รู้เท่าทันตัวเอง

คุณเคยเจอคนประเภทนี้ในโซเชียลมีเดียหรือในที่ทำงานไหมครับ? คนที่เพิ่งอ่านหนังสือมาเล่มเดียว หรือเพิ่งฟังคลิปสรุปสั้น ๆ มา 5 นาที แต่กลับกล้าออกตัวแรง วิพากษ์วิจารณ์เรื่องยาก ๆ อย่างมั่นอกมั่นใจ ราวกับเป็นศาสตราจารย์ผู้เชี่ยวชาญ ในขณะเดียวกัน คนที่เรียนจบด็อกเตอร์ตรงสาย หรือทำงานด้านนั้นมาเป็นสิบปี กลับนั่งเงียบ ขมวดคิ้ว แล้วพูดอย่างถ่อมตัวว่า “เรื่องนี้มันค่อนข้างซับซ้อนนะครับ...” ปราก.. ดูเพิ่ม

ทำไมคนเราถึงรู้ทั้งรู้ว่าการสูบบุหรี่มันทำลายสุขภาพ แต่ก็ยังสูบแถมบอกว่า "แก้เครียด"? ทำไมเราถึงรู้ว่าการนอนดึกไถโซเชียลมันไม่ดี แต่ก็ยังทำพร้อมปลอบใจตัวเองว่า "ให้รางวัลชีวิตหลังจากเหนื่อยมาทั้งวัน"? พฤติกรรมย้อนแย้งแบบนี้อธิบายได้ด้วยทฤษฎีจิตวิทยาสุดคลาสสิกที่ชื่อว่า "Cognitive Dissonance" หรือ ความไม่สอดคล้องทางพัญญา มันคือภาวะที่จิตใจของเราเกิดความอึดอัดขัดแย้งอย่างรุนแรง เมื่อความเชื่อของเรา.. ดูเพิ่ม