สัตว์ทะเล

เก่งพอจะล่าวาฬ แต่ทำไมไม่ล่าคน? วาฬเพชฌฆาตหรือออร์กาอยู่บนยอดของห่วงโซ่อาหารในทะเล มันล่าตั้งแต่ปลา หมึก แมวน้ำ โลมา ฉลาม ไปจนถึงวาฬชนิดอื่น บางกลุ่มร่วมมือกันสร้างคลื่นซัดแมวน้ำตกจากแผ่นน้ำแข็ง บางกลุ่มไล่ต้อนฝูงปลาเป็นก้อนแน่นก่อนผลัดกันกิน ถ้ามองแค่ขนาด ความเร็ว ฟัน และการทำงานเป็นทีม มนุษย์ที่ว่ายน้ำอยู่กลางทะเลดูเหมือนจะไม่มีทางสู้ได้เลยแต่เรื่องประหลาดคือ มนุษย์ไม่ได้อยู่ในรายการอาหารตามปกต.. ดูเพิ่ม

เคยสังเกตไหม เวลาเห็นปูวิ่งบนทราย ภาพที่จำได้แทบไม่ใช่สัตว์ตัวหนึ่งเดินไปข้างหน้าแบบหมา แมว หรือคน แต่เป็นก้อนกระดองแบนๆ ที่พุ่งเฉียงออกไปด้านข้างอย่างมั่นใจ เหมือนเกิดมาก็เซ็นสัญญากับทิศทางซ้ายขวาไว้แล้ว เรื่องนี้ไม่ได้เป็นนิสัยแปลกๆ ของปู และไม่ได้แปลว่าปูงงทิศทางด้วยนะ มันเกี่ยวกับรูปร่าง ข้อต่อของขา และวิธีเอาตัวรอดในโลกที่เต็มไปด้วยนักล่า จุดแรกต้องมองที่ตัวปูก่อน ปูจำนวนมากมีลำตัวกว้าง แบน .. ดูเพิ่ม

ลองลูบผิวฉลามผิดทาง ความรู้สึกอาจคล้ายเอามือถูบนกระดาษทราย ภาพจำของสัตว์ที่ว่ายน้ำเร็ว มักทำให้เรานึกถึงผิวเรียบลื่นจนแทบไม่มีอะไรมาขวางกระแสน้ำ แต่ปลาฉลามกลับเลือกเดินคนละทาง ผิวของมันไม่ได้เรียบ และไม่ได้หุ้มด้วยเกล็ดแบนบางแบบปลาทั่วไป เมื่อขยายดูใกล้ๆ จะพบโครงสร้างแข็งขนาดจิ๋วเรียงซ้อนกันทั่วลำตัว แต่ละชิ้นมีรูปร่างคล้ายฟันเล็กๆ จนได้รับชื่อว่า เกล็ดแบบฟัน หรือ Dermal denticles คำว่า denticle .. ดูเพิ่ม

เห็นครั้งแรก หลายคนนึกว่าเป็นงานศิลปะชิ้นเล็กที่ลอยอยู่บนทะเล ถ้าเคยเห็นภาพสัตว์ทะเลตัวจิ๋วสีฟ้าสด มีแขนแตกกิ่งรอบตัวเหมือนปีกมังกร หลายคนคงคิดว่าเป็นภาพจากเกมหรือหนังแฟนตาซี แต่สิ่งมีชีวิตชนิดนี้มีตัวตนอยู่จริง มันมีชื่อเล่นว่า ทากทะเลมังกรฟ้า หรือ Blue Dragon Sea Slug ส่วนชื่อวิทยาศาสตร์คือ Glaucus atlanticus แม้จะมีขนาดเพียงราว 2-3 เซนติเมตร แต่กลับกลายเป็นหนึ่งในสัตว์ทะเลที่มีหน้าตาโดดเด่นที่.. ดูเพิ่ม

มองกุ้งทีไร หลายคนคงไม่เคยนึกเลยว่าอวัยวะที่สำคัญที่สุดของมันซ่อนอยู่ตรงส่วนหัว ฟังครั้งแรกอาจรู้สึกเหมือนเป็นเกร็ดความรู้ชวนอึ้ง แต่เรื่องนี้เป็นความจริงทางชีววิทยา กุ้งเป็นสัตว์ที่มีโครงสร้างร่างกายแตกต่างจากสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม นก หรือสัตว์หลายชนิดที่เราคุ้นเคย เพราะหัวใจของมันไม่ได้อยู่บริเวณกลางอกหรือช่วงลำตัว หากกลับอยู่ในส่วนที่เรียกว่า หัวอก ซึ่งหลายคนมักเรียกรวม ๆ ว่า "หัว" ของกุ้งนั่นเอ.. ดูเพิ่ม

แค่ตัวเล็กไม่ได้แปลว่าอ่อนแอ เพราะเจ้าสัตว์ทะเลตัวนี้ต่อยแรงจนฟิสิกส์ต้องเข้ามาเกี่ยว! ถ้าให้เดาว่าสัตว์ที่ปล่อยหมัดได้เร็วที่สุดในโลก หลายคนคงนึกถึงนักมวยหรือสัตว์นักล่าขนาดใหญ่ แต่คำตอบกลับเป็นสัตว์ทะเลหน้าตาเหมือนกุ้งตัวหนึ่งที่ชื่อว่า กั้งตั๊กแตน (Mantis Shrimp) เจ้าของหมัดที่เร็วเสียจนมนุษย์ยังถ่ายวิดีโอด้วยกล้องธรรมดาแทบไม่ทัน ความเร็วของการชกถูกวัดได้สูงกว่า 80 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ภายในระยะ.. ดูเพิ่ม

สิ่งมีชีวิตที่ดูบอบบางที่สุดในทะเล กลับมีความสามารถที่นักวิทยาศาสตร์ยังทึ่งไม่หาย ถ้ามีคนบอกว่าสัตว์ชนิดหนึ่งสามารถย้อนวัยตัวเองได้ ฟังเผินๆ คงเหมือนนิยายวิทยาศาสตร์ แต่เรื่องนี้เกิดขึ้นจริงกับแมงกะพรุนตัวจิ๋วที่ชื่อ Turritopsis dohrnii เจ้าสิ่งมีชีวิตโปร่งใสขนาดไม่กี่มิลลิเมตรที่ได้รับฉายาว่า "แมงกะพรุนอมตะ" เพราะมันมีความสามารถที่สัตว์ชนิดอื่นแทบไม่มี นั่นคือการพาตัวเองย้อนกลับไปเป็นวัยเด็กได้อ.. ดูเพิ่ม

ฉลามที่เกิดตั้งแต่หลายร้อยปีก่อน อาจยังมีชีวิตอยู่ให้เราเห็นในโลกยุคนี้ ลองจินตนาการว่ามีสัตว์ตัวหนึ่งถือกำเนิดขึ้นตั้งแต่ยุคที่หลายประเทศยังไม่มีไฟฟ้า ยังไม่มีรถยนต์ และเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์อีกนับไม่ถ้วนยังไม่เกิดขึ้น แต่วันนี้มันยังคงว่ายน้ำอย่างเชื่องช้าอยู่ใต้ทะเลน้ำแข็ง นั่นคือ ฉลามกรีนแลนด์ สัตว์ทะเลที่ถูกยกให้เป็นสัตว์มีกระดูกสันหลังที่มีอายุยืนที่สุดเท่าที่มนุษย์เคยค้นพบ อายุยืนจ.. ดูเพิ่ม

แค่ "ลิ้น" ก็ใหญ่เกินจินตนาการ! ถ้ามีคนบอกว่าลิ้นของสัตว์ชนิดหนึ่งหนักพอๆ กับช้างแอฟริกาตัวโตทั้งตัว หลายคนคงคิดว่าเกินจริง แต่สำหรับวาฬสีน้ำเงิน เรื่องนี้เป็นความจริงที่ชวนอึ้งไม่น้อย เพราะลิ้นของมันมีน้ำหนักมากกว่า 2.7 ตัน ซึ่งอยู่ในระดับเดียวกับน้ำหนักของช้างแอฟริกาตัวเต็มวัยหนึ่งเชือกเลยทีเดียว ยักษ์ใหญ่แห่งท้องทะเล วาฬสีน้ำเงินได้รับการยอมรับว่าเป็นสัตว์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีชีวิตอย.. ดูเพิ่ม

หอยนางรมไม่ได้เกิดมาเป็นเพศเดิมไปตลอดชีวิต! หลายคนอาจคิดว่าสัตว์ทุกชนิดเกิดมาเป็นเพศผู้หรือเพศเมียแล้วจะคงอยู่แบบนั้นตลอด แต่สำหรับหอยนางรม ความจริงกลับน่าสนใจกว่ามาก เพราะมันเป็นสัตว์ที่สามารถ เปลี่ยนเพศได้ โดยอาศัยปัจจัยจากอายุ ขนาดตัว ปริมาณอาหาร รวมถึงสภาพแวดล้อมที่อาศัยอยู่ เพื่อเพิ่มโอกาสในการสืบพันธุ์ให้มีประสิทธิภาพมากที่สุด ทำไมต้องเปลี่ยนเพศ? การสร้างไข่ต้องใช้พลังงานมากกว่าการสร้างอสุจ.. ดูเพิ่ม

ฉลามทั้งตัวไม่มีโครงกระดูกแข็งเหมือนสัตว์ส่วนใหญ่ ฟังดูเหมือนเป็นข้อเสีย แต่กลับกลายเป็นหนึ่งในความลับที่ทำให้ฉลามว่ายน้ำได้รวดเร็วและมีประสิทธิภาพอย่างเหลือเชื่อ แม้ว่าฉลามจะเป็นปลาขนาดใหญ่ บางชนิดมีความยาวหลายเมตรและมีแรงกัดมหาศาล แต่ร่างกายของมันไม่ได้ประกอบด้วยกระดูกแข็งเลยแม้แต่ชิ้นเดียว โครงสร้างทั้งหมดทำจาก กระดูกอ่อน (Cartilage) ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อชนิดเดียวกับที่อยู่บริเวณใบหู ปลายจมูก และ.. ดูเพิ่ม

หมึกยักษ์ไม่ได้มีแค่หนวด 8 เส้น แต่ยังมีหัวใจถึง 3 ดวง และเลือดของมันก็เป็นสีฟ้าจริง! ถ้าถามว่าสัตว์ชนิดไหนมีระบบร่างกายแปลกที่สุดชนิดหนึ่งของโลก หมึกยักษ์ (Octopus) ต้องติดอันดับอย่างแน่นอน เพราะมันไม่ได้มีหัวใจเพียงดวงเดียวเหมือนสัตว์ส่วนใหญ่ แต่มีถึง 3 ดวง โดยหัวใจ 2 ดวงทำหน้าที่สูบฉีดเลือดไปยังเหงือกเพื่อรับออกซิเจน ส่วนหัวใจอีก 1 ดวงจะสูบฉีดเลือดที่มีออกซิเจนแล้วไปเลี้ยงอวัยวะทั่วร่างกาย ทำไ.. ดูเพิ่ม

เสียงเรียกหนึ่งครั้ง อาจไม่ได้เป็นแค่เสียงธรรมดา แต่คือ 'ชื่อ' ที่โลมาใช้สื่อสารกันมาตลอดชีวิต เวลานึกถึงโลมา หลายคนอาจนึกถึงความฉลาด การกระโดดเหนือน้ำ หรือการเล่นกับมนุษย์ แต่มีอีกความสามารถที่น่าทึ่งไม่แพ้กัน นั่นคือการที่โลมาแต่ละตัวมี เสียงผิวปากเฉพาะตัว หรือที่นักวิจัยเรียกว่า Signature Whistle ซึ่งทำหน้าที่คล้ายชื่อประจำตัวของแต่ละตัวในฝูง เสียงนี้ไม่ได้เกิดขึ้นแบบสุ่ม ทุกตัวจะพัฒนาเสียงเฉพ.. ดูเพิ่ม

เมื่อพูดถึง ปลาการ์ตูน หลายคนอาจนึกถึงปลาตัวเล็กสีส้มขาวที่อาศัยอยู่กับดอกไม้ทะเล จากภาพยนตร์แอนิเมชันชื่อดัง แต่เบื้องหลังความน่ารักของมันกลับมีเรื่องราวทางธรรมชาติที่น่าทึ่ง เพราะปลาการ์ตูนเป็นหนึ่งในสัตว์ที่สามารถ เปลี่ยนเพศได้ จึงทำให้หลายคนเรียกเล่น ๆ ว่า “ปลากะเทย” แต่ในทางวิทยาศาสตร์เรียกว่า สัตว์กระเทยแบบเปลี่ยนเพศตามลำดับ (Sequential Hermaphrodite) ซึ่งหมายถึงสัตว์ที่สามารถเป.. ดูเพิ่ม

สัตว์ที่มีน้ำหนักตัวมากที่สุดในโลกไม่ใช่ไดโนเสาร์ ไม่ใช่ช้าง และไม่ใช่สัตว์ดึกดำบรรพ์ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว แต่เป็นสัตว์ที่ยังว่ายอยู่ในมหาสมุทรทุกวันนี้ นั่นคือ “วาฬสีน้ำเงิน” ความน่าสนใจไม่ได้อยู่แค่ขนาดลำตัว เพราะสัตว์ที่อาจหนักกว่า 150 ตันชนิดนี้กลับดำรงชีวิตด้วยการกินสิ่งมีชีวิตตัวเล็กคล้ายกุ้งเป็นหลัก และยังต้องขึ้นมาหายใจบนผิวน้ำเหมือนสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทั่วไป วาฬสีน้ำเงินหนักแค่ไ.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยกันไหมว่าเวลาดูหนังแนวระทึกขวัญเกี่ยวกับฉลาม มักจะมีฉากที่ฉลามว่ายตรงดิ่งมาหาเหยื่อเพียงเพราะมีเลือดหยดลงไปในน้ําแค่หยดเดียว แล้วฉลามก็จัดการจู่โจมได้อย่างแม่นยํา หลายคนเลยเกิดความเข้าใจผิดว่าฉลามมีจมูกที่ไวต่อเลือดมากเสียจนได้กลิ่นจากระยะไกลหลายกิโลเมตร ซึ่งในความเป็นจริงแล้วเรื่องนี้มีความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนอยู่พอสมควรครับ การที่ฉลามได้กลิ่นเลือดไม่ได้หมายความว่าพวกมันจะว่ายดิ่งมาหาทันท.. ดูเพิ่ม

ท้องทะเลกว้างใหญ่ครอบคลุมพื้นที่กว่าเจ็ดสิบเปอร์เซ็นต์ของโลกเรา หลายคนอาจเคยตั้งคําถามว่าภายใต้ความมืดมิดของห้วงสมุทรลึกนั้น ยังมีสิ่งมีชีวิตที่เรายังไม่เคยพบเห็นอยู่อีกมากเพียงใด คําตอบของเรื่องนี้ค่อนข้างน่าสนใจ เพราะนักวิทยาศาสตร์ทางทะเลส่วนใหญ่มีความเห็นตรงกันว่าเราเพิ่งจะทําความเข้าใจระบบนิเวศน์ทางทะเลได้เพียงแค่เศษเสี้ยวของทั้งหมดเท่านั้น อุปสรรคสําคัญที่ทําให้การสํารวจใต้ทะเลเป็นเรื่องยากคื.. ดูเพิ่ม

ใต้ห้วงทะเลลึกอันมืดมิดที่แสงจากดวงอาทิตย์ไม่สามารถส่องลงไปถึง กลับเป็นโลกที่เต็มไปด้วยความมหัศจรรย์ของสิ่งมีชีวิตที่สามารถผลิตแสงสว่างขึ้นมาได้เองด้วยร่างกายของพวกมัน เรามักจะเรียกปรากฏการณ์นี้ว่าการเรืองแสงทางชีวภาพ ซึ่งพบได้บ่อยในสัตว์ทะเลหลายชนิดโดยเฉพาะปลาที่อาศัยอยู่ในเขตทะเลลึก การปรับตัวเพื่อให้อยู่รอดในสภาพแวดล้อมที่โหดร้ายนี้ถือเป็นความสามารถพิเศษที่ธรรมชาติคัดสรรมาให้เพื่อให้พวกมันสามาร.. ดูเพิ่ม

เวลาเราเห็นภาพปลาปักเป้ากลายเป็นลูกบอลหนามลอยตุ๊บป่องอยู่ในน้ํา หลายคนคงสงสัยว่าท่าทางประหลาดๆ แบบนี้มันทําได้อย่างไรและทําไปเพื่ออะไรกันแน่ ปลาปักเป้าไม่ได้มีลมหายใจเหมือนคนเราที่จะสูดลมเข้าปอดให้ตัวพองขึ้นมาได้ แต่มันมีกลไกทางสรีรวิทยาที่น่าสนใจซ่อนอยู่ภายใต้พฤติกรรมนี้ ซึ่งเป็นหนึ่งในกลไกการเอาตัวรอดที่แปลกประหลาดที่สุดในโลกใต้น้ํา สิ่งที่หลายคนเข้าใจผิดคือคิดว่าปลาปักเป้าสูดอากาศเข้าไป วิธีการ.. ดูเพิ่ม

เมื่อพูดถึงสัตว์ทะเลที่อันตรายที่สุด หลายคนมักจะนึกถึงฉลามเป็นอันดับแรกทันที ด้วยภาพลักษณ์ในภาพยนตร์ที่ดูดุร้ายและน่าเกรงขามบวกกับฟันที่แหลมคมทําให้ฉลามกลายเป็นสัญลักษณ์ของความน่ากลัวใต้ท้องทะเลไปโดยปริยาย แต่ในความเป็นจริงแล้วยังมีสัตว์ทะเลอีกหลายชนิดที่มีพิษสงร้ายกาจยิ่งกว่าและสร้างความเสียหายต่อมนุษย์ได้มากกว่าฉลามหลายเท่าตัวเพียงแค่มันไม่ได้มีขนาดตัวที่ใหญ่โตหรือหน้าตาที่ดูดุร้ายจนเป็นข่าวใหญ่.. ดูเพิ่ม