดน้ำทิ้ง และท่อระบายน้ำที่มีกลิ่นตุๆ จุดเหล่านี้ไม่ได้เป็นแค่ความสกปรกธรรมดา แต่มันรวมของสามอย่างไว้พอดีมาก คือ น้ำ อาหาร และพื้นผิวให้เกาะ จุลินทรีย์เลยตั้งหลักได้ง่ายเหมือนเจอพื้นที่พร้อมเข้าอยู่ตัวที่ถูกมองข้ามบ่อยสุดคือ ถาดน้ำทิ้งกับคอยล์เย็น เ.. ดูเพิ่ม

เชื้อราที่บังคับแมลงได้ กำลังเผชิญโลกที่ร้อนขึ้นเหมือนสิ่งมีชีวิตอื่น แล้วมันจะเปลี่ยนไปแค่ไหน? ถ้าพูดถึงเชื้อราที่ทั้งแปลกและชวนขนลุก ชื่อของ Cordyceps มักติดอันดับต้น ๆ เพราะมันสามารถเข้าไปอาศัยอยู่ในตัวแมลง ค่อย ๆ ควบคุมพฤติกรรมของเจ้าบ้าน จนแมลงปีนขึ้นไปยังตำแหน่งที่เหมาะกับการแพร่กระจายสปอร์ ก่อนที่เชื้อราจะเติบโตออกมาจากร่างของมัน ภาพแบบนี้เกิดขึ้นจริงในธรรมชาติ และเป็นแรงบันดาลใจให้กับหนัง.. ดูเพิ่ม

ธรรมชาติมักซ่อนสิ่งมีชีวิตรูปร่างและสีสันแปลกตาเอาไว้ตามมุมต่าง ๆ ของโลก และหนึ่งในผลงานที่ดูราวกับหลุดออกมาจากป่าในเทพนิยายก็คือ เห็ดน้ำนมสีคราม มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Lactarius indigo และเป็นที่รู้จักในชื่อภาษาอังกฤษว่า Indigo Milk Cap, Indigo Lactarius หรือ Blue Milk Mushroom เพียงแรกเห็น เห็ดชนิดนี้ก็สามารถดึงดูดสายตาได้ทันที เพราะแทบทุกส่วนของดอกเห็ด ตั้งแต่หมวก ครีบ ไปจนถึงก้าน ล้วนแต่งแต้มด้.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยไหม... ทำไมบางครั้งเราขัดห้องน้ำจนเหนื่อย แต่คราบหินปูนก็ยังอยู่เหมือนเดิม ขณะที่บางคนใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที คราบกลับหลุดออกอย่างง่ายดาย หลายคนอาจคิดว่าเป็นเพราะออกแรงไม่พอ หรือใช้อุปกรณ์ไม่ดี แต่ความจริงแล้ว ปัญหาอาจเริ่มตั้งแต่การเลือก "น้ำยาล้างห้องน้ำ" เพราะน้ำยาแต่ละชนิดไม่ได้ถูกออกแบบมาให้จัดการคราบแบบเดียวกัน หากเลือกใช้ไม่เหมาะกับคราบที่ต้องการทำความสะอาด นอกจากจะได้ผลน้อยลงแล้ว ย.. ดูเพิ่ม

หลายคนคงเคยประสบปัญหากวนใจอย่างรังแคอยู่บ่อยๆ ไม่ว่าจะเป็นขุยขาวๆ ที่ร่วงลงมาบนเสื้อ หรืออาการคันหนังศีรษะจนต้องเกา ซึ่งไม่เพียงแต่ทําให้รู้สึกไม่สบายเท่านั้น แต่ยังอาจส่งผลต่อความมั่นใจในแต่ละวันด้วย ก่อนอื่นเรามาทําความเข้าใจกันก่อนว่าแท้จริง แล้ว รังแคไม่ใช่แค่หนังศีรษะแห้งธรรมดา แต่มีสาเหตุที่ซับซ้อนกว่านั้นครับ โดยพื้นฐานแล้ว รังแคคือการที่เซลล์ผิวหนังบริเวณหนังศีรษะของเราผลัดตัวเร็วกว่าปกติ.. ดูเพิ่ม

เมื่อเอ่ยถึงเชื้อราภาพจำของหลายคนมักจะเป็นสิ่งมีชีวิตที่คอยย่อยสลายเศษซากพืชบนพื้นดินหรือเชื้อราที่ทำให้เกิดโรคในพืชและสัตว์ แต่ในปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์เริ่มค้นพบความจริงที่น่าทึ่งว่าสิ่งมีชีวิตกลุ่มนี้อาจมีความสามารถในการแก้ปัญหาและเรียนรู้ได้ไม่ต่างจากสัตว์ชั้นสูง แม้ว่าเชื้อราจะไม่มีสมองหรือระบบประสาทส่วนกลางเหมือนสิ่งมีชีวิตทั่วไป แต่ความฉลาดของพวกมันถูกแสดงออกมาในรูปแบบของการสื่อสารและเครือข่.. ดูเพิ่ม