สิทธิประชาชน

เมื่อเกิดน้ำท่วม สิ่งแรกที่ประชาชนควรรู้ไม่ควรเป็นเพียงว่า “รัฐบาลมีเงินเยียวยาเท่าไร?” แต่ควรเป็นคำถามที่ง่ายกว่านั้น “ผมมีสิทธิอะไร?” “ผมเข้าเกณฑ์หรือไม่?” “ถ้าเข้าเกณฑ์ ผมจะได้รับเท่าไร?” “ถ้าไม่ได้ เพราะอะไร?” เพราะในความเป็นจริง ระบบช่วยเหลือผู้ประสบภัยไม่ได้มีเพียงเงินก้อนเดียว มีทั้งเงินช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัย ค่าซ่อมแซมที่อยู่อาศ.. ดูเพิ่ม

ประชาชนกำลังจะได้เห็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่เวลาติดต่อราชการ จากเดิมที่หลายบริการต้องเตรียมสำเนาบัตรประชาชน สำเนาทะเบียนบ้าน หรือเอกสารที่รัฐเป็นผู้ออกให้ ไปสู่ระบบที่เจ้าหน้าที่ตรวจสอบข้อมูลจากฐานข้อมูลภาครัฐแทน คณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 15 กันยายน 2569 เดินหน้าผลักดันแนวทาง “ไม่เรียกเอกสารจากประชาชน” สำหรับเอกสารสำคัญ 58 รายการ โดยใช้ศูนย์แลกเปลี่ยนข้อมูลกลางภาครัฐ หรือ Government.. ดูเพิ่ม

คำว่า “ต่ออีก 2 เดือน” ฟังครั้งแรกแล้วมีจุดหนึ่งที่ชวนให้คิดต่อได้ง่ายมาก เพราะโครงการไทยช่วยไทย พลัส 60:40 รอบปัจจุบันให้วงเงินที่รัฐร่วมจ่ายสูงสุด 1,000 บาทต่อคนต่อเดือน เมื่อได้ยินว่าจะต่อโครงการไปถึงเดือนตุลาคมและพฤศจิกายน หลายคนจึงอาจคิดตามความคุ้นเคยเดิมว่า ตุลาคม 1,000 บาท พฤศจิกายนอีก 1,000 บาท รวมเป็น 2,000 บาท แต่แนวทางล่าสุดที่เปิดเผยออกมา ไม่ได้วางวงเงินแบบนั้น โฆษกรัฐบาลเ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th เวลาเห็นข่าวว่าศาลมีคำพิพากษาคดีสำคัญ หลายคนอาจอยากอ่านรายละเอียดด้วยตัวเอง แต่พอลองค้นหากลับพบเพียงข่าวสรุปหรือคำพิพากษาที่ตัดข้อมูลบางส่วนออก ส่วนสำนวนฉบับเต็มต้องยื่นคำขอ ระบุหมายเลขคดี ยืนยันตัวตน และบางกรณียังต้องรอศาลอนุญาต จึงอดสงสัยไม่ได้ว่า เหตุใดเอกสารที่เ.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th การรวมตัวเพื่อเรียกร้อง แสดงความคิดเห็น หรือคัดค้านนโยบาย ไม่ใช่เรื่องผิดกฎหมายโดยตัวมันเอง รัฐธรรมนูญรับรองเสรีภาพการชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธ แต่เมื่อเป็นการชุมนุมในที่สาธารณะ ก็ต้องเดินอยู่ในกรอบของพระราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. 2558 ด้วย จุดที่คนมักเข้าใจค.. ดูเพิ่ม

ข่าวเรื่อง “ประกันภัยพิบัติแห่งชาติ 30 ล้านครัวเรือน” กำลังถูกพูดถึง เพราะมีตัวเลขที่สะดุดตามากคือ น้ำท่วม 10,000 บาท จนหลายคนอาจเข้าใจว่า ตั้งแต่ตอนนี้ถ้าบ้านถูกน้ำท่วมก็สามารถขอรับเงิน 10,000 บาทได้ทันที แต่สถานะจริงยังไม่ใช่แบบนั้นครับ สิ่งที่เกิดขึ้นคือ คณะรัฐมนตรีเห็นชอบ “ในหลักการ” ให้จัดทำระบบประกันภัยพิบัติแห่งชาติ โดยมีเป้าหมายคุ้มครองที่อยู่อาศัยประมาณ 30 ล้านครั.. ดูเพิ่ม

ช่วงปลายเดือนสิงหาคม 2569 มีเรื่องที่หลายคนน่าจะต้องรีบตรวจให้ดี โดยเฉพาะคนที่ลงทะเบียน โครงการสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2569 แล้วพบว่าตัวเอง “ไม่ผ่าน” เพราะข้อมูลเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์รถ ฟังแวบแรก หลายคนอาจเข้าใจว่าแค่มีชื่อเป็นเจ้าของรถสักคันก็หมดสิทธิทันที แต่พอไปดูเงื่อนไขจริงจะพบว่า เรื่องนี้มีรายละเอียดมากกว่านั้น และไม่ได้ใช้คำว่า “มีรถ” แบบเหมารวมทุกกรณี เว็บไซต์โครงการสวัส.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ตั้งแต่วันที่ 24 สิงหาคม 2569 กฎหมายนิรโทษกรรมฉบับใหม่เริ่มมีผลใช้บังคับ หลังประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม เนื้อหาหลักเกี่ยวข้องกับผู้ที่เข้าร่วมการชุมนุมหรือแสดงออกทางการเมือง อันมีมูลเหตุจากความขัดแย้งหรือแรงจูงใจทางการเมืองในช่วงเวลาที่กฎหมายกำหนด.. ดูเพิ่ม

ช่วงนี้มีวันที่เกี่ยวกับ บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2569 โผล่ในข่าวพร้อมกันหลายวัน ทั้ง 31 สิงหาคม 20 กันยายน 30 กันยายน และ 1 ตุลาคม จนดูเผิน ๆ เหมือนเลือกจำวันไหนก็ได้ แต่แต่ละวันทำหน้าที่ไม่เหมือนกัน โดยเฉพาะคนที่ตรวจคุณสมบัติแล้ว ไม่ผ่าน และต้องการขอทบทวนสิทธิ จุดแรกที่ต้องจำให้แม่นคือ 31 สิงหาคม 2569 เพราะนี่คือวันสุดท้ายสำหรับการยืนยันความประสงค์ว่า “ขอทบทวนสิทธิ” ส่วนวันที่ 20 กันย.. ดูเพิ่ม

คำว่า การเมือง มักถูกวางไว้ไกลตัว ราวกับเป็นเรื่องของสภา นักการเมือง หรือการเลือกตั้งเท่านั้น แต่ในวันที่ต้องจ่ายค่าอาหาร เติมน้ำมัน สมัครงาน ไปโรงพยาบาล ขึ้นรถโดยสาร หรือเดินทางบนถนนในชุมชน การตัดสินใจจากภาครัฐกำลังแทรกอยู่ในชีวิตประจำวันแทบทุกช่วงเวลา การเมืองไม่ได้หมายความถึงการทะเลาะกันระหว่างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงการกำหนดกติกา การจัดเก็บรายได้ การใช้งบประมาณ การออกกฎหมาย แล.. ดูเพิ่ม

ข้อมูลหลุดแล้ว คำขอโทษอย่างเดียวไม่พอ เวลาหน่วยงานรัฐออกมาบอกว่าโดนแฮก ระบบมีช่องโหว่ หรือผู้รับจ้างตั้งค่าพลาด ประโยคพวกนี้อธิบายสาเหตุได้ แต่ยังไม่ใช่คำตอบเรื่องความรับผิด เพราะประชาชนไม่ได้เลือกว่าจะส่งเลขบัตรประชาชน ที่อยู่ เบอร์โทร ประวัติสุขภาพ หรือข้อมูลทะเบียนต่าง ๆ ให้ใคร หลายครั้งกฎหมายบังคับให้ต้องส่งข้อมูลแก่รัฐด้วยซ้ำ พอรัฐถือข้อมูลไว้ ความรับผิดจึงควรสูงกว่าการออกหนังสือขออภัยแล้วเง.. ดูเพิ่ม

ลองนึกภาพว่า...คุณยังเป็นคนไทย มีบัตรประชาชนอยู่ในมือ และใช้ชีวิตอยู่ในประเทศตามปกติ แต่เมื่อถึงวันที่รัฐเปิดให้ลงทะเบียนรับสวัสดิการ กลับพบว่า ข้อมูลบางอย่างไม่ผ่านการตรวจสอบ หรือไม่สามารถเข้าถึงสิทธิที่ควรได้รับได้เหมือนคนอื่น สาเหตุอาจไม่ได้เกิดจากรายได้เกินเกณฑ์ หรือมีทรัพย์สินมากเกินไปเสมอไป แต่อาจเกี่ยวข้องกับเรื่องที่หลายคนไม่เคยตรวจสอบมาก่อน นั่นคือ ชื่อของตัวเองอาจค้างอยู่ใน “ทะเบี.. ดูเพิ่ม

เวลาเห็นข่าวว่าตำรวจเตรียมขอหมายจับ หลายคนมักเข้าใจว่าแค่มีคนแจ้งความหรือถูกกล่าวหาก็ออกหมายได้ทันที ความจริงมีขั้นตอนมากกว่านั้น เพราะหมายจับเป็นคำสั่งของศาลที่กระทบเสรีภาพของบุคคล เจ้าหน้าที่ต้องนำข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานไปแสดงต่อศาลก่อน แล้วศาลจึงพิจารณาว่าถึงระดับที่กฎหมายอนุญาตให้ออกหมายหรือไม่ หลักสำคัญอยู่ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 66 ซึ่งแบ่งเหตุออกเป็นสองกลุ่ม กลุ่มแรกคือมี.. ดูเพิ่ม

เวลามีข่าวคดีอาญาเกิดขึ้น หลายคนมักเห็นคำว่า ผู้ต้องหา ผู้เสียหาย หรือจำเลย ผ่านหน้าจอแทบทุกวัน แต่พอถามว่าคนแต่ละกลุ่มมีสิทธิอะไรบ้าง กลับมีหลายคนที่ยังแยกไม่ออก บางครั้งผู้ต้องหาถูกมองเหมือนเป็นคนผิดไปแล้ว ขณะที่ผู้เสียหายบางคนก็ไม่แน่ใจว่าตัวเองสามารถเรียกร้องอะไรได้บ้าง เรื่องแบบนี้พบได้บ่อย เพราะภาษากฎหมายอาจฟังดูห่างไกลจากชีวิตประจำวัน แต่จริง ๆ แล้วสิทธิของคนทั้งสองฝ่ายเกี่ยวข้องกับหลักพื้.. ดูเพิ่ม

เวลาเกิดเหตุของหายหรือมีคนถูกขโมย หลายครั้งคนที่อยู่ในเหตุการณ์มักเกิดความรู้สึกอยากช่วยกันหยุดตัวคนก่อเหตุไว้ก่อน เพราะกลัวว่าจะหนีไปและตามตัวกลับมายาก บางพื้นที่อาจมีการช่วยกันจับตัว หรือมีคนคิดถึงการใช้เชือก มัดมือ หรือกักให้อยู่กับที่จนกว่าตำรวจจะมาถึง เรื่องนี้เลยกลายเป็นคำถามที่หลายคนสงสัยว่า ถ้าจับขโมยได้จริง ประชาชนมีสิทธิทำอะไรได้บ้าง การมัดตัวไว้เพื่อป้องกันการหลบหนีทำได้หรือไม่ หรือการ.. ดูเพิ่ม

ในปัจจุบัน การบังคับใช้กฎหมาย เช่น การจับกุม การสืบสวน และการรักษาความสงบเรียบร้อย เป็นอำนาจหลักของรัฐผ่านหน่วยงานตำรวจ แต่ลองจินตนาการว่า หากวันหนึ่งกฎหมายเปิดทางให้มี “ตำรวจเอกชน” ในรูปแบบองค์กรธุรกิจ ที่สามารถให้บริการด้านความปลอดภัย และมีอำนาจบางอย่างคล้ายตำรวจได้ สังคมอาจเปลี่ยนไปไม่น้อย แนวคิดนี้มีทั้งฝ่ายที่มองว่าเป็นทางเลือกใหม่ในการเพิ่มประสิทธิภาพ และฝ่ายที่กังวลว่า อำนาจรัฐ.. ดูเพิ่ม

งบเยียวยาร้อยล้าน แต่ชาวบ้านบางรายได้ไม่ถึงร้อยบาท จริงหรือ? ช่วงนี้มีประเด็นที่ถูกพูดถึงอย่างมาก เรื่องการจ่ายเงินเยียวยาชาวบ้านจากเหตุปะทะบริเวณชายแดนไทย–กัมพูชา ซึ่งสร้างความเสียหายทั้งบ้านเรือนและชีวิตความเป็นอยู่ของชาวบ้านในพื้นที่ชายแดน จากรายงานข่าว "ทุบโต๊ะข่าว" (22 ส.ค. 68) พบว่ามีชาวบ้านบางรายได้รับเงินเยียวยา ไม่ถึง 100 บาท และในบางกรณีเหลือเพียง 3.35 บาท เท่านั้น ทั้งที่รัฐบาลได้.. ดูเพิ่ม