เกร็ดความรู้สัตว์

“หมูป่าหน้าหูด” นักวิ่งแห่งทุ่งสะวันนา ผู้มีเขี้ยวเป็นอาวุธและหน้าตาอันเป็นเอกลักษณ์ เมื่อพูดถึงหมูป่า ภาพที่หลายคนนึกถึงอาจเป็นสัตว์ตัวใหญ่ ขนหยาบ เขี้ยวแหลม และมักเดินหาอาหารอยู่ตามพื้นป่า แต่หากเดินทางเข้าสู่ทุ่งหญ้าสะวันนาของแอฟริกา แล้วพบหมูป่าชนิดหนึ่งที่มีใบหน้าเต็มไปด้วยปุ่มนูนคล้ายหูด เขี้ยวโค้งยาวยื่นออกมาจากปาก และแผงขนพาดจากท้ายทอยไปถึงกลางหลัง อย่าเพิ่งคิดว่าธรรมชาติกำลัง.. ดูเพิ่ม

ลองนึกภาพว่าเรายื่นขนมชิ้นหนึ่งให้ใครสักคน เพราะตกลงกันไว้ว่าจะแลกกับของที่ดีกว่า แต่พออีกฝ่ายรับของไปแล้ว กลับกินรางวัลต่อหน้าต่อตาโดยไม่ยอมทำตามสัญญา สำหรับเรเวน เหตุการณ์แบบนี้ไม่ได้จบลงทันทีเมื่ออาหารหายไปจากสายตา มันอาจจำได้ว่าใครเป็นคนรักษาคำพูด และใครเป็นคนที่ไม่ควรไว้ใจอีก งานทดลองในปี 2017 ทำให้ความสามารถด้านนี้ของเรเวนเห็นภาพชัดขึ้น นักวิจัยฝึกเรเวนให้เข้าใจระบบแลกเปลี่ยนง่ายๆ โดยนกจะได.. ดูเพิ่ม

ในรังผึ้งที่ดูเหมือนมีแต่เสียงปีกกระพือและเสียงหึ่งต่อเนื่อง ยังมีสัญญาณสั้นมากอีกชนิดหนึ่งซ่อนอยู่ มันฟังคล้ายเสียง “วูป” เบา ๆ จนแทบไม่ได้ยิน และมักเกิดขึ้นเมื่อผึ้งตัวหนึ่งเดินไปชนหรือเบียดกับผึ้งอีกตัวบนรวง แต่คำว่า “ร้อง” อาจทำให้เข้าใจผิดไปเล็กน้อย เพราะสิ่งที่นักวิจัยตรวจพบไม่ได้เป็นเสียงร้องผ่านปากแบบคนหรือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม มันคือแรงสั่นสะเทือนสั้น ๆ ที่ผึ้งส่งผ.. ดูเพิ่ม

โคอาลาดูเป็นสัตว์ที่ไม่น่าจะมีอะไรเกี่ยวข้องกับมนุษย์มากนัก ตัวกลม ขนหนา ใช้ชีวิตบนต้นไม้ และกินใบยูคาลิปตัสเป็นหลัก แต่มีรายละเอียดเล็ก ๆ อย่างหนึ่งที่ทำให้นักวิทยาศาสตร์สนใจมานาน นั่นคือลายนิ้วมือของมัน ปลายนิ้วของโคอาลามีร่องนูนและลวดลายที่ละเอียดมาก เมื่อมองผ่านกล้องจุลทรรศน์ ลักษณะบางส่วนคล้ายกับลายนิ้วมือมนุษย์อย่างน่าประหลาด ทั้งเส้นโค้ง เส้นวน และการแตกแขนงของร่องผิวหนัง ความคล้ายนี้ไม่ได.. ดูเพิ่ม

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมแทบทุกชนิดมีแก๊สเกิดขึ้นในทางเดินอาหาร และเมื่อมีมากพอ ร่างกายก็มักระบายออกทางทวารหนักในรูปของการผายลม แต่สลอธอาจเป็นข้อยกเว้นที่ประหลาดที่สุด เพราะมีคำอธิบายทางชีววิทยาว่า สัตว์ชนิดนี้ไม่ได้ระบายแก๊สออกมาแบบเดียวกับมนุษย์ สุนัข วัว หรือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทั่วไป เรื่องนี้ไม่ได้หมายความว่าในท้องของสลอธไม่มีแก๊สเกิดขึ้นเลย อาหารหลักของมันคือใบไม้ ซึ่งย่อยยากและมีเส้นใยสูง การย่.. ดูเพิ่ม

งูบินพาราไดซ์ นักร่อนแห่งพงไพรที่โบยบินได้โดยไม่ต้องมีปีก ท่ามกลางเรือนยอดอันเขียวชอุ่มของป่าฝนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีงูชนิดหนึ่งซึ่งสามารถละทิ้งกิ่งไม้แล้วเคลื่อนตัวผ่านอากาศไปยังต้นไม้อีกต้นได้อย่างน่าอัศจรรย์ มันคือ งูบินพาราไดซ์ หรือ Chrysopelea paradisi นักร่อนร่างเพรียวที่ดูราวกับกำลังท้าทายข้อจำกัดของสัตว์ซึ่งไม่มีทั้งปีกและขา แม้จะถูกเรียกว่า “งูบิน” แต่ความจริงแล้วมันไม่ไ.. ดูเพิ่ม

เมื่อพูดถึงจระเข้ ภาพที่คนส่วนใหญ่นึกถึงมักเป็นสัตว์เลื้อยคลานร่างใหญ่ซึ่งนอนนิ่งอยู่ริมตลิ่ง ลอยตัวเงียบ ๆ ใต้ผิวน้ำ หรือพุ่งออกจากหนองน้ำด้วยความรวดเร็วเพื่อเข้าจู่โจมเหยื่อ แต่ใครจะคิดว่า สัตว์ที่มีลำตัวหนัก ขาสั้น และดูเหมือนเกิดมาเพื่อคลานบนพื้นดินกับว่ายน้ำเท่านั้น จะสามารถพาตัวเองขึ้นไปนอนอยู่บนกิ่งไม้เหนือพื้นดินได้เช่นกัน เรื่องนี้ไม่ใช่เพียงคำบอกเล่าจากผู้พบเห็นในป่า เพราะมีการรวบรวมราย.. ดูเพิ่ม

หากเอ่ยถึงสัตว์น้ำที่ขึ้นชื่อเรื่องความดุร้าย ภาพของปลาตัวแบนซึ่งแหวกว่ายมาเป็นฝูง ก่อนรุมกัดเหยื่อจนเหลือเพียงโครงกระดูก คงผุดขึ้นในความคิดของใครหลายคน สัตว์ในภาพจำดังกล่าวคือ ปลาปิรันยาแดง หรือ Red-bellied Piranha เจ้าของชื่อวิทยาศาสตร์ Pygocentrus nattereri ปลาน้ำจืดพื้นถิ่นของทวีปอเมริกาใต้ ซึ่งพบได้ในลุ่มน้ำสำคัญอย่างแอมะซอน ปารากวัย ปารานา และแม่น้ำสายอื่น ๆ บริเวณตอนกลางของทวีป ชื่อเสียงขอ.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยไหมว่า เหตุใดสัตว์ทะเลตัวกลม ดวงตาใส และมีหนวดยาวชนิดนี้จึงได้รับชื่อภาษาไทยว่า “แมวน้ำ” ทั้งที่เมื่อเปิดดูแผนผังเครือญาติทางชีววิทยาแล้ว พวกมันไม่ได้เป็นแมวที่ย้ายบ้านลงไปอยู่ในทะเล และไม่ได้เป็นญาติใกล้ชิดกับเจ้าเหมียวบนโซฟาอย่างที่ชื่อชวนให้เข้าใจเลย คำตอบส่วนหนึ่งอาจซ่อนอยู่บนใบหน้าของมันนั่นเอง ชื่อ “แมวน้ำ” อาจมาจากหน้าตาที่ชวนให้นึกถึงแมว ลองมองแมวน้ำจากด้าน.. ดูเพิ่ม

เคยได้ยินกันไหมว่า ถ้านกกินข้าวสารดิบเข้าไป เมล็ดข้าวจะพองในท้องเพราะดูดน้ำ แล้วทำให้นกระเบิด เรื่องนี้ถูกเล่าต่อกันมานาน โดยเฉพาะเวลามีคนเอาข้าวสารไปโปรยให้นกตามวัดหรือสวนสาธารณะ บางคนเลยเลือกไม่ให้อาหารนกด้วยเหตุผลว่า กลัวจะเป็นอันตรายกับมัน แต่พอไปดูพฤติกรรมของนกจริง ๆ จะเห็นอีกภาพหนึ่ง เพราะนกหลายชนิดกินเมล็ดพืชเป็นอาหารอยู่แล้ว ธรรมชาติของนกไม่ได้รอให้อาหารทุกอย่างผ่านการหุงต้มก่อน เมล็ดธัญพ.. ดูเพิ่ม

เคยเห็นฝูงปลาว่ายผ่านกันเป็นร้อยเป็นพันตัวไหม แต่ละตัวเหมือนมีแผนที่ในหัว วิ่งไปทางเดียวกัน เลี้ยวพร้อมกัน หยุดพร้อมกัน แถมยังไม่ค่อยมีใครหัวทิ่มใส่เพื่อนข้างหน้าอีกด้วย ดูแล้วเหมือนมีระบบจราจรใต้ทะเลที่ไม่มีไฟแดง ไม่มีตำรวจจราจร และไม่มีใครถือใบขับขี่ แต่กลับไม่ค่อยเกิดเหตุวุ่นวาย มนุษย์แค่เดินสวนกันบนทางเท้ายังมีจังหวะหลบไหล่ชนกันอยู่บ้าง บางคนเดินดูโทรศัพท์จนเกือบชนเสา แต่ปลากลับรวมกลุ่มกันแน่.. ดูเพิ่ม

เคยเห็นหอยทากคลานผ่านสวนแล้วรู้สึกว่ามันช้ามากไหม หลายคนคงเคยแซวว่าเจ้าตัวนี้คงใช้เวลาทั้งวันเพื่อเดินไปไม่กี่เมตร แต่ความจริงของหอยทากบางชนิดมันไม่ได้มีแค่เรื่องเดินช้าเท่านั้น เพราะบางช่วงมันสามารถหยุดนิ่งแล้วหลับยาวเป็นเดือน จนถ้าไปเจอเข้าอาจนึกว่าไม่มีชีวิตแล้วก็ได้ ภาพที่หลายคนเคยเจอคือหอยทากเกาะอยู่ตามกำแพง กระถางต้นไม้ หรือกิ่งไม้ แล้วแทบไม่ขยับไปไหน วันแล้ววันเล่าก็ยังอยู่จุดเดิม เหมือนมั.. ดูเพิ่ม

เวลามองแมวเดินเล่น หลายคนมักสะดุดตากับความน่ารักของหนวดที่ยื่นออกมาสองข้างแก้ม บางตัวหนวดขาว บางตัวหนวดดำ บางตัวมีเส้นยาวจนดูเหมือนเป็นเอกลักษณ์ประจำตัว หลายคนอาจเคยคิดว่าหนวดเป็นเพียงส่วนหนึ่งที่ทำให้หน้าแมวดูมีเสน่ห์ แต่จริง ๆ แล้วหนวดของแมวมีหน้าที่มากกว่านั้น และเกี่ยวข้องกับการใช้ชีวิตประจำวันของมันพอสมควร เวลาที่แมวกำลังเดินเข้าไปในที่แคบ เช่น ช่องว่างใต้โต๊ะ หลังตู้ หรือซอกระหว่างเฟอร์นิเจ.. ดูเพิ่ม

สกังก์เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กที่หลายคนรู้จักจากกลิ่นเหม็นรุนแรงซึ่งมักถูกนำไปเล่าในภาพยนตร์หรือการ์ตูน แต่เบื้องหลังกลิ่นนั้นไม่ได้มีไว้เพื่อสร้างความน่ารำคาญ กลไกนี้เป็นวิธีเอาตัวรอดที่ช่วยให้สกังก์หลีกเลี่ยงการถูกทำร้ายจากสัตว์นักล่า 1. สกังก์ใช้กลิ่นเป็นเกราะป้องกันตัว สกังก์ไม่ได้เป็นสัตว์ที่ชอบต่อสู้ แม้จะมีกรงเล็บและฟันสำหรับใช้หาอาหาร แต่เมื่อเจอศัตรูที่เข้ามาใกล้ มันมักเลือกเตือน.. ดูเพิ่ม

เวลาพูดถึงสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม หลายคนมักนึกถึงคน สุนัข แมว หรือสัตว์ที่ใช้ชีวิตอยู่บนพื้นดิน เพราะภาพจำของการให้ลูกดื่มนมมักเกิดขึ้นบนบก แต่ถ้าเปลี่ยนฉากมาเป็นกลางทะเล เรื่องราวของวาฬกลับมีรายละเอียดที่น่าสนใจขึ้นมาอีกแบบ วาฬเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ไม่ใช่ปลา แม้จะอาศัยอยู่ในทะเลตลอดชีวิตก็ตาม วาฬหายใจด้วยปอด ต้องขึ้นมารับอากาศที่ผิวน้ำ และแม่วาฬก็มีต่อมน้ำนมสำหรับเลี้ยงลูกเหมือนสัตว์เลี้ยงลูกด้ว.. ดูเพิ่ม

งูเคยมีขา แล้วขาหายไปไหน? ย้อนรอยวิวัฒนาการกว่าร้อยล้านปี เมื่อมองดูงูเลื้อยผ่านพื้นดินอย่างคล่องแคล่ว หลายคนอาจคิดว่าสัตว์ชนิดนี้ไม่มีขามาตั้งแต่แรก แต่หลักฐานจากซากดึกดำบรรพ์ โครงสร้างร่างกาย และการศึกษาทางพันธุกรรม กลับบอกเล่าเรื่องราวที่ต่างออกไป บรรพบุรุษของงูในอดีตเคยเป็นสัตว์เลื้อยคลานที่มีขา เพียงแต่ตลอดเวลาหลายสิบล้านปี วิวัฒนาการได้ค่อย ๆ เปลี่ยนรูปร่างของพวกมัน จนขาหดเล็กลงและหายไปจากภ.. ดูเพิ่ม

เวลาเห็นนกบางชนิดสร้างรัง หลายคนมักนึกถึงภาพกิ่งไม้ ใบไม้ และพื้นที่เล็ก ๆ สำหรับวางไข่ แต่สำหรับนกบาวเวอร์เบิร์ด เรื่องของการสร้างที่อยู่อาศัยกลับมีรายละเอียดมากกว่านั้น เพราะซุ้มที่มันสร้างไม่ได้มีไว้แค่พักอาศัย แต่เป็นเหมือนพื้นที่แสดงความสามารถเพื่อดึงดูดคู่ครอง นกบาวเวอร์เบิร์ดเป็นนกที่พบในออสเตรเลียและนิวกินี มีชื่อเสียงจากพฤติกรรมการสร้างซุ้ม หรือที่เรียกว่า bower ตัวผู้จะใช้เวลาจัดหากิ่งไ.. ดูเพิ่ม

"ลิ้นสองแฉก" ของงู เรดาร์ตรวจกลิ่นสุดล้ำแห่งโลกธรรมชาติ เมื่อเห็นงูแลบลิ้นถี่ ๆ สลับไปมา หลายคนอาจรู้สึกขนลุก และเข้าใจว่านั่นคือท่าทางข่มขู่ หรือเป็นสัญญาณว่างูกำลังจะโจมตี แต่แท้จริงแล้ว การแลบลิ้นของงูไม่ได้มีไว้เพื่อทำให้ศัตรูกลัวเสมอไป ตรงกันข้าม มันคือพฤติกรรมสำคัญที่ช่วยให้งู มองเห็นโลกผ่านกลิ่น ได้อย่างน่าทึ่ง ลิ้นสองแฉกของงูจึงไม่ใช่เพียงลักษณะแปลกตาที่ดูน่ากลัว แต่เป็นหนึ่งในผลงานวิวัฒน.. ดูเพิ่ม

เคยเห็นหน้านกกระจอกเทศแล้วรู้สึกไหมว่ามันดูเหมือนมีอะไรบางอย่างไม่เหมือนสัตว์ตัวอื่น ตาคู่นั้นเด่นมาก ใหญ่จนแทบแย่งซีนทั้งหน้า พอมารู้ว่าดวงตาของมันมีขนาดใหญ่กว่าสมองจริง ๆ ก็ต้องหยุดคิดนิดหนึ่ง เพราะธรรมชาติเหมือนออกแบบเจ้านกตัวนี้มาแบบเน้นการมองก่อน เรื่องอื่นค่อยว่ากัน นกกระจอกเทศเป็นนกขนาดใหญ่ที่สุดในโลก ตัวโต ขายาว วิ่งเร็ว และมีคอสูงที่ช่วยให้มองพื้นที่รอบตัวได้ไกลมาก จุดเด่นที่คนมักสังเกตเ.. ดูเพิ่ม

เชร็คคือแกะเมอริโนจากนิวซีแลนด์ที่กลายเป็นตำนาน เพราะมันหลบการจับและการตัดขนอยู่นานถึง 6 ปี ก่อนถูกพบอีกครั้งพร้อมขนหนักถึง 27 กิโลกรัม เรื่องนี้ฟังดูเหมือนนิทานสัตว์เลี้ยงในฟาร์ม แต่เกิดขึ้นจริงที่ Bendigo Station ในเขต Central Otago ประเทศนิวซีแลนด์ เชร็คเป็นแกะเมอริโน ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่ขึ้นชื่อเรื่องขนละเอียด หนานุ่ม และมีมูลค่าในอุตสาหกรรมผ้าขนสัตว์ จุดที่ทำให้เรื่องของเชร็คน่าสนใจ ไม่ใช่แค.. ดูเพิ่ม