วิทยาศาสตร์


เหล็กไหลหรือขี้ตะกรัน เปิดที่มาก้อนปริศนาจากเตาถลุงเหล็กโบราณ ที่ซ่อนประวัติศาสตร์ไทย
ก้อนปริศนาที่ถูกเข้าใจว่าเป็นเหล็กไหล ก้อนวัสดุสีดำหรือสีน้ำตาลเข้มที่มีรูปร่างแปลกตา บางชิ้นมีลักษณะคล้ายโลหะหลอมละลายแล้วแข็งตัว ทำให้เกิดความเชื่อและการเรียกขานว่าเป็นเหล็กไหลหรือวัตถุมงคลในบางพื้นที่ แต่ในทางโบราณคดี วัสดุบางกลุ่มที่มีลักษณะเช่นนี้กลับมีคำอธิบายอีกแบบหนึ่ง นั่นคือ "ตะกรันจากการถลุงเหล็ก" หรือ Slag ซึ่งเป็นผลพลอยได้จากกระบวนการผลิตโลหะในอดีต ข้อมูลจากสำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม.. ดูเพิ่ม

สัตว์ชนิดไหนเร็วที่สุดในโลก ? คำตอบต่างกันเมื่อวัดบนบก ในน้ำ และกลางอากาศ
ถ้าถามว่าสัตว์ชนิดใดเร็วที่สุดในโลก หลายคนอาจนึกถึงเสือชีตาห์ที่วิ่งไล่ล่าเหยื่อบนทุ่งหญ้าแอฟริกา แต่ความจริงแล้ว สัตว์ที่ทำความเร็วได้สูงที่สุดไม่ได้มีเพียงสัตว์ที่วิ่งอยู่บนพื้นดินเท่านั้น เพราะยังมีนกที่พุ่งตัวลงจากท้องฟ้าด้วยความเร็วมหาศาล และสัตว์ทะเลที่ว่ายน้ำได้อย่างรวดเร็วอีกด้วย คำตอบจึงขึ้นอยู่กับว่าเราวัดความเร็วในสภาพแวดล้อมแบบใด และใช้ความเร็วเฉลี่ยหรือความเร็วสูงสุดเป็นเกณฑ์ ▪️เหยี่.. ดูเพิ่ม

ไดเมียวญี่ปุ่นใช้ผ้าดำกับแหนบส่องเกล็ดหิมะทีละเม็ดเมื่อเกือบ 200 ปีก่อน—เขาวาดลายไว้กี่แบบ?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ หนังสือ Sekka Zusetsu ที่พิมพ์ในปี 1832 รวมภาพเกล็ดหิมะ 86 แบบที่โดอิ โทชิสึระ เจ้าแคว้นโคกะ สังเกตและวาดเอง กับอีก 12 ภาพจากตำรายุโรป เขาเก็บหิมะบนผ้าสีดำที่ทำให้เย็น ใช้แหนบย้ายผลึกทีละเกล็ดไปส่องกล้อง แล้วบันทึกรูปร่างลงในหนังสือภาพ จึงไม่ใช่ภาพ 98 แบบที่เขาค้นพบด้วยตัวเองทั้งหมด โดอิเป็นเจ้าแคว้นโคกะใน.. ดูเพิ่ม

หุ่นยนต์เมล็ดเมเปิลที่เปลี่ยนจากกลางอากาศเป็นเรือใบ ทำงานได้ไกลแค่ไหน?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ALBATROSS ใช้ ปีกแข็งชุดเดียวทำงานสองช่วง: ขณะตก ปีกหมุนเองคล้ายเมล็ดเมเปิลเพื่อสร้างแรงยกและชะลอการร่อนลง พอแตะน้ำ ปีกชุดเดิมรับลมเป็นใบเรือให้หุ่นยนต์แล่นต่อได้ ตารางเปรียบเทียบในงานวิจัยระบุระยะนำส่งที่ออกแบบไว้สูงสุดมากกว่า 100 กิโลเมตร แต่ตัวเลขนี้ไม่ใช่ระยะแล่นที่วัดได้จริง งานวิจัยในวารสาร Science R.. ดูเพิ่ม

ทำความเข้าใจ "ผีอำ" ในมุมมองวิทยาศาสตร์ และวิธีหลุดพ้นอย่างปลอดภัย
ทำความเข้าใจ "ผีอำ" (Sleep Paralysis) ในมุมมองวิทยาศาสตร์การนอนหลับ และวิธีหลุดพ้นอย่างปลอดภัย ประสบการณ์ตื่นขึ้นมากลางดึกแล้วไม่สามารถขยับร่างกายได้ รู้สึกแน่นหน้าอกเหมือนมีคนทับ หรือแม้กระทั่งเห็นเงาดำและได้ยินเสียงแปลกๆ ในห้อง เป็นปรากฏการณ์ที่คนโบราณเรียกว่า "ผีอำ" และมักถูกเชื่อมโยงกับเรื่องเหนือธรรมชาติ แต่ในทางวิทยาศาสตร์ทางการแพทย์ ปรากฏการณ์นี้มีคำอธิบายที่ชัดเจนและสามารถป้องกันได้ 1. วง.. ดูเพิ่ม

ถอดรหัสวิทยาศาสตร์เบื้องหลังการเดินลุยไฟ ทำไมถ่าน 500 องศาถึงไม่ทำให้เท้าไหม้?
ภาพผู้ศรัทธาก้าวเท้าเปล่าข้ามกองถ่านไฟแดงระอุด้วยความสงบนิ่ง เป็นหนึ่งในพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์ที่พบเห็นได้ในหลากหลายวัฒนธรรมทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นพิธีลุยไฟช่วงเทศกาลกินเจของไทย เทศกาลทิมิติ (Thimithi) ของชาวฮินดูในสิงคโปร์ พิธีโบราณของนักบวชบนภูเขาทาคาโอะในญี่ปุ่น หรือแม้แต่ประเพณีเต้นรำบนถ่านไฟในกรีซและฟิจิ แม้กองถ่านจะมีอุณหภูมิความร้อนสูงถึง 500 องศาเซลเซียส ร้อนเทียบเท่าเตาอบพิซซ่า แต่ผู้ก้าวผ่าน.. ดูเพิ่ม

ทำไมมือกลมๆของโดราเอมอน ถึงสามารถถือสิ่งต่างๆได้?
"โดราเอมอน" เป็นซีรี่ส์มังงะชื่อดังจากผู้เขียน "ฟูจิโกะ เอฟ. ฟูจิโอะ" ซึ่งเป็นที่รักของคนหลายประเทศมาหลายรุ่น เรื่องราวเล่าถึงแมวหุ่นยนต์จากศตวรรษที่ 22 ที่ถูกส่งย้อนเวลากลับมาเพื่อช่วยเหลือ "โนบิตะ" เด็กชายจอมซุ่มซ่ามและเกียจคร้าน แต่สิ่งที่ทำให้โดราเอมอนโด่งดัง คือ "กระเป๋าวิเศษ" ที่อยู่บนหน้าท้องของเขา ซึ่งเขาสามารถหยิบอุปกรณ์มหัศจรรย์ต่างๆ ออกมาได้ไม่อั้น นอกจากนี้มีรายละเอียดเล็กๆน้อยๆ ที่คน.. ดูเพิ่ม

นกฮูกโฉบมาเงียบ เพราะขอบขนปีกช่วยลดเสียงลม
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ นกฮูกบินเสียงเบาได้เพราะขนปีกหลายส่วนช่วยจัดการกระแสลมและการสั่นของขน ขอบหน้าปีกมีหยักเล็กคล้ายหวี ส่วนด้านหลังและระหว่างขนที่ซ้อนกันมีชายฝอย งานทดลองกับปีกนกแสกพบว่า ขอบหยักช่วยลดเสียงได้เล็กน้อยขณะร่อน โดยเห็นผลเมื่อปีกทำมุมปะทะกับลมสูง นกจึงบินเงียบลง แต่ไม่ได้ไร้เสียง ขอบปีกด้านหน้ามีซี่หยักรับลมก่อน น.. ดูเพิ่ม

เปลือกส้มธรรมดา ทำเปลวเทียนวาบได้ในพริบตา
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ คลิปสาธิตการบีบเปลือกส้มใกล้เปลวเทียนมักเห็นแสงวาบขึ้นชั่วครู่ เพราะ น้ำมันหอมระเหยบนผิวเปลือก มี ลิโมนีนซึ่งติดไฟได้ เมื่อเปลือกงอ น้ำมันพุ่งออกมาเป็นละอองเล็ก ๆ แล้วติดไฟเมื่อผ่านเปลวเทียน จุดเริ่มมาจากน้ำมันบนผิว ไม่ใช่น้ำส้มในเนื้อผล พิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยนาวาร์ราอธิบายกิจกรรมบีบเปลือกส้ม.. ดูเพิ่ม

ตาขยับได้ไม่กี่องศา แต่นกฮูกหันมองได้กว้าง
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ นกฮูกหันศีรษะตามสิ่งที่มอง เพราะลูกตาขยับได้จำกัด งานวิจัยปี 2021 อ้างผลวัดก่อนหน้าว่าลูกตาของนกเค้าแมวอเมริกันขยับได้ราว 1–4 องศา คอจึงช่วยหันศีรษะเพื่อจัดแนวการมอง ตัวเลข 1–4 องศานี้มาจากงานวัดก่อนหน้าที่บทความปี 2021 ในวารสาร Journal of Comparative Physiology A นำมาอ้าง ไม่ใช่ค่าที่ผู้เขียนบ.. ดูเพิ่ม

งานวิจัยรวมคนกว่า 2.4 ล้านคน พบคนถนัดซ้ายมีราว 1 ใน 10
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ งานเมตาวิเคราะห์ปี 2020 ประเมินว่าคนถนัดซ้ายมีราว 10.6% หรือประมาณ 1 ใน 10 คน โดยรวมข้อมูลผู้เข้าร่วม 2,396,170 คนจากงานศึกษาหลายชุด ทีมวิจัยของ Marietta Papadatou-Pastou และคณะรวบรวมผลจากการศึกษาความถนัดมือหลายงาน แล้ววิเคราะห์ภาพรวมเป็น 5 ชุด ตัวเลขเกือบ 2.4 ล้านคนจึงเป็นจำนวนผู้เข้าร่วมที่รวมมาจากงานเหล.. ดูเพิ่ม

9 สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ ที่วิทยาศาสตร์อธิบายได้แค่ครึ่งเดียว อีกครึ่งยังเป็นปริศนา
วิทยาศาสตร์บอกได้ว่า "มันเกิดจากอะไร" แต่บอกไม่ได้ว่า "ทำไมต้องเป็นที่ตรงนี้ เวลานี้ และทำไมคนถึงรู้สึกขนลุกทุกครั้งที่ไป" นี่คือ 9 สถานที่ที่นักวิทยาศาสตร์ลงพื้นที่แล้ว เก็บตัวอย่างแล้ว วิจัยแล้ว แต่สุดท้ายก็ยังต้องทิ้งประโยคไว้ว่า "ยังหาคำตอบที่สมบูรณ์ไม่ได้" และนั่นแหละที่ทำให้มันยิ่งศักดิ์สิทธิ์ 1. ป่าคำชะโนด จ.อุดรธานี - เกาะที่ลอยน้ำได้ ตำนานว่า: คือเมืองบาดาลของเจ้าปู่ศรีสุทโธ เจ้าย่าศรีปท.. ดูเพิ่ม

สิ่งศักดิ์สิทธิ์ กับ วิทยาศาสตร์: ต้องเลือกข้างจริงเหรอ? หรือจริงๆ แล้วมันอยู่ด้วยกันได้
คนหนึ่งบอกว่า "ต้องพิสูจน์ได้ถึงจะเชื่อ" อีกคนบอกว่า "ไม่ต้องเห็นก็เชื่อ เพราะรู้สึกได้" แล้วใครถูกกันแน่? เรื่องนี้เถียงกันมาเป็นร้อยปี ตั้งแต่หน้าวัดยันห้องแล็บ และยิ่งยุคนี้ที่คนไหว้พญานาคไปด้วย ดูไลฟ์สดนักวิทยาศาสตร์ไปด้วย ยิ่งทำให้คำถามนี้ชัดขึ้นว่า ศรัทธากับวิทยาศาสตร์ มันเป็นศัตรูกันจริงหรือเปล่า บทความนี้ไม่ได้มาเฉลยว่าผีมีจริงไหม หรือพญานาคมีจริงหรือเปล่า แต่จะพาไปดูว่า 2 โลกนี้คิดต่างกั.. ดูเพิ่ม

ทำไมมูลวอมแบตถึงออกมาเป็นก้อนเหลี่ยม?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ มูลวอมแบตกลายเป็นเหลี่ยมตรงไหนของร่างกาย? คำตอบอยู่ที่ ลำไส้ใหญ่ส่วนปลายของวอมแบตจมูกเปลือย นักวิจัยเสนอว่าผนังลำไส้ที่หนาและแข็งไม่เท่ากันรอบวง ค่อย ๆ ปั้นมูลให้เกิดด้านแบนและมุมเมื่อกล้ามเนื้อหดตัว รูปทรงจึงเริ่มภายในร่างกายก่อนขับออก งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Soft Matter เมื่อปี 2021 พบว่า มูลเริ่มเป็น.. ดูเพิ่ม

น้ำในขวดเย็นจัดแต่ยังไม่แข็ง พอขยับแล้วกลายเป็นน้ำแข็งได้อย่างไร?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขวดน้ำยังใสตอนหยิบจากช่องฟรีซ แต่พอขยับกลับเริ่มมีเกล็ดน้ำแข็งไล่ขึ้นในขวด น้ำบางขวดเย็นต่ำกว่า 0 องศาเซลเซียสได้โดยยังเป็นของเหลว เพราะผลึกน้ำแข็งยังไม่มีจุดเริ่มก่อตัว; เมื่อมีแรงสั่นหรือจุดเริ่มตกผลึก น้ำจึงแข็งเป็นเกล็ดอย่างรวดเร็ว สภาวะนี้เรียกว่า “น้ำเย็นยิ่งยวด” ภายใต้ความดันปกติ น้ำบริส.. ดูเพิ่ม

แมลงวันถูขาบ่อย ๆ กำลังทำอะไร?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ เห็นแมลงวันเกาะขอบโต๊ะถูขาคู่หน้า แล้วสงสัยว่ามันกำลังทำอะไร งานทดลองที่ใช้อธิบายพฤติกรรมนี้ศึกษาแมลงหวี่ผลไม้ ไม่ใช่แมลงวันบ้าน. ในแมลงหวี่ผลไม้ การถูขาเป็นช่วงหนึ่งของการทำความสะอาดตัว งานวิจัยในวารสาร eLife สังเกตว่ามันกวาดขาไปตามส่วนต่าง ๆ แล้วสลับมาถูขาเป็นระยะ. นักวิจัยคลุมตัวแมลงหวี่ด้วยฝุ่นสีเหลือง.. ดูเพิ่ม

วงบนตอไม้หนึ่งวง เท่ากับหนึ่งปีทุกต้นไหม?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ หน้าตัดตอไม้มีเส้นสีอ่อนกับสีเข้มเรียงเป็นวง หลายคนจึงเริ่มนับเล่น ๆ ว่าต้นนี้ผ่านมากี่ปีแล้ว วงเติบโตหนึ่งวงมักแทนการเติบโตในหนึ่งปี แต่ไม่ใช่ทุกต้นและทุกเส้นจะนับตรง ๆ ได้ NOAA อธิบายว่าต้นไม้หลายชนิดในพื้นที่ที่อุณหภูมิหรือฝนเปลี่ยนตามฤดูกาลสร้างวงปี แต่บางปีวงอาจขาดเป็นช่วง หรือมีแถบคล้ายวงซ้อนอยู่ภายใ.. ดูเพิ่ม

หอยเชลล์มีตาเป็นร้อยจริงไหม แล้วมันมองเห็นแบบไหน?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ หอยเชลล์ที่ยังมีชีวิตมีจุดเล็ก ๆ เรียงอยู่ตามขอบลำตัว หลายคนอาจคิดว่าเป็นลายบนเปลือก แต่จุดเหล่านั้นคือดวงตา งานวิจัยรายงานว่าหอยเชลล์มีดวงตาได้ตั้งแต่ประมาณ 30 ถึง 200 ดวง เรียงตามขอบแมนเทิล ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อที่ล้อมอยู่ด้านในของขอบเปลือก ตัวเลขนี้เป็นช่วงที่รายงานในงานศึกษาหอยเชลล์ ไม่ใช่จำนวนตายตัวของหอ.. ดูเพิ่ม

ฟ้าผ่าลงทะเล ปลาใต้ผิวน้ำโดนเต็ม ๆ ไหม?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ เห็นฟ้าผ่าลงทะเลแล้ว หลายคนคงสงสัยว่า ปลาที่อยู่ใต้น้ำจะโดนด้วยไหม? สำนักงานอุตุนิยมวิทยาแห่งชาติสหรัฐฯ (NWS) อธิบายว่า ปลาส่วนใหญ่ว่ายอยู่ลึกกว่าผิวน้ำ จึงไม่โดนกระแสไฟฟ้าส่วนใหญ่ที่เกิดใกล้ผิวน้ำ ก่อนเกิดฟ้าผ่า ประจุจะสะสมตามผิวน้ำ ฟ้าผ่าจึงไม่ได้ทำให้ปลาทั้งทะเลตายพร้อมกัน เว็บไซต์ Ocean Today ของ NOAA .. ดูเพิ่ม









