อยุธยา

เช้าวันที่ 2 ตุลาคม 2569 คนไทยจำนวนมากเปิดมือถือด้วยคำถามเดียวกันว่า น้ำจะขึ้นอีกแค่ไหน บ้านอยู่นอกคันกั้นน้ำต้องยกของหรือยัง และเงินเยียวยาน้ำท่วมที่พูดกันว่าเริ่มลงทะเบียนวันนี้ทำอย่างไร บทความนี้รวบรวมสถานการณ์เขื่อนเจ้าพระยา การเฝ้าระวังพื้นที่ท้ายน้ำ และขั้นตอนที่ประชาชนควรเช็กก่อนยื่นขอความช่วยเหลือ โดยเรียบเรียงใหม่จากประกาศและรายงานข่าวสาธารณะ ไม่ใช่การคัดลอกข่าวต้นฉบับ หากคุณอยู่ในลุ่มน้.. ดูเพิ่ม

5 วัดโบราณในไทยที่ยังมี “เจดีย์เดิม” เหลืออยู่ ร่องรอยจากอดีตที่ยังเห็นได้จริง เวลาเดินเข้าไปในวัดโบราณ สิ่งที่สะดุดตามากที่สุดมักเป็นเจดีย์ แต่เจดีย์เหล่านั้นไม่ได้มีคุณค่าเพียงเพราะความเก่า เพราะรูปทรง ฐาน และองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมที่ยังเหลืออยู่ สามารถบอกเรื่องราวของเมืองในอดีตได้ด้วย ที่สำคัญ คำว่า “เจดีย์เดิม” ในบทความนี้ไม่ได้หมายความว่าองค์เจดีย์ไม่เคยได้รับการซ่อ.. ดูเพิ่ม

คำว่า "สบู่" ในภาษาไทยเพี้ยนมาจากคำว่า "sabao” ในภาษาโปรตุเกสทั้งนี้เชื่อว่าสบู่เข้ามาในประเทศไทยในสมัยอยุธยาพร้อมกับชาวโปรตุเกสที่เข้ามาค้าขาย รับราชการและพำนักอยู่ในประเทศไทยในเวลานั้น นั่นคือครั้งแรกที่คนไทยเห็นสบู่ แต่เป็นสบู่แบบฝรั่ง เอามาล้างตัว ล้างมือ ยังไม่ได้ผลิตเอง สมัยนั้นคนไทยส่วนใหญ่ยังอาบน้ำด้วยขมิ้น มะขาม น้ำซาวข้าว สบู่เป็นของแพงของคนรวย ของข้าราชการฝรั่ง สบู่หอมก้อนแรกที่ค.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เรือสินค้าจากญี่ปุ่นเทียบท่าริมแม่น้ำเจ้าพระยาในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 17 พร้อมคนหลายกลุ่มที่เดินทางข้ามทะเลมาเสี่ยงโชค บางคนเป็นพ่อค้า บางคนเป็นคริสต์ศาสนิกชนที่หนีการกดดันในบ้านเกิด และบางคนเป็นนักรบไร้นาย ยามาดะ นางามาซะ เป็นชื่อที่โดดเด่นที่สุดชื่อหนึ่งจากชุมชนญ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ครกหินที่ตำส้มตำ กลิ่นต้มยำที่ลอยขึ้นจากหม้อ และน้ำปลาพริกข้างจานข้าว ทำให้พริกดูเหมือนเป็นของคู่ครัวไทยมาแต่แรก แต่หากย้อนเวลากลับไปถึงสมัยสุโขทัย คนในดินแดนนี้ยังไม่รู้จักพริกสกุล Capsicum แบบที่เรากินกันทุกวัน พริกที่เผ็ดด้วยสารแคปไซซินมีถิ่นกำเนิดอยู่ในทวีปอเมริ.. ดูเพิ่ม

ถ้ามีเวลาว่างแค่ 1 วัน แต่อยากออกไปเที่ยวแบบไม่ต้องขับรถไกล อยุธยาเป็นหนึ่งในจุดหมายที่จัดทริปได้ง่ายมาก เพราะจากกรุงเทพฯ สามารถนั่งรถไฟไปถึงสถานีอยุธยา แล้วต่อเรือข้ามฟากเข้าสู่เกาะเมือง ก่อนเลือกเดิน ปั่นจักรยาน หรือใช้รถท้องถิ่นเที่ยวต่อได้ อยุธยาไม่ใช่เมืองที่ต้องรีบเที่ยวให้ครบทุกวัดในวันเดียวค่ะ เสน่ห์ของที่นี่อยู่ตรงการค่อย ๆ เดินผ่านกำแพงอิฐเก่า มองเจดีย์ที่อยู่ท่ามกลางต้นไม้ และนึกภาพว่า.. ดูเพิ่ม

เมื่อพูดถึงขุนนางต่างชาติในประวัติศาสตร์ไทย ภาพจำส่วนใหญ่คงนึกถึงชาวโปรตุเกส ฮอลันดา ฝรั่งเศส หรือชาวเปอร์เซีย แต่ในหน้าประวัติศาสตร์กลับมีเรื่องราวของขุนนางที่มีเชื้อสายชาวยิวซ่อนตัวอยู่อย่างน่าสนใจ โดยเฉพาะในสมัยกรุงศรีอยุธยาช่วง พ.ศ. 2228 (ค.ศ. 1685) ซึ่งตรงกับรัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ยุคที่สยามเปิดประตูต้อนรับการค้าและการทูตจากทั่วทุกมุมโลกอย่างกว้างขวาง และเกี่ยวข้องกับโลกการค้าระหว่.. ดูเพิ่ม

เรื่องราวของ สมีโชติ และคนใกล้ชิดยังมีประเด็นให้พูดถึงต่อเนื่อง ล่าสุด ทิดโดม อดีตพระลูกวัดพุทไธศวรรย์ ซึ่งเคยบวชอยู่ที่วัดแห่งนี้และมีโอกาสดูแล หลวงปู่หวล พระครูภัทรกิจโสภณ อดีตเจ้าอาวาสอย่างใกล้ชิด ออกมาเล่าประสบการณ์ในช่วงที่ตัวเองยังครองผ้าเหลือง ก่อนหน้านี้ ทิดโดมเคยพูดถึงพฤติกรรมบางอย่างที่เขาอ้างว่าได้พบเห็นตลอดระยะเวลาที่บวชอยู่ประมาณ 10 เดือน ทั้งเรื่องการปฏิบัติกิจของพระ การวางตัว และคว.. ดูเพิ่ม

ภาพประกอบเชิงแนวคิด แสดงความเชื่อมโยงระหว่างราชธานีอยุธยากับรัตนโกสินทร์ในประวัติการใช้คำว่า “กรุงเทพ” ทุกวันนี้ถ้าใครบอกว่า “พรุ่งนี้เข้ากรุงเทพ” แทบไม่มีใครถามกลับว่า “กรุงเทพไหน?” คำนี้กลายเป็นชื่อที่ชี้ไปยังเมืองหลวงปัจจุบันอย่างชัดเจนจนเรานึกไม่ถึงว่า ครั้งหนึ่งมันเคยกำกวมกว่านั้นมาก มากถึงขั้นที่คำต่อท้ายนามสกุลของราชสกุลซึ่งเดิมเคยใช้ว่า “ณ กรุงเทพ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เวลาจะกรอกที่อยู่ในแอปส่งพัสดุ หลายคนพิมพ์ตามความเคยชินว่า “อำเภอเมือง” แล้วค่อยตามด้วยชื่อจังหวัด เพราะจังหวัดส่วนใหญ่ใช้ชื่ออำเภอลักษณะนี้เป็นที่ตั้งศาลากลางจังหวัด พอเปลี่ยนเป็นจังหวัดพระนครศรีอยุธยา กลับหาไม่พบในช่องเลือกอำเภอ จนเผลอคิดว่าแอปฯ ทำข้อม.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เวลาจะเลือกอำเภอในแอปส่งพัสดุหรือกรอกแบบฟอร์มออนไลน์ หลายคนมักพิมพ์ตามความเคยชินว่า “อำเภอเมือง” แล้วตามด้วยชื่อจังหวัด เพราะแทบทุกจังหวัดใช้รูปแบบนี้ แต่พอเป็นอยุธยา คำที่คาดว่าจะเจอกลับไม่ปรากฏอยู่ในรายการ ไม่ใช่แอปค้าง และไม่ได้แปลว่าจังหวัดพระนครศรีอ.. ดูเพิ่ม

เวลาเราเดินเข้าไปในวัดหรือโบราณสถานเก่า สิ่งที่เห็นมักเป็นอิฐ ปูน เสา หลังคา พระพุทธรูป หรือรายละเอียดทางศิลปกรรมที่มีอายุมากกว่าคนหลายรุ่น แต่มีอีกระบบหนึ่งที่แทบทุกคนใช้ โดยมักไม่ทันนึกถึงว่า สิ่งนั้นไม่ได้อยู่กับอาคารมาตั้งแต่แรก นั่นคือ “ระบบไฟฟ้า” ล่าสุด วัดพุทไธศวรรย์ พระอารามหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ประกาศปิดพื้นที่โบราณสถานเป็นการชั่วคราว จนกว่าการปรับปรุงระบบไฟฟ้าจะแล้วเสร.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ภาพจำของบางระจันมักหยุดอยู่ที่ค่ายไม้ ดาบ และการต่อสู้ แต่ถ้าย้อนกลับไปก่อนภัยสงคราม ชาวบ้านที่นั่นก็คือผู้คนในชุมชนชนบทลุ่มแม่น้ำภาคกลางสมัยอยุธยาตอนปลาย ชีวิตไม่ได้มีเสียงศึกทุกเช้า สิ่งที่กำหนดวันของพวกเขาคือน้ำในคลอง ฤดูกาลทำนา ปลาในแหล่งน้ำ และแรงงานของคนในครัว.. ดูเพิ่ม

เวลาเห็นละครย้อนยุค หลายคนอาจคุ้นตากับภาพบ้านเรือนไทยสวย ๆ ผู้คนแต่งตัวเรียบร้อย พูดจาไพเราะ เดินทางด้วยเรือ และมีตลาดคึกคักอยู่ริมแม่น้ำ ภาพเหล่านี้มีส่วนที่อิงกับสังคมอยุธยาจริง แต่ถ้าลองถอดความเป็นละครออก แล้วมองชีวิตของคนธรรมดาในกรุงศรีอยุธยาจริง ๆ จะพบว่าชีวิตประจำวันมีทั้งเรื่องธรรมดาที่คุ้นเคย และเรื่องที่แตกต่างจากโลกปัจจุบันอย่างมาก กรุงศรีอยุธยาเป็นเมืองใหญ่และเป็นศูนย์กลางการค้าสำคัญขอ.. ดูเพิ่ม

กุ้งแม่น้ำกับสายน้ำ: ความอร่อยที่สมบูรณ์แบบโดยไม่ต้องปรุงแต่ง ในอดีต พื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาและลำคลองรอบกรุงศรีอยุธยาอุดมสมบูรณ์ไปด้วยกุ้ง หอย ปู ปลา การนำกุ้งตัวโตขึ้นมาเผาไฟบนถ่านร้อน ๆ นับเป็นวิธีปรุงอาหารที่เรียบง่ายและเก่าแก่ที่สุด กุ้งแม่น้ำสดใหม่ที่เพิ่งขึ้นจากน้ำ เมื่อโดนความร้อนจากเปลือกจนสุก เนื้อจะมีความหวานฉ่ำตามธรรมชาติ ส่วนมันกุ้งที่หัวจะมีรสมันเข้มข้น คนยุคโบราณจำนวนมากจึงกินเนื้อก.. ดูเพิ่ม

เวลาพูดถึง “เมืองหลวง” หลายคนอาจนึกถึงกรุงเทพฯ อยุธยา หรือสุโขทัย แต่ถ้าย้อนกลับไปไกลกว่านั้น ดินแดนที่เป็นประเทศไทยในปัจจุบันเคยมีเมืองสำคัญเกิดขึ้นมากมาย บางแห่งเป็นศูนย์กลางของอาณาจักร บางแห่งเป็นเมืองหลวง และบางแห่งเป็นเมืองสำคัญทางการค้า ศาสนา หรือการปกครอง สิ่งที่น่าสนใจคือ เมืองโบราณเหล่านี้ไม่ได้หายไปพร้อมกับกาลเวลาเสียทั้งหมด หลายแห่งยังมีโบราณสถานและหลักฐานให้เราเห็นอยู่จนถึ.. ดูเพิ่ม

เวลาเห็น ทองหยิบ ทองหยอด และฝอยทอง วางอยู่ในถาดขนมไทย หลายคนคงคุ้นเคยจนรู้สึกว่าเป็นขนมไทยแท้ ๆ ที่อยู่คู่สำรับมานานแสนนาน แต่ถ้าย้อนกลับไปในสมัยกรุงศรีอยุธยา จะพบว่าขนมกลุ่มนี้มีเรื่องราวเกี่ยวข้องกับชาวต่างชาติ โดยเฉพาะ ชุมชนโปรตุเกส ที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานในอยุธยาตั้งแต่ช่วงต้นของการติดต่อกับชาติตะวันตก โปรตุเกสถือเป็นชาติตะวันตกชาติแรกที่เข้ามาติดต่อกับอยุธยาอย่างเป็นทางการ หลังโปรตุเกสยึดมะละกา.. ดูเพิ่ม

เมื่อเอ่ยถึงจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ภาพจำอันดับแรกๆ ที่ผุดขึ้นมาในใจของนักเดินทาง นอกเหนือจากโบราณสถานและวัดวาอารามอันทรงคุณค่าแล้ว ย่อมหนีไม่พ้น "โรตีสายไหม" ของฝากยอดนิยมที่มีร้านค้าตั้งเรียงรายตลอดสองข้างทาง แต่เคยสงสัยหรือไม่ว่า แผ่นแป้งนุ่มที่ห่อหุ้มเส้นน้ำตาลหวานหอมนี้ มีจุดเริ่มต้นมาจากไหน และกลายมาเป็นสัญลักษณ์ประจำเมืองหลวงเก่าแห่งนี้ได้อย่างไร จุดกำเนิดแผ่นแป้ง: การผสมผสานข้ามอารยธรรม แผ.. ดูเพิ่ม

เหล้าอาวาโมริของโอกินาวา มีเรื่องราวเชื่อมโยงกับสยามเมื่อหลายร้อยปีก่อน ถ้าพูดถึงโอกินาวา หลายคนคงนึกถึงทะเลสีฟ้า เกาะสวย ๆ และวัฒนธรรมริวกีว แต่มีเรื่องหนึ่งที่คนไทยจำนวนไม่น้อยอาจไม่เคยรู้... สุราพื้นเมืองชื่อดังของโอกินาวาอย่าง “อาวาโมริ” (Awamori) มีประวัติศาสตร์ที่เชื่อมโยงกับสยามอย่างน่าสนใจ ไม่ใช่แค่เรื่องของข้าวไทย ไม่ใช่แค่เรื่องของการค้าขาย แต่เกี่ยวข้องไปถึง “สุรากลั่.. ดูเพิ่ม