สำนวนไทย


ใจปลาซิว: เมื่อวิทยาศาสตร์เฉลยความจริงเบื้องหลังสำนวนไทยที่ฝังรากลึก
คุณเคยสงสัยไหมว่าทำไมเราถึงเปรียบเทียบคนที่ยอมแพ้ง่ายหรือไม่มีความอดทนว่า "ใจปลาซิว"? คำถามนี้มีคำตอบที่น่าสนใจซึ่งผสมผสานทั้งภูมิปัญญาโบราณและข้อเท็จจริงทางชีววิทยาเข้าด้วยกันอย่างลงตัวครับคนเก่ง รากเหง้าของสำนวน: การสังเกตของคนโบราณตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน "ใจปลาซิว" หมายถึงคนที่มีใจไม่มั่งคง ใจเสาะ หรือย่อท้อได้ง่าย ซึ่งที่มาของสำนวนนี้เกิดจากการสังเกตธรรมชาติอย่างละเอียดของคนในสมัยก่อนค.. ดูเพิ่ม

ทำไมเราต้อง “นอนคุยกับรากมะม่วง” แล้วทำไมรากต้นไม้อื่นคุยไม่รู้เรื่องหรือไง..?
ภาษาไทยมีเสน่ห์ตรงการใช้คำเปรียบเปรยเพื่อเลี่ยงการพูดถึงสิ่งอัปมงคลโดยตรง โดยเฉพาะเรื่องของความตายที่มักถูกแทนที่ด้วยคำอ้อมๆ แต่ในบรรดาคำเหล่านั้น "นอนคุยกับรากมะม่วง" กลับเป็นสำนวนที่ฟังดูนุ่มนวลแต่แฝงไปด้วยความน่าขนลุกและจินตภาพที่ชัดเจนที่สุดสำนวนหนึ่ง ซึ่งเบื้องหลังถ้อยคำเหล่านี้ไม่ใช่เพียงแค่การอุปมาอุปไมย แต่คือการบันทึกวิถีชีวิตและธรรมเนียมปฏิบัติของคนไทยในอดีตที่หาดูได้ยากในปัจจุบัน รากเห.. ดูเพิ่ม

"โจร 500".....คำด่าสุดคลาสสิกของคนไทย มาจากไหนกัน?
เราคงคุ้นหูกับคำประนามอย่าง "ไอ้โจร 500" กันมาตั้งแต่เด็ก ไม่ว่าจะในละคร หน้าหนังสือพิมพ์ หรือแม้แต่ในการสนทนาทั่วไปเมื่อเจอคนโกหกหลอกลวง หลายคนอาจเคยตั้งข้อสงสัยว่าทำไมต้องเป็นตัวเลข 500? มันเกี่ยวกับกฎหมาย มาตราค่าปรับ หรือจำนวนสมาชิกแกงค์โจรจริงหรือไม่? วันนี้เราจะย้อนรอยประวัติศาสตร์ภาษาเพื่อไขความลับที่แท้จริงซึ่งลึกซึ้งกว่าที่คิด ทลายความเชื่อเดิม: 500 ไม่ใช่ตัวเลขทางคณิตศาสตร์ สิ่งแรกที่ต้.. ดูเพิ่ม

กำขี้ดีกว่ากำตด จริงๆหรอ?
กำขี้ดีกว่ากำตด: จริงมั้ยวะ? มาวิเคราะห์กันแบบขำ ๆ แต่มีเหตุผล ถ้าใครโตมากับสำนวนไทยแบบบ้าน ๆ หน่อย รับรองเคยได้ยินประโยคเด็ดนี้แน่นอน "กำขี้ดีกว่ากำตด"สำนวนที่ฟังแล้วอาจจะหิ้วท้องหนีไปก่อน แต่เชื่อมั้ย? มันแฝงไว้ด้วยปรัชญาชีวิตระดับคุณตาเซน! วันนี้เราจะพาไปวิเคราะห์สำนวนนี้แบบขำ ๆ ว่า มันจริงไหม? น่าเชื่อถือแค่ไหน? และเอาไปใช้ในชีวิตจริงได้ยังไงบ้าง ก่อนอื่น…แปลก่อนว่าหมายถึงอะไร? ขี้ = สิ.. ดูเพิ่ม

"10ข้อคิดเตือนใจ"จากพี่30+ถึงรุ่นน้อง20+
สำนวน "อาบน้ำร้อนมาก่อน" ยังคงเป็นข้อคิดเตือนใจ จากรุ่นพี่สู่รุ่นน้องเสมอ ๆ ด้วยที่ว่าคนที่เกิดก่อนนั้น ย่อมมีประสบการณ์และการใช้ชีวิตมาก่อน จึงสามารถเรียนรู้การใช้ชีวิตในสังคมช่วงวัยต่าง ๆ มาได้ วันนี้จึงมี 10 ข้อคิดเตือนใจ จากรุ่นพี่ 30+ ถึงรุ่นน้อง20+ ที่เป็นความหวังดีเล็กๆ แต่ยิ่งใหญ่เสมอ 1.ไม่มีใครสนใจเราขนาดนั้น พิสูจน์แล้วว่าเป็นเรื่องจริง อยากทำอะไรทำ ไม่ต้องแคร์คนอื่นมาก ชีวิตเป็นของเรา .. ดูเพิ่ม

ทำไมต้องเป็น "ผู้ดีแปดสาแหรก"แล้วสาแหรกคืออะไรกันนะ ?
เดิมที่แล้วคำว่า “สาแหรก” นั้นหมายถึงเครื่องมือที่ใช้ในการแบกหามสิ่งของในอดีต ทำจากหวายและมีสี่สาย โดยส่วนบนจะมีหูหวายสำหรับสอดไม้คาน และส่วนล่างเป็นสี่เหลี่ยมสำหรับวางกระจาด มีสองชุดเพื่อความสมดุลเวลาแบกหาม และในอดีต คำว่า “ผู้ดีแปดสาแหรก” ใช้เปรียบเทียบผู้ที่มีเชื้อสายผู้ดีทั้งหมด 8 คน ตั้งแต่ปู่ทวด ย่าทวด ปู่ ย่า ตาทวด ยายทวด ตา และยาย ซึ่งหมายถึงผู้ที่มีเชื้อสายผู้ดีหล.. ดูเพิ่ม

คิดยังไงกับคำพูด “อาบน้ำร้อนมาก่อน” ยังใช้ได้อยู่ไหมคะ ?
เมื่อมีผู้ตั้งกระทู้ คำถามเกี่ยวกับคำว่า คิดอย่างไร กับคำว่าอาบน้ำร้อนมาก่อน ยังใช้ได้อยู่ไหม โดยเขาได้ลงเนื้อหาและคำถามดัง ต่อไปนี้ว่า ปี 2024 คิดยังไงกับคำพูด “อาบน้ำร้อนมาก่อน” ยังใช้ได้อยู่ไหมคะ ปี 2024 คิดยังไงกับคำพูด “อาบน้ำร้อนมาก่อน”ยังใช้ได้อยู่ไหมคะ แชร์ประสบการณ์กันค่ะ . ความคิดเห็นชาวเน็ต 📌มันคือราคาของประสบการณ์ครับคำๆนี้ ต้องโดนกับตัวถึงจะรู้ น้ำร้อนของใครของ.. ดูเพิ่ม

คำศัพท์ภาษาไทยที่มีความยาวมากที่สุด ที่ถูกบรรจุไว้ในพจนานุกรม
คำศัพท์ภาษาไทย ที่มีความยาวมากที่สุด(เรียงตามจำนวนพยางค์ หรือ syllables) อันดับ 1 ความยาว 18 พยางค์" ไม่รู้จักเสือเอาเรือเข้ามาจอด ไม่รู้จักมอดเอาไม้เข้ามาขวาง "(ไม่-รู้-จัก-เสือ-เอา-เรือ-เค่า-มา-จอด-ไม่-รู้-จัก-มอด-เอา-ไม้-เค่า-มา-ขฺวาง)เป็นคำกริยา ที่เป็นสำนวนไทย มีความหมายว่า ทำสิ่งที่ไม่รู้ว่าจะมีภัยแก่ตัวคำนี้แผลงเป็นอักษรโรมันได้เป็น mai-ru-chak-suea-ao-ruea-khao-ma-chot-mai-ru-chak-mot-ao-.. ดูเพิ่ม

ทำไมระยอง"ฮิ"
เมื่อพูดถึงสามจังหวัด ภาคตะวันออก อย่างระยอง จันทบุรี ตราดกับประโยคระบือลือลั่นที่ว่า ระยองฮิสั้น จันทฮิยาว ตราดฮิใหญ่ ทำให้ชาวจังหวัดอื่นๆพากันสงสัยและจินตนาการกันใหญ่ ว่า"ฮิ" นั้นแท้จริงคืออะไร "ฮิ" ไม่ใช่คำทะลึ่ง แต่เป็นมรดกทางภาษาที่สืบทอดมา จากบรรพบุรุษ ชาวชอง แต่ละจังหวัดทางภาคตะวันออก จะมีสำเนียงการพูด สั้น ยาว ที่ต่างกัน คนระยองพูดสั้น คนจันทพูดยาว คนตราด พูดหนัก.. ความหมายของ "ฮิ" ใช้เป็.. ดูเพิ่ม

ที่มาของคำว่า ยักษ์ปักหลั่น อยู่ในสำนวนไทยที่ใช้เปรียบเทียบคนตัวใหญ่ว่า ใหญ่โตราวกับยักษ์ปักหลั่น
ที่มาของคำว่ายักษ์ปักหลั่น อยู่ในสำนวนไทยที่ใช้เปรียบเทียบคนตัวใหญ่ว่า ใหญ่โตราวกับยักษ์ปักหลั่น บางทีเราได้ยินชื่อแปลกๆในสำนวนภาษาไทย แต่เราไม่รู้ว่าที่มาของคำๆนั้นมีที่มาอย่างไรโดยเฉพาะในสำนวนไทย วันนี้เลยยกตัวอย่างคำว่า ปักหลั่น มาดูกันครับว่ามันมีที่มาที่ไปอย่างไร ปักหลั่น ปักหลั่น เป็นชื่อของยักษ์ตนหนึ่งในตัวละครในเรื่องรามเกียรติ์ มีหน้าที่เฝ้าสระโบกขรณีชื่อ "พันตา" ตั้งอยู่ระหว่างทางที่ทัพ.. ดูเพิ่ม

ลิ้นไม่มีกระดูก ต้องทำสตู
***สำนวนไทยเกี่ยวกับลิ้นมีมากมาย ส่วนใหญ่เกี่ยวกับการพูดจา คนที่ชอบพูดกลับกลอกไปมา จึงไ้ด้ชื่อว่า พลิกลิ้น หรือร้อยลิ้นกะลาวน แต่มีวาทะหนึ่งที่ตรงกับเมนูนี้คือ"ลิ้นไม่มีกระดูก" ลิ้นไม่มีกระดูกจริงๆ มีแต่เนื้อทั้งลิ้นวัวและลิ้นหมู คนที่ชอบกินบอกว่า มันเหนียวแต่มีความหนึบและกรุบๆเวลาเคี้ยว บางคนก็เมินหน้าหนีเมื่อเห็นชิ้นส่วนของลิ้นที่ยังไม่ได้ปรุงแต่งเป็นอาหาร การนำลิ้นมารังสรรค์เมนูที่นิยมชมชอบกัน.. ดูเพิ่ม

ไม่ร้อยลิ้นกะลาวนก็กินได้
***สำนวนไทยเกี่ยวกับลิ้นมีมากมาย ส่วนใหญ่เกี่ยวกับการพูดจา คนที่ชอบพูดกลับกลอกไปมา จึงไ้ด้ชื่อว่า พลิกลิ้น หรือร้อยลิ้นกะลาวน แต่มีวาทะหนึ่งที่ตรงกับเมนูนี้คือ"ลิ้นไม่มีกระดูก" ลิ้นไม่มีกระดูกจริงๆ มีแต่เนื้อทั้งลิ้นวัวและลิ้นหมู คนที่ชอบกินบอกว่า มันเหนียวแต่มีความหนึบและกรุบๆเวลาเคี้ยว บางคนก็เมินหน้าหนีเมื่อเห็นชิ้นส่วนของลิ้นที่ยังไม่ได้ปรุงแต่งเป็นอาหาร การนำลิ้นมารังสรรค์เมนูที่นิยมชมชอบกัน.. ดูเพิ่ม

ไม่พลิกลิ้น กินสตู
***สำนวนไทยเกี่ยวกับลิ้นมีมากมาย ส่วนใหญ่เกี่ยวกับการพูดจา คนที่ชอบพูดกลับกลอกไปมา จึงไ้ด้ชื่อว่า พลิกลิ้น หรือร้อยลิ้นกะลาวน แต่มีวาทะหนึ่งที่ตรงกับเมนูนี้คือ"ลิ้นไม่มีกระดูก" ลิ้นไม่มีกระดูกจริงๆ มีแต่เนื้อทั้งลิ้นวัวและลิ้นหมู คนที่ชอบกินบอกว่า มันเหนียวแต่มีความหนึบและกรุบๆเวลาเคี้ยว บางคนก็เมินหน้าหนีเมื่อเห็นชิ้นส่วนของลิ้นที่ยังไม่ได้ปรุงแต่งเป็นอาหาร การนำลิ้นมารังสรรค์เมนูที่นิยมชมชอบกันม.. ดูเพิ่ม

จริงดั่งคำเปรียบเทียบ เพราะอะไร?
การเปรียบเทียบของคนโบราณ มีการอ้างอิงกับสิ่งใกล้ตัว ไม่ว่าจะเป็น คน พืช สัตว์ สิ่งของ ทำให้เห็นภาพได้อย่างชัดเจน และสามารถเข้าใจได้ทันที เหมือนกับการเปรียบเทียบเด็ก กับหอย คงเคยได้ยิน ผู้ใหญ่พูด "เลี้ยงมาตั้งแต่ตีนเท่าฝาหอย" เมื่อกลับไปดูหอย อืม!! จริงด้วย สำนวน ตีนเท่าฝาหอยนั้นใช้ในการเปรียบเปรยถึงเด็กทารก หรือเด็กแรกเกิด ที่มีเท้าขนาดเล็กเท่ากับฝา หรือเปลือกของหอย จะใช้กับคนที่ยังเด็ก เล็ก.. ดูเพิ่ม

ที่มาสำนวน “ทอดสะพาน” คำนี้มักจะถูกพูดขึ้นเมื่อหญิงสาวให้ความสนิทสนมกับชายหนุ่ม!?
ที่มาของสำนวน ทอดสะพาน หลายๆคนคงเคยได้ยิน สำนวน “ทอดสะพาน”สำนวนนี้มักจะถูกพูดขึ้นเมื่อหญิงสาวให้ความสนิทสนมกับชายหนุ่มนั่นเองก็จะถูกผู้ใหญ่ว่าเอาได้ว่าทำตัวทอดสะพานแต่ท่านผู้อ่านรู้กันหรือเปล่าว่า คำว่า “ทอดสะพาน” นี้ มีที่มาลึกซึ้งกว่านั้น สำนวนนี้เกิดจากเหตุการณ์เมื่อสมัยก่อน ที่เมืองไทยของเรายังเต็มไปด้วยคูคลอง และเดินทางไปมาหาสู่กันด้วยการพายเรือ และการที่เราจะเดินเข้าไ.. ดูเพิ่ม

คำที่มักใช้สับสน? "ว้าวุ่น กับ วุ่นวาย"
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา โพสต์ คำที่มักใช้สับสน ๗/๒๕๖๖ "ว้าวุ่น กับ วุ่นวาย" คำว่า "ว้าวุ่น" หมายถึง...สับสน เช่น จิตใจว้าวุ่น คำว่า "วุ่นวาย" หมายถึง เอาเป็นธุระมากเกินไป, ไม่สงบ เช่น บ้านเมืองวุ่นวายเกิดจลาจลไปทุกหนทุกแห่ง ที่มา : พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ ดูเพิ่ม

‘ตัดหางปล่อยวัด' แล้วตัดหางอะไรกัน หมา หรือ แมว
เชื่อว่าสำนวนไทย หลายคนต้องคุ้นหูแน่นอน อย่าง ‘ตัดหางปล่อยวัด' แล้วตัดหางอะไรกัน คงคิดกันบ่อยว่าเป็นหมาแน่ ถ้าให้ลองทายกันเล่น ๆ แบบไม่แอบเปิดกูเกิลค้นหาข้อมูล เราว่ามีหลายคนต้องตอบว่า ‘สุนัข’ บ้างล่ะ ‘แมว’ บ้างล่ะ แต่แท้จริงแล้ว ที่มาของสำนวนตัดหางปล่อยวัด ไม่ใช่หางของสุนัขหรือแมวแต่อย่างใด แต่คือ..................... หางไก่! ต่างหาก แล้วทำไมต้อง ‘หางไก่&rsquo.. ดูเพิ่ม

“อ่างล้างตีน” กับ "หัวบันไดไม่แห้ง"
สมัยแอดเป็นเด็กมีหน้าที่อยู่อย่างคือล้างทำความสะอาดเจ้าอ่างนี่แหละเพราะว่าใช้ไปได้ 4-5 วันก็จะมีตะไคร่น้ำเขียวขึ้นเต็มอ่างเพราะมันโดนแดด หรือไม่ก็จะเจออึ่งอ่างคางคกไปไข่ไว้บางทีทิ้งไว้จนเป็นลูกอ็อด แอดต้องคอยถ่ายน้ำและและใช้แปรงทองเหลืองขัดให้สะอาด เสร็จแล้วอุดด้วยจุกไม้ซีลด้วยผ้า กันซึม แล้วเติมน้ำใหม่ลงไป เจ้าอ่างนี้ สมัยก่อนถือว่าเป็นของสำคัญที่ทุกบ้านจะต้องมี ไม่มีไม่ได้ เพราะสมัยนั้นการเดินไ.. ดูเพิ่ม

ที่มาของ หนุมานคลุกฝุ่น!
สำนวน หนุมานคลุกฝุ่น มาจากเรื่องรามเกียรติ์ ตอนศึกไมยราพ พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ ๒ เรื่องมีว่า ไมยราพซึ่งเป็นญาติของทศกัณฐ์ไปลักตัวพระรามมาขังไว้ที่เมืองบาดาล พระลักษมณ์ให้หนุมานไปช่วยพระราม. ไมยราพและหนุมานต่อสู้กันด้วยอาวุธต่าง ๆ แต่เอาชนะกันไม่ได้ ไมยราพออกอุบายให้ผลัดกันลงนอน แล้วใช้ต้นตาลใหญ่ ๓ ต้นฟั่นเป็นตระบองตีคนละ ๓ ที หนุมานยอมถูกตีก่อน แต่แอบเสกฝุ่นทาตัวให้คงทนจึงตีไม่ตาย ส่วนไมยราพถูก.. ดูเพิ่ม

เผยปริศนา! สำนวณ "รักดีต้องหามจั่ว รักชั่วต้องหามเสา"
ทำไม รักดีต้องหามจั่ว รักชั่วต้องหามเสา รักดีหามจั่ว รักชั่วหามเสา เป็นสำนวนเปรียบเทียบคนที่ใฝ่ดีว่าเหมือนหามจั่ว และคนที่ใฝ่ชั่วว่าเหมือนหามเสา คำว่า จั่ว หมายถึง แผงไม้รูปสามเหลี่ยมใช้ประกบปิดตรงส่วนที่เป็นโพรงทั้งหัวและท้ายของหลังคาเรือนเพื่อป้องกันลม แดด และฝน. เสา หมายถึง ไม้ท่อนยาวตลอดลำต้นใช้สำหรับเป็นหลักหรือเป็นเครื่องรองรับเรือน. จั่ว เป็นไม้เครื่องบนของเรือนมีน้ำหนักเบากว่า เสา ซึ่งเป็น.. ดูเพิ่ม








