รัชกาลที่ 5

สายเส้นเดียว แต่เปลี่ยนความหมายของ “ระยะทาง” ไปทั้งประเทศ ก่อนจะกลัวผี ต้องแยกข้อเท็จจริงก่อนนิดหนึ่ง เรื่องโทรเลขยุคแรกของสยามมีจุดที่ชอบเล่าปนกันอยู่สองอย่าง คือ “เครื่องโทรเลขเครื่องแรก” กับ “ทางสายโทรเลขสายแรก” เครื่องเทเลกราฟเคยถูกนำเข้ามาถวายในสมัยรัชกาลที่ 4 ตั้งแต่ พ.ศ. 2404 แต่เครือข่ายที่ใช้งานจริงของรัฐเกิดชัดเจนในรัชกาลที่ 5 โดย พ.ศ. 2418 มีการสร้าง.. ดูเพิ่ม

เงินดีอยู่แล้ว ทำไมต้องเปลี่ยน? ถ้าย้อนกลับไปอยู่สยามช่วงกลางศตวรรษที่ 19 แล้วมีคนยื่นกระดาษแผ่นหนึ่งมาให้ พร้อมบอกว่าแผ่นนี้มีค่าเท่ากับเงินหนึ่งบาท ความรู้สึกแรกคงไม่เหมือนตอนรับเงินกระดาษในทุกวันนี้แน่ เพราะคนในเวลานั้นคุ้นกับเงินที่จับแล้วรู้สึกถึงเนื้อโลหะ มีน้ำหนัก และมีตราประทับของรัฐมาหลายชั่วอายุคนเงินพดด้วงถูกใช้ต่อเนื่องยาวนานหลายร้อยปี ทำจากแท่งโลหะเงินที่ตีและงอปลายเข้าหากัน แล้วประท.. ดูเพิ่ม

หากพูดถึงโศกนาฏกรรมความรักในราชสำนักไทย หลายคนอาจนึกถึงเรื่องราวของเจ้านายที่ต้องพลัดพรากจากคนรัก แต่ชีวิตของ หม่อมเจ้าออน พระราชนัดดาในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย หรือรัชกาลที่ 2 มีความซับซ้อนยิ่งกว่านั้น เรื่องของพระองค์ไม่ได้มีเพียงการสละฐานันดรเพื่อความรัก แต่ยังสะท้อนความยากจน การขาดผู้อุปถัมภ์ และข้อจำกัดของผู้หญิงในราชสกุลท่ามกลางสังคมที่ยังมีระบบไพร่และทาส พระราชนัดดาแห่งรัชกาลที่ 2.. ดูเพิ่ม

แมวไทยสองตัวเคยทำให้ชาวอังกฤษตื่นตะลึงจริง แต่ไม่ได้เข้าไปเป็นสัตว์เลี้ยงในราชสำนักอังกฤษอย่างที่เล่าต่อกันมา เรื่องของแมววิเชียรมาศชื่อ Pho และ Mia มักถูกเติมสีสันจนกลายเป็นนิทานข้ามทวีป บางฉบับเล่าว่าแมวคู่นี้สร้างความฮือฮาในพระราชวังอังกฤษ บางฉบับถึงขั้นบอกว่าชนชั้นสูงแย่งกันเลี้ยงเพราะเชื่อว่าเป็นแมวศักดิ์สิทธิ์จากราชสำนักสยาม ฟังแล้วน่าตื่นเต้นไม่น้อย แต่เมื่อไล่ดูหลักฐานที่พอเชื่อถือได้ เหต.. ดูเพิ่ม

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือหรือภาคอีสานของประเทศไทยมีประวัติศาสตร์การจัดการศึกษาอย่างเป็นทางการที่ยาวนานหลายร้อยปี โดยจุดเริ่มต้นของการศึกษาแบบสมัยใหม่กำเนิดขึ้นในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ซึ่งทรงมีพระบรมราโชบายขยายการศึกษาออกสู่หัวเมืองต่าง ๆ เพื่อสร้างความรู้ความสามารถให้แก่ราษฎรทั่วประเทศ โรงเรียนรัฐบาลในภาคอีสานจึงได้ทยอยจัดตั้งขึ้น โดยมี 10 สถาบันการศึกษาที่มีประว.. ดูเพิ่ม

ย้อนประวัติพัดลมไฟฟ้าในไทย จากพัดลมชักสู่เครื่องใช้ไฟฟ้า พัดลมไฟฟ้าเป็นเครื่องใช้ประจำบ้านที่คนไทยคุ้นเคยกันมานาน แต่การระบุว่าเครื่องใดคือ “พัดลมไฟฟ้าเครื่องแรกของประเทศไทย” ยังทำได้ยาก เพราะไม่พบหลักฐานสาธารณะที่บันทึกยี่ห้อ เจ้าของ หรือวันที่นำเข้าครั้งแรกไว้อย่างชัดเจน สิ่งที่พออธิบายได้คือ พัดลมไฟฟ้าน่าจะเริ่มปรากฏในสยามภายหลังมีการนำไฟฟ้าเข้ามาใช้งาน และในช่วงแรกคงเป็นของใช้ราคา.. ดูเพิ่ม

รถไฟสายแรกของสยาม เมื่อพูดถึง รถไฟสายแรกของประเทศไทย หลายคนอาจพบคำตอบไม่เหมือนกัน บางแหล่งระบุว่าเป็น “รถไฟสายปากน้ำ” ขณะที่บางแหล่งกล่าวถึงทางรถไฟสายกรุงเทพฯ–นครราชสีมา แท้จริงแล้ว คำตอบทั้งสองไม่ได้ขัดแย้งกัน เพราะต้องแยกให้ชัดระหว่าง รถไฟเอกชนสายแรกที่เปิดให้บริการในสยาม กับ รถไฟหลวงสายแรกของรัฐบาล รถไฟสายปากน้ำ รถไฟเอกชนสายแรกของสยาม ทางรถไฟสายแรกที่เปิดให้บริการเชิงพาณิชย์ใ.. ดูเพิ่ม

ธนาคารแห่งแรกในสยามคือแห่งไหน? ทำไมจึงมี 2 คำตอบ คำถามว่า “ธนาคารแห่งแรกในสยามคือธนาคารใด” อาจมีคำตอบแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับว่าเราหมายถึงธนาคารพาณิชย์แห่งแรกที่เข้ามาเปิดกิจการในสยาม หรือธนาคารพาณิชย์แห่งแรกที่ก่อตั้งโดยคนไทย หากแยกความหมายให้ชัดเจน จะได้คำตอบดังนี้ 1. ธนาคารพาณิชย์แห่งแรกในสยาม ธนาคารฮ่องกงและเซี่ยงไฮ้ หรือ HSBC เป็นธนาคารพาณิชย์แห่งแรกที่เข้ามาเปิดดำเนินกิจการในสยามอ.. ดูเพิ่ม

รถยนต์พระที่นั่งคันแรกของสยาม Mercedes 28 HP ในสมัยรัชกาลที่ 5 รถยนต์เมอร์เซเดส (Mercedes) รุ่น 28 HP คือรถยนต์พระที่นั่งคันแรกในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเป็นหนึ่งในหมุดหมายสำคัญของประวัติศาสตร์ยานยนต์ไทย รถคันนี้เดินทางมาถึงสยามในปี พ.ศ. 2447 หรือ ค.ศ. 1904 ในช่วงที่รถยนต์ยังถือเป็นเทคโนโลยีใหม่สำหรับผู้คนทั่วโลก เรื่องราวของรถคันนี้ไม่ได้สะท้อนเฉพาะความก้าวหน้าด้านการเดินทางเท่า.. ดูเพิ่ม

ภาพ ร.5 ทรงทอดปลาทู ใครเป็นคนถ่าย? เบื้องหลังภาพคุ้นตาในร้านอาหารไทย เชื่อว่าคนไทยจำนวนมากคงเคยเห็น พระบรมฉายาลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว หรือ รัชกาลที่ 5 ที่ทรงฉลองพระองค์ด้วยผ้าโสร่งแบบเรียบง่าย ประทับอยู่หน้าเตาถ่าน และกำลังทรงปรุงอาหารด้วยพระองค์เอง ภาพนี้มักพบเห็นได้ตามร้านอาหารไทยหลายแห่ง จนกลายเป็นภาพคุ้นตา แต่หลายคนอาจไม่เคยรู้ว่า ในกระทะนั้นพระองค์กำลังทรงทอดอะไร และใค.. ดูเพิ่ม

ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 เอเชียตะวันออกเฉียงใต้เผชิญแรงกดดันอย่างหนักจากชาติตะวันตก หลายประเทศรอบสยามถูกเปลี่ยนสถานะจากรัฐเอกราชกลายเป็นอาณานิคม แต่สยามกลับเป็นหนึ่งในไม่กี่ประเทศที่สามารถรักษาเอกราชไว้ได้ คำถามที่หลายคนสงสัยคือ ทำไมประเทศรอบ ๆ ถูกยึดครองแทบถ้วนหน้า แต่สยามหรือประเทศไทยในเวลาต่อมา จึงไม่เคยตกเป็นเมืองขึ้นของตะวันตกโดยตรง คำตอบไม่ได้มีเพียงเหตุผลเดียว และไม่ได้แปลว่าสยามไม่เคยถูกก.. ดูเพิ่ม

ก่อนคำว่า “โรงเรียนประจำ” จะกลายเป็นภาพของหอพัก สนามกีฬา และนักเรียนใส่เครื่องแบบ การศึกษาไทยเคยมีรูปแบบการอยู่กินเพื่อเรียนรู้อยู่ก่อนแล้ว ผ่านวัด บ้าน และวัง ซึ่งเป็นศูนย์กลางความรู้ของสังคมไทยมาหลายยุคหลายสมัย ในอดีต เด็กผู้ชายจำนวนมากถูกส่งไปอยู่กับพระที่วัดเพื่อเรียนอ่านเขียน เรียนธรรมะ และฝึกระเบียบชีวิต การอยู่กับพระไม่ได้เป็นโรงเรียนประจำในความหมายสมัยใหม่ แต่มีลักษณะร่วมบางอย.. ดูเพิ่ม

ในสำรับกับข้าวไทย จานที่ดูเรียบที่สุดบางครั้งกลับมีเรื่องเล่าซ่อนอยู่มากกว่าที่คิด หมูหวาน เป็นตัวอย่างชัดเจน เมนูรสหวานเค็มที่หลายบ้านคุ้นตั้งแต่เด็ก ไม่ได้มีแค่ภาพของหมูเคี่ยวกับน้ำตาลและซีอิ๊วบนโต๊ะอาหาร แต่ยังพาไปถึงเกร็ดจากห้องเครื่องในราชสำนัก จุดที่ทำให้เมนูนี้ไม่ธรรมดาอยู่ตรงเรื่องเล่าของ ท้าววรจันทร์ หรือเจ้าจอมมารดาวาดใน รัชกาลที่ 4 ผู้มีฝีมือด้านอาหารเป็นที่เล่าขาน ต้นฉบับระบุว่าเคยจัด.. ดูเพิ่ม

ทางรถไฟสายปากน้ำ ถือเป็น "ปฐมบท" หรือจุดเริ่มต้นที่ยิ่งใหญ่ในหน้าประวัติศาสตร์การคมนาคมของสยามประเทศ ในฐานะ เส้นทางรถไฟสายแรกของประเทศไทย เส้นทางนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่การวางรางเหล็กเพื่อการขนส่งเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์สำคัญของการก้าวเข้าสู่ยุคสมัยใหม่และการปฏิรูปประเทศภายใต้พระราชวิสัยทัศน์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) จุดกำเนิดและเส้นทางแห่งความเจริญ ย้อนกลับไปในปี พ... ดูเพิ่ม

“La vie au Siam” คือบัตรสินค้าจากประเทศฝรั่งเศสที่มีอายุกว่า 100 ปี ผลิตขึ้นราวปี ค.ศ. 1885 หรือในช่วงรัชกาลที่ 5 ของสยาม โดยบัตรชุดนี้เป็นของแถมจากเนื้อบดยี่ห้อ Liebig ซึ่งเป็นที่นิยมอย่างมากในยุโรปในขณะนั้น บัตรแต่ละใบมีขนาด 10.5 x 7 ซม. และในหนึ่งชุดประกอบด้วย 6 ใบสิ่งที่ทำให้บัตร “La vie au Siam” มีคุณค่ามากกว่าความเป็นของสะสมเก่าแก่ คือภาพพิมพ์และเรื่องราวที่สะท้อนให้.. ดูเพิ่ม

✨ แฟชั่นสยาม ยุครัชกาลที่ ๕ (พ.ศ. ๒๔๓๓) ✨จากภาพถ่าย…สู่หน้าประวัติศาสตร์การแต่งกายของสยาม ปลายศตวรรษที่ ๑๙ คือช่วงเวลาที่สยามกำลังย่างเข้าสู่ความทันสมัย ทั้งด้านสังคม วัฒนธรรม และรสนิยมการแต่งกาย ภาพถ่ายในปี พ.ศ. ๒๔๓๓ (รัชกาลที่ ๕) จึงเป็นหลักฐานสำคัญที่บอกเล่าเรื่องราวของ “แฟชั่นสยาม” ซึ่งกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างงดงาม💠 หญิงสยามผมยาว – จากเดิมที่นิยมตัดผมสั้นแบบโบราณ ค่อย ๆ เ.. ดูเพิ่ม

"พระตำหนักสุขสมหมาย" สถาปัตยกรรมแสนสง่างามริมชายหาดหัวหิน สถานที่พำนักของพระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี พระราชธิดาในรัชกาลที่ 5 ณ ริมหาดหัวหินอันเงียบสงบและงดงาม มีพระตำหนักแห่งหนึ่งที่อบอวลไปด้วยเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และพระราชจริยวัตรอันละเมียดละไมของราชสกุล พระตำหนักแห่งนั้นคือ "พระตำหนักสุขสมหมาย" สถานที่พำนักในช่วงปลายพระชนม์ชีพของ พระองค์เจ้าจุฑารัตนราชกุมารี พระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอ.. ดูเพิ่ม

พระที่นั่งวิมานเมฆ – วิมานไม้สักทองแห่งพระราชวังดุสิต อายุกว่าร้อยปี งามสง่าดั่งอยู่บนปุยเมฆ พระที่นั่งวิมานเมฆ เป็นหนึ่งในสถาปัตยกรรมอันวิจิตรตระการตาในสมัยรัชกาลที่ ๕ ที่ยังคงความงดงามมาจนถึงปัจจุบัน พระที่นั่งแห่งนี้ตั้งอยู่ในเขตพระราชวังดุสิต กรุงเทพมหานคร และถือเป็นพระที่นั่งถาวรองค์แรกของพระราชวังแห่งนี้ สร้างขึ้นในปี พ.ศ. ๒๔๔๔ โดยใช้งบประมาณส่วนพระองค์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้.. ดูเพิ่ม

รับเสด็จ ร.๕ ณ ตลาดปากน้ำโพ นครสวรรค์ : บันทึกแห่งประวัติศาสตร์ พ.ศ. 2449 ในสมัยรัชกาลที่ 5 การเสด็จประพาสหัวเมืองนับเป็นเหตุการณ์สำคัญที่ได้รับความสนใจจากประชาชนทั่วทุกสารทิศ เช่นเดียวกับการเสด็จฯ มายัง ตลาดปากน้ำโพ จังหวัดนครสวรรค์ ในปี พ.ศ. 2449 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่บ้านเมืองกำลังพัฒนา และมีการต้อนรับอย่างยิ่งใหญ่หนึ่งในสถานที่สำคัญที่ปรากฏในภาพถ่ายเก่าแก่คือ "โรงแรมจีนสมบุญ" ซึ่งตั้งอยู่ในย่านตล.. ดูเพิ่ม

หลอน!! ภาพลึกลับในอดีต—มีเพียง 3 คน แต่กลับเห็นมากกว่านั้น? ในประวัติศาสตร์ไทย มีภาพหนึ่งที่ถูกกล่าวถึงในเชิงหลอนและสะเทือนใจ นั่นคือ "ภาพแร้งคอยกินศพ" ที่วัดสระเกศ ถ่ายในช่วงปี พ.ศ. 2448 หรือสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อเกิดการระบาดของโรคไข้ทรพิษ (ฝีดาษ)ภาพนี้เป็นหลักฐานสำคัญของภัยพิบัติทางสุขภาพที่คร่าชีวิตผู้คนจำนวนมากในยุคนั้น ศพที่ไร้ญาติต้องถูกนำมากองไว้ที่วัดสระเกศ รอการเผาหรือปล่อยให้แร้งจัด.. ดูเพิ่ม