วัฒนธรรมอาหาร

วิวัฒนาการของรสชาติมักเดินทางผ่านกาลเวลาและเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่เข้มข้น เช่นเดียวกับเส้นทางของ "เกี๊ยว" อาหารรูปทรงใบหูที่เริ่มต้นจากการเป็นยารักษาโรคในแผ่นดินมังกร ก่อนจะถูกกระแสลมแห่งสงครามพัดพาไปหยั่งรากลึกในญี่ปุ่นและเกาหลี จนกลายเป็นเมนูยอดฮิตระดับโลกในปัจจุบัน ต้นกำเนิดจากความเมตตา: เกี๊ยวจีนในฐานะยารักษาหู กว่า 1,800 ปีมาแล้วในยุคปลายราชวงศ์ฮั่น แผ่นดินจีนเผชิญกับภัยพิบัติและความหนา.. ดูเพิ่ม

เมื่อไม่นานมานี้ ในงานเสวนา "ก่อร่างสร้างสยาม : บทบาทมุสลิมในประวัติศาสตร์ไทย" ณ มัสยิดต้นสน ริมคลองบางหลวง ผู้เขียนได้มีโอกาสลิ้มลองเมนูอาหารเช้าที่ชื่อว่า "สลั่ว" (Salua) ซึ่งเป็นข้าวต้มกะทิทรงเครื่องสูตรดั้งเดิมของชาวมุสลิมในย่านนี้ เมนูนี้มีลักษณะเด่นคือการนำข้าวไปต้มในน้ำกะทิจนข้นมัน ให้รสสัมผัสที่คล้ายกับโจ๊กแต่มีความหอมมันที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ในสลั่วหนึ่งชามจะประกอบด้วยข้าวต้มกะทิและเน.. ดูเพิ่ม

ฮอตดอก (Hot Dog) อาหารจานด่วนยอดฮิตที่เป็นสัญลักษณ์ของวัฒนธรรมอเมริกัน ไม่ว่าจะเป็นในสนามเบสบอลหรืองานเทศกาลต่างๆ ต่างก็มีไส้กรอกร้อนๆ วางในขนมปังนุ่มๆ เป็นนางเอกของงาน แต่เคยสงสัยไหมว่าทำไมเราถึงเรียกเมนูนี้ว่า "สุนัขร้อน" ทั้งที่ส่วนผสมหลักคือเนื้อหมูหรือเนื้อวัว และไม่มีเนื้อสุนัขเข้ามาเกี่ยวข้องเลยแม้แต่น้อย เรื่องราวนี้มีจุดเริ่มต้นที่น่าสนใจย้อนไปไกลถึงยุคศตวรรษที่ 19 ต้นกำเนิดที่แท้จริงของ.. ดูเพิ่ม

ในบรรดาเมนูอาหารไทยที่เป็นที่รู้จักไปทั่วโลก "ผัดไทย" คือจานที่โดดเด่นและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวอย่างน่าอัศจรรย์ ทว่าเบื้องหลังรสชาติเปรี้ยว หวาน เค็ม ที่กลมกล่อมนี้ ไม่ได้เกิดจากมรดกตกทอดในก้นครัวของบรรพบุรุษนับร้อยปีอย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่มันคือ "วิศวกรรมทางสังคม" ที่ถูกสร้างขึ้นอย่างแยบยลท่ามกลางวิกฤตการณ์สงครามและน้ำท่วมใหญ่ เพื่อเป็นเครื่องมือในการกอบกู้เศรษฐกิจและสร้างอัตลักษณ์ใหม่ให้กับชาติไท.. ดูเพิ่ม

เชื่อหรือไม่ว่าในอดีต "ซูชิแซลมอน" ไม่เคยอยู่ในสายตาของคนญี่ปุ่นเลยแม้แต่น้อย เพราะภาพจำเดิมๆ ที่มองว่าปลาชนิดนี้มีปรสิตและเนื้อไม่แดงสวยพอที่จะทานดิบ ทว่าจุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี 1986 เมื่อชายนอร์เวย์ผู้หลงใหลในวัฒนธรรมญี่ปุ่นอย่างลึกซึ้งได้ใช้ความพยายามอย่างมหาศาลในการทำลายกำแพงอคติ จนสามารถเปลี่ยนวิถีการกินซูชิของคนทั้งโลกไปตลอดกาล "Project Japan" เมื่อนอร์เวย์ต้องการบุกตลาดปลาดิบในช่วงปลาย.. ดูเพิ่ม

หากจะพูดถึงอาหารที่สามารถสะท้อนภาพการปรับตัวและลื่นไหลทางวัฒนธรรมได้ชัดเจนที่สุดจานหนึ่งของโลก ชื่อของ "แกงกะหรี่ญี่ปุ่น" (Japanese Curry) ย่อมติดอยู่ในอันดับต้น ๆ เสมอ เพราะนี่ไม่ใช่เพียงแค่อาหารที่มีรสชาติเข้มข้นละมุนลิ้น แต่มันคือบันทึกประวัติศาสตร์การเดินทางจากผงเครื่องเทศอินเดีย สู่สตูว์ของทหารเรืออังกฤษ และลงเอยด้วยการเป็น "อาหารแห่งชาติ" ของแดนอาทิตย์อุทัยที่มอบความอบอุ่นใจให้แก่ผู้คนทั่วโ.. ดูเพิ่ม

ก๋วยเตี๋ยว "เย็นตาโฟ" เมนูสีชมพูสดใสที่มีรสชาติกลมกล่อมเป็นเอกลักษณ์ เมนูนี้ปรากฏอยู่ในร้านก๋วยเตี๋ยวไทยแทบทุกร้าน แต่ชื่อที่เราเรียกกันติดปากนั้น แท้จริงแล้วไม่ได้เกี่ยวข้องกับคำว่า "เย็น" หรือเต้าหู้ธรรมดา ๆ เลย วันนี้เราจะพาไปเปิดที่มาของชื่อเมนูนี้ พร้อมไขความลับว่าทำไมเย็นตาโฟถึงมีน้ำซุปสีชมพูไม่เหมือนใคร รากศัพท์ของ "เย็นตาโฟ" มาจากภาษาจีน ชื่อ “เย็นตาโฟ” (Yentafo) ที่เราคุ้นเคย.. ดูเพิ่ม