สมอง

ทุกคนกลัว แต่ไม่ใช่ทุกคนที่ตอบสนองต่อความกลัวในแบบเดียวกัน บางคนเห็นสิ่งที่กลัวแล้วหยุดนิ่ง บางคนหนี และบางคนใช้มันเป็นเชื้อเพลิงในการก้าวไปข้างหน้า ความแตกต่างนั้นไม่ได้อยู่ที่ว่ากลัวมากหรือน้อย แต่อยู่ที่ว่าตีความความกลัวว่าเป็นอะไร วิทยาศาสตร์ของความกลัวในสมอง เมื่อสมองรับรู้สิ่งที่อาจเป็นภัย Amygdala จะส่งสัญญาณเตือนและเริ่มระบบ Fight-Flight-Freeze ทันที สมองปล่อย Adrenaline และ Cortisol หัวใ.. ดูเพิ่ม

ถ้าคุณรู้สึกว่าการสไลด์หน้าจออ่านสรุปสั้นๆ กำลังทำให้เราเข้าใจคนอื่นน้อยลง การกลับมาเปิด "นิยาย" เล่มหนาอาจเป็นทางออก งานวิจัยล่าสุดกำลังพิสูจน์ว่า ตัวอักษรเหล่านี้คือเครื่องมือฝึกสมองและสร้าง Empathy ที่ทรงพลังที่สุด ในยุคที่ Content สั้นๆ ครอบงำความสนใจ การอ่านนิยายยาวๆ อาจดูเหมือนกิจกรรมที่ “เสียเวลา” แต่งานวิจัยจากหลายสาขาวิทยาศาสตร์กำลังพิสูจน์ว่ามันคือหนึ่งในกิจกรรมที่ทรงพลังที่.. ดูเพิ่ม

ถ้ามียาที่ช่วยเพิ่มความจำ เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน ลดความเครียด ป้องกันโรคหัวใจ ทำให้ผิวพรรณดีขึ้น ควบคุมน้ำหนัก และยืดอายุขัย คุณจะจ่ายเงินเท่าไหร่เพื่อซื้อมัน? ยานั้นมีอยู่จริง ไม่มีค่าใช้จ่าย และชื่อของมันคือการนอนหลับ แต่เราก็ยังเป็นสายพันธุ์เดียวบนโลกที่ตั้งใจกีดกันตัวเองออกจากมันสิ่งที่เกิดขึ้นในสมองตลอดคืนMatthew Walker นักวิทยาศาสตร์ด้านการนอนหลับจาก UC Berkeley และผู้เขียน “Why We Sle.. ดูเพิ่ม

ลองนึกถึงเพลงที่ทำให้ขนลุกได้ทันทีที่ได้ยิน เพลงที่พาคุณกลับไปยังความทรงจำเมื่อหลายปีก่อนอย่างชัดเจน หรือเพลงที่ช่วยให้ผ่านช่วงเวลาที่ยากที่สุดในชีวิตได้ ดนตรีทำสิ่งเหล่านี้ได้เพราะมันไม่ได้แค่ “ผ่านหู” มันเข้าถึงสมองในวิธีที่ไม่มีสิ่งกระตุ้นอื่นใดทำได้เหมือนกันดนตรีกับสมองทั้งใบOliver Sacks นักประสาทวิทยาชื่อดังผู้เขียน “Musicophilia” อธิบายว่าดนตรีกระตุ้นการทำงานของสมองใ.. ดูเพิ่ม

การเดินไม่ใช่แค่ออกกำลังกายเบา ๆ แต่เกี่ยวกับสมอง ความคิดสร้างสรรค์ อารมณ์ และความสม่ำเสมอในชีวิตประจำวัน รองเท้าคู่เดิม ทางเดินใกล้บ้าน และเวลาแค่ 20 นาที อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการดูแลสุขภาพที่ง่ายกว่าซื้ออุปกรณ์ใหม่หรือสมัครคอร์สแพง ๆ เพราะการเดินเป็นกิจกรรมพื้นฐานที่แตะทั้งร่างกาย สมอง และอารมณ์ในเวลาเดียวกัน จุดแข็งของการเดินคือมันไม่ต้องรอให้พร้อมมาก ไม่ต้องมีทักษะพิเศษ ไม่ต้องมีเครื่องมือซับ.. ดูเพิ่ม

ความเบื่ออาจไม่ใช่สิ่งที่ต้องรีบแก้เสมอไป เพราะช่วงเวลาที่ไม่มีสิ่งกระตุ้น อาจเป็นจังหวะที่สมองได้เชื่อมโยงความคิด วางแผน และสร้างไอเดียใหม่ มือว่างแค่ไม่กี่วินาที หลายคนก็หยิบโทรศัพท์ขึ้นมาแล้ว ทั้งตอนรออาหาร รอลิฟต์ ก่อนนอน หรือแม้แต่ช่วงที่ไม่มีอะไรต้องทำจริง ๆ ความเงียบเล็ก ๆ เหล่านี้เคยเป็นพื้นที่ให้สมองได้ล่องลอย แต่ตอนนี้มักถูกแทนที่ด้วยหน้าจอทันที ความเบื่อจึงอาจไม่ได้เป็นศัตรูของสมองอย่า.. ดูเพิ่ม

ทุกคืนที่คุณหลับ สมองของคุณสร้างโลกทั้งใบขึ้นมาใหม่ พร้อมตัวละคร สถานที่ อารมณ์ และเรื่องราวที่บางครั้งสมจริงกว่าความเป็นจริง แล้วลืมส่วนใหญ่ไปเมื่อตื่น นักวิทยาศาสตร์ใช้เวลาหลายสิบปีพยายามทำความเข้าใจว่าทำไมสมองถึงทำแบบนี้ และคำตอบที่ได้น่าทึ่งมากกว่าที่คิด REM Sleep — เวทีที่ความฝันเกิดขึ้น ความฝันส่วนใหญ่เกิดขึ้นในช่วง REM Sleep หรือ Rapid Eye Movement Sleep ซึ่งเกิดขึ้นประมาณ 90 นาทีหลั.. ดูเพิ่ม

เกิดเหตุการณ์ที่ควรจะทำให้เจ็บปวดมาก แต่กลับไม่รู้สึกอะไรเลย ไม่ร้องไห้ ไม่โกรธ ไม่เสียใจ แค่ว่างเปล่า บางคนรู้สึกผิดกับตัวเองว่าทำไมถึงไม่รู้สึกอะไร คิดว่าตัวเองอาจเย็นชาหรือไม่ปกติ แต่ความจริงคือ Emotional Numbness หรือความชาทางอารมณ์คือหนึ่งในกลไกการป้องกันตัวที่ชาญฉลาดที่สุดของสมองมนุษย์ กลไกการป้องกันตัวของสมอง เมื่อเผชิญกับความเจ็บปวดทางอารมณ์ที่รุนแรงเกินกว่าที่ระบบประสาทจะรับได้ในขณะนั้น .. ดูเพิ่ม

"การเดินทางขยายจิตใจ" เป็นคำพูดที่ใครๆ ก็รู้ แต่ตอนนี้เราสามารถบอกได้ว่ามันขยายอย่างไร ในระดับชีววิทยา และส่วนไหนของสมองที่เปลี่ยนแปลงไปจริงๆ Neuroplasticity และประสบการณ์ใหม่ สมองเติบโตและเปลี่ยนแปลงได้ตลอดชีวิตผ่านกระบวนการ Neuroplasticity แต่มันต้องการสิ่งกระตุ้นที่เรียกว่า "Novel Experiences" หรือประสบการณ์ใหม่ที่ท้าทายสมองให้สร้างเส้นทางประสาทใหม่ การเดินทางไปยังสถานที่ใหม่บังคับสมองให้ทำงาน.. ดูเพิ่ม

มันเกิดขึ้นโดยไม่มีคำเตือน คุณกำลังเดินในสถานที่ที่ไม่เคยมาก่อน หรือฟังบทสนทนาที่ควรจะใหม่สดๆ แต่กลับมีความรู้สึกแน่วแน่ว่า "เคยเกิดขึ้นมาแล้ว" ความรู้สึกนั้นอยู่ไม่ถึง 30 วินาทีแล้วก็หายไป และคุณยืนอยู่กับคำถามที่ไม่มีคำตอบว่าเกิดอะไรขึ้น Déjà Vu คืออะไรกันแน่? คำว่า "Déjà Vu" มาจากภาษาฝรั่งเศสแปลว่า "เคยเห็นมาแล้ว" งานสำรวจพบว่าประชากรโลกราว 60–80% เคยมีประสบกา.. ดูเพิ่ม

เคยสงสัยไหมว่าทำไมเวลาอกหักถึงรู้สึกเจ็บปวดทางกายจริงๆ ทำไมหน้าอกถึงรู้สึกหนัก ทำไมนอนไม่หลับ ทำไมกินไม่ลง และทำไมสมองถึงหยุดคิดถึงเขาหรือเธอไม่ได้ นั่นไม่ใช่เพราะคุณอ่อนแอ แต่เพราะสิ่งที่เกิดขึ้นในสมองคุณตอนนั้นใกล้เคียงกับการถอนสารเสพติดมากกว่าที่ใครจะคาดคิด สมองตีความการอกหักว่าเป็นอันตรายต่อชีวิต งานวิจัยโดยใช้ fMRI สแกนสมองของคนที่เพิ่งอกหักพบว่า พื้นที่สมองที่ทำงานขณะเจ็บปวดจากความรักคือพื้.. ดูเพิ่ม

ในยุคที่เทคโนโลยีก้าวหน้า หลายคนกลับรู้สึกเหนื่อยและมีความสุขยากขึ้นกว่าเดิม ทั้งที่ชีวิตสบายขึ้นมหาศาล คำถามคือทำไมความรู้สึก "ว่างเปล่า" ถึงเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ? สาเหตุอาจไม่ใช่ความขี้เกียจ แต่คือการที่สมองถูกโจมตีด้วยสิ่งกระตุ้นมากเกินไป ยุคที่มนุษย์มีเทคโนโลยีก้าวหน้ามากที่สุดในประวัติศาสตร์ หลายคนกลับรู้สึกเหนื่อยง่ายกว่าเดิม เครียดกว่าเดิม และ มีความสุขยากกว่าเดิม ทั้งๆที่ชีวิตสะดวกสบายขึ้นอย่า.. ดูเพิ่ม

กำลังเดินอยู่ดี ๆ แล้วรู้สึกเหมือนมีสายตาบางคู่มองมาจากด้านหลัง พอหันไปก็เห็นคนกำลังมองอยู่จริง ประสบการณ์แบบนี้ทำให้หลายคนสงสัยว่า มนุษย์มีสัมผัสพิเศษจริงหรือไม่ ความรู้สึกว่าถูกจ้องมองเป็นเรื่องที่คนจำนวนไม่น้อยเคยเจอ และถูกพูดถึงทั้งในมุมจิตวิทยา ประสาทวิทยา และความเชื่อส่วนตัว บางคนมองว่าเป็นลางสังหรณ์ แต่ในมุมวิทยาศาสตร์ คำอธิบายที่ระมัดระวังกว่าคือ สมองของเราอาจกำลังเก็บสัญญาณรอบตัวมากกว่าท.. ดูเพิ่ม

คุณอาจคิดว่าภาพท้องฟ้า เสียงเพลง หรือความเย็นจากลม คือโลกจริงที่กำลังเกิดขึ้นตรงหน้า แต่ในมุมประสาทวิทยา สมองไม่ได้รับความจริงแบบสด ๆ ทั้งหมด มันกำลังประกอบโลกขึ้นมาใหม่จากข้อมูลบางส่วนที่ประสาทสัมผัสส่งเข้ามา ภาพที่ตาเห็นจึงไม่เหมือนภาพจากกล้องถ่ายรูป ดวงตาส่งข้อมูลจำนวนมากเข้าสมองก็จริง แต่ข้อมูลเหล่านั้นไม่ได้สมบูรณ์ทุกจุด มีช่องว่าง มีการสั่นไหว และมีพื้นที่ที่รับภาพไม่ได้เลย สมองจึงต้องทำหน้.. ดูเพิ่ม

ก่อนที่เราจะยกนิ้ว กดปุ่ม หรือเลือกทำอะไรบางอย่าง สมองอาจเริ่มทำงานไปก่อนแล้ว เรื่องนี้ทำให้คำว่า เราตัดสินใจเองทั้งหมด จริงแค่ไหน กลายเป็นคำถามใหญ่ของทั้งประสาทวิทยาศาสตร์และปรัชญา โดยทั่วไป เรามักรู้สึกว่าการตัดสินใจเกิดขึ้นตามลำดับง่าย ๆ คือคิดก่อน รู้สึกว่าอยากทำ แล้วจึงลงมือทำ แต่การทดลองด้านสมองบางชุดกลับชี้ให้เห็นภาพที่ซับซ้อนกว่านั้น เพราะสัญญาณในสมองอาจเริ่มปรากฏก่อนช่วงเวลาที่เจ้าตัวรู้.. ดูเพิ่ม

หลายคนเชื่อว่าความทรงจำของมนุษย์ ทำงานเหมือนเครื่องบันทึกวิดีโอ โดยจะเก็บรายละเอียดเหตุการณ์ไว้อย่างครบถ้วน และ สามารถย้อนกลับไปดูได้เหมือนเดิมทุกครั้ง แต่ในความเป็นจริง งานวิจัยด้าน "จิตวิทยาการรู้คิด" กลับพบว่า "ความทรงจำเป็นสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นใหม่ทุกครั้งที่เรานึกถึงมัน" ซึ่งไม่ใช่การเปิดไฟล์เดิมซ้ำ โดยหนึ่งในนักวิจัยที่มีบทบาทสำคัญในเรื่องนี้ คือ "เอลิซาเบธ ลอฟตัส" ซึ่งทำการทดลองเกี่ยวกับ "คว.. ดูเพิ่ม

ถึงแม้ว่าการมีความจำเลือนลาง จะเป็นผลข้างเคียงที่พบได้ทั่วไปจากการสูบกัญชา แต่งานวิจัยใหม่ชี้ให้เห็นว่า "กัญชาอาจทำให้ความทรงจำเหล่านั้น "ดูเหมือนจริง" ทั้งที่ความจริงแล้วไม่เคยเกิดขึ้นเลย" นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยวอชิงตัน ในประเทศอเมริกา ได้คัดเลือกผู้ใช้กัญชา 120 คน และ สุ่มให้สูดดมกัญชาที่มีสาร THC [สารออกฤทธิ์หลักในกัญชา] ปริมาณ 20 หรือ 40 มิลลิกรัม หรือ ยาหลอก จากนั้น ผู้เข้าร่วมได้ทำแบบทดสอบค.. ดูเพิ่ม

หลายคนตอนเช้ามักรู้สึกง่วง จึงเลือกดื่มกาแฟหนึ่งแก้ว นักวิชาการด้านความปลอดภัยอาหาร "เวย์น" ได้ออกมากล่าวว่า "ปัจจุบันมีงานวิจัยยืนยันแล้วว่า "คาเฟอีน" มีส่วนช่วยฟื้นฟูความบกพร่องด้านความจำที่เกิดจากการอดนอน" นอกจากนี้ งานวิจัยครั้งนี้ยังชี้ให้เห็น "จุดสำคัญ" ที่เกี่ยวข้องกับการที่กาแฟ อาจช่วยป้องกันภาวะสมองเสื่อมได้!!" "เวย์น" ได้โพสต์ผ่านเพจเฟซบุ๊ก "ชีวิตด้านอาหารและการเกษตรของเวย์น" ที่ระบุว่า.. ดูเพิ่ม

หลายคนมักเข้าใจว่า "คนที่ฉลาดต้องตอบสนองรวดเร็วและตัดสินใจเด็ดขาด" แต่ในความเป็นจริงแล้ว สมองที่มีศักยภาพด้านการรับรู้สูง มักทำงานอย่างช้าและซับซ้อนมากกว่า... ดร. "มาร์ก ทราเวอร์ส" นักจิตวิทยาชาวอเมริกัน กล่าวว่า "รูปแบบความคิดของคนฉลาด มักสวนทางกับความคาดหวังของคนส่วนใหญ่ พวกเขามักถูกมองว่าเป็นคนกังวลง่าย ลังเล หรือ คิดมากเกินไป... แต่ทว่าแท้จริงแล้ว สิ่งเหล่านี้คือกระบวนการประมวลผลข้อมูลอย่างลึ.. ดูเพิ่ม

สาเหตุของความอ้วนไม่ได้เกิดจากแค่การกิน การไม่เผาผลาญ แต่เกิดจากการควบคุมของสมอง การทดลองของทีมนักวิทยาศาสตร์นานาชาติจากสหรัฐฯ และเนเธอร์ แลนด์ ที่ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร Nature Metabolism ฉบับล่าสุด รายงานผลการศึกษาเบื้องต้นถึงความเกี่ยวข้องของสมองกับความหิว ความอิ่ม และ ความอ้วน สมองของคนที่เป็นโรคอ้วนมีการตอบสนองทางประสาท แตกต่างจาก สมองของคนที่มีน้ำหนักในเกณฑ์ปกติ คนอ้วนมีการหลั่งฮอร์โมนโดพามี.. ดูเพิ่ม