หอสมุดแห่งชาติ

คัมภีร์ใบลานเรียกเป็น “ผูก” เพราะอะไร? ชื่อเรียกนี้บอกวิธีเก็บอย่างไร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คัมภีร์ใบลานหนึ่ง “ผูก” คือใบลานหลายแผ่นที่เจาะรูแล้วร้อยรวมกันเป็นชุด คำนี้จึงบอกหน่วยทางกายภาพของต้นฉบับ ไม่ได้หมายความว่าเนื้อหาหนึ่งเรื่องต้องจบลงในผูกเดียวเสมอไป ก่อนรวมเป็นชุด ช่างจะจารตัวอักษรลงบนใบลานด้วยเหล็กจาร แล้วใช้เขม่าผสมน้ำมันยางช่วยให้รอยจารเห็นชัดขึ้น หอสมุดแห่งชาติอธิบายว่าใบ.. ดูเพิ่ม

ทำไมคัมภีร์ใบลานมีรูร้อยเชือก ทั้งที่ใบแห้งอาจฉีกได้?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ รอยเจาะเล็ก ๆ บนใบลานแต่ละแผ่นเป็นรายละเอียดที่ทำให้คัมภีร์เก่ามีหน้าตาไม่เหมือนหนังสือทั่วไป รูเจาะช่วยร้อยแผ่นใบลานที่เป็นเรื่องเดียวกันให้รวมเป็นชุด ส่วนไม้ประกับที่ขนาบด้านบนและล่างช่วยให้ใบลานปลอดภัยและไม่แตกหักง่าย หอสมุดแห่งชาติอธิบายว่าช่างนำใบลานที่จารเป็นเรื่องหรือเป็นตอนมาเรียง ร้อยด้วยสายสนองให.. ดูเพิ่ม

พระไตรปิฎกใบลานเขียนลงบนใบไม้จริงไหม แล้วเก็บรักษากันอย่างไร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คัมภีร์ใบลานทำจากใบของต้นลานจริง จารตัวอักษรด้วยเหล็กแหลมให้เป็นร่อง แล้วร้อยใบเข้าด้วยกันเป็นผูก คัมภีร์ที่จารบนวัสดุนี้มีทั้งคำสอนพุทธศาสนา เช่น พระไตรปิฎก และเรื่องวิชาการด้านอื่นด้วย ก่อนจาร ช่างเลือกใบลานที่ไม่แก่หรืออ่อนเกินไป ตัดให้เหลือความยาวราว 50–75 เซนติเมตร แล้วตากสามวันสามคืน เมื่อแห้งจ.. ดูเพิ่ม

สมุดข่อยทำจากใบข่อยจริงไหม? เปิดวัสดุและหมึกของสมุดไทยโบราณ
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ชื่อสมุดข่อยชวนให้นึกถึงใบไม้ แต่เอกสารความรู้ของหอสมุดแห่งชาติระบุว่าสมุดไทยชนิดนี้ทำจาก เปลือกต้นข่อย ไม่ใช่ใบ กระดาษทำเป็นแผ่นยาวต่อเนื่อง ก่อนพับกลับไปมาให้เป็นเล่มทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า จึงเรียกกันว่าสมุดข่อยตามวัสดุที่ใช้ทำ แผ่นกระดาษมีความหนาพอประมาณ ใช้รองรับกา.. ดูเพิ่ม