วิทยาศาสตร์


ทำไมเทปกาวถึง “กรี๊ด” ตอนลอก? นักฟิสิกส์เพิ่งอธิบายได้ว่าเสียงนั้นเกิดจากอะไร
เสียงแหลม ๆ ตอนดึงเทปกาวออกจากม้วนเป็นเสียงที่หลายคนคุ้นหูดี บางครั้งมันลากยาวจนฟังคล้ายเสียง “กรี๊ด” แต่สิ่งที่เกิดขึ้นจริงบริเวณชั้นกาวนั้นเล็กและเร็วกว่าที่ตาเราจะมองเห็นมาก งานวิจัยทางฟิสิกส์ที่เผยแพร่ในปี 2026 ชี้ว่า เสียงแหลมจากการลอกเทปเกี่ยวข้องกับ รอยแตกขนาดเล็กในชั้นกาว ซึ่งเคลื่อนที่ขวางความกว้างของเทป และเมื่อรอยแตกเหล่านั้นไปถึงขอบเทป จะเกิด คลื่นกระแทกอ่อน ๆ หรือ weak sh.. ดูเพิ่ม

ทำไมนักวิทยาศาสตร์ให้คน 1,000 คนเอา “กางเกงใน” ไปฝังดิน? สองเดือนต่อมา ผ้าที่เหลือกลายเป็นข้อมูลวิจัย
ถ้ามีคนบอกว่า “เอากางเกงในไปฝังดิน แล้วสองเดือนค่อยขุดขึ้นมา” ฟังครั้งแรกอาจเหมือนกิจกรรมแปลก ๆ มากกว่างานวิทยาศาสตร์ แต่ในสวิตเซอร์แลนด์ มีนักวิจัยทำแบบนั้นจริง และไม่ได้ทำเพียงไม่กี่จุดด้วย โครงการ Citizen Science ชื่อ Proof by Underpants ของ University of Zurich และ Agroscope เริ่มขึ้นในปี 2021 โดยมีอาสาสมัครประมาณ 1,000 คน จากทั่วประเทศ ช่วยกันฝังกางเกงในผ้าฝ้ายมากกว่า 2,000 ตัว ต.. ดูเพิ่ม

ก่อนวิทยาศาสตร์จะมีคำตอบ มนุษย์เคยเชื่ออะไรผิด ๆ เกี่ยวกับโลกบ้าง
ทุกวันนี้ ถ้าเห็นหนูวิ่งออกมาจากกองเสื้อผ้าเก่า คงไม่มีใครคิดว่าเสื้อผ้ากำลังสร้างหนูขึ้นมาเอง เพราะเรารู้ว่าหนูต้องมีพ่อแม่ มีการสืบพันธุ์ และมีวงจรชีวิตของมัน แต่ถ้าย้อนกลับไปในอดีตหลายร้อยหรือหลายพันปี โลกยังเต็มไปด้วยคำถามที่มนุษย์ไม่มีเครื่องมือพอจะตอบ สิ่งที่น่าสนใจคือ เมื่อยังไม่มีคำอธิบายแบบวิทยาศาสตร์ มนุษย์ก็ไม่ได้หยุดสงสัย ตรงกันข้าม ผู้คนพยายามหาคำตอบจากสิ่งที่มองเห็น และบางคำตอบก็ฟัง.. ดูเพิ่ม

ชาร์ล ดาร์วินรู้ได้อย่างไรว่าสิ่งมีชีวิตมีการวิวัฒนาการ
เมื่อประมาณ 200 ปีก่อน มนุษย์ยังไม่มีคำตอบที่ชัดเจนว่า ทำไมโลกถึงมีสิ่งมีชีวิตมากมายหลายชนิด และเหตุใดสัตว์ที่ดูคล้ายกันจึงมีความแตกต่างกันอยู่เสมอ จนกระทั่งนักธรรมชาติวิทยาชาวอังกฤษคนหนึ่งออกเดินทางไปรอบโลก พร้อมสมุดบันทึกและความสงสัยเต็มกระเป๋า ชายคนนั้นคือ ชาร์ลส์ ดาร์วิน ในปี ค.ศ. 1831 ดาร์วินออกเดินทางไปกับเรือ HMS Beagle การเดินทางกินเวลานานเกือบ 5 ปี และทำให้เขาได้เห็นสิ่งมีชีวิตจากสถานที่.. ดูเพิ่ม

ก่อนมีกล้องจุลทรรศน์ มนุษย์ค้นพบโลกของสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กได้อย่างไร
ก่อนที่มนุษย์จะมีเครื่องมือสำหรับส่องดูสิ่งที่เล็กจนตาเปล่ามองไม่เห็น โลกใบหนึ่งถูกซ่อนอยู่ต่อหน้าเรามาตลอด น้ำที่ดูใสอาจไม่ได้ว่างเปล่าอาหารที่ดูสะอาดอาจมีสิ่งมีชีวิตปะปนอยู่และคราบบางอย่างที่มองเห็นเพียงเป็นจุดเล็ก ๆ อาจประกอบด้วยสิ่งมีชีวิตจำนวนมหาศาล แต่คนในอดีตไม่สามารถเห็นสิ่งเหล่านี้ได้โดยตรง เพราะขีดจำกัดของสายตามนุษย์ทำให้สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กจำนวนมากเล็กเกินกว่าจะมองเห็นเป็นรูปร่างได้ สิ่.. ดูเพิ่ม

นักฟิสิกส์พบ Hall effect แบบใหม่ สนามแม่เหล็กในระนาบก็สร้างสัญญาณได้ในอุปกรณ์นาโนชนิดนี้
ถ้าเคยเรียนฟิสิกส์เรื่อง Hall effect ภาพจำพื้นฐานมักเป็นแบบนี้: มีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านวัสดุ แล้วใช้สนามแม่เหล็กในทิศตั้งฉากกับระนาบที่กระแสไหล ประจุไฟฟ้าจะถูกเบี่ยงไปด้านข้างจนเกิดแรงดันที่เรียกว่า Hall voltage หลักการนี้มีอายุมากกว่าศตวรรษ และปัจจุบันถูกนำไปใช้ทั้งในการศึกษาคุณสมบัติของวัสดุและสร้างเซนเซอร์สนามแม่เหล็กหลายประเภท แต่ทีมนักฟิสิกส์จาก Carnegie Mellon University รายงานผลการทดลองที่น่าส.. ดูเพิ่ม

นักวิจัยทำให้ “เพชรสร้างไฟฟ้า” ได้ หลังตำรามองว่าเป็นไปไม่ได้มานานกว่าศตวรรษ
ภาพประกอบเชิงแนวคิด เอฟเฟกต์ประกายไฟใช้เพื่อสื่อการเกิดแรงดันไฟฟ้า ไม่ใช่ภาพการทดลองจริง และไม่ได้หมายความว่าแผ่นเพชรสามารถสร้างสายฟ้าหรือจ่ายไฟกำลังสูงได้ เพชรเป็นวัสดุที่เราเคยชินกับคำว่า แข็ง ทน และนำความร้อนได้ดีมาก แต่ถ้าถามว่า “เอาเพชรมางอ แล้วให้มันสร้างแรงดันไฟฟ้าได้ไหม?” คำตอบตามความเข้าใจทางวัสดุศาสตร์มานานคือ แทบไม่ได้ เหตุผลสำคัญคือโครงสร้างผลึกของเพชรมีความสมมาตรสูง ทำให้.. ดูเพิ่ม

ต้นไม้สูง 84.1 เมตรซ่อนอยู่กลางภูเขา แล้วนักวิจัยรู้ได้ยังไงว่ามันสูงขนาดนั้น?
กลางภูเขาสูงชันของไต้หวัน มีต้นสนไต้หวันชนิด Taiwania cryptomerioides ต้นหนึ่งสูงถึง 84.1 เมตร จนได้รับการยืนยันว่าเป็นต้นไม้ที่สูงที่สุดเท่าที่มีรายงานในเอเชียตะวันออก ฟังดูเหมือนแค่ข่าวเจอต้นไม้ยักษ์ แต่คำถามที่น่าสนใจกว่าคือ ในป่าที่ต้นไม้หนาแน่น ภูเขาซับซ้อน และบางพื้นที่แทบเข้าไม่ถึง นักวิจัยรู้ได้อย่างไรว่าควรเดินไปหาต้นไหน และจะมั่นใจได้อย่างไรว่าต้นนั้นสูงจริง? คำตอบเริ่มจากเทคโนโลยีที่ชื.. ดูเพิ่ม

วิทยาศาสตร์ยังไม่พบหลักฐานว่าต้นไม้มีวิญญาณ
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th หากถามตามหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่าต้นไม้มีวิญญาณในความหมายของจิตหรือสิ่งเร้นลับที่รับรู้ความคิด จดจำเรื่องราว และสื่อสารกับมนุษย์ได้โดยตรง แต่หากถามในมุมความเชื่อ คำตอบย่อมแตกต่างกันไป เพราะหลายวัฒนธรรมมองต้นไม้ใหญ่ ป่าไม้ และธรรมชาติว่า.. ดูเพิ่ม

นักวิจัยให้คน 1,000 คนเอากางเกงในไปฝังดินทำไม? เพราะรอยที่หายไปกำลังบอกว่าดินมีชีวิตแค่ไหน
นักวิจัยให้คน 1,000 คนเอากางเกงในไปฝังดินทำไม? เพราะรอยที่หายไปกำลังบอกว่าดินมีชีวิตแค่ไหน ถ้ามีใครบอกว่า นักวิจัยจริงจังกลุ่มหนึ่งกำลังให้คนเอา “กางเกงใน” ไปฝังดิน หลายคนคงคิดว่าเป็นกิจกรรมเรียกกระแสหรือมุกอะไรสักอย่าง แต่โครงการนี้มีอยู่จริง และไม่ได้ทำเพื่อความแปลกเพียงอย่างเดียว ในปี 2021 นักวิจัยจาก University of Zurich และ Agroscope ชวนอาสาสมัครประมาณ 1,000 คนทั่วสวิตเซอร์แลนด์ เ.. ดูเพิ่ม

ช้อนโลหะกับช้อนไม้อยู่ห้องเดียวกัน ทำไมมือเรารู้สึกว่าอันหนึ่งเย็นกว่า?
ลองวางช้อนโลหะกับช้อนไม้ไว้บนโต๊ะเดียวกันสักพัก แล้วใช้มือแตะทั้งสองอัน เรามักรู้สึกได้ทันทีว่า ช้อนโลหะเย็นกว่า ส่วนช้อนไม้กลับให้ความรู้สึกอุ่นกว่าอย่างชัดเจน ฟังดูเหมือนไม่มีอะไรซับซ้อน ก็คงเป็นเพราะโลหะมีอุณหภูมิต่ำกว่าไม้? แต่ถ้าช้อนทั้งสองวางอยู่ในห้องเดียวกันมานานพอ โดยไม่มีแหล่งความร้อนหรือความเย็นอื่นมากระทบ อุณหภูมิของทั้งคู่จะค่อย ๆ เข้าใกล้สมดุลกับสภาพแวดล้อมเดียวกัน แปลกตรงนี้แหละครั.. ดูเพิ่ม

ช้อนในแก้วน้ำไม่ได้หัก แต่ทำไมตาเราถึงเห็นเหมือนมีรอยพับ?
บางครั้งของธรรมดาบนโต๊ะอาหารก็ทำให้เราเห็นภาพแปลก ๆ ได้เหมือนกัน ลองเอาช้อนโลหะใส่ลงในแก้วน้ำแล้วมองจากด้านข้าง เราจะเห็นว่าช้อนส่วนที่อยู่เหนือน้ำกับส่วนที่จมอยู่ใต้น้ำดูเหมือนต่อกันไม่สนิท บางมุมถึงขั้นเหมือนช้อนถูกหักหรือพับตรงผิวน้ำเลยทีเดียว แต่พอหยิบช้อนขึ้นมา ทุกอย่างกลับปกติ ช้อนก็ยังตรงเหมือนเดิม แล้วสิ่งที่ทำให้เราเห็นแบบนั้นคืออะไรกันแน่? ไม่ได้เป็นเพราะช้อนงอ แต่เป็นเพราะแสงเปลี่ยนทาง.. ดูเพิ่ม

ดินดีไม่ได้ดูแค่สีดำ: 4 สัญญาณที่บอกว่าสุขภาพดินเป็นอย่างไร
ดินดำ = ดินดีเสมอไปหรือไม่? เวลาพูดถึง “ดินดี” หลายคนอาจนึกถึงดินสีเข้ม ร่วนซุย และมีต้นไม้ขึ้นเขียว แต่สีอย่างเดียวบอกสุขภาพดินได้ไม่ครบถ้วน เพราะดินที่เหมาะกับการปลูกพืชต้องมีทั้งโครงสร้างที่เอื้อให้น้ำกับอากาศเคลื่อนผ่าน มีธาตุอาหารในรูปที่รากใช้ได้ และมีสภาพแวดล้อมที่รากหยั่งลงไปได้ ประเด็นนี้ถูกพูดถึงอีกครั้งในงานวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2569 ซึ่งจัดระหว่างวันที่ 26–28 สิงห.. ดูเพิ่ม

พืชถูกคุกคามไม่ได้แปลว่าสูญพันธุ์แล้ว: กรมอุทยานฯ ประเมิน 6 วงศ์เพื่ออะไร?
คำว่า “พืชถูกคุกคาม” ไม่ได้แปลว่าพืชชนิดนั้นสูญพันธุ์ไปแล้ว แต่เป็นสัญญาณว่าควรติดตามข้อมูลและพิจารณาการคุ้มครองอย่างจริงจัง ข่าวล่าสุดจากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช จึงน่าสนใจตรงที่หน่วยงานกำลังทบทวนข้อมูลอย่างเป็นระบบ ก่อนจัดลำดับว่าจะคุ้มครองหรือฟื้นฟูเรื่องใดเป็นพิเศษ กรมอุทยานฯ รายงานเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2569 ว่าเปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การจัดทำและปรั.. ดูเพิ่ม

BepiColombo แยก MTM 3 ก.ย. 2569 แต่ยังไม่ถึงดาวพุธ: ไทม์ไลน์ก่อนเริ่มสำรวจ
ถ้าเห็นข่าวว่า BepiColombo กำลังเข้าสู่ช่วงสำคัญของการเดินทางไปดาวพุธ หลายคนอาจตีความว่า “ยานใกล้ถึงแล้ว” หรือกำลังจะลงจอด แต่เหตุการณ์จริงซับซ้อนกว่านั้นมาก เพราะวันที่ 3 กันยายน 2569 เป็นเพียงก้าวแรกของช่วง Mercury Arrival Phase ไม่ใช่วันที่ยานเข้าสู่วงโคจรสำเร็จ ภาพประกอบจาก BepiColombo arrival media kit ของ ESA ใช้เพื่ออธิบายภารกิจ ไม่ใช่ภาพถ่ายเหตุการณ์สดหรือภาพการแยก MTM ที่เกิดข.. ดูเพิ่ม

เอเวอเรสต์ไม่ใช่ยอดเขาที่ใกล้อวกาศที่สุด
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th คนทั่วโลกคุ้นชื่อยอดเขาเอเวอเรสต์ในฐานะภูเขาที่สูงที่สุดบนพื้นโลก แต่คำว่า สูงที่สุด ต้องมีเกณฑ์วัดกำกับอยู่เสมอ เพราะการวัดจากระดับน้ำทะเลกับการวัดจากใจกลางโลกให้คำตอบไม่เหมือนกัน ถ้าใช้ระดับน้ำทะเลเป็นจุดอ้างอิง เอเวอเรสต์ยังครองตำแหน่งยอดเขาที่สูงที่สุดด้วยความสู.. ดูเพิ่ม

ทำไมเล็บและเส้นผมจึงดูเหมือนยาวขึ้นหลังเสียชีวิตทั้งที่หยุดเติบโตแล้ว
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th หลายคนเคยได้ยินว่าเล็บกับเส้นผมยังงอกต่อหลังเสียชีวิต จนร่างกายที่จากไปแล้วดูเหมือนมีเล็บยาวขึ้นหรือมีเส้นผมเพิ่มขึ้น แต่ความจริงไม่ได้มีการสร้างเล็บหรือเส้นผมใหม่หลังหัวใจหยุดทำงาน สิ่งที่เห็นเป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงของผิวหนังรอบๆ มากกว่า เมื่อการไหลเวียนเลือดหยุดลง.. ดูเพิ่ม

ตอนนอนเราไม่ได้เผลอกลืนแมงมุมปีละแปดตัว
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th มีเรื่องเล่าหนึ่งที่ทำให้คนจำนวนมากนอนแบบระแวงขึ้นมาทันที นั่นคือความเชื่อว่า มนุษย์ทุกคนเผลอกลืนแมงมุมตอนหลับเฉลี่ยปีละ 8 ตัว ฟังดูเหมือนสถิติที่น่าขนลุก แต่ตัวเลขนี้ไม่ได้มาจากการสำรวจทางการแพทย์หรือการเก็บข้อมูลจากคนทั่วโลกเลย ความจริงคือยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศา.. ดูเพิ่ม

น้ำวนในชักโครกไม่ได้หมุนตามซีกโลก
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th หลายคนเคยได้ยินว่าพอนั่งชักโครกในประเทศไทย น้ำจะหมุนไปทางหนึ่ง แต่ถ้าเดินทางข้ามเส้นศูนย์สูตร น้ำจะเปลี่ยนทิศหมุนทันที เพราะแรงโคริออลิสจากการหมุนของโลก ฟังดูเหมือนเป็นกฎฟิสิกส์ที่ชัดเจน แต่กับโถสุขภัณฑ์ทั่วไป เรื่องนี้แทบไม่ใช่ตัวกำหนดทิศทางน้ำวนเลย แรงโคริออลิสมีอ.. ดูเพิ่ม









