วิทยาศาสตร์ร่างกาย

เคยสังเกตไหมว่า เวลาคนในบ้านไม่สบาย บางครั้งเรากลับรู้สึกว่า ตัวเขามีกลิ่นแปลก ๆ ทั้งที่ไม่ได้เปลี่ยนน้ำหอม ไม่ได้กินอาหารแปลก ๆ และเพิ่งอาบน้ำมา บางคนเรียกสิ่งนี้ว่า “กลิ่นไข้” หรือ “กลิ่นคนป่วย” แล้วมันมีอยู่จริง หรือเป็นเพียงความรู้สึก? คำตอบคือ มีพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับว่ากลิ่นกายอาจเปลี่ยนระหว่างการเจ็บป่วย แต่ไม่ได้หมายความว่าคนป่วยทุกคนจะมีกลิ่นเฉพาะแบบเดียวกัน .. ดูเพิ่ม

เสียงดังไม่ได้แปลว่ากระดูกกำลังแตก แค่ดึงนิ้วเบาๆ แล้วได้ยิน ‘กร๊อบ’ หลายคนจะนึกภาพว่ากระดูกสองชิ้นกำลังเสียดสีกันจนเกิดเสียง บางคนถึงขั้นกลัวว่าทำบ่อยแล้วข้อจะสึก ความจริงฉากที่เกิดอยู่ในข้อนิ้วเล็กกว่านั้นมาก และดูคล้ายการทดลองฟิสิกส์จิ๋วที่ซ่อนอยู่ใต้ผิวหนัง ข้อนิ้วเป็นข้อต่อแบบมีเยื่อบุ ภายในมีน้ำไขข้อช่วยหล่อลื่น ผิวกระดูกจึงไม่ได้ครูดกันตรงๆ แบบบานพับแห้ง เมื่อดึง งอ หรือบิดนิ้ว.. ดูเพิ่ม

เหงื่อที่เพิ่งซึมออกจากผิวใหม่ ๆ แทบไม่มีกลิ่นเลย แต่ผ่านไปไม่กี่ชั่วโมง กลับกลายเป็นกลิ่นที่หลายคนพยายามหลีกเลี่ยงให้มากที่สุด คำถามคือ ระหว่างนั้นเกิดอะไรขึ้นกับเหงื่อของเรา คำตอบไม่ได้อยู่ที่ตัวเหงื่อโดยตรง แต่อยู่ที่ แบคทีเรีย ที่อาศัยอยู่บนผิวหนังของเราตามธรรมชาติ ร่างกายมีต่อมเหงื่อหลายชนิด โดยเฉพาะ ต่อมอะโพไครน์ (Apocrine Gland) ที่กระจุกตัวอยู่บริเวณรักแร้และขาหนีบ ต่อมชนิดนี้ผลิตเหงื่อที.. ดูเพิ่ม

หลายคนอาจไม่เคยนับว่าวันหนึ่งร่างกายของเราผลิตน้ำลายออกมากี่ครั้ง เพราะมันเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นเงียบ ๆ ตั้งแต่ตื่นนอนจนถึงเวลาหลับ น้ำลายไม่ได้มีหน้าที่แค่ทำให้ปากไม่แห้ง แต่มันช่วยเรื่องการกิน การพูด การรับรส และช่วยปกป้องช่องปากอยู่ตลอดเวลา ถ้ามองกันตลอดช่วงชีวิต ตัวเลขของปริมาณน้ำลายที่ร่างกายผลิตออกมานั้นถือว่าเยอะมาก คนทั่วไปผลิตน้ำลายประมาณวันละ 1 ถึง 1.5 ลิตร ตัวเลขนี้อาจเปลี่ยนตามอายุ สุขภา.. ดูเพิ่ม

หลายคนอาจเคยสังเกตว่า เวลาล้างจาน อาบน้ำนาน ๆ หรือเล่นน้ำในสระ พอขึ้นมาจะเห็นปลายนิ้วมีรอยย่นเป็นเส้น ๆ เหมือนผิวเหี่ยวลงทันที จนเกิดคำถามว่า น้ำเข้าไปในผิวจนทำให้พองหรือเปล่า คำตอบคือ นิ้วไม่ได้เหี่ยวเพราะผิวดูดน้ำเข้าไปจนขยายตัวเหมือนฟองน้ำ แต่ร่างกายมีวิธีตอบสนองต่อการแช่น้ำที่น่าสนใจกว่านั้น 1. ชั้นผิวด้านนอกไม่ได้ทำหน้าที่เหมือนฟองน้ำ ผิวหนังของคนเรามีชั้นป้องกันที่เรียกว่าเคราตินอยู่ด้านนอก.. ดูเพิ่ม

เวลาพูดถึงของที่แข็งแรง หลายคนมักนึกถึงเหล็กทันที เพราะมันถูกใช้สร้างตึก สะพาน รถยนต์ หรือเครื่องจักรสารพัดอย่าง เหล็กดูเหมือนเป็นพระเอกสายถึกของโลกวัสดุ แต่มีของชิ้นหนึ่งที่อยู่กับมนุษย์มาตั้งแต่เกิดและทำหน้าที่รับแรงแบบเงียบๆ นั่นคือกระดูกของเราเอง เรื่องน่าทึ่งคือ กระดูกมนุษย์ไม่ได้ชนะเหล็กเพราะมันแข็งกว่าแบบเอาไปตีแล้วไม่แตก แต่ชนะในเรื่องอัตราส่วนระหว่างน้ำหนักกับความทนทานต่างหาก กระดูกเป็นว.. ดูเพิ่ม

เคยสังเกตลิ้นตัวเองตอนแปรงฟันไหม บางคนอาจเห็นแค่สีชมพู ๆ แล้วก็จบเรื่อง แต่จริง ๆ แล้วเจ้าก้อนเนื้อเล็ก ๆ ในปากนี่มีรายละเอียดเยอะกว่าที่คิดมาก ลิ้นของแต่ละคนไม่ได้เหมือนกันเป๊ะ ๆ เหมือนของที่ออกมาจากโรงงานเดียวกัน แต่มันมีลวดลาย รูปร่าง และพื้นผิวเฉพาะตัว คล้ายกับลายนิ้วมือที่ติดตัวเรามาตั้งแต่เกิด เรื่องนี้ฟังครั้งแรกอาจรู้สึกเหมือนนิยายวิทยาศาสตร์นิด ๆ เพราะเราคุ้นกับการใช้ลายนิ้วมือระบุตัวตน .. ดูเพิ่ม

เวลาเห็นใครทำตัวฉลาดน้อยหรือตัดสินใจบ้งๆ หลายคนมักจะแอบบ่นในใจว่าคนพวกนี้มีเซลล์สมองบ้างไหม ซึ่งถ้าเอาตามหลักวิทยาศาสตร์จริงๆ ทุกคนมีเซลล์สมอง แถมมีเยอะมากด้วย ตัวเลขที่ได้ยินกันมาตั้งแต่ยุคดึกดำบรรพ์ตามหน้าหนังสือเรียนคือมนุษย์เรามีเซลล์ประสาทในสมองราวหนึ่งแสนล้านเซลล์ ฟังดูยิ่งใหญ่อลังการและทำให้เผ่าพันธุ์มนุษย์ดูเป็นสิ่งมีชีวิตที่ล้ำเลิศที่สุดในจักรวาล แต่วันดีคืนดีก็มีนักประสาทวิทยาศาสตร์ชาวบ.. ดูเพิ่ม

ถ้าลองนึกภาพหลอดไฟดวงเล็ก ๆ ที่เปิดทิ้งไว้ทั้งวัน มันกินไฟไม่มาก แต่ให้แสงพอเห็นห้องสว่างขึ้นมาได้ทั้งห้อง สมองของมนุษย์ก็คล้ายแบบนั้นมากกว่าที่คิด ในร่างกายที่ดูเหมือนซับซ้อน สมองกลับใช้พลังงานแค่ราว ๆ 20 วัตต์ เทียบง่าย ๆ ก็ประมาณหลอดไฟดวงเล็กหนึ่งดวงที่เปิดทั้งวันทั้งคืน แม้ตัวเลขจะดูน้อย แต่สิ่งที่มันทำกลับไม่ธรรมดาเลย เพราะทุกความคิด ความทรงจำ ภาพฝัน หรือแม้แต่จินตนาการไกล ๆ ล้วนมาจากการทำงา.. ดูเพิ่ม

ทำไมปวดฟันถึงปวดตุบๆ ตามจังหวะหัวใจ อาการปวดฟันแบบ “ตุบ ๆ ตามจังหวะชีพจร” เป็นหนึ่งในความรู้สึกที่หลายคนเคยเจอแล้วรู้สึกทรมานที่สุด เพราะมันไม่ได้ปวดนิ่ง ๆ แต่เหมือนมีจังหวะบางอย่างคอยย้ำความเจ็บซ้ำไปเรื่อย ๆ คำถามคือ ทำไมอาการปวดฟันถึงดูเหมือน “เต้นตามหัวใจ” ได้ ทั้งที่ฟันไม่น่าจะเกี่ยวกับการเต้นของหัวใจโดยตรง? ต้นเหตุเริ่มจากฟันผุลึกถึงโพรงประสาท เมื่อฟันผุไม่ได้รับการรั.. ดูเพิ่ม

หากมนุษย์เรามีรูจมูกขนาดใหญ่เพียงรูเดียว โครงสร้างใบหน้าส่วนกลางอาจจะยุบตัวลงมาได้ง่ายมาก เนื่องจากขาด "ผนังกั้นช่องจมูก" (Nasal septum) ที่ทำหน้าที่เปรียบเสมือนเสาเข็มหลักคอยค้ำยันทรงจมูกเอาไว้ นอกจากนี้ การมีรูโหว่ขนาดใหญ่ยักษ์จะทำให้อากาศภายนอกพุ่งทะลวงเข้าไปอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เยื่อบุโพรงจมูกสูญเสียความชุ่มชื้น แห้งแตก และหมดประสิทธิภาพในการดักจับสิ่งแปลกปลอม จนนำไปสู่ความเสี่ยงในการติดเชื้อ.. ดูเพิ่ม

เวลามองผิวตัวเอง หลายคนอาจรู้สึกว่ามนุษย์แทบไม่มีขนเมื่อเทียบกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่น ๆ แต่จริง ๆ แล้วร่างกายมนุษย์ยังมีรูขุมขนและเส้นขนอยู่จำนวนมาก เพียงแต่ขนส่วนใหญ่กลายเป็นขนอ่อน เล็ก บาง และไม่หนาเป็นชั้นคลุมตัวเหมือนบรรพบุรุษในอดีต เหตุผลหนึ่งที่นักวิทยาศาสตร์มักพูดถึง คือเรื่องการระบายความร้อน ร่างกายมนุษย์มีต่อมเหงื่อจำนวนมาก และเมื่อขนตามลำตัวลดลง เหงื่อก็ระเหยออกจากผิวได้ง่ายขึ้น การร.. ดูเพิ่ม

คำอธิบายจากวิทยาศาสตร์ เผยเหตุผลที่ฟันแท้คือชุดสุดท้าย และโอกาสฟันงอกใหม่ยังเป็นแค่การทดลอง หลายคนอาจเคยสงสัยตั้งแต่เด็กว่า ทำไมมนุษย์เราถึงมีฟันแค่ 2 ชุด ทั้งที่ร่างกายสามารถสร้างฟันได้ตั้งแต่แรก แล้วเหตุใดจึงไม่มี “ฟันชุดที่ 3” เกิดขึ้นตามมา ตามหลักชีววิทยา มนุษย์เป็นสัตว์ที่มีการเปลี่ยนฟันเพียง 2 ครั้งตลอดชีวิต โดยเริ่มจาก “ฟันน้ำนม” ซึ่งจะงอกตั้งแต่อายุประมาณ 6 เดือน แ.. ดูเพิ่ม