รัฐรวมศูนย์

ถ้าพูดถึงคำว่า “คอมมิวนิสต์ล่มสลาย” หลายคนมักนึกถึงภาพสหภาพโซเวียตแตก หรือกำแพงเบอร์ลินถูกทุบลง แต่ถ้ามองให้ดี เรื่องนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุการณ์เดียวในวันเดียว มันเป็นผลสะสมจากหลายปัญหาที่ค่อย ๆ กัดกินระบบจากข้างในมานานหลายสิบปี แนวคิดคอมมิวนิสต์ในตอนแรกฟังดูมีพลังมาก เพราะพูดถึงความเท่าเทียม ไม่มีชนชั้น คนทำงานไม่ถูกเอาเปรียบ ทรัพยากรเป็นของส่วนรวม และรัฐจะจัดการทุกอย่างเพื่อประช.. ดูเพิ่ม