สิทธิประชาชน

ใกล้ถึงเส้นตายสำหรับผู้ที่ตรวจสอบผลโครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2569 แล้วพบว่า “ไม่ผ่านเกณฑ์” และเห็นว่าข้อมูลที่ใช้ตรวจสอบคุณสมบัติอาจไม่ตรงกับข้อเท็จจริง จุดที่ต้องระวังตอนนี้ไม่ใช่แค่จำว่า “หมดเขตเมื่อไร” แต่ต้องแยกให้ออกว่าในกระบวนการทบทวนสิทธิมี 2 วันที่ทำหน้าที่ไม่เหมือนกัน 31 สิงหาคม 2569 คือวันสุดท้ายสำหรับการยืนยันความประสงค์ “ขอทบทวนสิทธิ”.. ดูเพิ่ม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th ตั้งแต่วันที่ 24 สิงหาคม 2569 กฎหมายนิรโทษกรรมฉบับใหม่เริ่มมีผลใช้บังคับ หลังประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 23 สิงหาคม เนื้อหาหลักเกี่ยวข้องกับผู้ที่เข้าร่วมการชุมนุมหรือแสดงออกทางการเมือง อันมีมูลเหตุจากความขัดแย้งหรือแรงจูงใจทางการเมืองในช่วงเวลาที่กฎหมายกำหนด.. ดูเพิ่ม

ช่วงนี้มีวันที่เกี่ยวกับ บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2569 โผล่ในข่าวพร้อมกันหลายวัน ทั้ง 31 สิงหาคม 20 กันยายน 30 กันยายน และ 1 ตุลาคม จนดูเผิน ๆ เหมือนเลือกจำวันไหนก็ได้ แต่แต่ละวันทำหน้าที่ไม่เหมือนกัน โดยเฉพาะคนที่ตรวจคุณสมบัติแล้ว ไม่ผ่าน และต้องการขอทบทวนสิทธิ จุดแรกที่ต้องจำให้แม่นคือ 31 สิงหาคม 2569 เพราะนี่คือวันสุดท้ายสำหรับการยืนยันความประสงค์ว่า “ขอทบทวนสิทธิ” ส่วนวันที่ 20 กันย.. ดูเพิ่ม

คำว่า การเมือง มักถูกวางไว้ไกลตัว ราวกับเป็นเรื่องของสภา นักการเมือง หรือการเลือกตั้งเท่านั้น แต่ในวันที่ต้องจ่ายค่าอาหาร เติมน้ำมัน สมัครงาน ไปโรงพยาบาล ขึ้นรถโดยสาร หรือเดินทางบนถนนในชุมชน การตัดสินใจจากภาครัฐกำลังแทรกอยู่ในชีวิตประจำวันแทบทุกช่วงเวลา การเมืองไม่ได้หมายความถึงการทะเลาะกันระหว่างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงการกำหนดกติกา การจัดเก็บรายได้ การใช้งบประมาณ การออกกฎหมาย แล.. ดูเพิ่ม

ข้อมูลหลุดแล้ว คำขอโทษอย่างเดียวไม่พอ เวลาหน่วยงานรัฐออกมาบอกว่าโดนแฮก ระบบมีช่องโหว่ หรือผู้รับจ้างตั้งค่าพลาด ประโยคพวกนี้อธิบายสาเหตุได้ แต่ยังไม่ใช่คำตอบเรื่องความรับผิด เพราะประชาชนไม่ได้เลือกว่าจะส่งเลขบัตรประชาชน ที่อยู่ เบอร์โทร ประวัติสุขภาพ หรือข้อมูลทะเบียนต่าง ๆ ให้ใคร หลายครั้งกฎหมายบังคับให้ต้องส่งข้อมูลแก่รัฐด้วยซ้ำ พอรัฐถือข้อมูลไว้ ความรับผิดจึงควรสูงกว่าการออกหนังสือขออภัยแล้วเง.. ดูเพิ่ม

ลองนึกภาพว่า...คุณยังเป็นคนไทย มีบัตรประชาชนอยู่ในมือ และใช้ชีวิตอยู่ในประเทศตามปกติ แต่เมื่อถึงวันที่รัฐเปิดให้ลงทะเบียนรับสวัสดิการ กลับพบว่า ข้อมูลบางอย่างไม่ผ่านการตรวจสอบ หรือไม่สามารถเข้าถึงสิทธิที่ควรได้รับได้เหมือนคนอื่น สาเหตุอาจไม่ได้เกิดจากรายได้เกินเกณฑ์ หรือมีทรัพย์สินมากเกินไปเสมอไป แต่อาจเกี่ยวข้องกับเรื่องที่หลายคนไม่เคยตรวจสอบมาก่อน นั่นคือ ชื่อของตัวเองอาจค้างอยู่ใน “ทะเบี.. ดูเพิ่ม

เวลาเห็นข่าวว่าตำรวจเตรียมขอหมายจับ หลายคนมักเข้าใจว่าแค่มีคนแจ้งความหรือถูกกล่าวหาก็ออกหมายได้ทันที ความจริงมีขั้นตอนมากกว่านั้น เพราะหมายจับเป็นคำสั่งของศาลที่กระทบเสรีภาพของบุคคล เจ้าหน้าที่ต้องนำข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานไปแสดงต่อศาลก่อน แล้วศาลจึงพิจารณาว่าถึงระดับที่กฎหมายอนุญาตให้ออกหมายหรือไม่ หลักสำคัญอยู่ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 66 ซึ่งแบ่งเหตุออกเป็นสองกลุ่ม กลุ่มแรกคือมี.. ดูเพิ่ม

เวลามีข่าวคดีอาญาเกิดขึ้น หลายคนมักเห็นคำว่า ผู้ต้องหา ผู้เสียหาย หรือจำเลย ผ่านหน้าจอแทบทุกวัน แต่พอถามว่าคนแต่ละกลุ่มมีสิทธิอะไรบ้าง กลับมีหลายคนที่ยังแยกไม่ออก บางครั้งผู้ต้องหาถูกมองเหมือนเป็นคนผิดไปแล้ว ขณะที่ผู้เสียหายบางคนก็ไม่แน่ใจว่าตัวเองสามารถเรียกร้องอะไรได้บ้าง เรื่องแบบนี้พบได้บ่อย เพราะภาษากฎหมายอาจฟังดูห่างไกลจากชีวิตประจำวัน แต่จริง ๆ แล้วสิทธิของคนทั้งสองฝ่ายเกี่ยวข้องกับหลักพื้.. ดูเพิ่ม

เวลาเกิดเหตุของหายหรือมีคนถูกขโมย หลายครั้งคนที่อยู่ในเหตุการณ์มักเกิดความรู้สึกอยากช่วยกันหยุดตัวคนก่อเหตุไว้ก่อน เพราะกลัวว่าจะหนีไปและตามตัวกลับมายาก บางพื้นที่อาจมีการช่วยกันจับตัว หรือมีคนคิดถึงการใช้เชือก มัดมือ หรือกักให้อยู่กับที่จนกว่าตำรวจจะมาถึง เรื่องนี้เลยกลายเป็นคำถามที่หลายคนสงสัยว่า ถ้าจับขโมยได้จริง ประชาชนมีสิทธิทำอะไรได้บ้าง การมัดตัวไว้เพื่อป้องกันการหลบหนีทำได้หรือไม่ หรือการ.. ดูเพิ่ม

ในปัจจุบัน การบังคับใช้กฎหมาย เช่น การจับกุม การสืบสวน และการรักษาความสงบเรียบร้อย เป็นอำนาจหลักของรัฐผ่านหน่วยงานตำรวจ แต่ลองจินตนาการว่า หากวันหนึ่งกฎหมายเปิดทางให้มี “ตำรวจเอกชน” ในรูปแบบองค์กรธุรกิจ ที่สามารถให้บริการด้านความปลอดภัย และมีอำนาจบางอย่างคล้ายตำรวจได้ สังคมอาจเปลี่ยนไปไม่น้อย แนวคิดนี้มีทั้งฝ่ายที่มองว่าเป็นทางเลือกใหม่ในการเพิ่มประสิทธิภาพ และฝ่ายที่กังวลว่า อำนาจรัฐ.. ดูเพิ่ม

งบเยียวยาร้อยล้าน แต่ชาวบ้านบางรายได้ไม่ถึงร้อยบาท จริงหรือ? ช่วงนี้มีประเด็นที่ถูกพูดถึงอย่างมาก เรื่องการจ่ายเงินเยียวยาชาวบ้านจากเหตุปะทะบริเวณชายแดนไทย–กัมพูชา ซึ่งสร้างความเสียหายทั้งบ้านเรือนและชีวิตความเป็นอยู่ของชาวบ้านในพื้นที่ชายแดน จากรายงานข่าว "ทุบโต๊ะข่าว" (22 ส.ค. 68) พบว่ามีชาวบ้านบางรายได้รับเงินเยียวยา ไม่ถึง 100 บาท และในบางกรณีเหลือเพียง 3.35 บาท เท่านั้น ทั้งที่รัฐบาลได้.. ดูเพิ่ม